II OSK 1713/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-06
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Grzegorz Czerwiński, Marta Laskowska - Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, która była już przedmiotem kontroli sądowej, może być ponownie rozpoznany, jeśli skarżący powołuje się na te same okoliczności, które zostały już ocenione przez sąd?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że kwestia nieważności decyzji administracyjnej, która była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, nie może być ponownie badana w kolejnym postępowaniu. Zasada mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia (art. 170 PPSA) wyklucza ponowne rozpatrywanie tych samych zarzutów, które zostały już rozstrzygnięte.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z 2008 r. przedłużającej obowiązek uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. Decyzja ta, utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, była już przedmiotem kontroli sądowej, w tym prawomocnego wyroku NSA z 2011 r. oddalającego skargę kasacyjną. Mimo to, M. B. ponownie wniosła o stwierdzenie nieważności, a po odmowie organów, zaskarżyła decyzje do WSA, który oddalił jej skargę. Następnie wniosła skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1529/13 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1529/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Jak wynika z akt sprawy, Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. znak: [...], przedłużył na okres od dnia 9 stycznia 2009 r. do dnia 8 stycznia 2010 r. decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], na mocy której M. B. zobowiązana została do uiszczenia w terminie do 28 dnia każdego następującego po sobie miesiąca opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości gruntowej położonej w [...] nr [...] i transport nieczystości ciekłych do punktu zlewnego, jak również do udostępnienia w czwarty piątek każdego następującego po sobie miesiąca zbiornika bezodpływowego Miejskiemu Przedsiębiorstwu Oczyszczania w K. Odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] grudnia 2008 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniosła M. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 972/09 oddalił skargę wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. Skarga Kasacyjna wniesiona od powyższego wyroku została natomiast oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 202/10.
M. B. pismem z dnia 24 sierpnia 2011 r. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] grudnia 2008 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] na podstawie art. 61a k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] grudnia 2008 r. Następnie SKO w Krakowie po rozpatrzeniu wniosku M. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 441/12 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Kolegium z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] grudnia 2008 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3, 3a i 3b, art. 6 ust. 1, 7, 8, 9 i 10c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008 ze zm.) oraz art. 156 § 1 w zw. z art. 157 i art. 158 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...], jak również poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] grudnia 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 października 2012 r. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] grudnia 2008 r. Kolegium wskazało, że M. B. jest współwłaścicielem w 1/2 części nieruchomości położonej w [...] nr [...]. Współwłasność ta nie jest związana z ustanowieniem odrębnej własności lokali w budynku znajdującym się na tej działce. W budynku znajdują się dwa lokale mieszkalne, przy czym z jednego z nich korzysta wyłącznie M. B., a z drugiego T. S. Organ wskazał, że M. B. korzysta ze zbiornika bezodpływowego, przy czym nie zawarła stosownej umowy na jego opróżnianie z przedsiębiorcą posiadającym zezwolenie na tego rodzaju działalność, natomiast do kanalizacji sanitarnej podłączony został wyłącznie lokal użytkowany przez T. S. Z uwagi na to, że M. B. w żaden sposób nie wykazała, iż użytkowany przez nią lokal mieszkalny został podłączony do kanalizacji sanitarnej, ani też, że zawarła umowę o opróżnianie zbiornika bezodpływowego, Burmistrz Miasta i Gminy zobowiązany był wydać decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. Kolegium zaznaczyło również, że z uwagi na szczególny tryb prowadzonego postępowania - tj. tryb stwierdzenia nieważności decyzji w nawiązaniu do stanu prawnego oraz faktycznego z dnia orzekania, przedmiotem kontroli Kolegium była jedynie legalność nałożenia przez organy administracji publicznej na skarżącą obowiązków związanych z pozbywaniem się nieczystości. Kwestia przyłączenia lokalu zajmowanego przez skarżącą do istniejącej sieci kanalizacyjnej pozostawała poza zakresem przedmiotowym niniejszej sprawy.
Podsumowując Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że objęta niniejszym postępowaniem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, jak również poprzedzającą ja decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice dotknięta jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją z dnia 22 maja 2013 r. złożyła M. B.
Po rozpatrzeniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 oraz art. 157 § 1 i art. 158 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...].
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w toku prowadzonego wówczas postępowania uzyskano wyjaśnienia Zakładu Wodociągów i Kanalizacji oraz Usług Komunalnych w N. udzielone w piśmie z 12 marca 2009 r., z których wynika, że do kanalizacji sanitarnej została przyłączona część budynku będąca w użytkowaniu T. S., natomiast część budynku pozostającą w użytkowaniu M. B. korzysta ze zbiornika wybieralnego (szamba). Ponadto wskazano, że wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyłączenie do kanalizacji i zgodnie z tym wnioskiem zostały wydane warunki techniczne przyłączenia do kanalizacji z pełną informacją w zakresie procedury i okresu ważności. Wyjaśniono również, że ważność warunków technicznych wynosi 2 lata od daty wystawienia, natomiast do dnia wydania niniejszego pisma nie poczyniono żadnych czynności opisanych w warunkach.
W ocenie Kolegium w tak ustalonym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości, że do kanalizacji podłączona jest tylko część budynku znajdującego się w użytkowaniu T. i J. S., natomiast część budynku użytkowana przez M. B. wyposażona jest w odrębne odprowadzanie ścieków do zbiornika wybieralnego. W związku z powyższym wobec spełnienia przesłanek określonych w art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zasadne było wydanie decyzji objętej niniejszym postępowaniem. Natomiast z faktu przyłączenia przez drugą współwłaścicielkę nieruchomości do kanalizacji lokalu mieszkalnego z którego korzysta, M. B. nie może wywodzić, iż jest zwolniona z obowiązku przyłączenia części nieruchomości przez siebie użytkowanej do sieci kanalizacyjnej.
Kolegium zwróciło uwagę, że również w wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 202/10 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że jedyną przesłanką wydania przez organ gminy decyzji ustalającej obowiązek uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego jest brak stosownej umowy pomiędzy właścicielem korzystającym z takiego zbiornika, a podmiotem posiadającym zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych. Konsekwentnie - wyłączną przesłanką przedłużenia okresu obowiązywania tej decyzji jest nieprzedstawienie przez właściciela nieruchomości, na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji stosownej umowy, w której termin rozpoczęcia wykonywania usługi nie jest późniejszy niż data utraty mocy obowiązującej decyzji.
W ocenie Kolegium podkreślenia wymaga, że korzystanie przez wnioskodawczynię z bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe jest nierozerwalnie związane z obowiązkiem zapewnienia przez nią usuwania tych nieczystości z nieruchomości. Obowiązek ten istnieje niezależnie od okoliczności , na jakie strona się powołuje , a które w jej przekonaniu uniemożliwiają korzystanie z sieci kanalizacyjnej, do której podłączona jest nieruchomość. Zatem zdaniem Kolegium z uwagi na uporczywe nie przedstawianie przez wnioskodawczynię Burmistrzowi Miasta i Gminy Niepołomice jakiegokolwiek dowodu zawarcia umowy o wywóz nieczystości ciekłych ze zbiornika bezodpływowego, z którego korzysta, w pełni uzasadnione było przedłużanie obowiązywania w stosunku do M. B. decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. kolejno decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r.
M. B. zaskarżyła powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1529/13, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzja Kolegium z dnia [...] września 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] grudnia 2008 r. była już przedmiotem kontroli Sądu, który wyrokiem z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 972/09 oddalił skargę M. B. wniesioną na ww. decyzję. W wyroku tym Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie jedynie po udokumentowaniu przez M. B., że korzysta z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego pozwolenie w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych tj. po okazaniu odpowiedniej umowy, na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji z [...] stycznia 2008 r. przedłużającej ww. obowiązki ustalone w decyzji z [...] stycznia 2009 r.- Burmistrz Gminy i Miasta Niepołomice nie byłby zobowiązany do wydania decyzji, przedłużającej na kolejny okres 1 roku ustalone obowiązki. Ponieważ jednak M. B. nie przedłożyła w/w umowy Burmistrz Miasta i Gminy był zobowiązany wydać decyzję z [...] grudnia 2008 r., którą prawidłowo utrzymał w mocy organ II instancji.
W ocenie Sądu za prawidłowe należało uznać stanowisko Kolegium, iż w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym w pkt 2, 5 i 7, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009 r. (utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] grudnia 2008 r.).
Zdaniem Sądu decyzja Burmistrza Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2006 r. znak: [...] była przedłużana kolejnymi decyzjami zobowiązującymi skarżącą do uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego, w tym między innymi decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Okolicznością nie budzącą wątpliwości Sądu jest, że skarżąca jako współwłaścicielka nieruchomości nr [...] korzysta ze zbiornika bezodpływowego i nie zawarła stosowanej umowy na jego opróżnianie. Wbrew termu co podnosi skarżąca w skardze ustalenia organów wskazują jednoznacznie, że do kanalizacji sanitarnej podłączona jest tylko część budynku będąca w użytkowaniu drugiej współwłaścicielki tj. T. S. Nie ma przy tym znaczenia argument podnoszony przez skarżącą, że nieruchomość posiada jedną księgę wieczystą. Objęcie nieruchomości stanowiącej współwłasność jedną księgą wieczystą nie oznacza, iż na nieruchomości nie mógł zostać dokonany podział quod usum, czyli podział przewidujący, którzy współwłaściciele będą uprawnieni do korzystania z wyłączeniem innych współwłaścicieli z określonych części nieruchomości stanowiącej współwłasność.
Odnośnie wskazanego przez skarżącą wyroku Sądu z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1154/09 Sąd wyjaśnił, że wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z [...] grudnia 2006 r. znak: [...] przedłużającą na kolejny (wskazany w decyzji) okres decyzję pierwotną tj. decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. nakładającej na skarżącą obowiązek ponoszenia opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego. Uchylenie jednej z decyzji przedłużających obowiązek ponoszenia opłat, w tym wypadku decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r., nie wpływa jednakże w żaden sposób na ważność innych "decyzji przedłużających". Każda z "decyzji przedłużających" wydana została bowiem w odrębnym postępowaniu administracyjnym, stanowi rozstrzygnięcie odnoszące się do innego okresu. Decyzje te funkcjonują w obrocie prawnym niezależnie od siebie i wyeliminowanie jednej z nich nie powoduje, że inne decyzje tracą swój byt prawny. Ewentualną nieważność "decyzji przedłużających" można by rozważać w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pierwotnej tj. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2006 r. ustalającej obowiązek ponoszenia opłat przez M. B. Podkreślić jednakże należy, że decyzja ta także była już przedmiotem kontroli Sądu. Otóż wyrokiem z dnia 7 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1499/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] października 2009 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Niepołomice z dnia [...] stycznia 2006 r.
Odnosząc się do wyroku Sądu z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt. II SA/Kr 971/09, na który także wskazała skarżąca w swoim wniosku Sąd wskazał, że wyrokiem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji zobowiązującą M. B. do przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Z rozstrzygnięcia tego skarżąca wyprowadziła błędny wniosek, że skoro nieruchomość posiada już podłączenie do sieci kanalizacyjnej, to skarżąca jest bezprawnie obciążana koszami za opróżnianie zbiornika bezodpływowego.
Kwestia podłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej, a obowiązek ponoszenia opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego to dwa odrębne zagadnienia. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie II SA/Kr 971/09 była jedynie kwestia podłączenia nieruchomości do kanalizacji, Sąd nie badał w ww. sprawie kwestii związanej z obowiązkiem ponoszenia opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. Uchylenie decyzji zobowiązującej skarżącą do podłączenia nieruchomości do kanalizacji jest więc całkowicie irrelewantne z punktu widzenia obowiązku ponoszenia opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego.
Odnosząc się z kolei do powołanego przez skarżącą wyroku Sądu z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 638/12, mającego również w przekonaniu skarżącej świadczyć o tym, iż do sieci kanalizacyjnej połączona jest cała nieruchomość nr [...] Sąd wyjaśnił, że wyrokiem tym Sąd oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...] w przedmiocie nieobciążania obowiązkiem przyłączenia nieruchomości do sieci sanitarnej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyraźnie wskazał, że przedmiotem sądowej kontroli w tej sprawie była tylko kwestia nałożenia na skarżącą obowiązku podłączenia nieruchomości do kanalizacji, a nie obowiązek zbierania powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie, gromadzenia nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych, czy też pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi, ani też zobowiązanie do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy.
Sąd podkreślił, że w aktach administracyjnych rzeczywiście brak jest zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie przedłużeniu decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. oraz o możliwości zapoznania się przez skarżącą z aktami sprawy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Uchybienia te jednak nie mają w sprawie istotnego znaczenia są bowiem bez wpływu na wynik sprawy. M. B. znała przedmiot tej sprawy i w toku długotrwałego postępowania wielokrotnie prezentowała swoje stanowisko. Zarówno w swoim wniosku inicjującym postępowanie nadzwyczajne, ani też we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy czy też w skierowanej do Sądu skardze, M. B. nie wskazała nawet, czy i jaki wpływ na wynik sprawy mogły mieć kwestionowane przez nią uchybienia procesowe organu I instancji.
Podsumowując Sąd stwierdził, że podniesione przez skarżącą okoliczności nie dają żadnych podstaw do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r., oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] grudnia 2008 r
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2014 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. B. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo, że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskutek tego, że organ pominął okoliczności nakazujące stwierdzić nieważność decyzji objętej wnioskiem skarżącej i bezzasadnie odmówił stwierdzenia jej nieważności.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania a także o zasadzenie kosztów postępowania.
Pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów
administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] grudnia 2008 r. (której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności) utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. była już kontrolowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 972/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. Od powyższego wyroku M. B. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 202/10 ją oddalił. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości, że na terenie nieruchomości, której współwłaścicielem jest M. B. zlokalizowany jest zbiornik bezodpływowy, z którego skarżąca korzysta. Fakt ten znalazł również potwierdzenie w oświadczeniu strony złożonym na rozprawie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 21 czerwca 2011 r. Korzystanie przez M. B. z bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe jest nierozerwalnie związane z obowiązkiem zapewnienia przez nią usuwania tych nieczystości z nieruchomości. Podkreślenia przy tym wymaga, że obowiązek ten istnieje niezależnie od okoliczności, na jakie strona się powołuje, a które w jej przekonaniu uniemożliwiają korzystanie z sieci kanalizacyjnej, do której jest podłączona nieruchomość. Zatem z uwagi na uporczywe nieprzedstawianie Burmistrzowi Miasta i Gminy Niepołomice jakiegokolwiek dowodu zawarcia umowy o wywóz nieczystości ciekłych ze zbiornika bezodpływowego, z którego korzysta, w pełni uzasadnione było przedłużanie obowiązywania decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. w oparciu o treść art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co następowało kolejno decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r." Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że "zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 kpa oraz art. 6 ust. 1, 7 - 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie okazały się skuteczne".
W tym miejscu należy wskazać na art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów i wyraża się w tym, że muszą one brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się bowiem w tym, że także inne sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza więc, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona już ponownie badana (wyrok NSA z dnia 11.10.2007 r. sygn. akt I FSK 1358/06, wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 152/07, por. J. Kunicki - glosa do postanowienia SN z dnia 21.X.1999r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63).
Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z: 19.05.1999 r., IV SA 2543/98; 9.6.2006 r., I OSK 1268/05, akceptowane przez J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2012, s. 435; B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2011 r., s. 477-477). Podmioty, o których mowa w art. 170 p.p.s.a., bez wyjątku muszą przyjmować, że dana kwestia prawna w odniesieniu do danego podmiotu kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2011 s. 576-577).
Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że podnoszone w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty są niedopuszczalną polemiką z prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 972/09, zaakceptowanym wyrokiem NSA z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 202/10, w których przesądzono, że przy wydawaniu decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] grudnia 2008 r. (której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności) utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie doszło do naruszenia prawa w ogóle.
Skutkiem wskazanej wyżej mocy wiążącej prawomocnego wyroku (na podstawie art. 170 p.p.s.a.) jest to, że przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kakowie z dnia 30 września 2009 r. i zaakceptowana w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2011 r. kwestia przesłanek nieważności decyzji - nie może być badana w późniejszym postępowaniu.
Natomiast uchybienia dotyczące naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. dotyczące w szczególności braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania czy też wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań w żadnym przypadku nie pozbawiły strony skarżącej czynnego udziału w tym postępowaniu. Należy podzielić stanowisko zawarte w orzecznictwie sądów administracyjnych, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może być skuteczny jeżeli strona wykaże, iż dane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie oznaczonych czynności procesowych. Natomiast w tej sprawie, biorąc pod uwagę aktywne uczestnictwo skarżącej w postępowaniu przed organem I jak i II instancji to oczywiście nie nastąpiło (wyrok NSA z 16 października 2007 r., I OSK 1192/06 czy też wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1279/09, Lex 746442).
Bez wpływu na treść wydanego orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji pozostają przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty, że "sentencja decyzji od końca roku 2011 jest nieaktualna – od tejże daty zbiornik na nieruchomości skarżącej opróżnia bowiem inny podmiot", gdyż są to okoliczności zaistniałe już po wydaniu zaskarżonej decyzji, a te nie mogą być wzięte pod uwagę przy ocenie legalności decyzji wydanej Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] grudnia 2008 r. utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r.
Dlatego też, zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo, że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 w zw. z art. 7, art. 77 i art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należało uznać jako nieuzasadniony.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżących wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 ppsa), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), pełnomocnik skarżącego winien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wniosek wraz z oświadczeniem, o jakim mowa w tym przepisie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło