II SA/Rz 331/14
WyrokWSA w Rzeszowie2014-07-17
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zmienia przeznaczenie terenu z umożliwiającego budowę farmy wiatrowej na teren rolniczy z zakazem zabudowy, narusza prawo, w tym prawo własności i prawo do prowadzenia działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że uchwała rady gminy o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zmieniła przeznaczenie terenu na rolniczy z zakazem zabudowy, nie narusza prawa. Zmiana ta nie stanowi nadmiernej ingerencji w prawo własności ani ograniczenia swobody działalności gospodarczej, ponieważ została wprowadzona z poszanowaniem zasady proporcjonalności, w celu zachowania ładu przestrzennego, ochrony środowiska i krajobrazu oraz zrównoważonego rozwoju. Inwestycja w zakresie energetyki wiatrowej nie była w fazie, która uzasadniałaby ochronę interesów w toku lub zasadę lojalności wobec prawa.Stan faktyczny
Skarżący U. S. i A. Sp. z o.o. zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w Iwoniczu-Zdroju z dnia 30 października 2013 r. uchwalającą Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego "Iwonicz 7". Uchwała ta zmieniła przeznaczenie nieruchomości z umożliwiającego budowę farmy wiatrowej na teren rolniczy z zakazem zabudowy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących sporządzenia planu, Konstytucji RP, Prawa budowlanego, Kodeksu cywilnego oraz naruszenie ich interesu prawnego i uprawnień do zagospodarowania nieruchomości i prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazali, że zmiana planu uniemożliwia realizację planowanej inwestycji w zakresie energetyki wiatrowej.Rozstrzygnięcie
Skargi oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2014 r. sprawy ze skarg U. S. i A. Sp. z o.o. z/s w [...] na uchwałę Rady Miejskiej w Iwoniczu-Zdroju z dnia 30 października 2013 r., nr XXXVIII/263/2013 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego -skargi oddala-
Przedmiotem skarg U. S. i A. sp. z o.o. z/s w [...] (dalej: "Spółka") jest uchwała Rady Miejskiej w Iwoniczu Zdroju nr XXXVIII/263/2013 z dnia 30 października 2013 r. uchwalająca Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego "Iwonicz 7".
Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 594) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 647). W § 1 ust. 2 uchwały postanowiono, że plan obejmuje obszar 28,2 ha położony w południowo-wschodniej części Iwonicza, przy granicy z miejscowością Targowiska w gminie Miejsce Piastowe. Z kolei w § 2 postanowiono, że celem uchwały jest przeznaczenie ww. obszaru na teren rolniczy oznaczony na rysunku planu symbolem R. Na terenie tym, zgodnie z § 3 ust. 1 i 2, obowiązywać będzie zakaz zabudowy z możliwością przebudowy istniejącej linii elektroenergetycznej 30 kV. Ponadto w § 4 określono strefę ochrony konserwatorskiej stanowiska archeologicznego AZP 112-74/113 – ślad osadnictwa z późnego okresu wpływów rzymskich oraz okresu wczesnego średniowiecza.
W odrębnych skargach U. S. i A. sp. z o.o., po uprzednim bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżonej uchwale zarzucili naruszenie:
1) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w zakresie obowiązku sporządzenia rysunku planu w skali 1:1000, ponieważ opracowano go w skali 1:2000 bez szczegółowego uzasadnienia,
2) art. 21ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RP,
3) art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
4) art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w zw. z art. 140 ustawy – Kodeks cywilny, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i ograniczenie przysługującego U. S. prawa własności wyrażającego się w niemożliwości zabudowy nieruchomości,
5) art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w zw. z art. 693 i 3531 ustawy – Kodeks cywilny, poprzez ograniczenie swobody działalności gospodarczej Spółki w innym akcie prawnym niż ustawa bez wskazania przesłanki ważnego interesu publicznego oraz ograniczenia prawa do zagospodarowania, zabudowy nieruchomości gruntowej objętej zakresem regulacji uchwały,
6) art. 1 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez zastosowanie nieznanej prawu polskiemu zasady prymatu interesu publicznego nad indywidualnym interesem osoby fizycznej lub prawnej,
7) interesu prawnego lub uprawnienia U. S. do zagospodarowania nieruchomości poprzez wzniesienie odpowiedniej zabudowy w związku z realizacją podjętej inwestycji polegającej za budowie elektrowni wiatrowej 10 MW mającej powstać na przedmiotowej nieruchomości gruntowej składającej się z działek nr ewid. [...] i [...] w Iwoniczu, jako że uchwała ta wyklucza możliwość ukończenia tego przedsięwzięcia z powodu zmiany przeznaczenia gruntu wynikającej z poprzednio obowiązującej uchwały z dnia 30 października 2007 r. nr X/73/07 w sprawie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego "Farma wiatrowa",
8) interesu prawnego lub uprawnienia Spółki do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie produkcji energii elektrycznej przy użyciu turbin wiatrowych, a także pozbawienie uprawnienia do zagospodarowania nieruchomości poprzez wzniesienie odpowiedniej zabudowy w związku z realizacją podjętej inwestycji polegającej za budowie elektrowni wiatrowej 10 MW mającej powstać na przedmiotowej nieruchomości gruntowej składającej się z działek nr ewid. [...] i [...] w Iwoniczu, jako że uchwała ta wyklucza możliwość ukończenia tego przedsięwzięcia z powodu zmiany przeznaczenia gruntu wynikającej z poprzednio obowiązującej uchwały z dnia 30 października 2007 r. nr X/73/07 w sprawie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego "Farma wiatrowa".
Z uzasadnienia skarg wynika, że przedmiotowe nieruchomości dotychczas objęte były regulacją planu miejscowego z dnia 30 października 2007 r. nr X/73/07. W związku z zamiarem realizacji na przedmiotowym terenie ww. inwestycji w zakresie energetyki wiatrowej U. S. wydzierżawiła Spółce działki nr [...] i [...] dla celów związanych z realizacją inwestycji. Wobec obecnej treści planu nr XXXVIII/263/2013 z dnia 30 października 2013 r. realizacja tej inwestycji nie jest możliwa, przy czym została ona przyjęta już w czasie zaawansowanych czynności przygotowawczych związanych ze sporządzaniem odpowiedniej dokumentacji i ekspertyz wymaganych dla takiego rodzaju inwestycji. Zgłaszane w toku postępowania planistycznego uwagi i zastrzeżenia nie zostały jednak uwzględnione. W ocenie skarżących zaskarżoną uchwałę podjęto z naruszeniem zasady proporcjonalności w zakresie ograniczenia prawa własności, ponieważ stanowi ona nadmierną ingerencję w to prawo. Wskutek podjętej uchwały skarżąca zostanie pozbawiona pożytków cywilnych wynikających z zawartej umowy dzierżawy, natomiast Spółce uniemożliwiono korzystanie z przedmiotowych nieruchomości zgodnie z treścią zawartej umowy dzierżawy.
Mając na względzie powyższe skarżący zażądali stwierdzenia nieważności uchwały, orzeczenia o kosztach postępowania oraz przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Iwoniczu Zdroju, reprezentowana przez Burmistrza, wniosła o jej odrzucenie lub oddalenie oraz orzeczenie o kosztach postępowania.
W ocenie organu zaskarżona uchwała nie narusza prawa, w tym przepisów wskazanych przez skarżących. Została ona już poddana kontroli Wojewody Podkarpackiego, a następnie opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego. Uchwałą tą nie ograniczono prawa własności ponad dopuszczalną miarę, a przepisy dopuszczały możliwość opracowania planu w skali 1:2000. Poza tym, ewentualne naruszenie w tym zakresie przepisów uznać należy za nieistotne w rozumieniu art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2014 r. Rada Miejska w Iwoniczu-Zdroju uzupełniająco dodała, że skoro Spółka jest jedynie dzierżawcą spornego terenu, to w myśl art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi na przedmiotowa uchwałę, ponieważ legitymuje się wyłącznie interesem faktycznym, a nie interesem prawnym.
Na rozprawie w dniu 17 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżących przedstawił stanowisko w kwestii posiadania przez oboje mocodawców interesu prawnego we wniesieniu skargi, w tym przez Spółkę, która poczyniła już – od 2007 r., kiedy wystąpiono o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, znaczne nakłady na planowaną inwestycję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi okazały się niezasadne.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwana: "Ppsa", z którego wynika że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 147 § 1 Ppsa, Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Nie stwierdza się jednak nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio (art. 91 ust. 2). Dodatkowo, mając na względzie przedmiot sprawy, nieważność uchwały rady gminy dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w całości lub części powoduje naruszenie zasad jego sporządzania, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie (art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Przedmiotem skarg uczyniono uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, której materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3). Jak wyjaśniono w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. II OPS 2/2007 (opubl. na stronie internetowej: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl"), przepis art. 53 § 2 Ppsa ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skarga na podstawie art. 101 ust. 1 cyt. ustawy jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 Kpa w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania.
Analiza akt sprawy wykazała, że skargi zostały wniesione przez uprawnione podmioty, po wyczerpaniu opisanego trybu skargowego i z zachowaniem ustawowego terminu. Oboje skarżący przed wniesieniem skargi skierowali do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a skargę wnieśli z zachowaniem ustawowego terminu, po otrzymaniu stanowiska organu w kwestii wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Źródłem interesu prawnego U. S. jest przysługujący jej do nieruchomości, dla której opracowano plan miejscowy, tytuł prawa własności (art. 140 Kodeksu cywilnego), a został on naruszony wskutek zmiany przeznaczenia tego terenu w sposób przez nią nieakceptowalny. Jeżeli chodzi natomiast o Spółkę to źródłem jej interesu prawnego jest stosunek zobowiązaniowy, na mocy którego nabyła ona tytuł prawny do zabudowy rzeczonego terenu. Jak bowiem wynika z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409), prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej przysługuje temu, kto wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. W myśl art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, pod pojęciem tym rozumie się tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Tak więc podstawę taką stanowiła umowa dzierżawy nieruchomości oznaczonych jako działki nr ewid. 1281, 1299/2, 5479/2 o pow. 25,86 ha, zawarta przez Spółkę z U. S. w dniu 6 lipca 2007 r. na okres 25 lat, ponieważ umowa ta wyraźnie uprawniała Spółkę do zrealizowania na nieruchomości inwestycji budowlanej w postaci farmy wiatrowej (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2010 r. sygn. II OSK 1395/10). Powołane przepisy materialnoprawne Prawa budowlanego stanowią zatem źródło interesu prawnego Spółki, a nie jedynie interesu faktycznego. Wskazać również dodatkowo należy, co Sądowi wiadome jest z urzędu, że Spółka rozpoczęła już proces inwestycyjny ubiegając się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia; sprawa o takim przedmiocie była bowiem rozpoznawana pod sygn. II SA/Rz 79/13. Tak więc zmiana treści planu miejscowego, który dotychczas umożliwiał Spółce realizacje inwestycji w postaci budowy farmy wiatrowej na obszar rolniczy niewątpliwie narusza jej interes prawny, ponieważ realizacja takiego przedsięwzięcia stała się niemożliwa. Zamierzenie budowlane nie byłoby już zgodne z przepisami o planowaniu przestrzennym. Z tych też powodów Sąd nie uznał za trafne zarzuty pełnomocnika organu przedstawione na uzasadnienie wniosku o odrzucenie skargi tego skarżącego, lecz rozpoznał ją merytorycznie. Niemniej, brak interesu prawnego Spółki nie stanowiłby podstawy do odrzucenia wniesionej przez nią skargi, lecz jej oddalenia, a przedmiotowa uchwała i tak podlegałaby kontroli sądowoadministracyjnej, ponieważ zagadnienie interesu prawnego po stronie U. S. nie budzi jakichkolwiek wątpliwości.
Sprawy dotyczące ładu przestrzennego należą do zadań własnych gmin, a uchwalanie planów miejscowych należy do wyłącznej właściwości rady gminy (art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Tak więc zaskarżona uchwała została podjęta przez uprawniony organ.
Procedura uchwalania planu określona została w przepisach art. 14 – 26 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a analiza akt sprawy wskazuje, że została zachowana. Przed podjęciem uchwały w sprawie przystąpienia do opracowania planu Burmistrz przeprowadził analizę dotyczącą zasadności przystąpienia do jego sporządzenia i stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Przygotował również materiały geodezyjne do opracowania planu oraz ustalił niezbędny zakres prac planistycznych. Następnie Rada Gminy na mocy uchwały z dnia 30 stycznia 2013 r. nr XXVI/20/2013 przystąpiła do sporządzenia planu, zaznaczając granice objętego projektem planu w załączniku do tego aktu. Akta sprawy zawierają dowody wymaganych ogłoszeń, obwieszczeń, zawiadomień, wystąpień o niezbędne opinie i uzgodnienia projektu planu, które były pozytywne. Opracowany przez Burmistrza projekt planu zawierał część tekstową i graficzną i odnosił się do zagadnień, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rozpatrzono wnioski zgłoszone do planu w trybie art. 17 pkt 1 ustawy planistycznej, opracowano prognozę skutków finansowych uchwalenia planu i prognozę oddziaływania na środowisko, której zakres określały przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235). Następnie ogłoszono o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu i zostały do niego wniesione przez Spółkę i U. S. uwagi, które zostały rozpatrzone, choć nieuwzględnione (rozstrzygnięcie w tym zakresie stanowi załącznik nr 2 do zaskarżonej uchwały). Następnie w dniu 30 października 2013 r. Rada Miejska w Iwoniczu Zdroju podjęła uchwałę nr XXXVIII/263/2013 w sprawie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego "Iwonicz 7", który z mocy art. 34 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zastąpił dotychczasowy plan miejscowy z dnia 30 października 2007 r. nr X/73/07 pn. Farma wiatrowa. Postanowienia uchwalonego obecnie planu nie naruszają ustaleń studium, ponieważ przedmiotowy teren został w nim określony w całości jako teren produkcji rolniczej. Plan sporządzono wprawdzie na mapie w skali 1:2000, jednak możliwość taka wynikała z art. 16 ust. 1 ustawy o planowaniu. Podkreślić bowiem wypada, że teren objęty uchwałą na powierzchnię wynoszącą 28,2 ha i jest jednorodny pod względem przeznaczenia, skoro w całości przeznaczono go pod teren rolniczy, a ponadto wprowadzono na nim zasadniczo zakaz zabudowy, poza możliwością przebudowy istniejącej linii elektroenergetycznej. Dodatkowo, na mocy § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587) dopuszczono stosowanie map w skali 1:2000 dla obszarów o znacznej powierzchni. Z podanych względów dopuszczalne było więc w niniejszej sprawie wykorzystanie mapy o większej skali.
Powyższe wskazuje, że tryb uchwalania planu został zachowany. Nie naruszono również zasad jego sporządzania. Dlatego brak było podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały, ponieważ nie narusza ona prawa.
Analiza skarg prowadzi do wniosku, że strony skarżące kwestionują w zasadzie postanowienia nowego planu zmieniające przeznaczenie terenu, jako ograniczającego ich uprawnienia w sposób uniemożliwiający realizację (mającej być w toku) inwestycji z zakresu energetyki wiatrowej, czy też możliwość zabudowy nieruchomości. W ocenie skarżących Gmina Iwonicz Zdrój przekroczyła przez to granice przyznanego jej "władztwa planistycznego".
Jak wskazano powyżej, zadania związane z planowaniem przestrzennym należą do zadań własnych gmin. Nie oznacza to jednak, że gmina dysponuje pełną uznaniowością w tym obszarze; powinna działać dla dobra całej wspólnoty samorządowej (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 2007 r. sygn. K.54/05). Zasady kształtowania polityki przestrzennej, zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalanie zasad ich zagospodarowania i zabudowy – przy uwzględnieniu ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju jako podstawy tych działań, w szczególności wartości określonych w art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, odbywa się bowiem na zasadach określonych w tej ustawie oraz przepisach szczególnych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 lutego 2001 r. sygn. K.27/00; wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. II OSK 841/12). Plany miejscowe mogą wprowadzać ograniczenia w zakresie korzystania z rzeczy, byle nie wypaczały istoty danego prawa. Wszak przejawem właśnie władztwa planistycznego przyznanego gminom jest kompetencja do wiążącego określania treści prawa własności nieruchomości, w tym przedmiotowego ograniczenia w sposobie jego wykonywania, do którego nawiązuje przepis art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ograniczenia takie są dopuszczalne, jeżeli wprowadzone zostają z poszanowaniem zasady proporcjonalności w wyważeniu interesów poszczególnych podmiotów oraz interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2005 r. sygn. II OSK 183/05 oraz z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. II OSK 1932/07). Jeżeli zostanie ono wprowadzone w zgodzie z obowiązującym obiektywnie porządkiem prawem i w granicach przysługującego gminie "władztwa planistycznego" brak będzie podstaw do uznania planu za nielegalny (por. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. II OSK 841/12 i powołane tam orzecznictwo). Podkreślić również należy, że pomimo, iż plany miejscowe wprowadzane są aktem prawa miejscowego, to jednak swoje źródło znajdują w akcie prawnym rangi ustawy, dlatego spełniają wymagania, jakie wynikają np. z przepisu art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W ocenie Sądu zmiana przeznaczenia rzeczonego terenu w relacji do dotychczasowego przeznaczenia wynikającego z planu miejscowego uchwalonego w 2007 r. nie stanowiła naruszenia przysługujących skarżącym praw ponad dopuszczalną miarę. W szczególności rolnicze przeznaczenie terenu nie stanowi ograniczenia prawa własności, który uniemożliwiałby korzystanie z nieruchomości, zwłaszcza jeżeli uwzględni się otoczenie tego terenu określone chociażby w studium uwarunkowań Gminy. Wprawdzie obowiązywać na nim będzie zakaz zabudowy, to jednak wprowadzenie takiego ograniczenia było dopuszczalne i nie narusza zasady proporcjonalności (zakazu nadmiernej ingerencji). Zabudowa nieruchomości jest tylko jednym ze sposobów rozporządzania rzeczą. Dlatego zakaz taki nie narusza w okolicznościach niniejszej sprawy istoty tego prawa, ponieważ jego wprowadzenie podyktowane było koniecznością zachowania ładu przestrzennego w danym terenie, ochroną środowiska i krajobrazu, zrównoważonym rozwojem. Teren ten, jak szczegółowo określono w prognozie oddziaływania na środowisko, stanowi jednolity funkcjonalnie zwarty kompleks gruntów rolnych i graniczy z innymi terenami rolniczymi, niezabudowanymi i wykorzystywanymi rolniczo. Kontrolowany plan nawiązuje zatem do istniejącego stanu faktycznego i daje możliwość korzystania z nieruchomości w taki właśnie sposób, choć niewątpliwie stanowi zgoła odmienną regulację od dotychczas obowiązującej. Nie tworzy natomiast enklawy, która w żaden sposób nie nawiązywałaby do najbliższego otoczenia. Wyraźnego podkreślenia jednak wymaga, że wskazywana przez skarżących inwestycja z zakresu energetyki wiatrowej nie była jeszcze w takiej fazie realizacji, która wymagałby oceny zmiany planu przez pryzmat zasady ochrony interesów (przedsięwzięć gospodarczych i finansowych) będących w toku czy zasady lojalności (zaufania do prawa i państwa). W szczególności nie wydano jeszcze decyzji o pozwoleniu na budowę, a tym bardziej nie przystąpiono do budowy obiektów i infrastruktury, która mogłaby wchodzić w skład farmy wiatrowej. Dlatego też nie można podzielić zarzutów skarg, że aktualny plan pozbawił strony możliwości realizacji rzeczonej inwestycji, ponieważ pomiędzy treścią uchwały zmieniającej przeznaczenie terenu a faktem niezrealizowania dotychczas inwestycji nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Inwestycja nie była jeszcze w takiej fazie zaawansowania, aby wyłącznie zmiana treści planu zniweczyła dotychczas podjęte czynności przygotowawcze. Uchwała ta wywiera skutek prospektywny (na przyszłość) i nie pozbawiła stron żadnych praw słusznie nabytych. W ich sytuacji prawnej brak jest także podstaw do rozważania, czy nie doszło do pozbawienia ich ekspektatywy maksymalnie ukształtowanej w postaci prawa do realizacji rzeczonej inwestycji na danym terenie, ponieważ w obecnej fazie realizacji inwestycji (ubieganie się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia) nie doszło jeszcze do jej ukształtowania. Wszak dotychczasowa uchwała nie gwarantowała im prawa realizacji inwestycji, a jedynie stanowiła jeden ze wstępnych wymogów (etapów) procesu inwestycyjnego. Niemniej, nie można wykluczyć, że skarżący będą mogli dochodzić ochrony roszczeń majątkowych w postępowaniu przez sądem powszechnym, na co zresztą Gmina zwróciła uwagę w prognozie skutków finansowych, jeżeli wykażą, że wskutek legalnej zmiany planu miejscowego wyrządzono im szkodę (zob. art. 36 ustawy planistycznej oraz art. 415 i n. Kodeksu cywilnego). Nie jest to jednak zagadnienie, które mogłoby wpłynąć na ocenę legalności kontrolowanej uchwały.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 Ppsa, skargi oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło