II SA/Kr 220/12

WyrokWSA w Krakowie2012-05-29

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Jacek Bursa, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości może być skutecznie złożony przez jednego ze współwłaścicieli lub jego spadkobierców, jeśli nie wszyscy uprawnieni złożyli taki wniosek lub nie wyrazili na to zgody?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości musi pochodzić od wszystkich poprzednich właścicieli (współwłaścicieli) lub od wszystkich ich spadkobierców. Brak wniosku od wszystkich uprawnionych stanowi negatywną przesłankę do zwrotu nieruchomości, co skutkuje wydaniem decyzji odmownej. Organ administracji ma obowiązek wezwać do uzupełnienia wniosku, ale nie ma obowiązku samodzielnego ustalania i poszukiwania spadkobierców.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Starosta odmówił zwrotu, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Organy uznały, że wniosek o zwrot nie został złożony przez wszystkich uprawnionych spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości, co stanowiło negatywną przesłankę do zwrotu. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi M.J. , K.S. , J.S. na decyzję Wojewody z dnia 21 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu działki skargę oddala. Decyzją z dnia [...]lipca 2011r. nr: [...] Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu części działki nr [...] o pow. 7,9474 ha, położonej w M. gm. W. , objętej księgą wieczystą nr [...] , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat.[...] , b. gm. kat. M. , objętej Lwh [...] na rzecz :M.J. K.S. i J.S. . Odwołanie od w/w decyzji złożyła w dniu 5 sierpnia 2011r. (data wpływu do organu) M.J. zarzucając Staroście K. "przyjęcie podstawy prawnej orzekania nieadekwatnej do istniejącego stanu faktycznego nieruchomości; naruszenie zasady legalizmu w postępowaniu administracyjnym przez rozszerzoną interpretację przepisów prawa materialnego dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości; uzasadnienie decyzji w oparciu o orzeczenia z innych postępowań oraz o opinie i opracowania sprzeczne z przepisami prawa pochodzącego ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa." W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie decyzji Starosty K. z dnia [...] lipca 2011r. nr: [...] Następnie Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia[...] lipca 2011r. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia 25 sierpnia 2010r. M.J. działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik K.S. i J.S. wystąpiła do Starosty K. z wnioskiem o zwrot nieruchomości w trybie art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, którą wnioskodawczyni określiła jako część ułamkowa parceli l. kat. [...] gm. kat. M. , przysługująca poprzednio A.B. Następnie pismem z dnia 7 czerwca 2011r. M.J. złożyła aneks do wniosku z dnia 25 sierpnia 2010r. wskazując, iż "w związku ze zmianą przeznaczenia na inny cel wyżej wskazanej nieruchomości i zrealizowaniem tego nowego celu, wyrażam zgodę w imieniu własnym oraz K.S. i J.S. na wypłacenie odszkodowania wyrównawczego za przysługującą nam część nieruchomości l. kat. [...] w zamian za zwrot tej części nieruchomości". Organ odwoławczy dodał, że M.J. wyjaśniła w piśmie z dnia 7 lipca 2011r., iż powyższy aneks nie miał na celu cofnięcia wniosku o zwrot nieruchomości. Następnie organ odwoławczy zgodził się ze Starostą K. , który ustalił, że osobami uprawnionymi do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w przedmiotowym postępowaniu byli: J.S. , K.S. M.J. oraz spadkobiercy A.B. i W. B.. Tymczasem z wnioskiem o zwrot wystąpili tylko spadkobiercy A.B. tj. J.S. K.S. i M.J. Dalej w uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy dodał, że do akt sprawy nie zostały doręczone stosowne brakujące oświadczenia woli w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, pomimo informowania przez organ I instancji pismami z dnia 27 września 2010r. nr [...] i z dnia 15 listopada 2010r. nr [...], wnioskodawców o zasadach zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (tzn. konieczność wystąpienia ze stosownym wnioskiem o zwrot przez wszystkie uprawnione do tego osoby) pochodzące od spadkobierców A.B. i W.B. legitymujących się postanowieniami sądowymi stwierdzającymi nabycie praw do spadku po zmarłych albo aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym przez notariusza. Wojewoda wskazał, że w w/w pismach wyjaśniono, iż dla skuteczności prowadzenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości niezbędne było dołączenie się do wniosku wszystkich spadkobierców A.B. i W.B. , gdyż zwrotowi mogła podlegać wywłaszczona nieruchomość w całości lub jej część, lecz nie udział we współwłasności nieruchomości. Dalej organ odwoławczy podniósł, że pomimo powyższego w korespondencji kierowanej do Starostwa Powiatowego w K. M.J. udzielała wyjaśnień, iż złożony przez nią wniosek o zwrot dotyczył udziału, przysługującego A.B. we współwłasności w wywłaszczonej nieruchomości, nie zgadzając się jednocześnie ze stanowiskiem organu I instancji, iż o zwrot nieruchomości muszą wystąpić wszyscy jej poprzedni współwłaściciele. W ocenie Wojewody zaistniała negatywna przesłanka zwrotu nieruchomości a zatem Starosta K. prawidłowo orzekł o odmowie zwrotu części działki nr [...] o pow. 7,9474 ha, położonej w M. gm. W. , objętej księgą wieczystą nr [...] , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat.[...], b. gm. kat. M. , objętej Lwh [...] na rzecz: M.J. , K.S. i J.S. . Zdaniem Wojewody organ administracji publicznej rozpoznający sprawę o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie może orzec o jej zwrocie na rzecz jednego ze współwłaścicieli czy współspadkobierców, jeżeli brak jest wniosków (zgody na zwrot) pozostałych osób uprawnionych do wystąpienia z żądaniem zwrotu. Wydanie przez organ rozstrzygnięcia wbrew interpretacji art. 136 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiłoby rażące naruszenie prawa i byłoby podstawą do wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. W dalszej kolejności organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wyjaśnił, iż obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości było w pierwszej kolejności ustalenie, czy z wnioskiem o zwrot wystąpiły wszystkie legitymowane do tego osoby a w razie stwierdzenia braków w tym zakresie, wezwanie wnioskodawcy do ich usunięcia wraz z odpowiednim pouczeniem, których nieusunięcie, nie może stanowić jednak przeszkody do rozpoznania zgłoszonego roszczenia i musi prowadzić do odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zdaniem Wojewody zaistnienie w/w negatywnej przesłanki odmowy zwrotu nieruchomości zwolniło organ z obowiązku dokonywania ustaleń dotyczących oceny spełnienia przesłanki zbędności, określonej w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Następnie Wojewoda ustosunkowując się do zarzutu, że "jeżeli organ nie podziela mojego poglądu przedstawionego powyżej to procedując wniosek na etapie uzupełnienia braków formalnych powinien wykonać czynności, o których mowa w art. 64 par 2 kpa polegające na wezwaniu do usunięcia braków w adekwatnym terminie z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, a jeżeli wszczęto już postępowanie powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 par 1 kpa z powodu braków formalnych", wyjaśnił, iż z wnioskiem o zwrot nieruchomości musieli wystąpić wszyscy współwłaściciele lub ich spadkobiercy, bowiem zwrotowi mogła podlegać wywłaszczona nieruchomość lub jej część, lecz nie udział we współwłasności nieruchomości. Kończąc Wojewoda stwierdził w odniesieniu do zarzutu, że w zaskarżonej decyzji nastąpiło: "uzasadnienie, decyzji w oparciu o orzeczenia z innych postępowań oraz o opinie i opracowania sprzeczne z przepisami prawa pochodzącego ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa", iż organy administracji publicznej wydając rozstrzygnięcia w sprawach administracyjnych i stosując przepisy prawa, winny również opierać się na ukształtowanym, ugruntowanym i aktualnym w danym zakresie orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wykładnia przepisów dokonywana bowiem przez sądy administracyjne, pozwala zdaniem Wojewody niejednokrotnie na prawidłowe i zgodne z rzeczywistą wolą ustawodawcy zastosowanie danego przepisu prawa, zwłaszcza w sytuacji, gdy jego brzmienie jest niejednoznaczne i budzące wątpliwości, zarówno organu jak i stron postępowania. Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2011r. znak:[...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.J. , działając w imieniu własnym oraz K.S. i J.S. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami cyt. "przez przyjęcie, że zwrot prawa własności w postaci części ułamkowej we własności jest niemożliwy w przypadku, gdy nie wszyscy współwłaściciele wyrażą zgodę przez przystąpienie do wniosku pozostałych współwłaścicieli lub przez wystąpienie z własnym wnioskiem". W związku z powyższym wniesiono o uchylenie decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2011r. znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia [...] lipca 2011r. nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ - Starosta K. - zobowiązany był do powiadomienia poprzedniego właściciela nieruchomości lub jego spadkobiercy o zmianie przeznaczenia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Wskazano przy tym, że nieruchomość (parcela l. kat. [...]b. gm. kat. M. ) została przekazana Agencji Mienia Wojskowego i wykreślona z trwałego zarządu Ministerstwa Obrony Narodowej co było w ocenie skarżącej równoznaczne ze zmianą jej przeznaczenia. Zdaniem skarżącej żądanie zwrotu 1/3 części działki l. kat[...] b. gm. kat. M. przysługującej spadkobiercom. AB. , nie naruszało praw spadkobierców po A.B. i W.B. Ponadto skarżąca wskazała, że orzeczenia, które przywołał Wojewoda w zaskarżonej decyzji były nieadekwatne do niniejszej sprawy. W konkluzji skarżąca stwierdziła, że w zaskarżonej decyzji brak było merytorycznego i logicznego uzasadnienia, a ponadto dokonana przez Wojewodę wykładnia art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami naruszała prawo własności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Stosownie jednak do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 - dalej zwaną p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy lit. "c"). Zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji – podobnie jak samo postępowanie administracyjne, nie są dotknięte wadami uzasadniającymi eliminację kontrolowanych aktów z obrotu prawnego. Poczynione w przedmiotowej sprawie ustalenia obejmują wszelkie okoliczności istotne dla wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności dotyczące legitymacji wnioskodawców jako stron postępowania z uwagi na dziedziczenie po poprzednim właścicielu nieruchomości albo dalej kolejno po jego spadkobiercach. Istotą w niniejszej sprawie jest kwestia możliwości zwrotu na zasadzie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651) dalej jako "u.g.n.", wywłaszczonej nieruchomości tj. części działki nr [...]położonej w M. gm. W. objętej księgą wieczystą nr [...] w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] gm. kat. M. objętej Lwh [...] na rzecz: M.J. K.S. i J.S. Przede wszystkim wskazać należy, iż na podstawie art. 136 ust 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 u.g.n., stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Mając zatem na uwadze treść cyt. art. 136 ust. 3 u.g.n. stwierdzić należy, iż podstawą zwrotu nieruchomości w przedmiotowej sprawie było w pierwszej kolejności wystąpienie z odpowiednim wnioskiem osób posiadających czynną legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Do osób tych należy poprzedni właściciel nieruchomości, a w razie jego śmierci – spadkobierca, co wynika wprost z tego przepisu. W postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wniosek musi pochodzić od wszystkich poprzednich właścicieli (współwłaścicieli), bądź od wszystkich spadkobierców poprzednich właścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Poza wskazanymi wyżej osobami w postępowaniu tym winny brać udział także z uwagi na treść art. 28 k.p.a. i brak przepisów szczególnych podmioty, którym w chwili rozstrzygania sprawy o zwrot nieruchomości przysługuje do niej tytuł prawno-rzeczowy, względnie także obligacyjny, o którym mowa w art. 138 ust. 2 u.g.n. (podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1232/07, zam. zb. LEX nr 480125 ). Brak wniosku pochodzącego od wszystkich współwłaścicieli wyłącza możliwość wydania pozytywnej decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Jest to jednakże brak usuwalny i organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wezwać składającego wniosek o jego uzupełnienie. Uzupełnienie wniosku może polegać na podpisaniu wniosku przez wszystkich byłych współwłaścicieli lub spadkobierców lub upoważnieniu jednego z nich do występowania w imieniu pozostałych, albo złożeniu do sprawy pozostających w zgodzie ze zgłoszonym żądaniem pism w imieniu własnym. Nieuzupełnienie powyższego braku upoważnia do wydania decyzji odmownej. Organ administracji publicznej nie ma przy tym obowiązku ustalania i poszukiwania zainteresowanych. Nie ciążą na nim również obowiązki w zakresie inicjowania postępowań zmierzających do ustalenia spadkobierców zmarłych współwłaścicieli, albo podmiotów dziedziczący po takich osobach. Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest postępowaniem wszczynanym przez sąd powszechny na wniosek spadkobiercy lub innej osoby zainteresowanej, tj. takiej której praw dotyczy wynik postępowania spadkowego (art. 506 i 510 § 1 k.p.c.). Organ administracji publicznej jakim jest starosta nie spełnia tych wymogów, a zatem nie ma uprawnień by skutecznie wystąpić do sądu spadku z takim wnioskiem ( tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Kr 1227/07, zam. zb. LEX nr 480124). Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest podzielne, co wynika z całokształtu regulujących tę instytucję przepisów. W sytuacji, w której wnioskodawca nie mając samodzielnej legitymacji do wystąpienia z wnioskiem nie istnieje możliwość orzeczenia o zwrocie nieruchomości w części, względnie o zwrocie udziału we współwłasności nieruchomości. Podobnie jak wywłaszczenie, także zwrot nieruchomości w całości lub w części odnosi się do nieruchomości jako wydzielonej części powierzchni ziemi należącej do wszystkich poprzednio współuprawnionych albo ich spadkobierców, którzy łącznie mają obowiązek dokonania wynikających z art. 140 u.g.n. rozliczeń finansowych, w tym także zwrotu nieruchomości zamiennych, co jest warunkiem koniecznym dla zaspokojenia roszczenia (podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1119/08, zam. zb. LEX nr 531021). Tylko w takiej sytuacji jest też możliwe wystąpienie wynikającego z mocy prawa skutku, o którym mowa w art. 138 ust. 2 u.g.n. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21.02.2011r., sygn. akt II SA/Kr 1507/10). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, iż skład orzekający podziela stanowisko organów obydwu instancji oraz przeprowadzoną w obu decyzjach ocenę prawną, w rezultacie której wskazano na brak po stronie skarżącej oraz reprezentowanych przez nią J.S. oraz K.S. , legitymacji do domagania się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Zauważyć należy w tym miejscu, że uprawnionymi do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości są oprócz w/w osób, także spadkobiercy A.B. oraz W.B. Ustalenie te wynikają z faktu, że w dniu wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomości stanowiła współwłasność A.B. w 1/3 cz., A.B. w 1/3 cz. oraz W.B. w 1/3 cz. Sąd stwierdził powyższe na podstawie akt sprawy w których znajdują się kserokopie postanowień oraz kserokopia odpisu jednego z nich Sądu Grodzkiego w K. (karty [...]akt organu I instancji) tj.: postanowienie Sądu Grodzkiego w K. z dnia 17 maja 1950r., sygn.[...] stwierdzające nabycie spadku po A.B. zmarłej w dniu 11 grudnia 1949r. przez córkę A.B. w całości, postanowienie Sądu Grodzkiego w K. z dnia 22 października 1968r., sygn. akt [...] stwierdzające nabycie spadku po A.S., z domu B. zmarłej w dniu 18 sierpnia 1966r. przez M.S. , K.S. oraz M.S. , postanowienie Sądu Grodzkiego w K. z dnia 23 marca 2000r., sygn. akt [...] stwierdzające nabycie spadku po M.S. przez żonę A.S. z d. Z. oraz dzieci: K.S. , J.S. i M.J. z domu S. oraz postanowienie Sądu Grodzkiego w K. z dnia 3 października 2003r., sygn. akt [...] stwierdzające nabycie spadku po A.S. z d. Z. przez syna J.S. w całości. W związku z tym osobami uprawnionymi do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w postępowaniu administracyjnym byli: spadkobiercy A.B. , tj. :M.J. J.S. , oraz K.S. a także spadkobiercy A.B. i W.B. . Z zalegających w aktach sprawy pism organu I instancji z dnia 27 września 2010r. nr [...] (karta [...] akt organu I instancji) i z dnia 15 listopada 2010r. nr [...] (karta[..] akt organu I instancji) kierowanych do M.J. , wynika, że Starosta K. poinformował skarżącą, że dla skuteczności prowadzenia postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości konieczne jest dołączenie się do wniosku również spadkobierców A.B., oraz W.B. legitymujących się prawomocnymi postanowieniami sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, ponieważ zwrotowi może podlegać wyłącznie wywłaszczona nieruchomość w całości lub jej część, ale nie udział we współwłasności. Mimo tego wskazani w pismach spadkobiercy nie dostarczyli wymaganych postanowień ani osobiście ani za pośrednictwem skarżącej. Z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości powinni więc wystąpić wszyscy właściciele (współwłaściciele) lub ich spadkobiercy i z ich udziałem winno się toczyć to postępowanie, przy czym tytuł prawny do nieruchomości powinien przysługiwać tym wszystkim osobom w dacie zgłoszenia żądania. Zwrot ułamkowych części nieruchomości jest niedopuszczalny. Brak wniosku pochodzącego od wszystkich uprawnionych nie uniemożliwia wydania decyzji merytorycznej w tym przypadku. Jeśli wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości mogą złożyć wyłącznie wszyscy właściciele (współwłaściciele) nieruchomości lub ich aktualni spadkobiercy, oznacza to, że tylko wspólnie posiadają legitymację procesową do uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu. Taką konieczność, a nie tylko możliwość współwystępowania, można określić jako legitymację procesową łączną, której brak nie uniemożliwia zakończenia sprawy, ale prowadzi do wydania decyzji o oddaleniu wniosku, będącej przecież rozstrzygnięciem merytorycznym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7.10.2010r., sygn. akt II SA/Kr 906/10). Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należy, iż bez znaczenia pozostają w takiej sytuacji pozostałe zarzuty skargi, w tym dotyczący zmiany przeznaczenia nieruchomości na inny cel aniżeli określony w decyzji o wywłaszczeniu. Rekapitulując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a organy administracji nie naruszyły w istotnym zakresie ani przepisów procedury administracyjnej, ani przepisów prawa materialnego, które uzasadniałyby w świetle art. 145 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji. Ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, które w obu decyzjach zostały powołane, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonych dowodach z dokumentów, nie budzą w ocenie Sądu zastrzeżeń co do ich prawidłowości w ramach przeprowadzanej kontroli. Należy więc stwierdzić, że odmowa zwrotu objętej zaskarżoną decyzją części nieruchomości jest zgodna z prawem co czyni zarzuty skargi bezzasadnymi. Dodać także należy, że wydanie decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na niezłożenie wniosku przez wszystkie osoby uprawnione i zarazem zobowiązane nie zamyka w przyszłości tym osobom prawa do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości, o ile wniosek zostanie złożony przez wszystkich byłych właścicieli lub ich spadkobierców. Ponowne złożenie wniosku przez wszystkie osoby zobowiązane do jego złożenia nie będzie czynić postępowania w sprawie bezprzedmiotowym z uwagi wcześniejsze wydanie decyzji merytorycznej o odmowie zwrotu nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 29.02.2012r., sygn. akt I OSK 316/11). Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło