I SO/Kr 1/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, z dnia 18.11.2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, postanawia: 1. oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. ustanowić dla R.K. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.K. o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, z dnia 18.11.2013r. nr [...] , w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", akt sprawy o sygn. I SA/Kr 1758 – 62/13 oraz nadesłanych dokumentów R.K. ur. w 1978r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Zatrudniony jest w S. Sp. z o.o. w K., na podstawie umowy o pracę i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w łącznej wysokości 6 040 zł., brutto, miesięcznie. Jednak z powodu potrąceń jego rzeczywista pensja ulega pomniejszeniu i w październiku 2013r. wyniosła 2 008,43 zł. netto. a w listopadzie 2013r. - 2 368,04 zł., netto. Wnioskodawca podnosi jednocześnie , iż w niektórych miesiącach korzysta z pomocy finansowej ojca – K.K.. W 2012r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej pod firmą "PHU G. R.K." osiągnął on dochód w wysokości 8 700 zł., przy przychodzie na poziomie 30 969 zł. Z uwagi na trudną sytuację finansową zmuszony był jednak ją zlikwidować. W poszukiwaniu pracy przeniósł się do Krakowa, gdzie obecnie wynajmuje mieszkanie. Czynsz za ten lokal płaci w wysokości 1100 zł., miesięcznie, opłata za energię elektryczną wynosi ok. 68,79 zł. (opłata za okres od 22.05.2013r. do 26.06.2013r.) a za gaz ok. 83,79 zł. (opłata za czerwiec 2013r.).Wydatki na artykuły spożywcze , artykuły gospodarstwa domowego, odzież, przejazdy komunikacją miejską pochłaniają stronie skarżącej ok. 700 - 1000 zł., miesięcznie a koszty paliwa użyczonego od ojca samochodu wynoszą ok. 400 zł., miesięcznie. R.K. podaje , iż nie posiada oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów wartościowych. Z zaświadczenia wydanego przez Starostwo Powiatowe w N., Wydział Komunikacji i Transportu, z dnia 11.12.2013r. wynika, iż jest on właścicielem pojazdu marki BMW 318 CABRIO oraz współwłaścicielem pojazdu VOLVO V 70. Strona skarżąca zaznacza jednak, że nie posiada już żadnych praw do tych samochodów a dane zawarte w przedmiotowym zaświadczeniu są wynikiem niedopełnienia formalności związanych z przerejestrowaniem pojazdów przez nowych właścicieli. Wnioskodawca podkreśla ponadto, że w stosunku do jego osoby prowadzona jest egzekucja w kwocie nie mniejszej niż 70 000 zł. a do tej pory otrzymał on 9 decyzji podatkowych na kwotę ok. 100 000 zł. Stąd też nie jest w stanie ponieść kosztów przedmiotowego postępowania. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 23.07.2013r. , sygn. akt II FZ 565/13, postanowienie NSA z dnia 19.07.2013r. , sygn. akt I FZ 324/13, postanowienie NSA z dnia 28.11.2012r. , sygn. akt I GZ 384/12). Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego, w razie zwolnienia skarżącego obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postanowienie NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć więc charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia ). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienia NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11 ). W niniejszej sprawie taka partycypacja ze strony wnioskodawcy jest możliwa. Otrzymuje on stałe wynagrodzenie i korzysta z pomocy finansowej ojca. Ponadto z przedstawionych wydruków dotyczących jego wynagrodzenia wynika , że jest on w stanie podjąć pracę w nadgodzinach i zwiększyć przez to wysokość swojego wynagrodzenia. W miesiącu październiku 2013r. jego pensja wyniosła bowiem 2 008,43 zł. netto a w listopadzie 2013r. - 2 368,04 zł. netto. Wynagrodzenie strony skarżącej wzrosło więc o 359,61 zł. Należy w tym miejscu zaznaczyć , iż w związku z zamiarem strony zaskarżenia postanowienia Dyrektora Izby Celnej, z dnia 18.11.2013r. nr [...] , w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz § 2 ust. 1 pkt. 1) Rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16.12.2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2003r. , nr 221, poz. 2193 z p. zm.) wpis od skargi w tej sprawie wynosić będzie 100 zł. i na etapie wnoszenia skargi stanowić będzie kwotę kosztów sądowych. Biorąc więc pod uwagę wspomniane wcześniej okoliczności uznać należy , iż uiszczenie sumy 100 zł. leży w zasięgu możliwości płatniczych wnioskodawcy. Mając natomiast na względzie relację zarobków R.K., do jego wydatków, oraz fakt braku oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów wartościowych, orzekający uznał , że nie można rozciągać, w omawianym przypadku, obowiązku partycypacji w kosztach postępowania również na konieczność pokrycia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Byłoby to bowiem obciążenie strony skarżącej - ponad miarę, powodujące dla niej uszczerbek koniecznego utrzymania. Stąd też orzekający przychylił się, w tym zakresie, do wniosku R.K. W związku z powyższym, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§1-3, art. 246§1 pkt. 1 i 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.).