II OSK 815/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2483/13 o odrzuceniu skargi [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2483/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 [ze zm.], dalej ppsa), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymagań, stosownie do art. 47 § 1 ppsa, jest obowiązek dołączenia do pisma jego odpisów i odpisów załączników dla doręczenia ich stronom. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 ppsa). W przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, na mocy art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, sąd skargę odrzuca. Zarządzeniem z 19 listopada 2013 r. VII SA/Wa 2483/13 (dalej zarządzenie z 19 listopada 2013 r.), wezwano [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej skarżąca bądź spółka) do nadesłania w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania: a) 1 odpisu skargi, pod rygorem odrzucenia skargi; b) pełnomocnictwa umocowującego r. pr. K. P. do reprezentowania spółki, pod rygorem przyjęcia, że spółka będzie występować osobiście. Skarżącej wezwanie doręczono dnia 12 grudnia 2013 r. w trybie doręczenia zastępczego (art. 73 ppsa; k. 1, 16-19, 21 akt sądowych), a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał 19 grudnia 2013 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca w zakreślonym terminie nie wykonała zarządzenia z 19 listopada 2013 r. - nie złożyła do akt sprawy brakującego odpisu skargi. Skoro nie uzupełniono braków formalnych skargi w terminie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia (k. 26-27 akt sądowych). Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez radcę prawnego K. P., zarzucając naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego: - art. 184 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.) przez pozbawienie skarżącej prawa do kontroli przez sąd działalności administracji publicznej; - art. 45 Konstytucji RP, przez pozbawienie skarżącej prawa do sądu; 2. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 33 § 1 ppsa przez bezpodstawne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie poza skarżącą i organem, prawa strony przysługują innym podmiotom; - art. 47 § 1 ppsa przez błędne wezwanie do przedłożenia 1 odpisu skargi, w sytuacji w której stroną postępowania jest tylko skarżąca i organ; - art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i art. 47 § 1 ppsa przez błędne przyjęcie, że stwierdzone braki formalne uniemożliwiały nadanie skardze prawidłowego biegu; - art. 58 § 1 pkt 3 ppsa przez uznanie, że złożona skarga zawierała brak formalny oraz wezwanie skarżącej do jego uzupełnienia mimo, że w aktach sprawy znajdowała się odpowiednia ilość odpisów skargi, z uwzględnieniem podmiotów posiadających status strony w przedmiotowej sprawie, a skarga była podpisana przez członka zarządu, zgodnie z reprezentacją skarżącej. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na podstawie art. 203 ppsa zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się niezasadna. Stosowanie do art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W świetle art. 49 § 1 ppsa, są to jedynie takie braki, których wystąpienie uniemożliwia nadanie skardze prawidłowego biegu. O braku formalnym skargi z powodu niedołączenia odpisu skargi można mówić wówczas, gdy strona składając skargę nie dołączyła odpowiedniej liczby odpisów skargi, a zachodzi konieczność doręczenia odpisu skargi pozostałym stronom i z tego względu skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu. W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego z 19 listopada 2013 r. w punkcie V prawidłowo wezwano skarżącą w terminie 7 dni do usunięcia braku formalnego przez nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi, poświadczonego za zgodność z oryginałem. Niniejsze wezwanie prawidłowo doręczono skarżącej dnia 12 grudnia 2013 r. w trybie art. 73 ppsa, a więc termin do uzupełnieniu braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie dnia 19 grudnia 2013 r. o północy. Z żadnego przepisu ppsa nie wynika obowiązek sądu sporządzenia odpisów skargi na koszt podatników dla uczestników postępowania. Powyższe powoduje, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, konieczność odrzucenia skargi (postanowienia NSA z: 11.8.2010 r., I OSK 1259/10; 21.7.2010 r., I OSK 1084/10, cbosa). Prawidłowo Sąd I instancji uznał, że brak formalny skargi w postaci braku odpisu skargi uniemożliwiał nadanie skardze prawidłowego biegu (art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i art. 47 § 1 ppsa). Zgodnie z art. 33 § 1 ppsa uczestnikiem postępowania na prawach strony jest każdy, kto brał udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniósł skargi, jeżeli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Ustalenie kręgu podmiotów będących uczestnikami postępowania następuje z mocy prawa i nie wymaga wydania jakiegokolwiek odrębnego orzeczenia w tym zakresie (postanowienie NSA z 18.3.2014, I OZ 183/14, cbosa). Sąd I instancji prawidłowo ustalił liczbę stron i uczestników postępowania, i konieczną liczbę odpisów skargi. W szczególności w skardze skarżąca wskazała, że załączyła dwa odpisy skargi (k. 5 akt sądowych) – zatem zbyt mało, by doręczyć odpisy skargi każdemu z 3 uczestników postępowania (art. 47 § 1 w zw. z art.12 i art. 33 § 1 ppsa). Zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP przez pozbawienie skarżącej prawa do sądu, należy uznać za nieuzasadniony. Określone w art. 45 § 1 Konstytucji RP prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, nie ma charakteru absolutnego i może podlegać prawnie przewidzianym ograniczeniom. Ograniczeniami takimi jest między innymi uzależnienie skuteczności wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego od uzupełnienia braków formalnych skargi (postanowienie NSA z 10.7.2012 r., II OSK 1671/12, cbosa). Prawa skarżącego do obrony swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym wynikający z przepisów ustawy obowiązek uzupełnienia braków formalnych nie narusza zagwarantowanego w art. 45 Konstytucji RP prawa do sądu i nie zamyka drogi do rozpoznania sprawy przez sąd. Przyczyna odrzucenia skargi leżała po stronie skarżącej, która w wyznaczonym terminie nie uzupełniła jej braku. Z tych samych względów, leżących po stronie skarżącej, nie doszło do naruszenia art. 184 Konstytucji RP. Sąd I instancji nie kwestionował, że skarga była podpisana przez członka zarządu spółki (k. 5, 8 akt sądowych). Zaskarżone postanowienie nie narusza art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia