I OW 30/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-06-09

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Monika Nowicka, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Kto jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ustanawiającej zarząd nieruchomością Skarbu Państwa, wydanej przez nieistniejący już organ (Kierownika Urzędu Rejonowego), w sytuacji gdy własność nieruchomości przeszła na powiat?
Ratio decidendi
Właściwość rzeczową do stwierdzenia nieważności decyzji należy ustalać z uwzględnieniem aktualnie obowiązujących przepisów prawa materialnego, a nie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. W przypadku, gdy decyzja została wydana przez organ, który już nie istnieje, a sprawa dotyczy mienia, które stało się własnością powiatu, organem właściwym do stwierdzenia nieważności jest starosta, a organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jest wojewoda. W niniejszej sprawie, ze względu na przejście własności nieruchomości na powiat, organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji jest Wojewoda.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Wojewodą w sprawie wniosku Z. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1996 r. ustanawiającej zarząd nieruchomością Skarbu Państwa. Z. W. twierdziła, że część nieruchomości objętej zarządem nie należała do Skarbu Państwa. Wojewoda przekazał wniosek do SKO, wskazując na nieistnienie organu wydającego decyzję. SKO uznało, że właściwy jest Wojewoda, powołując się na organ wyższego stopnia w dacie wydania decyzji. Wojewoda natomiast wskazał na SKO jako właściwe ze względu na przejście własności nieruchomości na powiat. Z. W. wniosła o wskazanie Wojewody jako właściwego.
Rozstrzygnięcie
Wskazano Wojewodę [...] jako organ właściwy w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] a Wojewodą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. W. o stwierdzenie nieważności decyzji ustanawiającej dla Zespołu Szkół Rolniczych w [...] zarządu nieruchomości Skarbu Państwa postanawia: wskazać Wojewodę [...] jako organ właściwy w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnioskiem z dnia 14 lutego 2014 r. wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Wojewodą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. znak [...]. Powyższy wniosek został złożony w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Z. W. wnioskiem z dnia 28 listopada 2013 r. wystąpiła do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. w części dotyczącej zabudowanych działek ewidencyjnych nr [...] o pow. 0,93 ha i nr [...] o pow. 4,41 ha, obręb C., jednostka ewidencyjna L.. Wskazała, że decyzją tą, wydaną na podstawie art. 33 i 34 oraz art. 80 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 25 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] orzekł o ustanowieniu na rzecz Zespołu Szkół Rolniczych w [...] zarządu nieruchomościami (działki ewidencyjne o nr [...]) o łącznej powierzchni 8,90 ha, położonymi w miejscowości C. Tymczasem działki nr [...] i [...] nie stanowiły własności Skarbu Państwa, a zatem Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] nie mógł oddać wskazanych działek w zarząd. Wojewoda [...], powołując się na art. 65 § 1 k.p.a., przy piśmie z dnia 9 stycznia 2014 r. wniosek Z. W. przekazał do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...]. Wskazał przy tym, że kwestionowana decyzja została wydana przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], czyli organ, którego w obecnej strukturze organów administracji już nie ma. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w doktrynie i orzecznictwie, w takich sytuacjach najpierw ustala się organ, na który przeszła właściwość w danej sprawie, a następnie określa się organ wyższego stopnia na podstawie art. 17 k.p.a. W dacie wydania powołanej decyzji Kierownik Urzędu Rejonowego w [...], w myśl przepisów ustawy z dnia 25 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, działał jako organ reprezentujący Skarb Państwa. Ustanowienie zarządu w drodze decyzji administracyjnej jako przejaw działania w sferze imperium wynikało wówczas z uprawnień właścicielskich, a zatem sfery dominium. Ustawa z dnia 25 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości została uchylona ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ta ostatnia ustawa formę decyzji administracyjnej przewiduje wyłącznie w zakresie oddawania nieruchomości w trwały zarząd. Jej art. 45 ust. 1 stanowi, że trwały zarząd w drodze decyzji ustanawia właściwy organ. Ilekroć w ustawie mowa jest o właściwym organie, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa należy przez to rozumieć starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, a przypadku nieruchomości stanowiących własność gminy, powiatu i województwa - odpowiednio organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa (art. 4 pkt 9 ustawy). Powiatowym zasobem nieruchomości gospodaruje zarząd powiatu (art. 25 b ustawy). Właścicielem nieruchomości, której dotyczy wniosek Z. W., stał się Powiat [...] , co potwierdził Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...] i co zostało ujawnione w stosownej księdze wieczystej. Zatem jakiekolwiek działania zmierzające do dysponowania nieruchomością, mogą zostać podjęte wyłącznie przez organy działające w imieniu Powiatu [...]. W sprawach gospodarowania nieruchomościami właściwym do reprezentowania Powiatu [...] jest jego organ wykonawczy, tj. Zarząd Powiatu [...]. W przypadku oddania nieruchomości stanowiącej własność Powiatu [...] w trwały zarząd, w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami, organem wyższego stopnia w stosunku do Zarządu Powiatu [...] jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Zatem to Kolegium jest organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]. Powyższego poglądu Wojewody [...] nie podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. We wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Kolegium podkreśliło, że żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji podjętej w czasie, gdy organem właściwym do rozstrzygania w przedmiocie ustanowienia zarządu nieruchomości Skarbu Państwa był kierownik rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej, w stosunku do którego organem wyższego stopnia był wojewoda (art. 17 pkt 2 k.p.a.). W glosie do wyroku NSA z dnia 7 października 2002 r., sygn. akt II SA 2554/01 (publ. ST 2003, nr 5, s. 58), jej autor wskazał, że jeżeli istnieje organ, który był właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w dacie jej wydania, to tak długo jak ten organ istnieje, jest on właściwy do orzekania, w myśl art. 156 k.p.a., wobec tej decyzji. Możliwość przyjęcia innego rozwiązania, tj. ustalenia organu, do którego właściwości należą obecnie sprawy ustanawiana zarządu (w aktualnym stanie prawnym oddawania w trwały zarząd) i na tej podstawie określanie organu wyższego stopnia, byłoby uzasadnione jedynie w przypadku zniesienia organu wyższego stopnia, bądź w przypadku takiej zmiany jego kompetencji, która wyklucza rozstrzyganie w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji. Dopóki funkcjonuje organ, który był właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w dacie jej wydania, to jest on nadal właściwy do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Skoro organem tym był wojewoda, to wojewoda, stosownie do art. 157 § 1 k.p.a., nadal jest organem właściwym do rozstrzygania w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji kierownika urzędu rejonowego w sprawie ustanowienia zarządu. Samorządowe kolegia odwoławcze są organem odwoławczym oraz organem nadzoru, w sprawach, w których decyzję w pierwszej instancji, jak i decyzję kwestionowaną w postępowaniu nadzwyczajnym, wydał organ jednostki samorządu terytorialnego. Nie ma podstaw do przyjęcia, że samorządowe kolegium odwoławcze może być, z uwagi na właściwość rzeczową, organem wyższego stopnia, a więc organem odwoławczym lub organem nadzoru w stosunku do organów administracji publicznej, innych niż organy jednostek samorządu terytorialnego. Zmiany zaistniałe po dniu wydania kwestionowanej decyzji, nie mają wpływu na ustalenie organu właściwego do stwierdzenia jej nieważności. W związku z tym, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], właściwym do rozpatrzenia wniosku Z. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. w przedmiocie ustanowienia zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa jest Wojewoda [...]. W odpowiedzi na wniosek Wojewoda [...] podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed dniem 1 stycznia 1999 r., a zatem przed datą utworzenia jednostek samorządu terytorialnego na szczeblu powiatowym, jest postępowaniem w nowej sprawie. Jeżeli odnosi się ono do decyzji dotyczącej dysponowania mieniem, które - jak w niniejszej sprawie - stało się własnością powiatu, to wówczas organem właściwym do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji, jest właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze. Z tych względów, za organ właściwy do rozpoznania wniosku Z. W. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r. uznać należy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. W piśmie z dnia 28 maja 2014 r. Z. W. wniosła o wskazanie Wojewody [...] jako organ właściwy do rozpatrzenia jej wniosku. Do wniosku dołączyła odpis decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2014 r. stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. znak [...] w części dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Powiat [...] nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej L., obręb C., stanowiącej część działki [...] oraz część działki ewidencyjnej [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a."), spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny, a także spór o właściwość, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Zgodnie z art. 15 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest sądem właściwym do rozstrzygania sporów kompetencyjnych i stosuje w tych sprawach odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, rozstrzygając spór na wniosek w drodze postanowienia poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał między Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] a Wojewodą [...] w sprawie z wniosku Z. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. o ustanowieniu dla Zespołu Szkół Rolniczych w [...] zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa położonymi w miejscowości C., w części dotyczącej zabudowanych działek ewidencyjnych nr [...] o pow. 0,93 ha i nr [...] o pow. 4,41 ha. Istota sporu sprowadza się więc do ustalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, jaki organ jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji. Orzeczenie to, na podstawie art. 33 i 34 oraz art. 80 ust. 1 i ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 25 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, zostało wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]. W ówczesnym stanie prawnym organem stopnia wyższego do organu, który wydał kwestionowaną decyzję był wojewoda. Okoliczność ta, wbrew stanowisku SKO w [...], nie może jednak przesądzać o właściwości organu uprawnionego do wszczęcia i prowadzenia postępowania nadzorczego w analizowanej sprawie. Zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Organy wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego określa natomiast art. 17 k.p.a. Przepisy te nie wyznaczają jednak wyłącznych reguł w zakresie ustalania właściwości. Mają bowiem charakter subsydiarny. Muszą być one interpretowane w powiązaniu między innymi z art. 19 k.p.a., zgodnie z którym organy administracyjne przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej oraz art. 20 k.p.a., który stanowi, że właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem w nowej sprawie. Przy ocenie ważności decyzji należy uwzględniać stan normatywny z momentu jej wydania. Jednakże dla określenia organu wyższego stopnia, o którym mowa w art. 157 § 1 k.p.a., decydujący jest nowy stan prawny. Należy odróżniać przepisy stanowiące wzorzec oceny, czy podjęta w określonym czasie decyzja spełnia przesłanki nieważności, od przepisów, które odnoszą się do określenia właściwości organu rozstrzygającego kwestię nieważności (postanowienie NSA z dnia 23 września 2003 r., sygn. akt II SA 1484/03, niepublik.). Podobną regułę NSA przyjął w kolejnych orzeczeniach. Zwracano tam także uwagę na to, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może dotyczyć również decyzji wydanych przez organy, które zostały zniesione w strukturze ustrojowej administracji publicznej. Wówczas o właściwości instancyjnej decyduje ustalenie organu wyższego stopnia wobec organu właściwego do prowadzenia postępowania w sprawie w trybie postępowania zwykłego według aktualnych rozwiązań w zakresie właściwości rzeczowej (postanowienia z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt I OW 44/09, LEX nr 552351, z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt I OW 79/08, LEX nr 515624 oraz z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OW 69/11, LEX nr 957428.). NSA podkreślał również, że w przypadku, gdy kwestionowana decyzja została wydana przez organ, którego kompetencję przejął organ samorządu terytorialnego, to organem wyższego stopnia, a więc organem właściwym w sprawach stwierdzenia nieważności tej decyzji, będzie samorządowe kolegium odwoławcze (postanowienie z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt II OW 32/11, LEX nr 966262). Sąd wskazywał ponadto, że jeżeli decyzja została wydana na podstawie obecnie nieobowiązującej normy prawnej, to należy najpierw ustalić, czy zadania związane z kompetencją wynikającą z tej normy są zadaniami realizowanymi w obecnym stanie prawnym przez organy administracji rządowej, czy też organy samorządu terytorialnego; w tym drugim wypadku - czy pozostają w zakresie zadań własnych, czy zleconych, a ponadto - w związku z brzmieniem art. 17 pkt 1 k.p.a. - czy jest ustawa, która przez wskazanie innego organu właściwego do załatwienia sprawy wyłącza samorządowe kolegium odwoławcze jako organ wyższego stopnia w sprawie realizowanej przez organy samorządu terytorialnego (postanowienia NSA z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt I OW 145/07, LEX nr 470964 oraz z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt OW 105/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 81). Przedstawione poglądy zostały zaakceptowane w piśmiennictwie prawniczym (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2011, s. 639-640; P. Wojda /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Warszawa 2011, s. 113, K. Glibowski, tamże, s. 927 i nast.; M. Jaśkowska [w] M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 2009 r. s. 830- 840; W. Chróścielewski: Właściwość organów administracji publicznej (zagadnienia wybrane), PiP 2002, nr 2, s. 36-38 oraz glosa Z. Kmieciaka do wyroku NSA z dnia 5 grudnia 1991 r., sygn. akt II SA 1035/91, OSP 1993, z. 3, poz. 52 i glosa A. Skoczylasa do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2000 r., sygn. akt OPS 7/00, OSP 2000, z. 12, poz. 181). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przedstawione poglądy w pełni podziela. Nie akceptuje natomiast odmiennego - i jak wydaje się odosobnionego - stanowiska wyrażonego przez autora glosy powołanej we wniosku SKO w [...] (R. Sawuła: glosa do wyroku NSA z dnia 7 października 2002 r., sygn. akt II SA 2554/01, "Samorząd Terytorialny" 2003, nr 5, s. 58). Z powyższych względów przyjąć należy, że właściwość rzeczową należy zawsze ustalać z uwzględnieniem aktualnie obowiązujących przepisów prawa materialnego regulujących właściwość rzeczową organów administracji publicznej. Aktualnej właściwości organu nie można natomiast określać na podstawie przepisów, które już nie obowiązują. Zmiana właściwości rzeczowej na skutek zmian w przepisach prawa materialnego, wpływa na zmianę właściwości instancyjnej, wynikającej z art. 17 i art. 157 k.p.a. Jeżeli przedmiotem postępowania w sprawie nieważności jest decyzja organu, który nie istnieje już w strukturze administracji publicznej należy ustalić, stosownie do art. 20 k.p.a., jaki organ jest właściwy w sprawach będących przedmiotem tej decyzji. W przypadku, gdy jest to organ jednostki samorządu terytorialnego, to organem wyższego stopnia w stosunku do tego organu - zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a. - jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba, że przepis szczególny wskazuje inny organ wyższego stopnia. W dacie wydania kwestionowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1996 r., zgodnie z art. 2 ust.1 ustawy z dnia 25 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, gospodarka gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa – co do zasady – należała do właściwości wojewodów i rejonowych organów rządowej administracji ogólnej, a gruntami stanowiącymi własność gminy - do właściwości rad gmin i zarządów gmin. Zatem organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie ustanowienia zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa był wówczas kierownik właściwego miejscowo urzędu rejonowego. Powyższa ustawa z dniem 1 stycznia 1998 r. została uchylona ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741). Nowa ustawa o gospodarce nieruchomościami dotychczasowy zarząd zastąpiła instytucją trwałego zarządu (art. 45 ust. 1), przesądzając, że dotychczasowy zarząd przekształca się (z mocy prawa) w trwały zarząd z dniem 1 stycznia 1998 r. oraz stanowiąc, że ta publicznoprawna forma władania nieruchomością przez określoną jednostkę organizacyjną, ustanawiana będzie w drodze decyzji właściwego organu (z zastrzeżeniem art. 60), to jest kierownika urzędu rejonowego w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa i zarząd gminy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy (art. 4 pkt 9 ustawy w pierwotnym brzmieniu). Z dniem 1 stycznia 1999 r. zostały zlikwidowane urzędy rejonowe. Z tą samą datą, przepisem art. 137 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668), znowelizowano również ustawę o gospodarce nieruchomościami, modyfikując między innymi treść jej art. 4. Ponadto również z dniem 1 stycznia 1999 r. przepisem art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 162, poz. 1124) zmieniono art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593 ze zm.), a postanowieniem art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126) zmienione zostało brzmienie art. 17 pkt 1 k.p.a. W aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, trwały zarząd nieruchomościami ustanawiany jest w drodze decyzji właściwego organu, to jest starosty, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, a w przypadku nieruchomości stanowiących własność gminy, powiatu i województwa - odpowiednio organu wykonawczego gminy, powiatu i województwa. Istotne jest również to, że samorządowe kolegia odwoławcze są obecnie właściwe we wszystkich sprawach załatwianych przez organy samorządu terytorialnego, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Są one organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów k.p.a. w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, a zatem jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej, do ich właściwości należy w szczególności rozpatrywanie odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji (art. 1 i art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych i art. 17 pkt 1 k.p.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, podkreślić należy, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] dotyczyła oddania w zarząd określonych działek położonych w C. jako nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 4 pkt 9 w zw. z art. 45 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami trwały zarząd ustanawia w drodze decyzji właściwy organ. Organem właściwym do wydania takiej decyzji w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa jest starosta. Stosownie zaś do art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jest wojewoda. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że organem wyższego szczebla w stosunku do organu, który w dniu 10 grudnia 1996 r. wydał decyzję o oddaniu nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, a zarazem właściwym do rozpoznania wniosku Z. W. oraz orzekania – zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. w przedmiocie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], jest Wojewoda [...]. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło