VI SA/Wa 953/14

WyrokWSA w Warszawie2014-07-25

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Pamela Kuraś-Dębecka, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy program lojalnościowy organizowany przez aptekę, polegający na zbieraniu punktów rabatowych za zakupy i wymianie ich na rabaty, stanowi niedozwoloną reklamę działalności apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne?
Ratio decidendi
Program lojalnościowy, który polega na zbieraniu punktów rabatowych za zakupy i wymianie ich na rabaty, stanowi reklamę działalności apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne. Celem takiego programu jest przyciągnięcie klientów i zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych, co jest zakazane przez przepisy prawa farmaceutycznego. Organy administracji prawidłowo zakwalifikowały taki program jako reklamę i nałożyły karę pieniężną.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego nakazującą aptece zaprzestanie prowadzenia reklamy poprzez udział w programie lojalnościowym oraz nałożył karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. Skarżąca spółka prowadząca aptekę kwestionowała kwalifikację programu lojalnościowego jako reklamy oraz zarzucała naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając działania apteki za niedozwoloną reklamę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2014 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zaprzestania prowadzenia niezgodnej z przepisami reklamy apteki oraz nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny, działając na podstawie art. 112 ust. ust. 3, art. 115 pkt 4 w związku z art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. 2008 r., Nr 45, poz. 271 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez B. Sp. z o.o. z siedzibą we [...] (dalej skarżąca spółka, strona skarżąca) prowadzącej aptekę ogólnodostępną [...]położoną w [...] od decyzji z dnia [...] września 2013 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] (dalej Wojewódzki Inspektor), utrzymał w mocy decyzję tego organu w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy ww. apteki oraz jej działalności polegającej na uczestnictwie w programie lojalnościowym [...] oraz nałożenia kary pieniężnej w kwocie 20.000 złotych. Decyzję powyższą wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny pismem z dnia [...] marca 2013 r. zawiadomił skarżącą spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przez ww. aptekę art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, tj. prowadzenia niedozwolonej reklamy działalności apteki ogólnodostępnej [...]zlokalizowanej w [...] oraz jej działalności poprzez udział w programie [...]". Po przeprowadzonym postępowaniu Wojewódzki Inspektor, działając na podstawie art. 94a ust. 2, 3 i 4, oraz art. 129b ust. 1, 2 i 4 ustawy Prawo farmaceutyczne, jak również art. 104 § 1 kpa w związku z art. 104 § 1 k.p.a. i art. 107 § 1 – 3 k.p.a., w dniu [...] września 2013 r. wydał decyzję nakazującą skarżącej spółce zaprzestania prowadzenia niedozwolonej reklamy działalności apteki ogólnodostępnej [...]zlokalizowanej w supermarkecie [...]oraz jej działalności poprzez udział w programie lojalnościowym [...] i nałożył karę pieniężną w kwocie 20.000 złotych. Od powyższej decyzji skarżąca spółka złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji w całości umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora z dnia [...] września 2013 r. Powołując się na ustalony stan faktyczny zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, co do oceny uczestnictwa apteki w programie lojalnościowym, jakim jest program [...] Przywołując treść art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne podniósł, że przepis ten nie zawiera definicji reklamy apteki, stanowiąc jedynie, że jest ona zabroniona. Wskazuje tylko zamknięty katalog czynności, które reklamy nie stanowią – nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Powołał się na orzecznictwo sądowe, które podjęło próbę doprecyzowania tego pojęcia opierając się m. in. na definicjach słownikowych. Odnosząc je do stanu faktycznego sprawy niniejszej, Główny Inspektor Farmaceutyczny zauważył, że działania skarżącej mieszczą się w definicji reklamy apteki, wywiedzionej z orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Udział w programie lojalnościowym [...]spełnia kryteria definicji reklamy apteki. Program [...] jest programem lojalnościowym organizowanym w celu pozyskania nowych klientów i "przywiązania" ich do aptek uczestniczących w ww. programie, w tym przedmiotowej apteki prowadzonej przez stronę. Z opisu programu, znajdującego się w aptece, oraz zeznań kierownika apteki wynika, że karta programu [...] jest zakładana na podstawie wypełnionego przez pacjenta formularza zgłoszeniowego. Wskazana karta umożliwia zbieranie "punktów rabatowych". Za każde 5 zł. uczestnik otrzymuje jeden punkt o wartości 10 groszy. Po uzbieraniu 100 punktów można je wymienić jednorazowa na rabat o wartości 10 zł. Obniżając zapłatę dowolnego produktu w sprzedaży aptecznej. Kwota rabatu stanowi dokładnie 2 % wydanych przez uczestnika pieniędzy na zakupy w aptekach [...]. Informacje o saldzie punktów pacjenci otrzymują każdorazowo podczas wizyty w aptece. Wskazany program, w cenie organu, sprowadza się zatem do naliczania kolejnych punktów za dokonane zakupy i wynagradzanie pacjenta za dokonanie odpowiedniej liczby transakcji i pozostanie "lojalnym" klientem. Opisane działania, w ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego, nie pozostawiają wątpliwości, że poprzez wydanie karty i premiowanie kolejnych zakupów dokonywanych w aptece następuje przywiązanie pacjenta do konkretnej apteki, w której po uzyskaniu odpowiedniej ilości punktów można uzyskać rabat. Odnosząc się do przedstawionych przez stronę opinii prawnych Główny Inspektor Farmaceutyczny zaznaczył, że pozostają one bez wpływu na ocenę przedmiotowego programu w aspekcie reklamy apteki. Przedmiotem opinii [...] są rozważania dotyczące dopuszczalności organizowania w aptekach programu będącego przedmiotem niniejszego postępowania, w świetle obowiązującego zakazu reklamy aptek i ich działalności, wprowadzonego przez art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne pod względem zgodności z Konstytucją RP oraz unormowaniami zawartymi w prawie Unii Europejskiej. Główny Inspektor Farmaceutyczny zauważył, że zadaniem organów Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej nie jest ocena konstytucyjności lub zgodności z accguis communautaire regulacji prawnych, ale nadzór nad przestrzeganiem prawa w zakresie swej ustawowej właściwości. Opinia sporządzona przez [...] sprowadza się do analizy przepisów regulujących reklamę produktów leczniczych i w tym kontekście reklamy aptek, co po dokonanej nowelizacji nie znajduje uzasadnienia, gdyż obecnie wszelkie działania zachęcające do zakupów w aptece są uznawane za zabronioną reklamę. Opinia sporządzona przez [...] odnosi się do działań reklamowych czy też marketingowych w ogólności, nie przedstawia jednak żadnej argumentacji wprost odnoszącej się do programu [...]. Odnosząc się do zarzutu skarżącej naruszenia art. 7 77 § 1 k.p.a. Główny Inspektor Farmaceutyczny nie podzielił tego zarzutu. Podkreślił, że Wojewódzki Inspektor postępował zgodnie z regułami wynikającymi z powołanych wyżej przepisów. Kilkakrotnie wzywał stronę do udziału w postępowaniu i udzielenia odpowiedzi na postawione pytania. Strona ignorowała pisma organu I instancji i nie odpowiadała na nie. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny podjął wszelkie czynności mające ustalić prawidłowy stan faktyczny sprawy i nie naruszył art. 7 i 77 k.p.a. Także zarzut nieuzasadnienia decyzji, zdaniem organu nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja organu I instancji zawiera uzasadnienie prawne, w której szczegółowo zastał opisany i poddany analizie przedmiotowy program. Wobec stwierdzenia, że B. Sp. z o.o. z siedzibą we [...] prowadziła niedozwoloną reklamę apteki ogólnodostępnych i jej działalności, Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na stronę, na podstawie art. 129b ust. 1 i 2 ustawy Prawo farmaceutyczne kary pieniężnej, której wysokość uznał za adekwatną do okoliczności. Strona nie negowała uczestnictwa w programie [...], naruszyła uprzednio przepis art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne i została ukarana karą w wysokości 8.000 zł., prowadzi reklamę od 1 stycznia 2012 r. do dnia wydania decyzji. Od powyższej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego skarżąca spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie prawa przez: 1. niewłaściwe zastosowanie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania materiału dowodowego w sprawie, 2. błędną wykładnię art. 94a § 1 ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez przyjęcie, że reklamą aptek jest jakakolwiek zachęta do zakupu produktów leczniczych, a także niezasadne przyjęcie, że orzecznictwo sądów administracyjnych definiujące zakaz reklamy aptek na gruncie poprzedniego brzmienia art. 94a § 1 ustawy Prawo farmaceutyczne definiuje również pojęcie w obecnym stanie prawnym, 3. błędną wykładnię art. 94a § 1 ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez brak uwzględnienia w procesie interpretacji tego przepisu reguł konstytucyjnych i wspólnotowych, które nakazują uważać reklamę na gruncie art. 94a § 1 ustawy Prawo farmaceutyczne sensu stricte, 4. błędną wykładnię art. 94a § 1 ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez przyjęcie, że – w okolicznościach sprawy niniejszej – program lojalnościowy stanowi reklamę apteki w świetle ww. przepisu, 5. niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak w decyzji precyzyjnego rozstrzygnięcia, co powoduje, że decyzja jest niewykonalna, 6. niewłaściwe zastosowanie art. 129b ust. 2 Prawa farmaceutycznego poprzez użycie błędnych przesłanek przy miarkowaniu kary. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. W ocenie sądu skarga nie zasługuje ona na uwzględnienie. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Sąd nie podzielił zarzutów skargi, albowiem na gruncie niniejszej sprawy zakaz określonych w art. 94a ust. 1 działań wynika z ustawy Prawo farmaceutyczne. Działalność, prowadzona przez stronę skarżącą jest wprawdzie działalnością gospodarczą, ale regulowaną, podlegającą dodatkowym ograniczeniom. Jak już podnoszono w doktrynie, wprowadzenie art. 94a ust. 1 do ustawy Prawo farmaceutyczne nastąpiło w wykonaniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004r. (2004/27/WE), zmieniającej dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi. Polska przystępując do Unii Europejskiej na mocy Traktatu zwanego Traktatem Ateńskim (Dz. U. UE z 2003 r. L 236, poz. 17 ze zm.) od dnia przystąpienia jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez Instytucje Wspólnot (...) przed dniem przystąpienia, jak również stała się adresatem dyrektyw i decyzji w rozumieniu art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z 25 marca 1957 r. (wersja skonsolidowana Dz. U. WE z 2002 r. C 325 ze zm.). Każde Państwo członkowskie, do którego kierowana jest dyrektywa zobowiązane jest do jej wykonania w drodze ustanowienia przepisów prawa wewnętrznego oraz przestrzegania, zgodnie z celami ustawodawcy wspólnotowego. Przepis art. 94a został wprowadzony ustawą z dnia 30 marca 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007r. Nr 75, poz. 492) w konsekwencji implementacji m.in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004r. (2004/27/WE), zmieniającej ww. dyrektywę 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi i obowiązywał od dnia 1 maja 2007r. Sformułowany w nim zakaz dotyczył reklamy działalności aptek lub punktów aptecznych, skierowanej do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach. Art. 94a został zmieniony z dniem 1 stycznia 2012 r. przez art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696). Obecnie zatem, czyli w dacie wydania obu decyzji, art. 94a ust. 1 ustawy Praw farmaceutyczne stanowi o zakazie reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Zakaz ten nie obejmuje jedynie informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Oznacza to, że zakaz ten został rozszerzony w kierunku jakiejkolwiek reklamy aptek, punktów aptecznych oraz – co istotne - ich działalności. W poprzednio wskazanym stanie prawnym, czyli przed datą 1 stycznia 2012 r. był niejako zawężony do spełnienia łącznie trzech przesłanek, tj. działalność ta nosiła cechy reklamy, była skierowana do publicznej wiadomości oraz odnosiła się w sposób bezpośredni do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych, o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach. Zauważyć należy, że w aktualnym w sprawie stanie prawnym także nie zawarto definicji reklamy apteki i jej działalności, tak jak uczyniono w art. 52 ust. 1 ustawy Praw farmaceutyczne – w zakresie reklamy produktu leczniczego. Posiłkując się definicjami reklamy zawartymi w publikacjach słownikowych wskazać trzeba, że za reklamę uważa się każde działanie, mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (np. Wielki Słownik Wyrazów Obcych pod red M. Bańki, wyd. PWN, Warszawa 2003). Oznacza to, że na gruncie niniejszej sprawy reklamą apteki może być także każde działanie skierowane do publicznej wiadomości, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych w niej oferowanych. Objęcie zakazem "każdego działania" wyłącza z tej dyspozycji tylko jeden stan faktyczny, określony w zdaniu 2 art. 94a ust.1 ww. ustawy – kierowanie do publicznej wiadomości informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Nie ulega wątpliwości, bowiem powszechnie wiadomo, że reklama może przyjmować różne formy zachęcania: poprzez ulotki, foldery, czy gazetki temu służące, nie tylko wręczane przez farmaceutów klientom apteki, ale w szczególności zachęcające poprzez internet do korzystania z usług "programu", który biorącym w nim udział daje określone bonusy. Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwalifikacji programu lojalnościowego [...]. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, że wskazany program stanowi reklamę apteki. Jak zauważa się w literaturze - na gruncie poprzedniego stanu prawnego - podstawowym elementem reklamy działalności apteki lub punktu aptecznego jest zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu produktu leczniczego lub wyrobu medycznego w konkretnej aptece, niezależnie od formy i metody jej przeprowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków, jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży ww. produktów w danej aptece lub punkcie aptecznym. (vide: Marta Koremba w Komentarzu do art. 94 a ustawy Prawo farmaceutyczne, stan prawny na 1 lipca 2009 r.). Na gruncie niniejszej sprawy i aktualnego stanu prawnego, przy zastosowaniu analogii do ustawowej definicji reklamy produktu leczniczego, określonej w art. 52 ust.1 ustawy Prawo farmaceutyczne, za reklamę działalności apteki skarżącej spółki można uznać działalność polegającą na informowaniu i zachęcaniu do zakupu produktów leczniczych lub wyrobów medycznych w danej aptece poprzez program kierowany do klientów, który dla jego uczestników przewiduje określone bonusy, upusty, rabaty przy nabyciu towarów, co ma na celu zwiększenie ich sprzedaży. Innymi słowy, reklamą działalności apteki będzie więc zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece - niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków - jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych". Podobne poglądy znaleźć można w orzecznictwie i to na gruncie poprzednich, mniej restrykcyjnych norm: np. w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 698/08, (niepubl.), z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1960/07, Lex, nr 451165. Także Sąd Najwyższy prezentował stanowisko, że "Powszechnie przyjmuje się, że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów oceniających ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. [...] Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez podmioty, do których jest kierowany. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Wszelkie promocje, w tym cenowe, są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje. Nie są natomiast reklamą m.in. listy cenowe, które zawierają jedynie informację o cenach towarów lub usług i są publikowane wyłącznie po to, by podać do publicznej wiadomości ceny określonych produktów" (wyrok SN z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, Lex, nr 307127; Monitor Prawniczy 2007, nr 20, poz. 1116). Za reklamę działalności apteki zostały uznane również "czynności polegające na wręczaniu bonów rabatowych" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 698/08, niepubl.), czy udzielanie bonifikaty za zrealizowanie recepty (D. Biadun, Reklama apteki - bonifikata za zrealizowanie recepty, Serwis Prawo i Zdrowie nr 60801). Warto przy tym pamiętać, że pewne formy działalności promocyjnej mogą stanowić zarówno reklamę produktu leczniczego zgodnie z art. 52 ustawy Prawo farmaceutyczne, jak i reklamę działalności apteki w opisanym wyżej rozumieniu. W orzecznictwie wskazuje się np., że "stanowi reklamę zarówno leków, jak i sprzedającej je apteki przedstawienie listy leków o obniżonej, promocyjnej cenie, wykazanej przez porównawcze zestawienie ceny niższej, stosowanej przez aptekę, obok ceny wyższej, określonej jako "cena typowa", "cena stara" lub w inny sposób sugerujący, iż apteka okresowo sprzedaje lek po obniżonej, promocyjnej cenie" (wyrok SN z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, Lex, nr 307127; Monitor Prawniczy 2007, nr 20, poz. 1116). Oznacza to, że na gruncie niniejszej sprawy organy prawidłowo oceniły, że Program [...] jest programem lojalnościowym, organizowanym w celu pozyskania nowych klientów i "przywiązania" ich do apteki prowadzonej przez skarżącą spółkę. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy opisu ww. programu oraz zeznań kierownik apteki, karta programu [...] jest zakładana na podstawie wypełnionego przez uczestnika formularza zgłoszeniowego. Wskazana karta umożliwia zbieranie "punktów rabatowych". Za każde wydane 5 zł uczestnik otrzymuje jeden punkt o wartości 10 groszy. Po uzbieraniu 100 punktów można je wymienić jednorazowo na rabat o wartości 10 zł obniżając zapłatę dowolnego produktu w sprzedaży aptecznej. Kwota rabatu stanowi dokładnie 2% wydanych przez uczestnika pieniędzy na zakupy w aptekach [...]. Informacje o saldzie punktów pacjenci otrzymują każdorazowo podczas wizyty w aptece. Celem rzeczonego programu jest obniżenie kosztów leczenia poprzez udział w programie rabatowym oraz obniżenie cen wybranych preparatów dofinansowanych przez [...], a sprzedawanych w sieci [...]. Wraz z rozwojem ww. programu uczestnicy otrzymują dostęp do indywidualnych rabatów i promocji oraz informacji związanych z ochroną zdrowia i produktami dostępnymi w aptekach. Z tego względu uprawnione jest stanowisko organu, które stoi w opozycji do poglądów zawartych w opiniach prawnych przedstawionych przez skarżącą spółkę. Sąd w niniejszym składzie podziela zatem utrwalony pogląd – aktualny na gruncie art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne - zawarty w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1707/07; powtórzony w wyroku z dnia 6 marca 2008 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2216/07; czy w wyroku z 14 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 2215/07; w wyroku z dnia 20 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 838/10 stanowiący, że "za reklamę działalności apteki należy uznać każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeżeli jego celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w danej aptece". Nie można zgodzić się także z zarzutem naruszenia art. 129 b ust. 1 i 2 ustawy Prawo farmaceutyczne. Przepis ten stanowi odzwierciedlenie art. 94a ww. ustawy, który zakazuje reklamy działalności aptek i nie ma żadnych przeszkód do jego zastosowania w tej samej decyzji, w której organ nakazuje zaprzestania prowadzenia reklamy apteki, czyli w przypadku, kiedy zakaz zostanie naruszony. Z kolei art. 129b ww. ustawy stanowi w ust. 1, że karze pieniężnej w wysokości do 50.000 zł podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu poza aptecznego oraz ich działalności. Karę pieniężną, określoną w ust. 1, nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny w drodze decyzji administracyjnej. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów (ust. 2). Oznacza to, że wymiar kary jest ściśle uzależniony od ustaleń faktycznych związanych z naruszeniem zakazu reklamy apteki i jej działalności, jest bezpośrednią konsekwencją tych ustaleń. W ocenie Sądu, organ prawidłowo objął zaskarżoną decyzją zarówno nakazanie - na podstawie art. 94a ustawy Prawo farmaceutyczne - zaprzestania prowadzenia reklamy działalności apteki ogólnodostępnej prowadzonej przez skarżącą spółkę, jak i nałożenie kary pieniężnej, co znajduje podstawę w art. 129 b ust. 1 i 2 ww. ustawy. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 §1 i art. 107 k.p.a., Sąd stwierdza, że przepisy te nie zostały naruszone. Organ administracji publicznej obowiązany był do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa i wydając w niniejszej sprawie administracyjnej decyzję prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego obowiązujące w dacie jej wydawania. Oznacza to, że wskazane w decyzji rozstrzygnięcie jest jasne i precyzyjne, podstawa prawna wynika z obowiązującego prawa materialnego. Wbrew zarzutom strony skarżącej nie można organom odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Przeprowadzone postępowanie administracyjne jednocześnie zakończyło się wydaniem decyzji o nałożeniu kary, ale organ dowiódł w sposób niewątpliwy naruszenia zakazu określonego w art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne. Zdaniem Sądu, ocena dokonana została po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego i poprzedziło ją wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, związane ściśle z zasadą swobodnej oceny dowodów, która także została zachowana (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., bowiem wynika z nich ocena faktów, prawa i subsumcji oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się zatem ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a., ani mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia norm prawa materialnego: art. 94a ust. 2 - 4 oraz art. 129b ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło