I OSK 271/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1583/14 odrzucającego skargę W. T. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie przekazania skargi właściwemu organowi postanawia: oddalić skargę kasacyjną. W. T., pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], którym przekazano Radzie Gminy [...], w trybie art. 231 kpa, pismo W. T. z dnia [...] marca 2014 r. zawierające skargę na działanie Wójta Gminy [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił liczne nieprawidłowości w działaniu zaskarżonego organu oraz różnego rodzaju podmiotów i instytucji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej odrzucenie podnosząc, że jest ona niedopuszczalna, bowiem dotyczy czynności nieobjętej zakresem właściwości sądów administracyjnych. Organ zaznaczył, że przekazanie skargi organowi w trybie art. 231 kpa jest zwykłą czynnością techniczną, spory w tym zakresie nie podlegają zaś kognicji sądów administracyjnych. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2014 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego popierając wniesioną skargę zarzucił ponadto m.in. naruszenie art. 65 kpa w związku z art. 19 kpa oraz wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Sąd wskazał, że zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2014 r. nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Przekazanie skargi organowi w trybie art. 231 Kpa jest zwykłą czynnością techniczną. Od tego postanowienia skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie: - art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - poprzez błędną jego wykładnię polegającą na powołaniu się na brak kognicji sądu administracyjnego we wskazanej sprawie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie przysługuje skarga na czynności z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a., tj. czynność przekazania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, wniosku z dnia [...] marca 2014 roku do Rady Gminy [...], co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i odrzucenie skargi; - art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie przez sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dlaczego czynności przekazania sprawy nie tylko do innego organu, ale również do innego trybu postępowania odmawia przymiotu "innej czynności z zakresu administracji publicznej", o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazał, że jego pismo z [...] marca 2014 r. zostało błędnie zakwalifikowane jako skarga w trybie art. 227 k.p.a., mimo że dotyczyło kwestii indywidualnych. Intencją skarżącego było rozpoznanie przez organ jego wniosku dot. świadczeń socjalnych. Organ powinie był dążyć do sprecyzowania żądania skarżącego. Błędne zakwalifikowanie pisma jako skargi w rozumieniu art. 227 k.p.a. pozbawiło skarżącego prawa zaskarżenia orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwym zastosowaniu (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres jego kontroli ograniczony jest wyłącznie do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), której przesłanki określa przepis art. 183 § 2 p.p.s.a., a która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Przede wszystkim wskazać trzeba, że rację ma sąd pierwszej instancji twierdząc, iż zaskarżone pismo nie stanowi aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie jest też decyzją administracyjną, czy też postanowieniem. Pismo to, wydane na podstawie art. 231 kpa stanowiącego, że jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ, nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Powołany przepis art. 231 usytuowany jest w Dziale VIII Kpa (skargi i wnioski). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest zaś stanowisko, że w sprawach dotyczących trybu skargowego, w tym także w sprawach dotyczących przekazania skargi według właściwości, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami znajdującymi się w Dziale VIII Kpa nie są bowiem aktami lub czynnościami o których mowa w art. 3 § 2 Ppsa. Przekazanie skargi organowi w trybie art. 231 Kpa jest zwykłą czynnością techniczną. Tak więc w postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a., które jest jednoinstancyjnym postępowaniem uproszczonym, nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, a w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej, ale czynnością materialno-techniczną. Stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono także innym, niż decyzje i postanowienia, aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym – jak była mowa –utrwalony jest pogląd, iż w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 478/09, z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09 oraz z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 26/07). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII K.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym, skarga złożona do Sądu I instancji powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2014 r., I OSK 1545/14). Nawet gdyby uznać, że pismo skarżącego powinno zostać potraktowane jako środek złożony w innym trybie – art. 65 k.p.a., to przekazanie zgodnie z tym przepisem (po nowelizacji k.p.a. w 2011 r.) odbywa się również pismem i jest czynnością techniczną, która nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W związku z tym bez względu na to jak zostałoby zakwalifikowane pismo skarżącego, nie przysługuje mu skarga do sądu administracyjnego na samą tylko czynność jego przekazania przez organ, gdyż jest ona poza zakresem jego kognicji, także poza rozumieniem art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ponadto wskazać trzeba, że pisma skarżącego nie można było zakwalifikować inaczej, niż uczynił to organ, gdyż wynika to nie tylko z jego treści, ale także z tego faktu, że zostało ono wystosowane jeszcze przed wydaniem uchwały Rady Gminy [...] z [...] kwietnia 2014 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działanie Wójta, którą to uchwałą uznano zarzuty skarżącego za niezasadne. Tym samym sąd zasadnie odrzucił skargę jako niedopuszczalną, a zarzut pierwszy skargi kasacyjnej nie jest zasadny. Nie jest zasadny również drugi podnoszony zarzut skargi kasacyjnej, gdyż sąd wyjaśnił dlaczego dokonana przez organ czynność nie mieści się w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Poczynienie takich ustaleń i zawarcie ich w uzasadnieniu nie ma ponadto znaczenia, gdyż – jak wskazano wyżej – w ten sam sposób w świetle kognicji sądu administracyjnego traktowane są zarówno przekazanie skargi w trybie art. 231 k.p.a., jak i art. 65 k.p.a. Odnośnie do wniosku o przyznanie zwrotu kosztów pomocy prawnej świadczonej w urzędu wskazać trzeba, że pełnomocnik powinien zwrócić się ze stosownym wnioskiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a.