I SAB/Wa 272/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-03
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Marek Wroczyński, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu może oceniać zasadność postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu nie może oceniać zasadności postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego, ponieważ jest to odrębna instytucja prawna podlegająca zaskarżeniu w trybie właściwym dla postanowień. Skarga na bezczynność nie może zastępować środków zaskarżenia przewidzianych w KPA. Sąd może natomiast ocenić, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie załatwienia sprawy, jeśli postępowanie zostało zawieszone, a organ nie podjął czynności w terminie.Stan faktyczny
Skarżąca E. S.A. wniosła skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi naruszenie przepisów KPA poprzez bezzasadne zawieszenie postępowania i nieustalenie we własnym zakresie następstwa prawnego po zmarłej J.B. Skarżąca domagała się zobowiązania Ministra do podjęcia zawieszonego postępowania i stwierdzenia rażącej bezczynności. Minister wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów, a organ nie ma uprawnień do samodzielnego ustalania spadkobierców. Sąd oddalił skargę w zakresie zobowiązania do wydania aktu, uznając, że nie może oceniać postanowienia o zawieszeniu postępowania, ale stwierdził bezczynność organu w zakresie załatwienia sprawy, która nie miała charakteru rażącego.Rozstrzygnięcie
1. oddala skargę w przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej E. S.A. kwotę 170 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Marek Wroczyński WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2014 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w L. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. oddala skargę w przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej E. S.A. z siedzibą w L. kwotę 170 (sto siedemdziesiąt) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.
E. S.A. w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy złożonych od decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] oraz podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania. W skardze skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisu art. 36 § 1 Kpa w zw. z art. 35 § 1 i 3 Kpa w zw. z art. 97 § 2 Kpa w zw. z art. 28 Kpa w zw. z art. 100 § 1 Kpa przez brak należytego ustalenia stron postępowania poprzez niezasadne uznanie, że następcy prawni J.B. mają interes prawny do bycia stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, dotyczącej odmowy przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...], podczas gdy organ jest zobowiązany do zbadania, czy następcy prawni J.B. mają interes prawny do domagania się bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, również w sytuacji gdy wcześniej organ bezzasadnie zawiesił postępowanie, zaś prowadzenie postępowania ze zbytecznym udziałem następców prawnych właścicieli lokali którzy nie wyrażają woli do ochrony swoich praw poprzez przeprowadzenie stosownych postępowań spadkowych po swoich poprzednikach prawnych, powoduje nieuzasadnione wielokrotne przekroczenie maksymalnych terminów naruszając tym samym zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 Kpa w zw. z art. 7, art. 8 i art. 12 Kpa oraz art. 6 Protokołu nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284), a zatem stanowi sytuację bezwładu władzy publicznej w sposób naruszający zasady rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki - a na wypadek nieuwzględnienia tego zarzutu - skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 36 § 1 Kpa w zw. z art. 35 § 1 i 3 Kpa w zw. z art. 97 § 2 Kpa w zw. z art. 100 § 2 i 3 Kpa w zw. z art.6 Protokołu nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez brak ustalania we własnym zakresie następstwa prawnego po J. B., pomimo, iż organ został poinformowany, że mąż zmarłej, Z.B. nie posiada postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej żonie, a w konsekwencji zaniechanie rozpoznania zagadnienia wstępnego następstwa prawnego po J.B. we własnym zakresie na potrzeby postępowania nadzorczego oraz podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania pomimo, iż trwanie zawieszenia postępowania stanowi poważną szkodę dla interesu społecznego, gdyż umożliwia sytuacje, w której spadkobierca ustawowy celowo uniemożliwia działanie władzy publicznej' oraz zrealizowanie uprawnienia innych osób, a zatem umożliwia sytuację bezwładu władzy publicznej w sposób naruszający zasady rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Mając powyższe na uwadze Spółka wniosła o: 1) zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Rozwoju do podjęcia, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, z urzędu zawieszonego postępowania dotyczącego wydania decyzji rozstrzygającej wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nr [...] z dnia [...] marca 2012 r.; 2) stwierdzenie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszaniem prawa; 3) rozpoznanie skargi w postępowaniu uproszczonym, z uwagi na charakter sprawy dotyczący rozpoznania skargi na bezczynność organu; 4) zasądzenie od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych prawem. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. mocą której organ: - stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1958 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1958 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...], ozn. hip. "[...], [...], obejmującej obecnie działkę ewidencyjną nr [...]; - stwierdził, że kwestionowana decyzja o określonych w aktach notarialnych części dotyczącej sprzedanych lokali nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w budynku przy ul. [...] posadowionym na działce ewidencyjnej nr [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynki i jego urządzeniach które służą do wspólnego ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność; - odmówił stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej i utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. w części nieruchomości ozn. hip. "[...] , rej. [...], która wchodzi obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...], do czasu przedłożenia przez strony oryginału bądź uwierzytelnionych kopii prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu notarialnego poświadczenia dziedziczenia po J.B.. Jednocześnie na podstawie art. 100 § 1 Kpa Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wezwał Z.B. oraz E. S.A. do wystąpienia w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po J.B. lub do sporządzenia w tym terminie aktu notarialnego poświadczenia dziedziczenia. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013 r. organ wskazał, iż Biuro Administracji i Spraw Obywatelskich Delegatury w [...] poinformowało, pismem z dnia 25 maja 2012 r., że J.B. zmarła w dniu [...] lipca 2010 r. w W.. Następnie, pismem z dnia 17 września 2012 r. Z.B. poinformował, iż nie posiada postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej J.B. i chwili wniesienia niniejszej skargi organ nie dysponuje takim dokumentem. Na skutek zaskarżenia powyższego postanowienia, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. (znak [...]) utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Z ustaleń dokonanych przez pełnomocnika skarżącej wynika, że postępowanie spadkowe po zmarłej J.B. toczy się przed Sądem Rejonowym dla W. w W. pod sygn. [...]. Z uzyskanych informacji wynika, iż akta sprawy spadkowej znajdują się obecnie u biegłej z zakresu [...], dla której został wyznaczony termin do 20 kwietnia 2014 r. na sporządzenie opinii. Brak jest natomiast informacji o możliwym terminie zakończenia przedmiotowego postępowania. Tym samym, od ponad roku postępowanie administracyjne jest zawieszone i nie są dokonywane jakiekolwiek czynności zmierzające do zakończenia sprawy na podstawie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Zdaniem Spółki, organ zaniechał właściwego zbadania, czy spadkobiercy zmarłej J.B., w tym Z.B. będący jej ustawowym spadkobiercą, mają interes prawny do bycia stroną postępowania w sprawie ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. W konsekwencji doszło do bezzasadnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa oraz zobowiązania na podstawie art. 100 § 1 Kpa spadkobierców dawnych właścicieli do dostarczenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J.B.. Tymczasem zarówno zmarła J.B. jako właścicielka lokalu nr [...], jak również jej ewentualni następcy prawni nie mają interesu prawnego do bycia stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o przyznaniu prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego), gdyż prowadzenie tego postępowania, z uwagi na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych nie może wpłynąć na nabycie prawa do lokalu wraz z udziałem w prawie wieczystego użytkowania gruntu, co zostało w sposób jednoznaczny potwierdzone uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP (wyrok WSA z dnia 7 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1695/12; wyrok WSA z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 951/13). Z postawy Z.B. - jako niewątpliwego ustawowego następcy prawnego zmarłej J.B. nie wynika, ażeby dążył on do bycia stroną niniejszego postępowania. Nie sposób zatem zrozumieć intencji organu nadzorczego, który zobowiązuje następców prawnych przeddekretowego właściciela nieruchomości przy ul. [...] do ustalenia następców prawnych osoby, z którymi nie wiążą ich wspólne prawa, a wręcz prawa te mogą być co najwyższej sprzeczne z prawami wnioskodawców. Innymi słowy - organ nadzorczy zobowiązując następców prawnych dotychczasowych właścicieli do przeprowadzenia postępowania spadkowego po J.B. - w sytuacji gdy posiadał wiedzę, iż znany jest jeden ze spadkobierców J.B. - w sposób nieuzasadniony przerzucił obowiązek ochrony praw związanych własnością lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] na osoby tym nie zainteresowane. Powyższą nagminną wadliwą praktykę Ministra Infrastruktury (obecnie Ministra Infrastruktury i Rozwoju) jednoznacznie zakwestionował WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1695/12.
Zdaniem Spółki, kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli merytorycznej podstaw zawieszenia postępowania w postępowaniu dotyczącym kontroli sądowej bezczynności lub przewlekłości postępowania administracyjnego wynikają z rozszerzenia środków przeciwdziałania bezczynności organu administracji, a także umożliwienia skutecznego dochodzenia przez stronę od organu administracji odszkodowania za poniesioną szkodę z tytułu niewydania orzeczenia oraz ponoszenia przez funkcjonariuszy publicznych odpowiedzialności majątkowej za działania lub zaniechania prowadzące do wyrządzenia szkody na skutek naruszania prawa (postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2704/13).
E. S.A. uważa, że sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym kontroli sądowej bezczynności lub przewlekłości postępowania administracyjnego jest również uprawniony do merytorycznej oceny zaniechania przez organ administracyjny prowadzący postępowanie główne do samodzielnego ustalenia w trybie art. 100 § 2 i 3 Kpa, zagadnienia wstępnego, w sytuacji gdy zobowiązana do tego strona nie wystąpiła o rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego, w wypadku gdy dalsze zawieszenie postępowania może spowodować poważną szkodę dla interesu społecznego, może samodzielnie rozpoznać zagadnienie wstępne. Z uwagi na sprzeczność interesów następców prawnych J.B. - współwłaścicielki lokalu nr [...] w budynku posadowionym przy ul. [...] oraz dawnych właścicieli, którzy domagają się stwierdzania nieważności decyzji administracyjnej Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1958 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1958 r., istnieje interes społeczny w samodzielnym rozpoznaniu następstwa prawnego po M.R. przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Nie może bowiem w demokratycznym państwie prawa być aprobowana sytuacja, w której postępowanie nadzorcze, umożliwiające naprawienie szkód wyrządzonych przez decyzje administracyjne wydane z naruszaniem art. 156 § 1 Kpa przez organ jednolitej władzy państwowej w minionym ustroju politycznym, jest wstrzymywane z uwagi na konieczność zapewnienia ochrony prawnej interesów następców prawnych osoby, co do której istnieje daleko idąca wątpliwość, czy jest stroną postępowania administracyjnego, a nadto istnieje jeszcze większa wątpliwość, czy znany organowi następca prawny takiej osoby jest zainteresowany uczestniczeniem w postępowaniu nadzorczym o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o odrzucenie względnie oddalenie skargi i jednocześnie nie wyraził zgody na przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 103 Kpa zawieszenie postępowania administracyjnego wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w Kodeksie. Dotyczy to również terminów załatwienia sprawy. Zawieszenie postępowania oznacza więc, iż organ nie może być w tym czasie bezczynny. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego eliminuje możność powstania bezczynności związanej z upływem terminu załatwienia sprawy. Organ zaznaczył, że strony dla ochrony swoich praw miały możliwość zaskarżenia przedmiotowego postanowienia, które zostało prawidłowo doręczone skarżącym. Żadna ze stron nie wniosła skargi do sądu na wyżej wymienione postanowienie.
Minister wskazał, że kwestie dotyczące nabycia spadków, zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93) rozstrzygane są przez sąd powszechny lub przez notariusza. Organ administracji nie ma więc uprawnień do samodzielnego rozstrzygania w kwestii ustalenia spadkobierców zmarłej strony postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 97 § l pkt 4 Kpa organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na podstawie art. 1025 Kc sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Oznacza to, że nie tylko spadkobiercy mogą wystąpić z takim wnioskiem. Skarżący - w przypadku bierności spadkobierców – może przeprowadzić odpowiednie postępowanie spadkowe, a co za tym idzie usunąć przyczynę zawieszenia postępowania. Nie można więc zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż zawieszenie postępowania narusza jego prawa bowiem miał on możliwość podjęcia czynności prowadzących do uzyskania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po innej stronie postępowania. Jednocześnie postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po J.B. jest obecnie w toku. Nie można więc uznać, że spadkobiercy J.B. nie interesują się sprawą. Ponadto - zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym - stroną postępowania w sprawach w trybie nadzoru w stosunku do decyzji wydanych na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy są wszyscy właściciele nieruchomości objętej taką decyzją lub ich wszyscy następcy prawni oraz wszystkie osoby które obecnie posiadają prawa rzeczowe do tej nieruchomości. Twierdzenia skarżących, iż następcy prawni zmarłej J.B. nie posiadają interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu w charakterze strony nie maja więc żadnego uzasadnienia.
Zdaniem organu, w postępowaniu w sprawie skargi na bezczynność sąd nie może rozpatrywać zasadności zawieszenia postępowania bowiem postanowienie w tym przedmiocie nie zostało zaskarżone i pozostaje w obiegu prawnym. Jednocześnie w okresie zawieszenia postępowania organ nie może pozostawać w stanie bezczynności.
Minister podał, że w niniejszej sprawie skarżący nie wyczerpał trybu przewidzianego w art. 37 § 1 Kpa, gdyż nie wniósł stosownego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym skarga podlega odrzuceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd nie podzielił stanowiska Ministra Infrastruktury i Rozwoju, że złożona w niniejszej sprawie skarga była niedopuszczalna. W aktach sprawy znajduje się wezwanie przez E. S.A. w L. Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej do usunięcia naruszenia prawa – bezczynności w rozpoznaniu sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], złożone organowi odwoławczemu w dniu 9 kwietnia 2013 r. (data stempla pocztowego). Wobec tego należało przyjąć, że w niniejszej sprawie skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia przed wniesieniem skargi sądowej i w związku z tym wniesienie skargi było dopuszczalne.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie istnieje przeszkoda do uwzględnienia skargi E. S.A. w L. w zakresie dotyczącym zobowiązania Ministra Infrastruktury i Rozwoju do wydania w określonym terminie aktu – postanowienia o podjęciu zawieszonego z urzędu postępowania wywołanego wnioskami B.B., R.A., S.A., A.R., I.T., J.C. i Z.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r., nr [...]. Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania zainicjowanego wyżej wymienionymi wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowienie organu odwoławczego jest ostateczne w administracyjnym toku instancji.
Wobec tego Sąd nie uwzględnił skargi E. S.A. w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Rozwoju do wydania aktu, ponieważ w ramach sprawy ze skargi na bezczynność Sąd nie może oceniać postanowień Ministra wydanych w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie nadzorczej. Sąd podzielił w tym zakresie poglądy wyrażane np. w wyrokach NSA: z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 586/11; z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1780/12, z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 83/14, z dnia 30 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 389/14 – opubl. CBOSA. Zdaniem Sądu, Kodeksowe zawieszenie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjna bezczynność organu, to dwie niezależne od siebie instytucje prawne. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Na gruncie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw, aby w ramach skargi na bezczynność organu dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego, zwłaszcza gdy zawieszenie tego postępowania jest konsekwencją dokonanego przez organ ustalenia, co do istnienia interesu prawnego osób uznanych przez organ za strony postępowania. Dokonanie przez Sąd w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu oceny prawidłowości zawieszenia postępowania prowadziłoby w istocie do oceny zgodności z prawem stosowania przez organ norm prawa procesowego i materialnego w prowadzonym przed nim postępowaniu, co wydaje się nieuprawnione. Idąc tym tokiem rozumowania co skarżąca Spółka należałoby przyjąć, że złożenie skargi na bezczynność obligowałoby Sąd do oceny wszystkich wydawanych w toku postępowania administracyjnego postanowień np. postanowienia odmawiającego dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 31 § 2 Kpa), postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej (art. 59 § 1 Kpa). Argumentacja skargi na bezczynność, czy przewlekłość postępowania mogłaby opierać się bowiem na tym, że organ jest w zwłoce w rozpoznaniu sprawy, bo przekracza ustawowy termin na załatwienie sprawy, czy podejmuje nieuzasadnione - z punktu widzenia zasady szybkości i ekonomiki postępowania administracyjnego (art. 12 § 1 Kpa) – decyzje procesowe w formie postanowień. W ocenie Sądu, obecna regulacja prawna instytucji skargi na bezczynność/przewlekłość postępowania nie może być środkiem prawnym zastępującym środki zaskarżenia (art. 141 § 1 i art. 142 Kpa) jakie przewiduje Kpa w stosunku do wydawanych w toku postępowania postanowień. Zakresy kontroli w tego typu grupach spraw nie są w stosunku do siebie konkurencyjne i nie zachodzą na siebie. Różny przedmiot kontroli determinuje inny sposób rozstrzygnięcia sądowego w tego typu grupach spraw. Orzekając w oparciu o przepis art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" sąd administracyjny musi trzymać się granic rozpoznawanej sprawy (art. 134 § 1 Ppsa) i nie ma uprawnień do uchylenia wydanego w sprawie aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej, postanowienia). W sprawach ze skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania rola sądu sprowadza się m. in. do doprowadzenia do usunięcia niekorzystnego dla skarżącego stanu braku aktywności organu i skłonienia go do wydania w sprawie rozstrzygnięcia kończącego sprawę administracyjną. Jeżeli zatem przed wydaniem przez Sąd orzeczenia, co do losów skargi z art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa nie dojdzie do uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania lub do wydania przez organ postanowienia o podjęciu postępowania skarga na bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania w terminie aktu będzie podlegała oddaleniu.
Oceniając natomiast tok postępowania organu w okresie między wniesieniem wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy, a zawieszeniem postępowania administracyjnego Sąd stwierdził, że na etapie postępowania odwoławczego nie można postawić Ministrowi zarzutu bezczynności w załatwieniu sprawy o charakterze rażącym. Z akt sprawy wynika, że prowadzone przez organ odwoławczy postępowanie wyjaśniające trwało w rzeczonym okresie dłużej, niż maksymalny ustawowy termin załatwienia sprawy przewidziany dla postępowania odwoławczego, wynoszący jeden miesiąc (art. 36 § 3 Kpa). Wobec tego rację ma skarżąca Spółka, że w tym zakresie organ pozostaje w bezczynności, skoro w okresie między otrzymaniem ostatniego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (23 kwietnia 2012 r.), a wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania odwoławczego ([...] kwietnia 2013 r.) upłynął rok kalendarzowy. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej Spółki, że istniejąca w powyższym okresie bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że w okresie między wniesieniem ostatniego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania Minister podejmował szereg czynności mających na celu zapewnienie udziału wszystkim podmiotom uznanym przez organ za strony postępowania odwoławczego. Pismem z dnia 9 maja 2012 r. Minister wystąpił do właściwej w sprawach obywatelskich jednostki organizacyjnej Miasta W. [...] o wskazanie aktualnych adresów zamieszkania Z. i J. B.. Pismem z dnia 11 maja 2012 r. organ zwrócił się do J.C. o wyjaśnienie, czy jest współwłaścicielem lokalu nr [...], ponieważ z dokumentów wynikało, że jest nim Z.C. Zawiadomieniem z dnia 23 maja 2012 r. Minister zawiadomił osoby w nim wymienione o toczącym się postępowaniu odwoławczym, o przysługujących stronom postępowania uprawnieniach (art. 10 § 1 Kpa) i ciążących na stronie obowiązkach (art. 40 § 4 i 5, art. 41 § 1 Kpa), oraz o wyznaczonym nowym terminie na załatwienie sprawy – 31 sierpnia 2012 r. (art. 36 § 1 Kpa). W dniu 18 czerwca 2012 r. Minister wystąpił do Z.B. o przedłożenie dokumentów stwierdzających nabycie spadku po J.B. i podanie informacji o adresie wszystkich spadkobierców. Pismem z dnia 4 lipca 2012 r. Minister wystąpił do właściwej w sprawach obywatelskich jednostki organizacyjnej Miasta W. [...] o wskazanie aktualnych adresów zamieszkania J. i Z. W. bądź informacji o dacie i miejscu zgonu. Pismami z dnia 28 sierpnia 2012 r. Minister wystąpił do właściwej w sprawach obywatelskich jednostki organizacyjnej Miasta W. [...] o wskazanie aktualnych adresów współwłaścicieli lokali: K.D., K.S. i K.G. oraz ponownie do Z.B. o przedłożenie dokumentów spadkowych po J.B.. Po otrzymaniu od Z.B. w dniu 19 września 2012 r. informacji o braku dokumentów spadkowych pismem z dnia 2 listopada 2012 r. organ wyznaczył nowy termin na załatwienie sprawy – 30 kwietnia 2013 r. Z powyższego wynika, że przed zawieszeniem postępowania odwoławczego Minister podejmował szereg czynności mających na celu wyjaśnienie sfery podmiotowej prowadzonego postępowania, a także realizował obowiązek wyznaczenia nowego terminu na załatwienie sprawy (art. 36 § 1 Kpa). O podejmowanych czynnościach był także informowany pełnomocnik skarżącej Spółki. W tej sytuacji nie było podstaw, aby naruszenie przez organ terminów załatwienia sprawy zakwalifikować jako rażącą bezczynność.
Odnosząc się do zarzutów skargi eksponujących nieuzasadnione rozszerzenie przez organ kręgu stron postępowania o podmioty, które są współużytkownikami wieczystymi gruntu przy ul. [...] oraz właścicielami poszczególnych lokali znajdujących się w budynku mieszkalnym położonym na tym gruncie Sąd zwraca uwagę, że kwestia statusu strony postępowania (art. 28 Kpa) ma charakter materialny i w związku z tym ocena tego zagadnienia będzie mogła wchodzić w zakres kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji administracyjnych. Jeżeli chodzi o poruszoną wyżej problematykę należy jedynie zasygnalizować, że w orzecznictwie sądowym akceptowany jest – co do zasady – pogląd, że stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej są osoby, którym w momencie orzekania przez organ nadzoru przysługują do gruntu dekretowego prawa rzeczowe (por. np. wyroki wydane w sprawach I SA 979/02, I SA 1894/02, I SA 2840/02, I SA/Wa 324/08, I SA/Wa 634/09, I OSK 1261/10, I OSK 835/10). Powoływany w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1695/12 jest zaś nieprawomocny i nie może służyć jako argument o zmianie ugruntowanej od lat linii orzeczniczej, jeżeli chodzi o opisane wyżej zagadnienie.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151, art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 206 Ppsa w zw. z § 14 ust 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 490). Orzeczona wysokość należnych skarżącej kosztów postępowania sądowego wynika z częściowego uwzględnienia skargi, tj. dopatrzenia się przez Sąd stanu bezczynności organu o charakterze niekwalifikowanym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło