I OSK 3226/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-19
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Jolanta Sikorska, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożony po upływie ustawowego miesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, nie może zostać uwzględniony. Organ administracji jest zobowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku, a jego uchybienie skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminu do złożenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w sprawach dotyczących utraty zasiłku dla bezrobotnych i pozbawienia statusu bezrobotnego, zakończonych decyzjami z października 2011 r. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając wniosek za złożony po terminie, tj. po upływie miesiąca od daty doręczenia decyzji z lipca 2013 r. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów co do uchybienia terminu. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne ustalenie daty początkowej biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie oraz zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia del. WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 września 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 660/14 w sprawie ze skargi M.G. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie uzyskania statusu osoby bezrobotnej i przyznania prawa do zasiłku oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 660/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.G. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawach dotyczących utraty zasiłku dla bezrobotnych oraz pozbawienia statusu bezrobotnego, zakończonych ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] października 2011 r.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Prezydent Miasta Krakowa w dniu [...] marca 2011 r. wydał dwie decyzje, tj. nr [...] orzekająca o uznaniu skarżącej M.G. za osobę bezrobotną z dniem 23 marca 2011 r. oraz nr [...] przyznającą skarżącej od dnia 31 marca 2011 r. prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych w wysokości 80% kwoty zasiłku na okres 6 miesięcy. Następnie, w dniu [...] października 2011 r. Prezydent Miasta Krakowa wydał również dwie decyzje, tj. nr [...], orzekającą o utracie przez skarżącą od dnia 30 września 2011 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz nr [...], orzekającą o pozbawieniu skarżącej od dnia 4 października 2011 r. statusu bezrobotnego.
Pismem z dnia 12 lipca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował Grodzki Urząd Pracy w Krakowie, że w związku z wyrokiem Sądu z dnia 16 maja 2012 r. zostało przyznane M.G. prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres od 21 stycznia 2011 r. do dnia 23 czerwca 2011 r. W konsekwencji powyższego, postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], Prezydent Miasta Krakowa wznowił z urzędu postępowanie w sprawach zakończonych ww. decyzjami z dnia [...] marca 2011 r., a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], uchylił obie swoje decyzje z dnia [...] marca 2011 r. i orzekł o odmowie uznania skarżącej z dniem [...] marca 2011 r. za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 31 marca 2011 r. Ponadto w ww. decyzji z dnia [...] lipca 2013r. organ uznał skarżącą z dniem 24 czerwca 2011 r. za osobę bezrobotną i przyznał jej od dnia 24 czerwca 2011 r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy w wysokości 80% kwoty zasiłku. Przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącej w dniu 2 sierpnia 2013 r.
Pismem z dnia 15 listopada 2013 r. (data wpływu) skarżąca wniosła do organu pierwszej instancji o dokonanie wypłaty na jej rzecz zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia 24 czerwca 2011 r. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 20 listopada 2013 r. Grodzki Urząd Pracy w Krakowie wyjaśnił, że po wznowieniu postępowania skarżąca została uznana za osobę bezrobotną od dnia 24 czerwca 2011 r. oraz przyznano jej zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 80% kwoty zasiłku od dnia 24 czerwca 2011 r. na pozostały okres tj. do dnia 29 września 2011 r. Pismo to zostało doręczone skarżącej w dniu 28 listopada 2013 r.
Pismem z dnia 2 grudnia 2013 r. skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych decyzjami Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] października 2011 r., uchylenie tych decyzji oraz o orzeczenie o utracie prawa do zasiłku z dniem 31 grudnia 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], Prezydent Miasta Krakowa, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w zw. z art. 148 § 1 K.p.a. w zw. z art. 149 § 3 K.p.a., art. 150 § 1 K.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawach dotyczących utraty zasiłku dla bezrobotnych oraz pozbawienia statusu bezrobotnego, zakończonych ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] października 2011 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że w pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania zobowiązany jest do dokonania oceny nie tylko dopuszczalności wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, ale także kwestii zachowania jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku. Następnie, wskazując na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego organ stwierdził, że w niniejszej sprawie podanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu określonego w art. 148 K.p.a. Datą początkową, od której należy liczyć bieg terminu do wniesienia przez skarżącą wniosku o wznowienie postępowania, w oparciu o wskazaną podstawę wznowienia postępowania, jest data skutecznego doręczenia skarżącej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 2013 r., tj. od dnia 2 sierpnia 2013 r. Podał, że przedmiotową decyzję odebrała A.K. – matka skarżącej, a decyzja ta nie została zaskarżona i jest ostateczna. Zauważył jednocześnie, że to strona musi udowodnić, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Tymczasem we wniosku o wznowienie postępowania skarżąca nie zakwestionowała daty doręczenia decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. oraz nie podała okoliczności uzasadniających przyjęcie, iż o treści decyzji dowiedziała się w innej dacie, niż wynikająca ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął więc w dniu 2 września 2013 r., a więc przed datą wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o wznowienie postępowania, tj. 5 grudnia 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – 3 grudnia 2013 r.).
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 147 K.p.a. poprzez zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu, pomimo iż – jej zdaniem - zachodziły ku temu podstawy; art. 149 § 3 K.p.a. poprzez niezasadne odmówienie wznowienia postępowania z uwagi na błędne przyjęcie za datę początkową terminu do złożenia wniosku o wznowienia dnia 23 lipca 2013 r., podczas gdy dniem, w którym skarżąca dowiedziała się o okoliczności będącej podstawą do złożenia wniosku był dzień doręczenia pisma Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie z dnia 20 listopada 2013 r., a wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ciągu miesiąca od tej daty. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca dowodziła, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a., a tym samym organ administracji błędnie założył, że postępowanie w sprawie pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych może być wznowione wyłącznie na wniosek strony, podczas gdy postanowienie to może i winno być wznowione z urzędu. Skoro bowiem Prezydent Miasta Krakowa podjął z urzędu czynności w celu skorygowania daty początkowej statusu osoby bezrobotnej i daty początkowej wypłacania zasiłku dla bezrobotnych, to również z urzędu winien był podjąć czynności w celu prawidłowego określenia terminu końcowego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu przepisów stanowiących podstawę procedowania i analizie okoliczności faktycznych związanych z zachowaniem terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uznał, że zaskarżone postępowanie jest zgodne z prawem. Przyjął, że datą początkową, od której należy liczyć bieg terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o wskazaną podstawę wznowienia postępowania (art. 148 K.p.a.) jest data doręczenia postanowienia z [...] lipca 2013 r. i decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z [...] lipca 2013 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż ww. decyzja i postanowienie zostały doręczone w dniu 2 sierpnia 2013 roku. Stąd też miesięczny termin do wniesienia wniosku upłynął 2 września 2013 r.
Z treścią zapadłego postanowienie nie zgodziła się M.G. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze zarzuciła postanowieniu naruszenie art. 7 K.p.a., 9 K.p.a., i 147 K.p.a. poprzez nierozpoznanie zarzutu o zaniechaniu przez organ pierwszej instancji wznowienia postępowania z urzędu pomimo istniejących do tego podstaw; art.148 § 1 K.p.a. i art. 149 § 3 K.p.a. poprzez zaakceptowanie stanowiska organu pierwszej instancji o przyjęciu za datę początkową terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dnia 23 lipca 2013 r., podczas gdy termin ten nie powinien być liczony od daty wcześniejszej, niż data doręczenia skarżącej pisma grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie z dnia 20 listopada 2011 r., a w konsekwencji niezasadne zaakceptowanie stanowiska organu pierwszej instancji o niezachowaniu terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. W ocenie skarżącej, wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, a Wojewoda Małopolski niezasadnie utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] stycznia 2014 r. naruszając tym samym art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. podczas, gdy w sprawie zachodziły podstawy do zmiany bądź uchylenia ww. postanowienia. W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w zażaleniu.
Wojewoda Małopolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. skarżąca przyznała, że złożyła wniosek o wznowienie postępowania po terminie. Wyjaśniła, że po otrzymaniu decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., w której zmieniono termin początkowy wypłaty należnego jej zasiłku dla bezrobotnych oczekiwała na dalsze rozstrzygnięcia organu w zakresie określenia daty końcowej wypłaty ww. zasiłku. Skoro wydanie decyzji nastąpiło z inicjatywy organu, to organ winien określić także datę końcową przyznawania świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając wyrokiem z dnia 9 września 2014 r. skargę M.G. uznał zapadłe postanowienia za zgodne z prawem. Przeprowadzając jego ocenę pod kątem kryterium legalności omówił instytucję procesową wznowienia postępowania i czynności jakie zobowiązany jest podjąć organ przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a. Wskazał Sąd na obowiązek zbadania przez organ czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawową przesłankę wznowienia, enumeratywnie wyliczoną w art. 145 i 145a K.p.a. oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a., tj. czy podanie o wznowienie postępowania wniesione zostało do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku stwierdzenia, iż podanie o wznowienie postępowania nie wskazuje na żadną z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 K.p.a. lub 145a K.p.a., bądź nie został zachowany termin do jego złożenia, o którym mowa w art. 148 K.p.a. organ administracji na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Uzasadniał, że przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty dotknięte jest wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) Podkreślił Sąd, że w realiach niniejszej sprawy, złożenie wniosku o wznowienie postępowania po terminie zobowiązywało organ administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 149 § 3 K.p.a., tj. odmowy wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika, że od 2 sierpnia 2013 r., tj. daty doręczenia skarżącej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. zawierającej informację, że utraciła ona prawo do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 30 września 2011 r., zaś status bezrobotnego z dniem 4 października 2011 r., należy liczyć miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzjami z dnia [...] października 2013 r., który to termin upłynął z dniem 2 września 2013 r. Zatem wniosek o wznowienie postępowania z dnia 2 grudnia 2013 r. został złożony przez skarżącą po terminie. Argumentował Sąd, że skarżąca z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 2013 r. dowiedziała się o swojej sytuacji prawnej i skoro budziła ona wątpliwości, to stosownie do art. 11 § 1 K.p.a. mogła w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji żądać jej uzupełnienia m.in. co do rozstrzygnięcia. Decyzja ta nie była zaskarżona, ani nie żądano jej uzupełnienia. Błędne przekonanie skarżącej, że organ administracji powinien z urzędu wydać kolejną decyzję określającą termin końcowy jej statusu jako osoby bezrobotnej i daty końcowej wypłaty zasiłku dla bezrobotnych, nie uzasadniał zmiany obliczenia jednomiesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Wyraził Sąd jednocześnie pogląd, że wpływu na treść wyroku nie mogło mieć stanowisko skarżącej związane z zaniechaniem wznowienia postępowania z urzędu, gdyż wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, co oznacza, że organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M.G., reprezentowana przez adwokata. Zaskarżając zapadły wyrok w całości zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., art. 147 K.p.a. i art. 148 § 1 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na niezasadnym zaniechaniu uwzględnienia skargi od postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2014 r., w następstwie nienależytego rozpoznania zarzutów i argumentów skarżącej oraz niezasadne zaaprobowanie stanowiska organów I i II instancji o przekroczeniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz braku podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu, podczas gdy należyte rozpoznanie zarzutów i argumentów skarżącej, przy jednoczesnym prawidłowym rozumieniu przepisów rozdziału 12 K.p.a., powinno skutkować uwzględnieniem skargi. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie dowodziła, że wbrew stanowisku Sądu I instancji, data doręczenia jej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 2013 r. nie może stanowić biegu początkowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie utraty zasiłku dla bezrobotnych oraz pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Sentencja ww. decyzji wskazywała jedynie na zmianę początkowego terminu przyznanego prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie określając natomiast okresu na który prawo to zostało przyznane. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, informacja zawarta w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. nie może być interpretowana jako dająca jej wiedzę o istnieniu podstaw do ubiegania się o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż nie zawierała rzetelnego wyjaśnienia kwestii okresu wypłacania uprawnionej przyznanego jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Kwestie te zostały wyjaśnione dopiero w piśmie Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie z dnia 20 listopada 2013 r. Uzasadniała również skarżąca kasacyjnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie niezasadnie uznał, iż Prezydent Miasta Karkowa nie miał obowiązku wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy występowały przesłanki do wznowienia tego postępowania z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. – obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, które zachodzi w przypadkach przewidzianych przez § 2 tego artykułu. W przedmiotowej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sądem I instancji. Dodać należy nadto, że zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Podstawy kasacyjne złożonej skargi kasacyjnej oparte zostały na zarzutach naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., art. 147 K.p.a. i art. 148 § 1 K.p.a. i zmierzają one do zakwestionowania stanowiska Sądu o uznaniu za prawidłowe ustaleń organów i ich oceny co do uchybienia przez skarżącą terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz przyjęcia, że organ administracji nie ma bezwzględnego obowiązku wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
W sprawie przypomnieć należy, że skarżąca wnioskiem datowanym na dzień 2 grudnia 2013 r., który wpłynął do Urzędu Miasta Krakowa w dniu 5 grudnia 2013 r., wniosła o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych decyzjami Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] października 2011 r., tj. nr [...], orzekającą o utracie przez skarżącą od dnia 30 września 2011 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz nr [...], orzekającą o pozbawieniu skarżącej od dnia 4 października 2011 r. statusu bezrobotnego. We wniosku skarżąca podniosła, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. wydana została, po wznowieniu postępowania, decyzja, w której uznano ją za osobę bezrobotną od dnia 24 czerwca 2011 r. i przyznano od tego dnia 80% kwoty zasiłku dla osób bezrobotnych. W decyzji tej nie została określona data zakończenia wypłaty świadczenia. Z tego względu postępowanie w sprawie wymienionych decyzji winno zostać wznowione.
Dodać należy również, że postępowanie administracyjne poddane kontroli przez Sąd I instancji toczyło się w ramach jednego z nadzwyczajnych środków zaskarżenia, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb postępowania związany ze wzruszeniem decyzji ostatecznych. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 K.p.a. Wszczęcie tego postępowania następuje w drodze postanowienia, przy czym wznowienie postępowania w przypadku przesłanek ustawowych zawartych w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., może nastąpić tylko na żądanie strony (art. 147 zd. drugie K.p.a.).
Zgodnie z art. 147 § 1 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W sprawie nie może budzić wątpliwości wobec treści wniosku o wznowienie postępowania, że nie było w nim zawarte alternatywne żądanie wznowienia postępowania z urzędu w ww. sprawach przez organ. Podanie o wznowienie sformułowane było w sposób jasny, wyraźnie wskazując decyzje objęte żądaniem wznowienia postępowania oraz przyczyny wystąpienia z takim wnioskiem. Tym samym zasadnie Sąd I instancji uznał, że możliwe było wydanie wyroku w stanie faktycznym ustalonym przez organy administracji.
W sprawie nie był kwestionowany również fakt, że skarżąca otrzymała decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] sierpnia 2013 r., wydaną w wyniku wznowienia postępowania, mocą której uchylono decyzje (dwie) Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2011 r. i dokonano zmiany początkowego terminu uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dnia 23 marca 2011 r. na dzień 24 czerwca 2011 r. i przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 24 czerwca 2011 r. w wysokości 80% kwoty zasiłku. Ta decyzja doręczona została skutecznie skarżącej w dniu 2 sierpnia 2013 r. Poza sporem było także, iż w treści uzasadnienia tej decyzji zamieszczone zostały informacje o datach utraty przez skarżącą prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz utracie statusu osoby bezrobotnej. Wprawdzie skarżąca informacje te nazywa wzmianką, która - w jej ocenie - nie stanowiła czytelnej i rzetelnej informacji, to ze stanowiskiem takim nie sposób się zgodzić. Miarodajnym dla rozpoczęcia miesięcznego biegu terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania jest moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, a te są enumeratywnie wyliczone w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b K.p.a. Skoro skarżąca o tym, że utraciła status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych uzyskała z treści doręczonych jej w dniu 13 października 2011 r. decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] października 2011 r., nr [...] i z dnia [...] października 2011 r., nr [...], a następnie w końcowym akapicie uzasadnienia decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. ta informacja została powtórzona, to zasadnie w sprawie przyjęto, że od 2 sierpnia 2013 r. powzięła wiedzę o okolicznościach stanowiących ewentualną podstawę do żądania wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Za dzień dowiedzenia się przez stronę o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, a te wiązać należy z datą doręczenia decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o ich istnieniu, przy czym elementami tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania w realiach przedmiotowej sprawy, po wznowieniu postępowania, decyzji ([...] lipca 2013 r.) określającej nowy, bo zmieniony, początkowy termin przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz statusu osoby bezrobotnej i brak określenia w niej terminu końcowego wypłaty tego świadczenia. Zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest okolicznością faktyczną, która winna być w sposób obiektywny ustalona w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i do takiego ustalenia w przedmiotowej sprawie doszło.
Słusznie zatem Sąd I instancji uznał za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego, że wniosek o wznowienie postępowania skarżąca złożyła pismem z dnia 2 grudnia 2013 r., a decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. otrzymała 2 sierpnia 2013 r. Nadał też temu odpowiednie znaczenie prawne. Już tylko bowiem proste zestawienie tych dwóch dat świadczy o tym, że wniosek o wznowienie postępowania w sprawie złożony został po upływie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ustawodawca zakreślił więc w przepisie art. 148 K.p.a. terminy warunkujące skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie, a skoro tak, to organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z 17 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 374/11- LEX nr 129146; wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1585/11 – LEX nr 1367334; wyrok NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2727/13 – LEX nr 1394988; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043/12 – LEX nr 1450858). Sąd w niniejszym składzie podziela to stanowisko.
W kontekście powyższego, nie sposób zgodzić się z argumentacją zaprezentowaną w skardze kasacyjnej, że Sąd I instancji nie rozpoznał należycie zarzutów skargi i jej argumentów i niezasadnie zaaprobował stanowisko organu pierwszej i drugiej instancji o przekroczeniu terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, czym naruszył art. 148 § 1 K.p.a. Dodać należy również, iż już tylko pobieżna analiza treści decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. i jej uzasadnienia pozwalała na ustalenie, że brak jest w jej sentencji wskazania okresu, do którego miałby być wypłacany skarżącej zasiłek dla osób bezrobotnych. Co więcej z lektury uzasadnienia tej decyzji wprost wynika, że świadczenia te (prawo do zasiłku dla bezrobotnych i status osoby bezrobotnej) skarżąca utraciła odpowiednio w dniach 30 września 2011 r. i 4 października 2011 r. i na podstawie jakich decyzji. Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu, gdyż trafnie podnosi Sąd I instancji, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości skarżąca winna domagać się uzupełnienia treści decyzji lub wystąpić o wyjaśnienie, co nota bene uczyniła, lecz dopiero pismem z dnia 12 listopada 2013 r. W tym stanie faktycznym brak było zatem nie tylko podstaw prawnych lecz i faktycznych, które pozwalałby na przyjęcie przez Sąd I instancji odmiennych ustaleń niż poczyniły organy orzekające w sprawie i uznanie, że dopiero od dnia doręczenia skarżącej pisma Grodzkiego Urzędu Pracy w Krakowie z dnia 20 listopada 2013 r., stanowiącego odpowiedź na uprzednio wymienione pismo skarżącej, otwierał się bieg miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie.
Nie podziela Sąd także, zarzutu skargi kasacyjnej, że organ administracji wobec ustalenia, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania winien dokonać wznowienia przedmiotowego postępowania z urzędu. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, co oznacza, że nie ma on obowiązku wszczynania postępowania w każdej ostatecznie zakończonej sprawie, celem ustalenia czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. W razie negatywnego załatwienia wniosku strony, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie ma przeszkód prawnych, by organ do którego wpłynęło podanie o wznowienie postępowania wszczął postępowanie z urzędu, ale w ramach odrębnej sprawy administracyjnej, o ile znajdzie przyczynę uzasadniającą wszczęcie postępowania wznowieniowego.
Zaniechanie wznowienia postępowania przez organ z urzędu nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (por wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1482/11 - strona internetowa - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym oddalając skargę Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., ani też art. 147 K.p.a.
Na gruncie przepisu art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Konstrukcja tego przepisu musi prowadzić do wniosku, że wydanie przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania poprzedza sprawdzenie warunków formalnych wniosku, tj. czy wniesiony został w terminie i czy oparty został na ustawowych podstawach. W wstępnej fazie postępowania nie jest dopuszczalna ocena przyczyn wznowienia. Tym samym powoływanie się w skardze kasacyjnej na zarzut naruszenia art. 145 § 8 K.p.a. jest o tyle niezrozumiałe, że badanie wpływu tej przesłanki na treść decyzji ostatecznej następuje dopiero we wznowionym postępowaniu.
Z przyczyn wskazanych powyżej Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło