I SA/Wr 1485/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-07-15

Skład orzekający: Lidia Błystak, Katarzyna Borońska, Daria Gawlak - Nowakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenia wypłacane naukowcom przez uczelnię w ramach międzynarodowego programu wymiany naukowej, finansowanego ze środków Unii Europejskiej, podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. (zwolnienie z tytułu bezzwrotnej pomocy) lub art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. (zwolnienie z tytułu podróży służbowej)?
Ratio decidendi
Świadczenia wypłacane naukowcom w ramach międzynarodowego programu wymiany, finansowanego ze środków UE, nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f., ponieważ uczelnia, a nie poszczególni naukowcy, jest podmiotem bezpośrednio realizującym cel programu. Natomiast należności wypłacane naukowcom w związku z wyjazdami zagranicznymi w ramach realizacji projektów, niezależnie od tego, czy odbywają się na podstawie skierowania, czy polecenia podróży służbowej, mogą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f., o ile spełniają warunki dotyczące charakteru wyjazdu i sposobu określenia obowiązków naukowca.
Stan faktyczny
Skarżąca uczelnia wystąpiła o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą opodatkowania świadczeń wypłacanych naukowcom z tytułu wyjazdów zagranicznych w ramach międzynarodowego programu wymiany naukowej, finansowanego ze środków UE. Uczelnia stała na stanowisku, że świadczenia te powinny być zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko uczelni za prawidłowe jedynie w części dotyczącej zwolnienia diet i innych należności dla pracowników w ramach podróży służbowej oraz dla osób niebędących pracownikami, pod warunkiem, że nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. W pozostałym zakresie uznał stanowisko za nieprawidłowe, argumentując, że uczelnia nie realizuje celu programu bezpośrednio.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwoty 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca ), Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, , Protokolant: starszy referent sądowy Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. sprawy ze skargi "A" na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem skargi "A"(dalej: skarżący, Uczelnia, podatnik) jest indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego z dnia [...]r. znak [...]w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od świadczeń wypłacanych naukowcom z tytułu wyjazdów zagranicznych w ramach międzynarodowej wymiany. W dniu 14 października 2013 r. został złożony wniosek podatnika o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie w którym przedstawiono następujący stan faktyczny. Podatnik, jako uczelnia publiczna, bierze udział w różnych programach wymiany naukowców. Jednym z nich jest [...]- [...] ( [...]- Akcje [...], dalej zwany programem), realizowany w ramach [...]w zakresie badań i rozwoju technologicznego. Ma on na celu wzmocnienie współpracy badawczej i naukowej organizacji z Unii Europejskiej z instytucjami z krajów sąsiadujących z UE oraz z krajów, z którymi Wspólnota zawarła umowy o współpracy naukowej i technologicznej. Wspomaga on nawiązywanie i zacieśnianie długoterminowej współpracy z innymi instytucjami w ramach skoordynowanego programu wymiany pracowników. Program jest skierowany do instytucji zainteresowanych rozwijaniem swoich zasobów ludzkich oraz do indywidualnych naukowców. Umożliwia on rozwój indywidualnej kariery naukowej na każdym z jej etapów. Celem współpracy jest wzmacnianie długofalowej współpracy, w ramach 2-4 letnich projektów pomiędzy co najmniej dwiema organizacjami z dwóch krajów członkowskich lub stowarzyszonych oraz jedną lub więcej organizacją z kraju trzeciego. Środki [...] są przeznaczone na finansowanie pobytu naukowców za granicą przez okres do 12 miesięcy. Uczelnia uczestniczy w 4 projektach w ramach programu, z czego w przypadku dwóch z nich pełni rolę koordynatora konsorcjum. Już na etapie składania wniosku do Komisji Europejskiej przyszły kierownik projektu w każdej z jednostek partnerskich ustala w swoim zespole badawczym harmonogram osobowy wyjazdów za granicę, w tym liczbę doświadczonych naukowców i doktorantów, którzy będą wyjeżdżali w ramach projektu. Często osoby te są we wniosku wymienione z nazwiska. W momencie rozpoczęcia projektu osoby wcześniej przewidziane do jego realizacji rozpoczynają cykl zagranicznych wyjazdów. W związku z wyjazdem za granicę w ramach programu pracownicy Uczelni wypełniają wniosek o skierowanie za granicę natomiast doktoranci dodatkowo podpisują z Uczelnią porozumienie. Po powrocie zarówno pracownicy jak i doktoranci przedkładają sprawozdanie kierownikowi projektu z odbytej podróży. Wyjeżdżając za granicę, naukowiec oprócz zachowania prawa do wynagrodzenia w macierzystej instytucji oraz prawa do powrotu na poprzednie stanowisko pracy, otrzyma miesięcznie w formie ryczałtu środki pieniężne tytułem pokrycia kosztów podróży oraz utrzymania na miejscu - jest to dodatek wypłacany ze środków programu [...]. W przypadku wyjazdu do oddalonych od Europy krajów wypłaca się dodatkowe środki tytułem pokrycia zwiększonych kosztów podróży. Środki te wypłaca Uniwersytet W. - są one przekazywane na podstawie umowy zawartej z Komisją Europejską i nie stanowią środków własnych szkół i uczelni - przyznanych na podstawie przepisów o systemie oświaty oraz Prawo o szkolnictwie wyższym. Ponadto, Wnioskodawca wskazał, że część pracowników Uczelni biorących udział w programie wymiany przebywa za granicą w ramach podróży służbowej, a część w ramach skierowania na pobyt za granicą. Ponadto, zgodnie z wiedzą Uczelni świadczenia otrzymane przez osoby niebędące pracownikami Uczelni nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu przez podmioty otrzymujące te świadczenia. Aczkolwiek nie można wykluczyć sytuacji odmiennej. Przedmiotowe świadczenia zostały poniesione w celu realizacji zadań organizacji i jednostek organizacyjnych działających na podstawie odrębnych przepisów. W związku z powyższym zadano następujące pytanie. Czy świadczenia wypłacane naukowcom przez Uczelnię w ramach programu [...] będą zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych? Zdaniem Wnioskodawcy, środki pieniężne wypłacane naukowcom tytułem pokrycia kosztów podróży oraz utrzymania na miejscu, dodatek wypłacany ze środków programu [...], podlegać będą zwolnieniu z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( DZ. U. z 2012 r. , poz. 361 ze zm., dalej: u.p.d.o.f). Uczelnia argumentowała w ty zakresie, że zostały spełnione wszystkie warunki wymagane do zastosowania zwolnienia, zarówno co do pochodzenia środków, jak i warunku bezpośredniej realizacji celu programu przez wyjeżdżających naukowców. Program ma służyć zwiększaniu mobilności pracowników naukowych i zacieśnianiu współpracy badawczej, a realizuje się to właśnie poprzez wyjazdy naukowców, finansowane ze środków[...]. Podkreślono we wniosku, że środki ter nie są dochodami Uczelni, ale pośredniczy ona w przekazaniu ich naukowcom. To oni realizują, zdaniem Wnioskodawcy cel, na który zostały te środki przeznaczone ( na finansowanie ich wyjazdu i kosztów utrzymania za granicą) W przypadku nieuznania przez organ powyższego stanowiska Uczelni w zakresie zwolnienia środków otrzymywanych przez naukowców w ramach programu [...], Uczelnia uważa, że zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych możliwe będzie poprzez uznanie wypłacanych środków jako zwrot naukowcom poniesionych przez nich, w związku ze wspomnianymi wyjazdami, kosztów podróży oraz utrzymania na miejscu. Zwrot wydatków ponoszonych przez naukowców potraktować należy analogicznie do zwolnienia przewidzianego dla diet i innych należności wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) i b) u.p.d.o.f. W uzasadnieniu wniosku podatnik zwrócił uwagę na to, że w stosunku do osób niebędących pracownikami Uczelni nie ma przeszkód do zastosowania zwolnienia, bowiem przysługuje ono także z tytułu podróży, która nie jest podróżą służbową. Odpowiadając na wezwanie do złożenia koniecznych wyjaśnień odnośnie stanu faktycznego Uczelnia podała, że zgodnie z jej wiedzą świadczenia otrzymane przez osoby niebędące pracownikami Uczelni nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu przez podmioty otrzymujące te świadczenia. Nie można jednak wykluczyć sytuacji odmiennej. Na tle przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając w imieniu Ministra Finansów, wydał interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko Uczelni za: • prawidłowe - w odniesieniu do zwolnienia diet i innych należności otrzymywanych przez pracowników przebywających za granicą w ramach podróży służbowej oraz osoby niebędące pracownikami Uczelni, • nieprawidłowe - w pozostałym zakresie. Organ stwierdził, że wypłacane przez Wnioskodawcę świadczenia nie korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f., gdyż nie zostały spełnione uwarunkowania określone w lit. b) powołanego przepisu. Przepis ten wymaga, by podatnik realizował cel programu bezpośrednio, a zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem. Oznacza to, że nie każda osoba realizująca (faktycznie) program będzie korzystała z tego zwolnienia. Powołany przepis ustawy podatkowej nie posługuje się przy tym określeniem beneficjent dla wyznaczenia kręgu podmiotów wskazanych w art. 21 ust 1 pkt 46 lit. b) ustawy. W uzasadnieniu organ wskazał cechu i charakterystykę & Ramowego Programu Badań oraz programu stypendialnego [...], z którego wypłacane są w opisanym stanie faktycznym środki finansowe. Organ stwierdził, że niewątpliwie, naukowcy biorący udział w programie wymiany, przyczyniają się do realizacji celu programu, jednakże ustawodawca ulgę adresuje tylko do tych podmiotów, które cel programu realizują bezpośrednio. W przedmiotowej sprawie beneficjentem projektu w rozumieniu dokumentów programowych jest Uczelnia. Naukowcy realizują zatem cel programu nie bezpośrednio, lecz pośrednio, poprzez wykonywanie powierzonych im zadań. Jednakże, zdaniem organu, diety i inne należności otrzymywane przez pracowników biorących udział w programie wymiany i przebywających za granicą w ramach podróży służbowej, korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.pl.d.o.f. Z przedmiotowego zwolnienia nie będą natomiast korzystały diety i inne należności wypłacane pracownikom przebywającym za granicą nie w ramach podróży służbowej, ale w ramach skierowania. Ponadto, ze zwolnienia uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt b) u.p.d.o.f., korzystają diety i inne należności otrzymane przez osoby niebędące pracownikami Uczelni, pod warunkiem jednak, że nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Należy zaznaczyć jednak, że ww. zwolnienie ma zastosowanie jedynie do dochodów (diet i innych należności) otrzymywanych za czas podróży, a więc takich należności, które pozostają w bezpośrednim związku z podróżą, a nie np. związanych z realizacją celu podróży - prowadzeniem pracy badawczej i naukowej. Interpretację skutecznie doręczono w dniu 27 stycznia 2014 r. Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa podatnik wniósł do tutejszego Sądu skargę, w której wniósł uchylenie zaskarżonej interpretacji w zakresie w jakim organ uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe i uznanie stanowiska prezentowanego przez we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz zarzucił zaskarżonej interpretacji naruszenie: - poprzez błędną interpretację regulacji art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) i b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 361 z późn. zm.), - poprzez błędną interpretację regulacji art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) i b) w zw. z art. 21 ust. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, - art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm., zwanej też: Ordynacją, 0.pk.) poprzez wykroczenie przez organ podatkowy poza prawnie wyznaczone granice, - art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych. W uzasadnieniu skargi Uczelnia powtórzyła i rozwinęła argumentację zawartą we wniosku o wydanie interpretacji. Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest częściowo zasadna. Pierwszą kwestią sporną w sprawie była możliwość zastosowania do środków otrzymywanych przez pracowników i doktorantów Uniwersytetu w ramach programu [...] zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. W myśl powołanego wyżej przepisu, wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli: a) pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe lub agencje wykonawcze, w tym również w przypadkach gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz b) podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca – bez względu na rodzaj umowy – wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem. Zastosowanie omawianego zwolnienia uwarunkowane jest zatem łącznym spełnieniem przez podatnika dwóch przesłanek, z których pierwsza dotyczy pochodzenia środków, z których podatnik uzyskuje dochody, zaś druga bezpośredniego udziału podatnika w realizacji celu programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy. W ocenie sądu stanowisko Ministra Finansów dotyczące interpretacji przesłanek wynikających z art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. jest prawidłowe. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że wypłacane naukowcom kwoty pochodzą ze środków przekazanych przez Komisję Europejską w ramach [...] W odniesieniu natomiast do warunku bezpośredniego udziału podatnika w realizacji celu programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano jednolite w zasadzie stanowisko, zgodnie z którym powyższy, wynikający z art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b) u.p.d.o.f. warunek należy, wobec braku ustawowej definicji tego pojęcia, interpretować ściśle. Odpowiada to ogólnie akceptowanemu kierunkowi takiej właśnie, ścisłej, językowej wykładni przepisów regulujących zwolnienia podatkowe. Nie można bowiem tracić z oczu, że jak każda ulga, zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. jest odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, dopuszczając uprzywilejowanie niektórych podatników – jednakże tylko w ściśle określonych , preferowanych przez ustawodawcę przypadkach. Te przypadki nie obejmują, jak trafnie uznały w niniejszej sprawie organy podatkowe, zwolnienia od opodatkowania pracowników bezpośredniego wykonawcy zadań, dla realizacji których objęte zwolnieniem środki zostały przyznane, o ile zatrudnione są przy wykonywaniu prac związanych z realizacją tych zadań. W omawianym przepisie wprost stwierdzono natomiast, że wyłączenie ze zwolnienia odnosi się do wszystkich osób, bez względu na rodzaj umowy, na mocy której podatnik bezpośrednio realizujący cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy, zlecił wykonanie określonych czynności w ramach tego programu, a zatem również osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Według słownika języka polskiego "zlecić" to "nakładać na kogoś obowiązek zrobienia czegoś, polecać; powierzać komuś wykonanie jakiejś pracy" (Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1981, s. 1025). Powtarzając na Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 15 stycznia 2014 r, sygn.. akt II FSK 344/12) stwierdzić należy, że realizowanie celu programu w sposób bezpośredni nie oznacza obowiązku osobistego jego wykonania przez podatnika będącego beneficjentem bezzwrotnej pomocy. Może on tego dokonać przy pomocy innych podmiotów gospodarczych lub też osób przez siebie zatrudnionych, nie tracąc przy tym przymiotu "bezpośredniości". Oznacza to również, że powierzenia innym podmiotom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w ramach realizowanego programu wykonania poszczególnych czynności składających się na pewną całość nie można utożsamiać z bezpośrednią realizacją programu przez te podmioty. Za zasadnością dokonanej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b) u.p.d.o.f. przemawiają nie tylko dyrektywy wykładni językowej, mającej w tym względzie prymat, ale także dyrektywy wykładni historycznej, systemowej i celowościowej. Otóż analiza dokonywanych zmian legislacyjnych tego przepisu wskazuje, że od samego początku intencją ustawodawcy było objęcie tym zwolnieniem wyłącznie podatników bezpośrednio realizujących cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy. Dopiero odmienna od oczekiwań ustawodawcy praktyka, doprowadziła do dodania zdania drugiego w brzmieniu aktualnie obowiązującym, zgodnie z którym ustawodawca wprost stwierdził, że zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu - zleca bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem. Podmiotem zwolnionym z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. jest jedynie beneficjent pomocy, czyli w realiach rozpoznawanej sprawy Uczelnia, a nie zatrudnieni przez nią naukowcy i doktoranci. Pogląd, że zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. nie obejmuje pracowników jednostek będących beneficjentami pomocy, zatrudnionych w tych jednostkach na podstawie jakichkolwiek umów (o pracę, zlecenie, o dzieło), znajduje potwierdzenie w ugruntowanej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki w sprawach o sygn. akt II FSK 2258/10, II FSK 397/05, II FSK 1475/10, II FSK 1944/10). Zatem wyłączenie zwolnienia wyrażone w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b u.p.d.o.f. odnosi się do wszystkich podmiotów którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy, zlecił wykonanie określonych czynności w ramach tego programu. Nie ma tu znaczenia rodzaj umowy, a więc fakt, czy jest to umowa zlecenia, umowa o dzieło, czy umowa o pracę. Skoro tak - nieuprawnione są powoływane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 21 ust. 1pkt 46 u.p.d.o.f. W rozpoznawanej sprawie to Uczelnia, a nie poszczególni naukowcy jest podmiotem bezpośrednio realizującym cel programu ramowego finansowanego ze środków unijnych. [...](utworzony na mocy decyzji nr [...]WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. dotyczącej powołania siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007-2013), będący kontynuacją [...], ma w założeniu służyć promocji światowej klasy badań na najwyższym poziomie, m.in. poprzez wzmacnianie współpracy międzynarodowej w dziedzinie nauki, wspieranie badań i rozwoju technologicznego. Jak trafnie wskazał organ w interpretacji - program ten jest największym mechanizmem finansowania i kształtowania badań naukowych na poziomie europejskim w latach 2007-2013. O fundusze mogą ubiegać się instytucje naukowe (uniwersytety, akademie, instytuty), jednostki przemysłowe (małe i średnie przedsiębiorstwa, duży przemysł), organizacje (federacje, stowarzyszenia), jednostki rządowe i samorządowe, organizacje pozarządowe oraz inne prywatne i publiczne jednostki posiadające osobowość prawną. W ramach [...](obszar: [...]) realizowany jest program stypendialny [...] badań służący finansowaniu różnych dziedzin nauki oraz badań, które mają znaczenie dla Wspólnoty Europejskiej a nie koncentrują się na potrzebach jednego kraju. Celem tego podprogramu, jak wynika z powołanej decyzji nr [...], jest zachęcenie do podejmowania zawodu naukowca, kształtowanie oferty i możliwości kształcenia naukowców i motywowanie ich do większej mobilności. Tak określone cele mogą być realizowane przez uczelnie i jednostki badawcze, sami naukowcy są w tym kontekście beneficjentami programu, a nie adresatami działań wykonawczych. Podkreślenia wymaga, że z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż podatnik jest jedną z instytucji, z którymi Wspólnota zawarła umowy o współpracy naukowej technologicznej oraz uczestnikiem czterech projektów realizowanych w ramach [...]. Uczelnia odpowiada za wprowadzanie programu, przedstawianie Komisji wniosków dotyczących wyjazdu konkretnych i naukowców, którzy z kolei zdają raport ze swoich działań kierownikowi projektu na uczelni. Szczegółowe zasady uczestnictwa uczelni w projekcie reguluje m.in. Rozporządzenie (WE) nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. ustanawiające zasady uczestnictwa przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uczelni wyższych w działaniach prowadzonych w ramach siódmego programu ramowego oraz zasady upowszechniania wyników badań (2007–2013) (Dz.U. L 391 z 30.12.2006). Z treści postanowień [...], jak również z warunków międzynarodowej wymiany pracowników w ramach programu stypendialnego [...] wynika jasno, że jakkolwiek ich celem jest aktywizacja naukowców i rozwój współpracy naukowej, to adresatami ich są uczelnie, a nie poszczególni pracownicy/doktoranci. Sam Wnioskodawca przyznaje, że program jest kierowany do instytucji badawczych i naukowych i to uczelnia, przez kierownika projektu, składa wniosek dotyczący wyjazdu poszczególnych osób. To Uczelnia, w rozpoznawanej sprawie, realizuje cele programu, kierując pracowników oraz doktorantów ( na podstawie poleceń podróży służbowych lub skierowań) do wyjazdów w ramach programu celem realizacji poszczególnych projektów. Opisany wyżej cel programu ramowego w obszarze "[...]" nie może być z oczywistych względów zrealizowany bez udziału naukowców, skoro to ich aktywizacji i rozwojowi ma ten program służyć, tym niemniej jednak za przeprowadzenie jego realizacji i organizację odpowiada jednostka badawcza, jaką jest uczelnia. To uczelnia, a nie pracownicy są wykonawcami umowy zawartej z Komisją. Sąd uznał natomiast, że zaskarżona interpretacja narusza prawo w części, w jakiej organ uznał, że nie podlegają zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. należności wypłacane w związku z wyjazdami naukowców w ramach realizacji poszczególnych projektów objętych finansowaniem ze środków [...], o ile wyjazdy te odbywają się na podstawie skierowania. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownika i osoby niebędącej pracownikiem- do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce strefy budżetowej z tytułu podróży służbowej na terenie kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust.13. Z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku o interpretację wynika, że Uniwersytet kieruje swoich pracowników i doktorantów na pobyty zagraniczne w związku z realizacją programów wymiany naukowców. Wyjazdy odbywają się w ramach podróży służbowej lub skierowania na pobyt za granicą. W sprawie nie było sporu co do tego, że opisane we wniosku należności, w ramach wskazanych wyżej limitów, mogą podlegać zwolnieniu na podstawie powyższego przepisu niezależnie od tego, czy wypłacane są pracownikom Uczelni czy osobom niebędącym pracownikami np. doktorantom. Zauważyć należy, że ustawa podatkowa nie definiuje pojęcia podróży służbowej. Odwołując się natomiast do pojęcia podróży służbowej zawartego w 775 Kodeksu pracy, przyjąć należy że podróż służbowa charakteryzuje się tym, że jest odbywana poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy, na polecenie pracodawcy, w celu wykonania określonego przez pracodawcę zadania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2008r., I PK 208/07, OSNP z 2009r., nr 11-12,poz. 134). Wskazane wyżej warunki, na jakich odbywają się wyjazdy naukowców, o których podatnik pisze we wniosku o wydanie interpretacji, odpowiadają, zadaniem Sądu, warunkom, jakim powinna odpowiadać podróż służbowa. Z zachowaniem warunków wynikających z postanowień programu ramowego osoby te zostały bowiem wyznaczone do udziału w programie i skierowane do wyjazdu przez swojego pracodawcę celem wykonywania określone przez niego zadań - udziału w programie i realizacji poszczególnych projektów, przez określony czas poza miejscem stałego zatrudnienia. Wyjazdy naukowe i badawcze, odbywające się na takich warunkach, mają zatem, w opinii Sądu, cechy podróży służbowej. Sąd stoi na stanowisku, że nie ma podstaw do różnicowania opodatkowania otrzymanych przez wyjeżdżających naukowców środków , przeznaczonych na pokrycie kosztów podróży i zwiększonych kosztów utrzymania (do wysokości przewidzianych prawem limitów) w zależności od tego, czy podróż odbywa się na podstawie skierowania, czy polecenia podróży służbowej. Zasadnicze znaczenie ma bowiem charakter tego wyjazdu i sposób określenia obowiązków naukowca w trakcie tego wyjazdu, W tym zakresie tutejszy Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 12 października 2012 r,, Sygn. akt II FSK 309/11). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja naruszało prawo w części, w jakiej organ uznał że zwolnienie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. nie obejmuje środków spełniających co prawda wymogi wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 16 i rozporządzenia Ministra pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. co do charakteru tych środków (ich przeznaczenia), z zastrzeżeniem wysokości, do jakiej mogą potencjalnie być objęte zwolnieniem, ale wypłaconych osobom wyjeżdżającym za granicę na podstawie skierowania. W ponownie wydanej interpretacji organ jest zobowiązany uwzględnić stanowisko wyrażone w niniejszym wyroku. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżoną interpretację. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200i 205 § 2 w.w . ustawy. ----------------------- Mi

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło