VIII SA/Wa 64/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na czynność Starosty Powiatu [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy 1) stwierdza bezskuteczność czynności Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...]; 2) zasądza od Starosty Powiatu [...] na rzecz skarżącego P. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest czynność Starosty R. (dalej także: "Organ") z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...], polegająca na odmowie zwrotu P. K. (dalej: "skarżący") zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii C, CE. Wniesienie skargi nastąpiło w następującym stanie faktycznym: Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej R.-Z. w R. w oparciu o art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) orzekł o zatrzymaniu P. K. prawa jazdy numer [...] wydanego w dniu [...] sierpnia 2011 r., wobec uzasadnionego podejrzenia, że kierujący samochodem osobowym w dniu [...] lipca 2013 r. w R. P. K., pozostawał w stanie nietrzeźwości. Postanowienie zostało wydane w związku z podejrzeniem popełnienia przez P. K. przestępstwa z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 1997 r., Nr 88, poz. 553 ze zm.) (dalej: "k.k."). Zatrzymane prawo jazdy wraz z odpisem postanowienia przekazano do Starostwa Powiatowego w R. Wyrokiem z dnia [...] października 2013 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w R., VIII Wydział Karny uznał P. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 178a § 1 k.k. skazał go na karę [...] miesięcy pozbawienia wolności, zawieszając warunkowo wykonanie orzeczonej kary na okres 2 lat próby. Jednocześnie Sąd wymierzył karę grzywny w wysokości [...] stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę [...] złotych oraz orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów, na których prowadzenie wymagana jest kategoria C i CE na okres 1 roku, zaliczając na poczet tego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] lipca 2013 r. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu [...] października 2013 r. Po otrzymaniu odpisu wyroku z klauzulą prawomocności, Starosta R. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi z wyłączeniem pojazdów, na których prowadzenie wymagana jest kategoria C i CE na okres obowiązywania zakazu oraz skierowania na badania lekarskie i psychologiczne. O wszczęciu postępowania organ zawiadomił skarżącego. W dniu [...] listopada 2013 r. S. R. wydał, w oparciu o przepis art. 182 w związku z art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 ze zm.; dalej: "k.k.w."), art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.; dalej: "u.k.p.", "ustawa z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a.") decyzję zgodnie, z którą cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B, B+E z wyłączeniem kat. C, CE na okres 1 roku tj. od dnia [...] lipca 2013 r. do dnia [...] lipca 2014 r. Niniejszej decyzji, na podstawie art. 108 k.p.a., nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. skarżący wystąpił o zwrot zatrzymanego dokumentu prawa jazdy numer [...] w zakresie uprawnień kategorii C oraz CE. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. Starosta R. poinformował o braku podstaw do wydania skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii C, CE w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kat. B. Uzasadniając organ przywołał brzmienie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Wskazał, iż zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 12 ust. 3 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kat. C, CE w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. "B", jak również w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. "B". Jednocześnie organ podniósł, iż to że Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2013 r. orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem kat. C, CE nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu, może skarżący prowadzić pojazdy mechaniczne kat. C, CE, bowiem jest to zakazane zakazem wprowadzonym przez ustawodawcę. W ocenie Starosty R. sąd karny nie musiał orzekać co do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. C, CE, bo zakaz ten wynika bezpośrednio z ustawy. Pismem dnia [...] listopada 2013 r. skarżący wezwał Starostę R. do usunięcia naruszenia prawa w postaci odmowy zwrotu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy w zakresie uprawnień kat. C i CE. Uzasadniając wskazał m.in., iż pozbawiając skarżącego prawa jazdy w zakresie ww. kategorii organ bezprawnie wszedł w kompetencje Sądu, nakładając na skarżącego dodatkową karę, do czego nie posiada kompetencji. Zauważył, iż organ jest związany zakresem orzeczonego środka karnego i nie może go rozszerzać. Jednocześnie podniósł, iż organ w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. posługuje się zwrotem "wydanie prawa jazdy", tymczasem ustawa o kierujących pojazdami używa go wyłącznie w stosunku do osób, które ubiegają się o prawo jazdy po raz pierwszy lub które je utraciły. Natomiast osobom, wobec których sąd orzekł środek karny polegający na pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi i którym organ cofnął te uprawnienia na mocy art. 103 ust. 1 ww. ustawy starosta przywraca je w drodze decyzji administracyjnej. Skarżący wywiódł, iż powyższe wskazuje na całkowicie błędne zastosowanie przez organ przepisów prawa materialnego do stanu faktycznego. Organ nie może bowiem wydać skarżącemu uprawnień w zakresie kategorii C oraz CE, ponieważ takowe już nabył. Obowiązany jest natomiast zwrócić dokument prawa jazdy z posiadanymi uprawnieniami jako obecnie bezprawnie zatrzymany. W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. podtrzymał stanowisko w kwestii odmowy (zwrotu) wydania skarżącemu dokumentu prawa jazdy w zakresie kategorii nieobjętych wyrokiem Sądu Rejonowego w R., tj. prawa jazdy kat. C i CE. Poinformował, iż do chwili zakończenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kat. B, czynność materialno-techniczna polegająca na wydaniu dokumentu prawa jazdy kat. C i CE nie będzie możliwa. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność materialno-techniczną w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy nr [...]. Autor skargi zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: – art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez działanie w sposób sprzeczny z zasadami demokratycznego porządku prawnego, jakimi są zasady praworządności oraz legalności; – art. 12 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, w konsekwencji czego organ bezzasadnie odmówił zwrotu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy; – art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w związku z art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy poprzez niewydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w orzeczonym przez Sąd zakresie. Skarżący wniósł o nakazanie organowi zwrotu bezzasadnie zatrzymanego dokumentu prawa jazdy w zakresie uprawnień kat. C oraz C+E i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kierując się wskazaniami kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zasadności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Dodać należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę należy uznać za zasadną. Z uwagi na wydanie przez Organ w dniu [...] listopada 2013 r. decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami nie potwierdził się jedynie zarzut nie wydania decyzji w tym przedmiocie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest czynność Starosty R., polegająca na odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy (czyli dotycząca zachowania się organu) na skutek wniosku skarżącego o dokonanie zwrotu skarżącemu dokumentu stwierdzającego posiadanie prawa jazdy kategorii C, C+E. Stan faktyczny sprawy, opisany wyżej, w którym Starosta R. odmówił wydania P. K. prawa jazdy w zakresie kategorii C, C+E jest bezsporny. Tym samym bezsporne jest, iż dokument prawa jazdy numer [...], którego zwrotu w zakresie uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii C oraz C + E wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. domaga się skarżący potwierdza uzyskanie tych uprawnień przed datą zatrzymania prawa jazdy, o którym mowa. Z akt administracyjnych wynika, iż skarżący prawo jazdy kat. C oraz C+E posiada od dnia [...] stycznia 1982 r. Prawo jazdy kategorii A, B, uzyskał z dniem [...] czerwca 1978 r., zaś kategorii B+E –[...]stycznia 1982 r. Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] października 2013 r. wydanego w sprawie [...] na podstawie art. 42 § 2 k.k. został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów, na których prowadzenie wymagana jest kategoria C i C+E na okres jednego roku. Z uwagi na treść powyższego wyroku Starosta R. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A,B,B+E, z wyłączeniem kategorii C, C+E na okres jednego roku, to jest od dnia [...] lipca 2013 r. do dnia [...] lipca 2014 r. Starosta R. odmawiając pismem z dnia [...] listopada 2013 r. wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii C i C+E powołał się na art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 12 ust. 3 u.k.p. Art. 12 u.k.p. został umieszczony w Rozdziale 3 tej ustawy zatytułowanym "Wydawanie praw jazdy". Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane także osobie w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Jak wynika z treści art. 12 ust. 2 u.k.p. przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p.) oraz kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (art. 12 ust. 2 pkt 3 u.k.p.). Zgodnie z art. 12 ust. 3 u.k.p. przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu lub zatrzymaniu prawa jazdy obejmującej uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (pkt 1 ) oraz B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu lub zatrzymaniu prawa jazdy obejmującej uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (pkt 2). Art. 12 u.k.p. wszedł w życie z dniem 19 stycznia 2013 r. (art. 139 u.k.p.), to jest przed datą zatrzymania skarżącemu prawa jazdy i ma zastosowanie do skarżącego w zakresie, w jakim jego dotyczy. Wobec tego, iż ustawa o kierujących pojazdami z dnia 5 stycznia 2011 r. nie zawiera przepisów przejściowych ma zastosowanie także do osób, które uprawnienia do kierowania pojazdami nabyły przed datą jej wejścia w życie. Z brzmienia ww. przepisów Starosta R. wywiódł brak podstaw do wydania (zwrotu) P. K. prawa jazdy w zakresie kategorii C i C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kategorii B. Dokonana przez Starostę R. wykładnia przepisów ustawy o kierujących pojazdami nie uwzględniła okoliczności, iż ustawa wprowadza rozróżnienie co do wymogów, jakie musi spełnić osoba ubiegająca się o prawo jazdy w zakresie uprawnień, których wcześniej nie posiadała lub które utraciła, od wymogów określonych dla osób, które takie uprawnienia posiadają. Z wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] października 2013 r. wynika bowiem niewątpliwie, iż orzeczenie środka karnego w stosunku do skarżącego dotyczy zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów, na których prowadzenie wymagana jest kategoria C i C+E. Skarżący zaś domaga się zwrotu dokumentu prawa jazdy w zakresie uprawnień kategorii C i C+E, które to uprawnienia nie zostały objęte zakazem orzeczonym przez Sąd i nie zostały także cofnięte decyzją Starosty R. w dnia [...] listopada 2013 r. Z art. 103 ust. 3 u.k.p. wynika, iż starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jak wynika z art. 103 ust. 4 u.k.p., art. 103 ust. 3 tej ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, to jest, gdy podstawą cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami było ponowne przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie 5 lat od dnia wydania skierowania na kurs reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lit. a) oraz popełnienie w okresie próbnym trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Zgodnie z art. 104 u.k.p. osoba, w stosunku do której została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, odpowiednio w trybie art. 103 ust. 1 pkt 2 lub 3, może uzyskać uprawnienie do kierowania pojazdami po ponownym spełnieniu wszystkich wymagań stawianych osobom po raz pierwszy ubiegającym się o uprawnienie do kierowania pojazdem. Z powyższych regulacji wynika wyraźne rozróżnienie wymagań określonych w stosunku do osób ubiegających się o prawo jazdy po raz pierwszy i w stosunku do osób, które takie uprawnienie posiadają. Zauważyć także wypada, iż art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. wskazuje, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Jednocześnie wobec nie wymienienia w art. 103 ust. 4 u.k.p. ustępu 1 pkt 4 tej ustawy, zastosowanie do osób, którym cofnięto uprawnienia na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma art. 103 ust. 3 u.k.p. Przepisy art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 u.k.p. wejdą w życie z dniem 4 stycznia 2016 r. (art. 139 pkt 3 u.k.p.), nie mniej jednak treść wskazanych wyżej regulacji w powiązaniu z rozumowaniem a contrario art. 104 u.k.p. pozwala na stwierdzenie, iż wymogi określone dla osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami po raz pierwszy nie mają, jak i nie będą mieć zastosowania do osób, którym uprawnienia cofnięto w związku z orzeczeniem przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów. Wymogi te nie mogą mieć tym bardziej zastosowania do osób w zakresie uprawnień, które nie zostały im cofnięte. Z tych względów w ocenie Sądu uprawniony jest wniosek, iż art. 12 ust. 2 i 3 u.k.p. dotyczy osób, które ubiegają się o wydanie prawa jazdy potwierdzającego istnienie uprawnień, których osoba ta nie posiadała w chwili prawomocnego orzeczenia o zakazie prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, a organ w niniejszej sprawie w sposób nie uprawniony dokonał wykładni rozszerzającej art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 12 ust. 3 u.k.p. Zgodnie z art. 42 § 2 k.k. orzeczony przez sąd zakaz może obejmować zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju. Tym samym sąd zależnie od okoliczności konkretnej sprawy, decyduje o zakresie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Zgodnie z art. 182 § 1 zdanie pierwsze k.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (art. 182 § 2 k.k.w.). Z treścią art. 182 § 2 k.k.w. koresponduje przywoływany już wyżej art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Tym samym w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż to sąd powszechny orzekając o zakazie prowadzenia pojazdów ustala jego zakres. Orzeczenie tego sądu stanowi podstawę do cofnięcia przez organ administracji uprawnień we wskazanym w wyroku zakresie. Organ administracji nie może orzekać o zakazie prowadzenia pojazdów w zakresie szerszym niż to wynika z wyroku wydanego w sprawie karnej. Brak jest też podstaw do przyjęcia, że zakaz orzeczony na podstawie art. 42 k.k. mógłby być modyfikowany treścią art. 12 ust. 2 u.k.p., prowadziłoby to bowiem do automatycznego zwiększenia dolegliwości ponad zakres określony w wyroku karnym i wejścia w zakres kognicji sądu. Pogląd Sądu w tej mierze jest zgodny z poglądem zawartym w Postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt I KZP 29/13 (LEX nr 1430460) oraz wyroku WSA w Olsztynie z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie II SA/Ol 337/13 (LEX nr 1333535). Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej w niniejszej sprawie czynności Starosty R. należy także odnieść się do prawidłowości formy wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Zauważyć tym samym należy, że skierowane do organu żądanie o wydanie i zwrot zatrzymanego prawa jazdy jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w trybie przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Z art. 103 ust. 1 u.k.p. wynika, iż starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacjach określonych w tym przepisie. W ust. 3 tegoż artykułu ustawodawca stwierdził, że starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Powyższe przepisy nie określają, w jakiej formie winien nastąpić zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub też negatywne rozpatrzenie wniosku o zwrot takiego dokumentu złożonego przez uprawnioną osobę. Nie może budzić wątpliwości, że po ustaniu przyczyn zatrzymania prawa jazdy, organ winien je zwrócić osobie uprawnionej, jeżeli ustawodawca uzależnia powyższą czynności od spełnienia dodatkowych przesłanek, to winien to uczynić po ich spełnieniu (np. po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, po uzyskaniu pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji). Winno to również nastąpić po uchyleniu przez prokuratora postanowienia w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, gdy nie został orzeczony przez uprawniony organ (sąd) zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju. Przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami nie określają formy prawnej takiej czynności. Zachowanie organu, poprzez "zwrot zatrzymanego prawa jazdy", czyli dokonanie działania w formie zwrotu – inaczej mówiąc oddanie prawa jazdy – jest zdaniem Sądu czynnością materialno-techniczną. Przez dokonanie czynności zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, jego oddanie osobie uprawnionej, organ podejmuje działanie (zachowanie) w ramach sprawy administracyjnej, w drodze czynności materialno-technicznej. W takich okolicznościach zwrot zatrzymanego prawa jazdy umożliwia uprawnionemu prowadzenie pojazdów bez konieczności spełnienia dodatkowych warunków i umożliwia kontynuowanie uprawnienia wynikającego z prawa jazdy. Czym innym jest odmowa wydania prawa jazdy, a czym innym – odrębnym aktem – odmowa zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Skoro jednak zwrot zatrzymanego prawa jazdy (oddanie uprawnionemu prawa jazdy) wywołuje skutek prawny drogą faktów, poprzez dokonanie czynności, to w takiej formie nie może nastąpić odmowa zwrotu zatrzymanego prawa jazdy z przyczyn merytorycznych, a w konsekwencji odmowa kontynuacji przyznanego uprawnienia. W wyniku odmowy zwrotu skarżącemu prawa jazdy określonej kategorii zostaje on bowiem pozbawiony możliwości wykonywania określonych czynności, do których wcześniej nabył uprawnienia. Taka czynność wkracza więc w sferę zakresu uprawnień, jakie posiada skarżący. Odnośnie natomiast formy, w jakiej powinna nastąpić odmowa zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, wskazać trzeba, że w ocenie składu orzekającego, mając na uwadze upoważnienie ustawowe organu do załatwienia sprawy oraz treść art. 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a., negatywne, merytoryczne "rozstrzygnięcie" sprawy administracyjnej, o której załatwienie wnosi strona mająca w tym interes prawny, winna być dokonana w drodze decyzji. Przepis art. 104 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Ponadto, w kwestii odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, przepisy ustawy wyraźnie nie wyłączają możliwości wydania decyzji. Rozstrzyganie wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje na podstawie unormowań zawartych w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami. Skuteczne wniesienie wniosku w sprawie administracyjnej uruchamia postępowanie administracyjne przed właściwym organem. Odmowę zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, poprzedzoną czynnościami procesowymi i dokonaną oceną merytoryczną wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy na zasadzie art. 103 u.k.p. należy wiązać z decyzją z art. 104 k.p.a. Jeżeli organ stoi na stanowisku, że nie zostały spełnione przesłanki do zwrotu zatrzymanego prawa jazdy i powołując się w tej materii na normy prawa materialnego odmawia zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, tj. odmawia dokonania czynności materialno-technicznej z przyczyn merytorycznych, to takie władcze narzucenie swojego stanowiska powinno być dokonane w drodze decyzji, jako aktu władzy. Zasygnalizować również trzeba, że sprawy ze skarg na decyzje organów w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy są rozstrzygane przez sądy administracyjne (por. np. wyroki NSA: z dnia 17 września 2008 roku, sygn. akt I OSK 1317/07, LEX nr 514029; z dnia 10 listopada 2011 roku, sygn. akt I OSK 2008/10, LEX nr 1149283; z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1376/11, LEX nr 1113242). Dotychczasowe orzecznictwo sądowo-administracyjne nie kwestionowało formy decyzji dla rozstrzygnięć w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy. Na tle zbliżonych stanów faktycznych sądy przyjmowały, iż czynność materialno-techniczna właściwa jest jedynie dla pozytywnych rozstrzygnięć. W wyroku z dnia 24 marca 2010 r., (sygn. akt: I OSK 15557/09, LEX nr 595215) NSA podkreślił, że "dopuszcza się w określonych sprawach administracyjnych, aby pozytywne załatwienie sprawy nastąpiło poprzez podjęcie czynności materialno-technicznej, jednak odmowa dokonania takiej czynności winna być dokonana w drodze decyzji, albowiem jest to negatywne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, o której załatwienie wnosi strona mająca w tym interes prawny (postanowienie NSA z dnia 27 września 2009 roku sygn. akt II OSK 230/09 w sprawie odmowy wydania dowodu osobistego, wyrok NSA z dnia 8 maja 2007 roku ,sygn. akt I OSK 850/06 w sprawie odmowy wydania zezwolenia zagranicznego; wyrok NSA z dnia 10 października 2007 roku, sygn. akt II SA 1719/03 w sprawie odmowy wydania danych z ewidencji pojazdów; wyrok NSA z dnia 15 lutego 2007 roku, sygn. akt I OSK 509/06, wyrok NSA z dnia 25 lutego 1983 roku, sygn. akt II SA 2083/82 w sprawie odmowy dokonania wpisu w akcie stanu cywilnego). Organ rozpoznając ponownie wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2013 r. uwzględni poczynione przez Sąd rozważania. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności w punkcie 1) wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2) na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 t.j.). Kwota [...] zł obejmuje kwotę [...] zł uiszczonego wpisu sądowego oraz kwotę [...] zł wynagrodzenia adwokata.