I OSK 2210/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-17
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Małgorzata Pocztarek, Marzenna Glabas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie "ważnego interesu służby" (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) wymaga przeprowadzenia przez organ odwoławczy wnikliwego postępowania dowodowego, a jeśli nie, to czy sąd administracyjny może badać zasadność takiej decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów procedury administracyjnej (KPA) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny były wadliwie skonstruowane, ponieważ dotyczyły postępowania przed organami administracji, a nie przed sądem. NSA podkreślił, że kontrola sądowa decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie "ważnego interesu służby" ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a nie do ponownej oceny stanu faktycznego czy celowości decyzji.Stan faktyczny
Policjant B.K. został zwolniony ze służby decyzją Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, a następnie decyzją Komendanta Głównego Policji, z uwagi na ważny interes służby. Podstawą zwolnienia było spowodowanie kolizji drogowej w stanie po użyciu alkoholu i oddalenie się z miejsca zdarzenia, a także wcześniejsze zdarzenie z udziałem alkoholu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę policjanta, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez B.K.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia del. WSA Marzenna Glabas Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2365/13 w sprawie ze skargi B.K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 21 października 2013 r. nr 4846 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II SA/Wa 796/13 oddalił skargę B.K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 21 października 2013 r. nr [..]w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Świętokrzyski Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., poz. 287 z późn. zm.), w dniu 23 lipca 2013 r. wydał rozkaz personalny nr [..], którym z dniem 26 sierpnia 2013 r. zwolnił B.K. ze służby w Policji. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że wniosek o zwolnienie ww. ze służby w Policji został złożony przez zastępcę Naczelnika Wydziału Konwojowego Komendy Wojewódzkiej Policji w [..]w związku z kolizją drogową z dnia 10 grudnia 2012 r., którą w stanie nietrzeźwości spowodował B.K. i oddalił się on z miejsca zdarzenia.
Postępowanie wyjaśniające w sprawie zdarzenia drogowego zostało zakończone w dniu 19 grudnia 2012 r. skierowaniem do Sądu Rejonowego w [..]wniosku o ukaranie ww. w postępowaniu zwyczajnym.
B.K. został obwiniony o to, że;
1) w dniu 10 grudnia 2012 r. ok. godz. 17.20 w miejscowości [..] na skrzyżowaniu ulic [..]spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że będąc w stanie po użyciu alkoholu i kierując samochodem osobowym m-ki [..] zjechał na przeciwległy pas ruchu gdzie doprowadził do zderzenia z kierującą samochodem m-ki [..]powodując straty w pojeździe na szkodę firmy [..]z [..], tj. o wykroczenie z art. 86 § 2 k.w.;
2) w miejscu i czasie jak wyżej kierując ww. pojazdem w zderzeniu drogowym pomimo obowiązku nie podał drugiemu uczestnikowi swoich danych, danych właściciela pojazdu oraz numeru polisy ubezpieczeniowej OC i oddalił się z miejsca zdarzenia, tj. o wykroczenie z art. 97 k.w. w zw. z art. 44 ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo o Ruchu Drogowym;
3) w dniu 10 grudnia 2012 r. ok. godz. 17.20 w miejscowości [..] na skrzyżowaniu ulic [..]będąc w stanie po użyciu alkoholu kierował samochodem m-ki [..], tj. o wykroczenie z art. 87 § 1 k.w.
Do dnia wydania rozkazu personalnego postępowanie przed Sądem nie zostało zakończone.
Nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje zdarzenie z dnia 7 maja 2010 r. W związku z nim w Prokuraturze Rejonowej w [..]zostało wszczęte śledztwo w sprawie kierowania samochodem m-ki [..]w stanie nietrzeźwości przez B.K., tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Postępowanie zostało umorzone wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. W uzasadnieniu postanowienia prokurator m.in. stwierdził, że zebrane w śledztwie dowody nie są wystarczające dla skutecznego podważenia twierdzeń B.K., że po wypiciu alkoholu nie podejmował żadnych czynności związanych z kierowaniem samochodem i w związku z tym, przy uwzględnieniu zasady wyrażonej w art. 5 § 2 k.p.k., postępowanie należało umorzyć.
Przedstawione okoliczności dotyczące dwóch zdarzeń, w których powtarza się wątek kierowania przez B.K. pojazdem pod wpływem alkoholu, powoduje utratę jego autorytetu i wiarygodności jako policjanta, niezbędnych do wykonywania zadań w formacji jaką jest Policja, służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, ważny interes służby wymaga, aby w szeregach Policji byli funkcjonariusze o nieposzlakowanej opinii, cieszący się autorytetem w społeczeństwie, przestrzegający prawa i zasad współżycia społecznego, dotrzymujący roty ślubowania.
Pełniący służbę funkcjonariusze podlegają określonym wymogom i rygorom, a jeśli ich nie spełniają i nie przestrzegają to należy przyjąć, że ważny interes służby przemawia za podjęciem decyzji o zwolnieniu ich ze służby w Policji.
Bez wątpienia postawa B.K. świadczy, iż utracił on również przymioty osobiste wymienione w art. 25 ust. 1, art. 27 ustawy o Policji, a także w § 23 zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta", które są niezbędne do pełnienia służby w Policji.
Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów województwa świętokrzyskiego uchwałą nr 29/VI/2013 z dnia 15 marca 2013 r. wyraził sprzeciw w przedmiocie zwolnienia B.K. ze służby w Policji. Opinia organizacji związkowej nie jest dla organu wiążąca. Natomiast kryterium formalne określone w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zostało spełnione.
Pełnomocnik B.K. wniósł do Komendant Głównego Policji odwołanie od rozkazu personalnego nr [..]Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego z dnia 23 lipca 2013 r., w którym zarzucił organowi pierwszej instancji, że wydał zaskarżony rozkaz naruszając art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 32 ustawy o Policji oraz art. 108 § 1 Kpa. Ponadto pełnomocnik ww. zarzucił, że zostały naruszone przepisy postępowania, tj. art. 7, 10, 75, 77 § 1-3, 78 § 1 i 2, 80, 81, 84, 97 § 1 pkt 4, 133, 141 § 1 i 2 w zw. z art. 144 i art. 156 § 1 pkt 7 Kpa.
Komendant Główny Policji, działając jako organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w dniu 21 października 2013 r. wydał rozkaz personalny nr [..], którym utrzymał rozkaz personalny organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozkazu personalnego podał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby policjanta, gdy wymaga tego ważny interes służby, który jako pojęcie nie zostało zdefiniowane w ustawie o Policji. Jednakże w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że na podstawie określonego przepisu, policjanta można zwolnić ze służby, który w ocenie przełożonych nie powinien z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym ocena ta powinna być skonkretyzowana indywidualnie poprzez wskazanie okoliczności składających się na taką ocenę.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że B.K. kierując samochodem osobowym w dniu 10 grudnia 2012 r. uczestniczył w zdarzeniu drogowym polegającym na zderzeniu z innym znajdującym się w ruchu pojazdem, w którym znajdowały się dwie osoby – N.P. i jej małoletni syn. Po zderzeniu ww. wysiadł z samochodu i nie ustalając, czy pozostałe osoby potrzebują pomocy, pieszo oddalił się z miejsca zdarzenia.
Miejsce pobytu B.K. od chwili oddalenia się z miejsca zdarzenia drogowego do chwili stawienia się w placówce medycznej nie zostało ustalone.
Ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny uzasadnia stwierdzenie, że dalsze pełnienie przez B.K. pozostaje w sprzeczności z ważnym interesem służby.
Na niekorzyść B.K. świadczy dodatkowo jego postępowanie bezpośrednio po zdarzeniu w dniu 10 grudnia 2012 r., tj. oddalenie się z miejsca, w którym doszło do zderzenia z innym pojazdem, bez uprzedniego ustalenia, czy któraś z uczestniczących w tym zdarzeniu osób nie potrzebuje pomocy. Wypowiadane przez niego słowa po zdarzeniu świadczą, że zdawał sobie sprawę z grożących mu konsekwencji, wyczuwalna przez świadka woń alkoholu i zgłoszenie się do placówki medycznej niespełna 24 godziny po zdarzeniu, zdecydowanie przemawiają za twierdzeniem, że złożone przez niego wyjaśnienia, polegające na zasłanianiu się niepamięcią, są niewiarygodne i stanowią linię obrony zmierzającą do uniknięcia odpowiedzialności.
Zwolnienie B.K. ze służby w Policji należy uznać za decyzję prawidłową i słuszną. Uzasadniona jest bowiem reakcja przełożonych, gdy policjant pomimo dotychczas prawidłowej realizacji zadań, jest wiązany z czynami zasługującymi na szczególne potępienie opinii społecznej i ocenianym jako jaskrawo nagannymi, dokonywanymi pod wpływem alkoholu, wskazujących na duży stopień lekceważenia norm bezpieczeństwa i powodujących zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego.
Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji stał się przedmiotem skargi wniesionej przez B.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 3 powołanej ustawy, zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Zatem z przepisu tego wynika jedynie obowiązek zasięgnięcia opinii i nawet jeżeli jest ona pozytywna dla policjanta, to nie jest ona wiążąca dla organ. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Jednakże pozytywna opinia nie mogła być oceniona jako istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem prawem organu jest dokonywanie własnej oceny, czy policjant jest przydatny w służbie. Podkreślić należy, że nie jest rolą związku zawodowego kontrolowanie postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ Policji i nie jest on upoważniony do dokonywania oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Ustawodawca w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji użył określenia "policjanta można zwolnić ze służby", tzn. że rozstrzygnięcie organu ma charakter fakultatywny, a decyzja ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że sądowa kontrola takich decyzji podlega ograniczeniu, bowiem nie jest zadaniem sądu administracyjnego ingerowanie w słuszność dokonanego przez organ rozstrzygnięcia i jego celowości.
Następnie Sad I instancji zauważył, iż Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 grudnia 1994 r. (III ARW 65/94 OSNP 1995/3/31) stwierdził, że przy zwalnianiu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, należy uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku, dotyczące zachowania się policjanta w służbie i w życiu prywatnym, bądź zdarzenia, które uniemożliwiają lub utrudniają pełnienie służby. Opisana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przesłanka zwolnienia ze względu na ważny interes służby ma charakter niedookreślony, wymagający konkretyzacji w odniesieniu do indywidualnego przypadku. Przepisy procedury administracyjnej (w tym przede wszystkim art. 7 Kpa), chroniąc słuszny interes strony, wymagają również uwzględnienia interesu społecznego (interesu służby), który wynika ze specyfiki funkcjonowania Policji, jako instytucji powołanej do zapobiegania i zwalczania przestępczości. Sprawne działanie tej formacji opiera się na zaufaniu społecznym, podbudowanym szczególnymi wymogami, jakim musi sprostać każdy funkcjonariusz Policji. Są nimi w szczególności: niekaralność, nieposzlakowana opinia, zdyscyplinowanie, praworządność, gotowość do przestrzegania ustanowionych standardów etycznych oraz dbałość o honor, godność i dobre imię Policji.
Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "ważny interes służby", ale z wieloletniego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie nie jest możliwe, bowiem nie leży to w jej interesie i interesie społecznym.
Ocena o przydatności policjanta do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia przez policjanta obowiązków służbowych za co może ponieść odpowiedzialność dyscyplinarną ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może ona wynikać również z innych zachowań nagannych policjanta w służbie lub poza nią. Jeżeli takie zachowania kolidują z dobrem formacji, to stanowią one przeszkodę w pełnieniu przez niego dalszej służby, gdyż nie leży to w jej ważnym interesie.
W ocenie Sądu I instancji, organy szczegółowo podały powody dlaczego uznały, że zaistniała przesłanka ważnego interesu służby uzasadniająca zwolnienie ze służby skarżącego.
W sprawie bezspornym jest, że skarżący na przestrzeni dwóch lat uczestniczył w dwóch zdarzeniach drogowych, w których w tle pojawiał się alkohol. Okoliczności i rola skarżącego w tych zdarzeniach są nie do końca jednoznaczne. Podczas zdarzenia, które miało miejsce w dniu 7 maja 2010 r. ustalono, że skarżący był pod wpływem alkoholu, jednakże podczas prowadzonego postępowania przygotowawczego nie zdołano dowieść, że prowadził on pojazd mechaniczny, który został przez niego zaparkowany na poboczu drogi. Skarżący wyjaśnił, że alkohol spożywał po awarii samochodu sam na pobliskim przystanku autobusowym. Z zeznań uczestniczki zdarzenia w dniu 10 grudnia 2012 r. wynika, że skarżący mógł być pod wpływem alkoholu. Po zdarzeniu skarżący oddalił się z jego miejsca i został dopiero odnaleziony przez ojca po upływie 24 godzin.
W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły, że zachowania skarżącego związane z tymi zdarzeniami były wysoko naganne i kolidowały z postawą wymaganą od każdego uczestnika ruchu drogowego, a zwłaszcza policjanta. Krytyczna ocena takich zachowań skarżącego przez przełożonych nie może zostać uznana za dowolną i arbitralną. Oznacza to, że nie można im zarzucić, że w ustalonym stanie faktycznym skorzystały z możliwości jaką daje art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i zwolniono skarżącego ze służby w Policji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł B.K., zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, w wyniku czego Sąd dał przyzwolenie dla zaistniałego w przedmiotowej sprawie dowolnego, niczym nie ograniczonego, odwołania policjanta ze służby w każdym czasie, nawet wykraczającego poza granice uznania administracyjnego, pomimo, że organ II instancji nie przeprowadził w sprawie wnikliwego postępowania dowodowego dla zbadania zaistnienia faktycznych podstaw odwołania.
Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego tj.
art. 6 od 8 do 11 kpa, w szczególności art. 7 kpa poprzez nie dokonanie rzetelnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że zaskarżony rozkaz Komendanta Głównego Policji w Warszawie z dnia 21 października 2013 r. nr [..], nie przekroczył swym zakresem dowolności w przedmiocie zwolnienia ze służby B.K..
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie nie mogła odnieść zamierzonego skutku z uwagi na jej wadliwą konstrukcję.
W podstawach skargi kasacyjnej jej autor powołuje się na naruszenie zaskarżonym wyrokiem przepisów postępowania – art. 6, 7, 8, 9 , 10 i 11 K.p.a., poprzez niedokonanie rzetelnej oceny stanu faktycznego sprawy.
Należy wskazać, że powołane przepisy regulują postępowanie przed organami administracji publicznej, a nie przed sądem administracyjnym, który kontrolując legalność zaskarżonej decyzji stosuje regulacje zawarte w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na ich podstawie ocenia, czy w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji nie naruszono przepisów K.p.a.
Oznacza to, że w celu skutecznego zakwestionowania wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny Sądu I instancji, z której wynika że postępowanie administracyjne w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo należało oprzeć skargę kasacyjną także na zarzutach naruszenia przez Sąd I instancji konkretnych przepisów procedury sądowej. Tych natomiast w skardze kasacyjnej brak, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli kasacyjnej w tym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie art. 183 § 1 P.p.s.a. wielokrotnie wyrażał jednolity pogląd, zgodnie z którym związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga nie tylko ich określenia w samej skardze, ale stosownie do art. 176 P.p.s.a. w ogóle ich przytoczenia. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem strony skarżącej przez sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych - poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej - wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego lub postępowania przed tym sądem i musi skoncentrować swoją uwagę wyłącznie na weryfikacji zarzutów sformułowanych przez skarżącego oraz ich uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie zarzutu skargi kasacyjnej, który został wadliwie skonstruowany ( por. wyroki NSA z dnia 16 października 2014r. II OSK 725/13 LEX nr 1598452, z dnia 19 marca 2015r. I FSK 2124/13 LEX nr 1753461, z dnia 11 czerwca 2011r. II FSK 1079/13 LEX nr 1749268 , z dnia 2 grudnia 2014r. II OSK 2344/14 LEX nr 1643779 ).
Z tych względów procesowe zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Z tego samego powodu załączony do skargi kasacyjnej prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [..], XI Wydział Karny z dnia 7 kwietnia 2013r. pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Dodatkowo trzeba podnieść, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji oraz w dacie orzekania przez Sąd I instancji wyrok ten nie istniał, stąd też nie może on mieć jakiegokolwiek znaczenia dla oceny kasacyjnej zaskarżonego wyroku.
Taka ocena dotyczy również zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu prawa materialnego – art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji ( Dz.U.2015.355 j.t. ze zm. ). Skarga kasacyjna zarzut naruszenia prawa materialnego uzasadnia zaakceptowaniem przez Sąd I instancji decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, pomimo że decyzja ta była dowolna, a organ nie ustalił stanu faktycznego sprawy. Z uzasadnienia zarzutu wynika zatem, że skarżący kasacyjnie poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego w istocie kwestionuje stan faktyczny sprawy.
Należy zauważyć, że skarga kasacyjna o czym była mowa wyżej skutecznie nie podważyła stanu faktycznego sprawy w oparciu o który wydana została decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby oraz zaskarżony wyrok. Oznacza to, że jest on wiążący także dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wynika z niego, że w interesie służby pozostawało zwolnienie policjanta, który będąc w stanie po spożyciu alkoholu prowadził samochód i spowodował zderzenie z innym samochodem, po którym oddalił się z miejsca zdarzenia.
Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby gdy wymaga tego ważny interes służby.
Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola tego rodzaju decyzji ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla konkretnej sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji realizują określoną politykę stosowania prawa oraz wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych i celowościowych (por. między innymi wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i wpływać na to, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też możliwe było wykluczenie jej z tego grona. Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Mimo iż omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "ważny interes służby", to nie ulega wątpliwości, że odkodowanie znaczenia tego zwrotu musi następować z uwzględnieniem przede wszystkim przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę może zatem wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji oraz że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować w niej służby. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy, należy między innymi ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz o niezbędnych predyspozycjach fizycznych i psychicznych do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Wszelkie wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia w Policji racjonalnej polityki kadrowej oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. Na powyższe wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 (OTK-A 2004/9/93, Lex 127308). Trybunał w swych orzeczeniach wskazywał między innymi na to, że brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych uprawnia zatem właściwe organy do stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych różnych dolegliwości prawnych, włącznie z możliwością rozwiązania z nimi stosunku służbowego, zwłaszcza gdy wymaga tego dobro służby.
Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że na gruncie stanu faktycznego sprawy zachowanie skarżącego uzasadniało jego zwolnienie ze służby w Policji z powołaniem się na ważny interes służby.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.
-----------------------
10
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło