II SA/Ol 575/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A na decyzję Inspektora z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. Decyzją z dnia 14 lutego 2014. W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "[...]" S.A. w O. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia 7 sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 20 stycznia 2014 r. kontroli ustalono, że autobus marki "[...]", którym wykonywany był w imieniu "[...]" regularny przewóz osób z "[...]" do "[...]", w ramach krajowego regularnego przewozu drogowego osób na linii regularnej "[...]", nie był wyposażony w boczne tablice kierunkowe. Pojazd posiadał tylko czołową tablicę kierunkową o nazwie: "[...]". Powyższe ustalenie stanowiło podstawę do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 18b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Wyjaśnił, że obowiązujące przepisy nie wymagają, aby tablica boczna była podświetlana, zatem brak wiązki przewodów elektrycznych nie zwalniał przedsiębiorcy od zamieszczenia wymaganej tablicy, podobnie jak podnoszony brak miejsca na zamocowanie tablicy. Organ stwierdził, że strona nie przedstawiła okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92a ust. 1 powołanej ustawy. W złożonym odwołaniu Spółka wywiodła, że brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie regularnej komunikacji publicznej nie oznacza, że autobus nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym, lecz jedynie, że nie posiada elementu wyposażenia zgodnie z l.p. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Odwołująca się powołała się w tym względzie na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 628/10. Podkreśliła, że w załączniku nr 3 do ustawy pod l.p. 2.5 ustawodawca czyni rozróżnienie pomiędzy "warunkami technicznymi" a "wyposażeniem i oznakowaniem" autobusu. W ocenie strony, tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do wyposażenia i oznakowania, a nie do warunków technicznych pojazdu. Decyzją z dnia 28 marca 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podniósł w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 18b ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się m.in. używania do przewozu autobusów nieodpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym. Stosownie do art. 4 pkt 22 lit. o przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie zaś z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 13. Brak przedmiotowych tablic, zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości 5.000 zł. W dacie kontroli w dniu 20 stycznia 2014 r. strona wykonywała regularny przewóz osób na podstawie zezwolenia w ramach linii regularnej "[...]". Oględziny przedmiotowego autobusu wykazały bezspornie, że nie spełniał on wymogów technicznych określonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., gdyż nie był wyposażony w boczną tablicę kierunkową. Organ odwoławczy wywiódł, że nie ma uzasadnienia dla rozróżniania "warunków technicznych" od "wyposażenia", bowiem ustawodawca tego nie czyni i w jednej jednostce redakcyjnej (§ 18) rozdziału 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu" umieszcza wszystkie warunki, jakie musi spełniać autobus. Wymienione w § 18 i 21 warunki, jakie powinien spełniać autobus, stanowią warunki techniczne, które obligatoryjnie musi spełniać autobus. Podkreślił ponadto, że naruszenie wskazane pod lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy stanowi o warunkach technicznych autobusu, w powiązaniu z rodzajem wykonywanego przewozu regularnego. W przepisie tym nie chodzi więc o każdy warunek, jakim powinien odpowiadać autobus, lecz jedynie o taki, który prawodawca wyraźnie ogranicza do rodzaju wykonywanego przewozu regularnego. Wobec tego, ma on zastosowanie do wszystkich autobusów bez względu na rodzaj wykonywanych przewozów. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że niespełnienie wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania z lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, musi zaistnieć w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów. Stwierdził ponadto, że postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podzielił również stanowisko tego organu o braku możliwości zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W złożonej na powyższą decyzję skardze Spółka zarzuciła, że w sprawie niedokładnie wyjaśniono stan faktyczny sprawy, gdyż pominięto fakt, iż kontrolowany autobus nie został fabrycznie wyposażony w miejsce do zamocowania bocznej tablicy kierunkowej. Skarżąca powtórzyła ponadto argumentacje dotyczącą braku podstaw do uznania, iż brak spornych tablic powoduje, że autobus nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą nałożono na skarżącą Spółkę karę pieniężną, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414), gdyż ustalono, że autobus skarżącej nie był wyposażony w wymagane prawem tablice boczne kierunkowe. Stan faktyczny niniejszej sprawy nie jest kwestionowany. Skarżąca Spółka wykonywała przewóz drogowy w ramach krajowego regularnego przewozu drogowego osób na linii regularnej "[...]" pojazdem, który nie posiadał bocznej tablicy kierunkowej. W sprawie sporna jest wyłącznie ocena prawna tego zdarzenia i wywiedziony przez organy administracji skutek w postaci nałożenia kary pieniężnej z uwagi na naruszenie przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego osób, polegające na wykonywaniu przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, które sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 5.000 zł - lp. 2.5.1. załącznika Nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z powołanym wyżej art. 92a ust. 1 podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie, a wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). Należy podzielić stanowisko organów inspekcji transportu drogowego, że brak tablicy kierunkowej stanowi naruszenie "wymaganych warunków technicznych", o których mowa w l.p. 2.5.1 załącznika do ustawy, związanych bezpośrednio z rodzajem przewozu, tj. wykonywaniem przewozu regularnego. Zgodnie z art. 18b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w którym określone zostały zasady wykonywania krajowego transportu drogowego, do przewozu mogą być używane wyłącznie autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym. Natomiast w myśl ust. 2 pkt 1 lit. b art. 18b zabrania się podczas wykonywania przewozów regularnych używania do przewozu autobusów nieodpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym. Sankcję za naruszenie obowiązków nałożonych na podmioty wykonujące regularny przewóz osób przewiduje art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenie podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł. Pojęcie "warunków technicznych pojazdów" nie zostało przez prawodawcę zdefiniowane, jednakże warunki te zostały określone w przepisach art. 66 ust. 1 – 4a oraz art. 66a Prawa o ruchu drogowym, zawartych w dziale III Prawa o ruchu drogowym rozdziale 1 - "Warunki techniczne pojazdów", a także w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wydanego ma podstawie art. 66 ust. 5 tej ustawy. Przedmiotem regulacji przepisów rozdziału 1 Prawa o ruchu drogowym - "Warunki techniczne pojazdów" są tak różne zagadnienia, jak np. wyposażenie autobusu, samochodu ciężarowego i ciągnika samochodowego w homologowany ogranicznik prędkości (art. 66 ust. 1a), posiadanie przez pojazdy cech identyfikacyjnych w postaci numeru VIN albo numeru nadwozia, podwozia lub ramy (art. 66 ust. 3a), zakaz umieszczania wewnątrz i zewnątrz pojazdu wystających spiczastych albo ostrych części lub przedmiotów, które mogą spowodować uszkodzenie ciała osób jadących w pojeździe lub innych uczestników ruchu (art. 66 ust. 4 pkt 1), czy zakaz wyposażenia pojazdu w urządzenia informujące o działaniu sprzętu kontrolno-pomiarowego używanego przez organy kontroli ruchu drogowego lub działanie to zakłócające albo przewożenia w pojeździe takiego urządzenia w stanie wskazującym na gotowość jego użycia (art. 66 ust. 4 pkt 4). Przepisy art. 67 ust. 1 i 2 dotyczą możliwości odstępstw od warunków technicznych lub wprowadzenia dodatkowych warunków technicznych. Oznacza to, że całość regulacji, która wynika z art. 66 i art. 66a Prawa o ruchu drogowym, a także z przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień ustawowych zawartych w art. 66 ust. 5-9 oraz w art. 66a ust. 5 Prawa o ruchu drogowym, dotyczy warunków technicznych pojazdów nie w rozumieniu pochodzącym z języka potocznego, lecz w ujęciu normatywnym, to jest z uwzględnieniem rozumienia "warunków technicznych pojazdów" jako autonomicznego pojęcia języka prawnego. Należy również wskazać, że ogólne rozumienie pojęcia warunków technicznych pojazdów można wywieść także z treści art. 66 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Według tego przepisu, pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego: nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę (pkt 1); nie zakłócało spokoju publicznego przez powodowanie hałasu przekraczającego poziom określony w przepisach szczegółowych (pkt 2); nie powodowało wydzielania szkodliwych substancji w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych (pkt 3); nie powodowało niszczenia drogi (pkt 4); zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu (pkt 5); nie powodowało zakłóceń radioelektrycznych w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych (pkt 6). Już zatem z treści cytowanego przepisu można odczytać, że warunki techniczne pojazdów dotyczą nie tylko budowy pojazdów, ale także ich wyposażenia, a nawet utrzymania. Powyższe świadczy o szerszym normatywnym zakresie pojęcia "warunków technicznych pojazdów" niż wynikające z potocznego rozumienia tego pojęcia. Można zatem stwierdzić, że warunkami technicznymi pojazdów w rozumieniu przepisów rozdziału 1 w dziale III Prawa o ruchu drogowym są wszelkie warunki odnoszące się do budowy, wyposażenia i utrzymania pojazdów uregulowane w art. 66 i w art. 66a Prawa o ruchu drogowym, a także w przepisach rozporządzeń wykonawczych do ustawy wydanych na podstawie upoważnień ustawowych, zamieszczonych w art. 66 i w art. 66a Prawa o ruchu drogowym (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 588/13). Takie rozumienie omawianego terminu potwierdza konstrukcja i treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2013 r., poz. 951 z późn. zm.). Należy bowiem zauważyć, że w tytule działu III rozporządzenia zatytułowanym "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem" uregulowano: "Warunki ogólne" (rozdział 1), "Wyposażenie" (rozdział 2), "Światła" (rozdział 3), "Hamulce" (rozdział 4), warunki dodatkowe dla poszczególnych rodzajów pojazdów (rozdziały 5-13), w tym w rozdziale 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu". Z systematyki tego rozporządzenia wynika więc, że zarówno wyposażenie pojazdów, jak i warunki dodatkowe, w tym warunki dodatkowe dla autobusu, są "warunkami technicznymi pojazdów". Dodać należy, że taka sama jest konstrukcja działu IV rozporządzenia "Warunki techniczne ciągnika rolniczego, leśnego i pojazdu wolnobieżnego oraz przyczepy przeznaczonej do łączenia z tymi pojazdami". W § 18 rozdziału 5 rozporządzenia określone zostały wymagania dotyczące warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać autobus, w tym dotyczące m.in. ilości drzwi, uchwyty, poręcze, wyjść awaryjnych, zasłony za miejscem kierowcy, urządzenia do oświetlania wnętrza, bagażnika, lusterka wewnętrznego, a także posiadania gaśnicy, apteczki, ogumionego koła zapasowego, tablic kierunkowych. Z tego wyliczenia wynika, że warunki dodatkowe, jakie musi spełniać autobus są różnorodne i niektóre dotyczą ściśle jego budowy, a inne obowiązku wyposażenia w niezbędne urządzenia i przedmioty. Całość tych warunków dodatkowych składa się jednak na warunki techniczne, jakim musi odpowiadać autobus. Wobec tego, nie ma żadnego prawnego uzasadnienia dla rozróżnienia "warunków technicznych" i "wyposażenia", gdyż prawodawca w jednej jednostce redakcyjnej (§ 18) rozdziału 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu" umieścił wszystkie warunki techniczne, jakie musi spełniać autobus (podobnie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 2132/09). W świetle powyższych rozważań za prawidłowe należy uznać stanowisko organów obu instancji, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy naruszenie wymogów przewidzianych w zakresie obowiązkowego wyposażenia autobusu zawartych w § 18 rozporządzenia (w tym brak bocznej tablicy kierunkowej) stanowi wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, to jest naruszenie określone w lp. 2.5.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie Sąd stwierdza, że nie podziela stanowisk zaprezentowanych w powołanych w skardze wyrokach WSA w Warszawie z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 628/10 i WSA w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 754/12, gdyż zostały one sformułowane bez uwzględnienia normatywnego znaczenia pojęcia "warunki techniczne pojazdu". Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania poprzez pominięcie faktu, że kontrolowany autobus nie został fabrycznie wyposażony w miejsce do zamontowania tablicy kierunkowej, stwierdzić należy, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Z cytowanych wyżej przepisów nie wynika, aby ten fakt zwalniał podmiot wykonujący przewóz drogowy od realizacji obowiązku wyposażenia autobusu regularnej komunikacji publicznej w tablice kierunkowe, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 13: czołową i boczną. Ponadto sam fakt braku fabrycznie przeznaczonego miejsca do umieszczenia takich tablic nie oznacza, podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie spornego naruszenia, co uzasadniałoby zastosowanie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że prawidłowo zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącą Spółkę przedmiotową karę pieniężną. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), skargę należało oddalić.