I OSK 2399/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Dorota Apostolidis Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. P. i L.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 883/13 w sprawie ze skargi H. P.. i L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podziału nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 883/13 oddalił skargę H. P. i L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie podziału nieruchomości. Wyrok zapadł w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. orzeczono o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina P., zapisanej w KW [...], której właścicielem są H. i L. małżonkowie P., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], na działki nr [...]. Podziału dokonano pod warunkiem, że przy sprzedaży nowo wydzielonych działek nastąpi ustanowienie odpowiednich służebności drogowych na działce nr [...] i na działce [...] lub sprzedaż działek nastąpi wraz z ustanowieniem odpowiednich udziałów w prawie do działek gruntu stanowiących drogi wewnętrzne. Wnioskiem z 2 maja 2011 r. współwłaściciele działki nr [...] B.W., Stanisława i M.B. oraz M. i B. Ś. wystąpili do SKO w G. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy P. z [...] sierpnia 2008 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz bez ich udziału. Wskazali, że w Sądzie Rejonowym Gdańsk-Południe w Gdańsku IX Wydział Cywilny prowadzona jest sprawa o ustanowienie drogi koniecznej na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr [...] należących do H. i L. P. przez działki [...] [...] stanowiące ich współwłasność. Decyzja, o której stwierdzenie nieważności wnoszą, została wydana bez ich udziału w postępowaniu, co narusza ich prawa, ograniczając prawo własności. Wnioskodawcy podkreślili, że nieinformowanie ich o toczącym się postępowaniu administracyjnym oraz pominięcie jako stron w wydanej decyzji, uniemożliwiło ustosunkowanie się do projektu podziału działki [...], mającego faktyczny wpływ na przyszłe użytkowanie ich działki nr [...]. Ponadto zaznaczyli, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie ewidencyjnym [...], działka nr [...] stanowi tylko część ciągu pieszo-jezdnego oznaczonego 62 KDX o szerokości zaledwie 5 m. Samodzielnie działka nr [...] nie spełnia wymagań stawianych ciągowi pieszo-jezdnemu. W decyzji błędnie określono cel wydzielenia działki nr [...], która wg m.p.z.p. jest drogą publiczną o symbolu 01 KDZ, a nie drogą wewnętrzną. Oznaczenie KDX - tereny ciągów pieszo-jezdnych nie oznaczają też, że działki o nr [...] i [...] są terenem ogólnodostępnym, a przeznaczenie ich na taki cel winno się odbyć za stosownym odszkodowaniem. Decyzją z [...] lipca 2012 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. mówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. B.W., S. i M. B. oraz M. i B.Ś. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając Kolegium naruszenie przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z [...] września 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. uchyliło decyzję własną z [...] lipca 2012 r. i stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy P. z [...] sierpnia 2008 r. Kolegium przychyliło się do stanowiska wnioskodawców i uznało, że decyzja z [...] sierpnia 2008 r. została wydana przez Wójta Gminy P. z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Kolegium podało, iż elementem decyzji podziałowej jest powstanie - z podlegającej podziałowi działki nr [...] - nowych działek nr [...]oraz [...], które nie mają dostępu do drogi publicznej; nie zapewnia im tego dostępu nowo wydzielona działka [...], gdyż działka ta również nie ma dostępu do drogi publicznej, posiada natomiast granicę z działką uczestników nr [...], która to działka dostęp taki posiada, gdyż przylega bezpośrednio do drogi publicznej; działka nr [...] nie jest jednak własnością skarżących — adresatów decyzji podziałowej, ale uczestników postępowania. Dostęp do drogi publicznej na rzecz w/w działek nr [...] oraz [...] może zapewnić jedynie droga wewnętrzna poprowadzona poprzez działki: nr [...] - stanowiącą własność skarżących, oraz nr [...] - stanowiącą własność uczestników. W spornej decyzji podziałowej zawarto, co prawda, warunek podziału w postaci ustanowienia służebności na tychże działkach, jednakże — w ocenie Kolegium - w decyzji zatwierdzającej podział nie można określać warunków, które odnosiłyby się do innych działek niż działki powstałe w wyniku zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Organ podziałowy nie mógł zatem określić, iż dostęp do drogi publicznej dla nowo wydzielonych działek będzie zapewniony poprzez inną drogę wewnętrzną niż wydzielona w wyniku podziału, albo poprzez ustanowienie dla wydzielonych działek innych służebności drogowych na działkach nie będących przedmiotem podziału. Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżyli H. i L. P. podnosząc, że wnioskodawcy nie mieli interesu prawnego w przedmiocie unieważnienia decyzji podziałowej, gdyż nie naruszała ona w żaden sposób ich praw. Skarżący podnieśli również błędne przyjęcie, że warunkowe ustanowienie służebności może dotyczyć tylko działek należących do skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie jest zasadna. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii interesu prawnego wnioskodawców Sąd wskazał, że w przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami o podział nieruchomości może wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny, aby żądać czynności organu. Tym samym podmioty te są stronami postępowania administracyjnego, mogą one również - jako strony postępowania podziałowego - żądać wzruszenia decyzji podziałowej w nadzwyczajnych trybach weryfikacji decyzji. Oczywistą rzeczą jest, że właścicielowi działki sąsiedniej nie przysługuje prawo do wszczęcia postępowania w sprawie podziału nieruchomości, z którą jego działka sąsiaduje. Inną jednak kwestią jest status właściciela działki sąsiadującej w sytuacji, gdy w wyniku podziału nieruchomości sąsiedniej i utworzenia nowych działek zostanie pozbawiony możliwości dotychczas nieskrępowanego i pełnego korzystania z przysługującego mu prawa własności. Skoro działki powstałe w wyniku podziału mają mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez służebność na cudzym gruncie to właścicielowi tego gruntu musi przysługiwać możliwości ochrony praw właścicielskich, podlegających ochronie konstytucyjnej. Za istotny element tych praw musi być uznana ograniczona możliwość korzystania z nieruchomości wskutek ustanowienia drogi koniecznej - służebność obciążając nieruchomość ogranicza prawa właścicielskie. W postępowaniu podziałowym właścicielom działek sąsiadujących z działką podlegającą podziałowi przysługują prawa strony, choć tylko w takim zakresie, w jakim organ dokonujący podziału ingeruje swoimi działaniami w wykonywanie przez nich prawa własności. W odniesieniu do niektórych regulacji prawnych, w określonych sytuacjach faktycznych, sama wykładnia językowa, jakiej dopomagają się skarżący, nie wystarcza i musi być uzupełniona wykładnią celowościową i systemową. Powołane przez skarżących przepisy art. 93 ust. 3 i 99 u.g.n. nie mogą być rozumiane jako przepisy chroniące wyłącznie nabywców działek powstałych w wyniku podziału. Taka wykładnia, zdaniem Sądu, byłaby nieracjonalna i prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości (art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji) oraz zasady ochrony własności (art. 64 ust. 2 Konstytucji). Jeśli ustawodawca zakłada niedopuszczalność podziału nieruchomości na działki, które byłyby pozbawione dostępu do drogi publicznej, to tym samym nie dopuszcza również do tego, by w wyniku tego podziału działki sąsiednie zostały obciążone służebnościami z uwagi na takie ukształtowanie podziału, że nie zapewniono nowopowstałym działkom drogi wewnętrznej. Dlatego też, w ocenie Sądu, zasadnie Kolegium uznało, że właścicielom działki nr [...] przysługiwało prawo skutecznego domagania się wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji podziałowej. Sąd wskazał ponadto, że podstawową zasadą w przypadku podziału nieruchomości jest warunek, iż dokonany podział musi zapewnić działkom powstałym w wyniku podziału dostęp do drogi publicznej. Istotne jest, by nieruchomość podlegająca podziałowi miała dostęp do drogi publicznej jeszcze przed podziałem oraz by sposób podziału nieruchomości uwzględniał ten dostęp, zapewniając nowo wydzielonym działkom gruntu bezpośredni bądź pośredni dostęp do drogi publicznej. Przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć także wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu. Na tak wydzielonej drodze wewnętrznej nie ustanawia się służebności, jeżeli przy podziale prawnym, np. polegającym na sprzedaży nowo powstałych działek gruntu, jednocześnie dokonuje się sprzedaży udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Jeżeli natomiast nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem, to uznaje się, że zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu w przyszłości (przy podziale prawnym) dla nowych działek odpowiednich służebności drogowych. W takiej sytuacji geodezyjnego podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione służebności drogowe. Nie ma przy tym żadnych wątpliwości, że chodzi tu o ustanowienie służebności drogowej zapewniającej dostęp do drogi publicznej nie na cudzym (sąsiednim) gruncie, lecz na gruncie stanowiącym własność wnioskodawcy podziału, czyli na gruncie wchodzącym w skład nieruchomości podlegającej podziałowi. Służebności ustanawia się na rzecz wyodrębnianych prawnie nowych nieruchomości powstających z działek wydzielonych w czasie procedury podziałowej. Innymi słowy, tzw. podział warunkowy z założenia ma gwarantować nowym działkom powstałym w wyniku podziału prawo przejścia i przejazdu przez pozostałą część nieruchomości objętej wnioskiem. Dopuszczając podział warunkowy, ustawodawca zezwala tymczasowo istnieć odpowiednim działkom ewidencyjnym bez dostępu do drogi publicznej do czasu, gdy będą one własnością jednego podmiotu Sąd wywodził dalej, że przepis art. 93 ust. 3 u.g.n. nie dopuszcza podziału nieruchomości, jeżeli projektowane do wydzielenia działki nie miałyby dostępu do drogi publicznej, przy czym za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na niej odpowiednich służebności dla wydzielonych działek albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Z tą ostatnią sytuacją - jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej - związane jest ściśle uregulowanie zawarte w art. 99 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wymieniony wyżej przepis art. 99 tej ustawy przewiduje w takim wypadku zatwierdzenie podziału nieruchomości pod warunkiem ustanowienia odpowiedniej służebności przy zbywaniu działek powstałych w wyniku podziału. Analiza obu cytowanych przepisów, tzn. art. 93 ust. 3 oraz art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazuje, że chodzi tu o ustanowienie służebności drogowej zapewniającej dostęp do drogi publicznej nie na cudzym gruncie, lecz na gruncie stanowiącym własność wnioskodawcy podziału, przede wszystkim na gruncie wchodzącym w skład nieruchomości podlegającej podziałowi. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że decyzja podziałowa w sposób rażący narusza art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem nie zapewnia wydzielonym działkom dostępu do drogi publicznej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli H. i L. P., podnosząc następujące zarzuty: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 93 ust.3 w zw. z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, że dostęp do drogi publicznej w decyzji podziałowej wydanej z zastrzeżeniem warunku winien istnieć w czasie wydania decyzji oraz art. 93 ust. 3 ustawy w zw. z art. 145 §2 k.c. poprzez przyjęcie niedopuszczalności ustanowienia służebności drogowej na nieruchomości sąsiedniej, 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 157 §2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ podział nieruchomości jest wykonywaniem prawa własności nie mającym wpływu na sytuację prawną właścicieli nieruchomości sąsiednich, jeżeli ich granice nie zostaną naruszone, co niewątpliwie wpłynęło na wynik sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że podział ewidencyjny w żaden sposób nie ogranicza nieskrępowanego i pełnego prawa do korzystania z sąsiednich nieruchomości. Wydanie decyzji o warunkowym podziale ma ten sam charakter. Podział ewidencyjny mający wewnętrzny charakter nie może być zaskarżany przez osoby nie posiadające praw do nieruchomości, natomiast zbycie i wiążący się z nim podział prawny są możliwe pod warunkiem. W tym wypadku warunek należy interpretować w oparciu o art. 89 k.c., gdzie jasno jest określone, że jest to wydarzenie przyszłe i niepewne i jako takie nie może wywoływać zobowiązania po stronie uczestników niniejszego postępowania, a jedynie ogranicza możliwość dysponowania prawem własności przez wnioskodawców. Nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia możliwość kwestionowania decyzji dotyczącej sąsiadujących nieruchomości, jeżeli dotyczą tylko ich i nie wpływają na sytuacje innych podmiotów. Przyjęta przez WSA wykładnia rozszerzająca katalog stron postępowania podziałowego narusza granice chroniące prawa własności podlegającej podziałowi. Odnośnie do kwestii rażącego naruszenia prawa, skarżący kasacyjnie podnieśli, że WSA przyjął błędną interpretację, iż dostęp do drogi publicznej musi być zapewniony przed dokonaniem podziału nieruchomości. Taka interpretacja art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest sprzeczna z art. 89 k.c. definiującym warunek jako zdarzenie przyszłe i niepewne. W świetle definicji warunku zawartej w kodeksie cywilnym należy przyjąć, że istnieje możliwość, a nawet duże prawdopodobieństwo, że działka na [...], będąca w planie zagospodarowania przestrzennego ciągiem pieszo-jezdnym zostanie prawnie i ewidencyjnie wydzielona na cele drogi publicznej. Działka nr [...] jest wykorzystywana obecnie do przejazdu i posiada oznaczenie administracyjne: ulica [...]. Przekształcenie działki nr [...] w drogę publiczną jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, a tym samym spełniającym definicje warunku, a równocześnie czyniącym zadość uregulowaniom dotyczącym dostępu do drogi publicznej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania B. W. i B.Ś. wnieśli o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, oparte na obydwu podstawach określonych w art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. nie zasługiwały na uwzględnienie. W ramach podstawy określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie art.157§2 k.p.a. w zw. z art.28 k.p.a. oraz art.97 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując na błędne przyjęcie przez organy orzekające w sprawie i Sąd pierwszej instancji, że właściciele nieruchomości sąsiedniej mają przymiot strony w sprawie o podział nieruchomości. Zarzut ten, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie jest trafny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że właściciele nieruchomości przylegającej bezpośrednio do innej nieruchomości, w odniesieniu do której na wniosek jej właściciela wszczęte zostało postępowanie administracyjne o podział, nie są stronami tego postępowania ( por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2011r., sygn. I OSK 669/10, pub.www.nsa.gov.pl, wyrok NSA z dnia 28 stycznia 1997r., sygn. SA/Gd 3467/95, pub. ONSA 1997/4/180, wyrok NSA z dnia 27 listopada 2008r., sygn. I OSK 1688/07, pub. LEX Nr 542616). Podział nieruchomości gruntowej jest bowiem wykonywaniem prawa własności, nie oddziałującym na sytuację prawną właścicieli nieruchomości sąsiednich, gdyż polega na wydzieleniu działek granicami przebiegającymi wewnątrz nieruchomości, a więc czynność taka nie ma wpływu na granice zewnętrzne dzielonego gruntu, które pozostają niezmienione. Jednakże reguła ta nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy organ dokonujący podziału ingeruje swoimi działaniami w wykonywanie prawa własności przez właścicieli nieruchomości sąsiednich ( por. wyrok NSA z dnia 14 października 2009 r., sygn. I OSK 91/09, pub.www.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie decyzją Wójta Gminy P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. orzeczono o zatwierdzeniu podziału nieruchomości której właścicielami są H. i L. małżonkowie P., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] - na działki nr: [...],. Podziału dokonano pod warunkiem, że przy sprzedaży nowo wydzielonych działek nastąpi ustanowienie odpowiednich służebności drogowych na działce nr [...] i na działce [...] lub sprzedaż działek nastąpi wraz z ustanowieniem odpowiednich udziałów w prawie do działek gruntu stanowiących drogi wewnętrzne. Jednakże działka nr [...] jest współwłasnością B. W., S. i M. B. oraz M. i B. Ś., którzy we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej podnieśli, że decyzja ta wydana bez ich udziału w postępowaniu narusza ich prawa, ograniczając prawo własności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro działki powstałe w wyniku podziału mają mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez służebność na cudzym gruncie to właścicielowi tego gruntu musi przysługiwać możliwość ochrony praw właścicielskich, jako praw podlegających ochronie konstytucyjnej. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji - za istotny element tych praw musi być uznana ograniczona możliwość korzystania z nieruchomości wskutek ustanowienia drogi koniecznej - służebność obciążając nieruchomość ogranicza prawa właścicielskie. Odnośnie do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczą one dwóch kwestii: dopuszczalności ustanowienia służebności drogowej na nieruchomości sąsiedniej oraz spełnienia warunku dostępu do drogi publicznej w czasie wydawania decyzji podziałowej. Rozstrzygnięcie tych kwestii należy rozpatrywać w kontekście brzmienia art. 93 ust. 3 i art.99 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do art.93 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Z kolei art.99 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Analiza treści tych przepisów prowadzi do wniosku, że dotyczą one ustanowienia służebności zapewniającej dostęp do drogi publicznej na gruncie stanowiącym własność wnioskującego o podział, nie zaś nieruchomości stanowiącej własność osób trzecich. W warunkowej decyzji o podziale nieruchomości nie można wskazać, że dla działek gruntu zostaną w przyszłości ustanowione służebności drogi koniecznej na nieruchomościach sąsiednich w stosunku do nieruchomości podlegającej podziałowi. Organ administracji nie ma kompetencji do tego, aby decydować o ustanowieniu drogi koniecznej na nieruchomości nie objętej wnioskiem o podział. Podział warunkowy ma gwarantować nowym działkom gruntu powstałym z podziału prawo przejścia i przejazdu przez nieruchomość objętą wnioskiem. Takie też jest stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego i piśmiennictwa ( por. wyrok NSA z dnia 19 października 2005 r., sygn. I OSK 61/05, pub.Lex nr 217315, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. I SA/Wa 486/07, pub.Lex nr 344883, oraz M. Durzyńska w: Podział nieruchomości, LexisNexis Warszawa 2011, s.51-53). Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Kolegium, że decyzja podziałowa w sposób rażący narusza art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem nie zapewnia wydzielonym działkom dostępu do drogi publicznej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.