I OSK 2012/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-05
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca ponownego zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, którego najemca był wcześniej, a umowa została wypowiedziana z powodu zaległości czynszowych, jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca ponownego zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, którego najemca był wcześniej, a umowa została wypowiedziana z powodu zaległości czynszowych, nie jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kognicji sądu administracyjnego. Jest to czynność z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktu z zakresu władztwa publicznego (imperium), ponieważ nie dotyczy przyznania pomocy mieszkaniowej, lecz wyrażenia woli kontynuowania stosunku najmu.Stan faktyczny
Skarżąca D.C. wniosła o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego, którego najemcą była wcześniej, a umowa została wypowiedziana z powodu zaległości czynszowych. Zarząd Dzielnicy odmówił zawarcia umowy, powołując się na § 39 uchwały Rady m.st. Warszawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę D.C. na uchwałę Zarządu Dzielnicy, uznając sprawę za cywilnoprawną. D.C. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 5 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 128/14 o odrzuceniu skargi D.C. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [..] m. st. Warszawy z dnia 17 września 2014 r. nr [..] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu m. st. Warszawy postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 128/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę D.C. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [..] m. st. Warszawy z dnia 17 września 2014 r. nr [..] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu m. st. Warszawy oraz zwrócił skarżącej kwotę 300 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że D.C. zwróciła się wnioskiem z dnia 28 lutego 2013 r. do Burmistrza Dzielnicy [..] m. st. Warszawy o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego przy ul. [..][..] /[..], wypowiedzianej w 1995 r. z uwagi na zaległości w spłacie zobowiązań z tytułu czynszu.
Powyższy wniosek został rozpoznany przez Zarząd Dzielnicy uchwałą z dnia 17 września 2013 r. nr [..] /2013, podjętą na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), w związku z § § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 ze zm.), którą postanowiono nie wyrazić zgody na zawarcie z wnioskodawczynią umowy najmu w oparciu o § 39 uchwały.
D.C., działając z pomocą profesjonalnego pełnomocnika, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałę Zarządu Dzielnicy [..] m. st. Warszawy z dnia 17 września 2013 r. nr [..] /2013, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
Sąd I instancji uznał, iż skarga podlega odrzuceniu.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [..] m. st. Warszawy została podjęta na skutek złożonego przez skarżącą D.C. wniosku o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu po uprzednim wypowiedzeniu jej z powodu zadłużenia. Podstawą jej wydania była uchwała Nr LVIII/1751/2009, a konkretnie jej § 39 ust. 1, zgodnie z którym, na wniosek osoby, której wcześniej wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy, gdy przyczyną rozwiązania stosunku prawnego było zadłużenie spowodowane pogorszeniem sytuacji materialnej najemcy, dopuszcza się ponowne zawarcie umowy najmu, której przedmiotem będzie ten sam lub inny lokal o mniejszej powierzchni, jeżeli:
1) osoba ta nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, a w przypadku pracowni do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki - nieprzerwanie ją użytkuje w tym celu;
2) ustała przyczyna, z powodu której została rozwiązana umowa najmu, przy czym warunek ten uważa się za spełniony również w przypadku, jeśli jest podpisane oraz realizowane porozumienie dotyczące spłaty zadłużenia.
Dalej Sąd podniósł, iż kwestię dopuszczalności wnoszenia skarg do sądów administracyjnych na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: ONSA i WSA 2008/6/90). Wskazano, że uchwała ta, niebędąca decyzją administracyjną, a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej i kończy pierwszy etap postępowania obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy) nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, a jedynie charakter administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być przyznana pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny.
Następnie Sąd I instancji podkreślił, iż w przedmiotowym postępowaniu nie rozstrzygano jednak kwestii przyznania pomocy w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Zdaniem Sądu, decydujące znaczenie w niniejszej sprawie ma wola skarżącej, która wniosła o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu. Dokonanie takiej czynności nie wynika zaś z zakresu władztwa publicznego, a pozostaje w kompetencjach organu gminy wynikających z faktu bycia właścicielem przedmiotowych lokali. Organ rozstrzygał o woli zawarcia z wnioskodawczynią kolejnej umowy najmu, przez co jednoznacznie należy uznać, że sprawa ma charakter cywilnoprawny.
W konsekwencji Sąd uznał, że skarga na uchwałę Zarządu Dzielnicy [..] m. st. Warszawy z dnia 17 września 2013 r. nr [..] /2013 nie jest skargą na akt mieszczący się w granicach właściwości sądów administracyjnych, zakreślonych w art. 3 § 2 ustawy P.p.s.a.
Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wniosła D.C. zaskarżając go w całości zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
1) art. 58 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 39 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że jedyną formą rozstrzygnięcia wniosku skarżącej jest ponowne zawarcie umowy najmu zajmowanego lokalu, podczas gdy zgodnie z § 39 ust. 1 uchwały, rozstrzygnięcie wniosku skarżącej mogło nastąpić także poprzez zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego, co stanowi sprawę administracyjną.
Ponadto zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1) art. 134 P.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy wyłącznie w zakresie nawiązania stosunku najmu mieszkania aktualnie zajmowanego przez skarżącą, z pominięciem, że w zaskarżonej uchwale organ nie tylko odmówił powyższego, ale także odmówił zakwalifikowania skarżącej na listę osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego o mniejszej powierzchni od aktualnie zajmowanej z zasobu mieszkaniowego m. st. Warszawy;
2) art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że przepisy te nie stanowią podstawy do skontrolowania przez sąd administracyjny uchwały organu gminy o nie zakwalifikowaniu skarżącej do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego o mniejszej powierzchni z zasobu mieszkaniowego m. st. Warszawy.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części odrzucającej skargę odnośnie § 3 uchwały Zarządu Dzielnicy [..] m. st. Warszawy z dnia 17 września 2013 r. i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w § 2 tego artykułu przesłanek nieważności nie zaistniała, zatem przedmiotową skargę kasacyjną należy rozpoznać w granicach podniesionych w jej treści zarzutów. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił zakwestionowanemu postanowieniu naruszenie przepisów art. 58 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 39 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. oraz art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że jedyną formą rozstrzygnięcia wniosku skarżącej jest ponowne zawarcie umowy najmu zajmowanego lokalu, jak również, że przepisy te nie stanowią podstawy do skontrolowania przez sąd administracyjny uchwały organu gminy o nie zakwalifikowaniu skarżącej do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego o mniejszej powierzchni z zasobu mieszkaniowego m. st. Warszawy. Skarżąca kasacyjnie uważa również, iż Sąd I instancji rozstrzygnął sprawę wyłącznie w zakresie nawiązania stosunku najmu mieszkania aktualnie zajmowanego przez skarżącą, z pominięciem, że w zaskarżonej uchwale organ odmówił także zakwalifikowania skarżącej na listę osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego o mniejszej powierzchni. W efekcie zakwestionowano zasadność odrzucenia skargi z powodu niedopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej. Poglądu skarżącej, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, nie sposób podzielić.
Generalnie kwestie związane z zawieraniem umów najmu lokali, od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433 ze zm.) poddane są instrumentom prawa cywilnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ustawę tę z kolei zastąpiła ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266), która jeszcze pełniej wspomnianą wyżej zasadę realizuje. Mając jednak na uwadze również obowiązki samorządu terytorialnego w stosunku do mieszkańców danej jednostki samorządowej, w art. 4 ust. 1 i 2 ustawa ta przewiduje, iż tworzenie warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która – na zasadach przewidzianych w tej ustawie – zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw o niskich dochodach. W związku z powyższym – na podstawie delegacji określonej w art. 20 ust. 3 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 omawianej ustawy – Rada m. st. Warszawy podjęła w dniu 9 lipca 2009 r. uchwałę nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, która – jako prawo miejscowe – określa zasady, na jakich są wynajmowane mieszkańcom Warszawy lokale, znajdujące się w dyspozycji Miasta. Przy tym ich zasadniczą część stanowią lokale, o których wynajęcie ubiegają się osoby określone w § 4 cytowanej uchwały, a więc generalnie rzecz ujmując pozostające w trudnych warunkach mieszkaniowych i materialnych. W tym też przypadku wspomniana uchwała określa tryb rozpoznawania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu, w tym reguluje również sposób poddania tego rodzaju spraw kontroli społecznej. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego, organ gminy (w tym wypadku dzielnicy miasta) realizuje zadanie wykraczające poza typowe prawa i obowiązki wynajmującego, wynikające z przepisów prawa cywilnego. W tym wypadku należy bowiem zbadać, czy dana osoba może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie zaś, że wnioskodawca spełnia określone wymagania – zgodnie z zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) – winno prowadzić do umieszczenia kandydatury takiego wnioskodawcy na liście osób oczekujących na zawarcie z nimi umowy najmu lokalu mieszkalnego.
W opisanej wyżej sytuacji, jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. (sygn. akt I OPS 4/08) przedmiotem uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) jest zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Uchwała ta, nie będąca decyzją administracyjną, a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.) i kończy pierwszy etap postępowania, obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy) nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji, a zatem nie ma charakteru cywilnoprawnego, a ma charakter administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga bowiem o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu, następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu, i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że takie postępowanie, o jakim jest mowa w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. nie występowało w rozpoznawanym przypadku. Wniosek skarżącej z dnia 28 lutego 2013 r., kierowany do władz Dzielnicy [..] m. st. Warszawy nie dotyczył bowiem zakwalifikowania jej do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, a dotyczył zawarcia ponownej umowy najmu konkretnego lokalu, którego najemcą była skarżąca, a która to umowa została jej wypowiedziana z uwagi na zaległości związane z czynszem. Powyższe wynika także z uzasadnienia do uchwały nr [..] /2013, gdzie wprost wskazano, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zawarcie umowy najmu zajmowanego lokalu. Podstawą działań organu w niniejszej sprawie był przepis § 39 ust. 1 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009, zgodnie z którym, na wniosek osoby, której wcześniej wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy, gdy przyczyną rozwiązania stosunku prawnego było zadłużenie spowodowane pogorszeniem sytuacji materialnej najemcy, dopuszcza się ponowne zawarcie umowy najmu, której przedmiotem będzie ten sam lub inny lokal o mniejszej powierzchni, jeżeli:
1) osoba ta nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, a w przypadku pracowni do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki - nieprzerwanie ją użytkuje w tym celu;
2) ustała przyczyna, z powodu której została rozwiązana umowa najmu, przy czym warunek ten uważa się za spełniony również w przypadku, jeśli jest podpisane oraz realizowane porozumienie dotyczące spłaty zadłużenia.
Powyższe uregulowanie nie odnosi się zatem do zakwalifikowania bądź odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, a dopuszcza jedynie możliwość uregulowania statusu prawnego osoby, która faktycznie korzystała z danego lokalu mieszkalnego do czasu jego opuszczenia poprzez ewentualne zawarcie z tą osobą umowy najmu. W konstrukcji tej nie ma zatem jakichkolwiek elementów sprawy administracyjnej. Relacja pomiędzy dysponentem lokalu, a osobą która występuje o zawarcie z nią umowy najmu tego lokalu po jego opuszczeniu, ma wszelkie cechy cywilnoprawnego stosunku oferty, której przyjęcie przez dysponenta lokalu prowadzi bezpośrednio do zawarcia umowy najmu. Chodzi wyłącznie o wyrażenie przez dysponenta lokalu woli zawarcia umowy najmu. To że uchwała w § 39 ust. 1 dopuszcza możliwość ponownego zawarcia umowy najmu, której przedmiotem może również być lokal o mniejszej powierzchni od dotychczas zajmowanego przez skarżącą, nie może być rozumiane jako przesłanka, z zaistnieniem której powstaje po stronie skarżącej prawo podmiotowe dające podstawę do domagania się od dysponenta będącego organem władzy publicznej zawarcia umowy najmu tego lokalu, zaś po stronie organu obowiązek zawarcia umowy. Określenie w § 39 ust. 1 cyt. uchwały, iż przedmiotem ponownej umowy najmu może być ten sam lub inny lokal o mniejszej powierzchni, jest związane z odrębnym trybem najmu takich lokali w stosunku do ogólnych zasad.
W kwestii zaskarżania uchwał zarządu dzielnicy rozpatrujących wnioski o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego na podstawie cytowanego § 39 wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 931/13 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że uchwałę Zarządu Dzielnicy polegającą na odmowie przedłużenia umowy najmu lokalu należy uznać za oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu, tj. Miasta Stołecznego Warszawy, złożone przez jej organ. Odmowa zawarcia ponownej umowy najmu lokalu jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium).
Działania organu w tego typu przypadkach nie mają zatem charakteru administracyjnoprawnego. Nie jest tu rozstrzygana kwestia tego, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy, czy też nie. W takich sprawach rozstrzygnięcie administracyjnoprawne ma miejsce wcześniej i skutkuje umieszczeniem wnioskodawców na liście oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego gminy, a następnie skierowaniem tych osób do zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu. W sprawach takich jak niniejsza organ wyraża jedynie wolę kontynuowania najmu konkretnego (zajmowanego wcześniej na podstawie umowy najmu), bądź lokalu mieszkalnego o mniejszej powierzchni z zasobów mieszkaniowych miasta stołecznego, po uregulowaniu przez najemców zaległości czynszowych.
Z uwagi na powyższe, zamierzonego skutku nie może również odnieść zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie będąc związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu (zasada oficjalności) wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Jednocześnie, podkreślenia wymaga, że to skarżący samodzielnie wyznacza granice danej sprawy w zależności od tego, co uczyni przedmiotem zaskarżenia. Takie określenie będzie dla sądu administracyjnego wiążące.
Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza więc, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza ono natomiast, że sąd ten ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Sąd Wojewódzki nie naruszył art. 134 § 1 P.p.s.a. bo nie wyszedł poza granice sprawy. Oparcie zaś zaskarżonego postanowienia na treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. było zasadne, bowiem właściwość sądu administracyjnego nie obejmowała aktu, na który została w tej sprawie wniesiona skarga.
Odnosząc się natomiast do stwierdzenia skargi kasacyjnej, iż Sąd nie rozpoznał skargi w zakresie odmowy zakwalifikowania skarżącej na listę osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego o mniejszej powierzchni, należy jeszcze raz podkreślić, że zaskarżona uchwała została oparta na § 39 ust. 1 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009, zgodnie z którym, na wniosek osoby, której wcześniej wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy, gdy przyczyną rozwiązania stosunku prawnego było zadłużenie spowodowane pogorszeniem sytuacji materialnej najemcy, dopuszcza się ponowne zawarcie umowy najmu, której przedmiotem będzie ten sam lub inny lokal o mniejszej powierzchni. Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż sprawa skarżącej dotyczyła ponownego zawarcia umowy najmu, której jedynie przedmiotem może być dotychczas zajmowany lokal bądź lokal o mniejszej powierzchni. Nieuprawnione jest zatem twierdzenie, że sprawa dotycząca zawarcia ponownej umowy najmu lokalu dotychczas zajmowanego nie podlega kognicji sądów administracyjnych, natomiast sprawa dotycząca ponownego zawarcia umowy najmu lokalu o mniejszej powierzchni jest sprawą z zakresu administracji publicznej.
Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis § 39 ust. 1 uchwały nie stanowi dla lokatora podstawy do żądania objęcia kontrolą sądu administracyjnego oświadczenia woli składanego w imieniu dzielnicy m. st. Warszawy, wyrażonego w stosownej uchwale jej zarządu. Uchwała taka bowiem nie ma charakteru uchwały z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), a zatem nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a.
Zatem w przypadku nie wyrażenia zgody przez zarząd dzielnicy na złożoną mu propozycję, lokator może ubiegać się o pomoc gminy w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych na zasadach ogólnych i w tym przypadku przepisy prawa zapewniają mu możliwość domagania się skontrolowania przez sąd administracyjny podjętej przez zarząd dzielnicy uchwały w sprawie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy (porównaj: postanowienie NSA z dn. 12.03.2014 r., sygn. akt I OSK 426/14; postanowienie NSA z dn. 20.06.2013 r., sygn. akt I OSK 1182/13; postanowienie NSA z dn. 31.01.2013 r., sygn. akt I OSK 2499/12,).
Uznając zatem, że skarga do sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie była dopuszczalna, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu, co powoduje, że podniesione zarzuty skargi kasacyjnej z wyżej przedstawionych względów należało uznać za niezasadne.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 P.p.s.a., wniesioną skargę kasacyjną należało oddalić jako niezasadną.
Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania, zauważyć należy, że przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło