II SA/Wa 1611/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-13

Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska, Ewa Pisula - Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską, wydana z uwagi na toczące się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, w sytuacji gdy ostatecznie zapadł wyrok uniewinniający?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń, wydana na podstawie toczącego się postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Interpretacja przepisów w tym zakresie budziła wątpliwości orzecznicze, a organ zastosował jedną z dopuszczalnych wykładni. Ponadto, toczące się postępowanie karne nie stanowiło zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący W. J. wnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji cofającej mu pozwolenie na broń myśliwską, argumentując, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności, wskazując, że toczące się postępowanie karne było wystarczającą przesłanką do cofnięcia pozwolenia, a wyrok uniewinniający nie stanowił nowej okoliczności uzasadniającej stwierdzenie nieważności decyzji pierwotnej. Skarżący zaskarżył decyzję Komendanta Głównego Policji do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Ewa Pisula - Dąbrowska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 156 § 1 oraz art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2007 r. nr [...], cofającej W. J. pozwolenie na broń palną myśliwską. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął W. J. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przeciwko W. J. toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu przeciwko mieniu. Organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, tj., co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organ wyjaśnił także, że użycie w powołanym przepisie sformułowania "w szczególności", poprzedzającego wymienienie osób, które zostały skazane lub przeciwko którym toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu zdrowiu lub mieniu, oznacza, że co do tych osób obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Organ wskazał także, że podobne stanowisko zajmują również sądy administracyjne. Zdaniem organu, dla zastosowania powyższego przepisu wystarczy zatem ustalenie, że przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw, wymienionych w tym przepisie. Wobec powyższego, mając na uwadze obligatoryjny charakter przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, należało cofnąć stronie pozwolenie na broń palną myśliwską. Wnioskiem z dnia 13 kwietnia 2012 r. W. J. wystąpił do Komendanta Głównego Policji o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Jako podstawę prawną swojego żądania wskazał art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., podnosząc, iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Naruszonymi przepisami prawa, zdaniem strony, są art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, art. 5 § 1 Kodeksu postępowania karnego, przepisy Konstytucji RP oraz art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. stanowi o obowiązku zawieszenia postępowania, jeżeli jego rozstrzygnięcie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. Podniósł również, że zasada domniemania niewinności jest zasadą konstytucyjną i ustawową, a każdy organ państwowy jest obowiązany ją stosować bez żadnych wyjątków. W postępowaniu o cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej zasada ta powinna mieć zastosowanie poprzez obligatoryjne zawieszenie postępowania do czasu wydania wyroku przez sąd. Komendant Wojewódzki Policji w K., niezawieszając postępowania, rażąco naruszył zatem art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Wyjaśnił, że w jego sprawie został wydany wyrok uniewinniający – wyrok Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] maja 2009 r., sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu 18 września 2009 r. W. J. podniósł także, że wbrew wywodom, zawartym w przedmiotowej decyzji, nie miała ona charakteru decyzji związanej. Organ nie dokonał ustaleń, czy postawienie mu zarzutu z art. 286 § 1 k.k. wpływało i w jaki sposób na zapewnienie bezpieczeństwa w posiadaniu broni. Nie wykazano żadnego zagrożenia tego bezpieczeństwa. Komendant Główny Policji, rozpoznając powyższy wniosek W. J., decyzją dnia [...] maja 2012 r., wydaną na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 268a k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że organ właściwy do przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest związany wnioskiem strony co do podstaw nieważności. Obowiązkiem jego jest zatem ocena rozstrzygnięcia pod kątem wszystkich wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Podał także, że w tej sytuacji nie ograniczył się do oceny decyzji organu I instancji wyłącznie pod kątem przesłanki wskazanej przez stronę, tj. rażącego naruszenia prawa. Wskazał, że po analizie akt sprawy stwierdził, iż z całą pewnością Komendant Wojewódzki Policji w K. był organem właściwym miejscowo i rzeczowo do wydania decyzji w sprawie W. J. (pkt 1), w prawie materialnym istnieje podstawa prawna zastosowana w decyzji tego organu (pkt 2 pierwsza część zdania), w obrocie prawnym nie ma innej decyzji ostatecznej rozstrzygającej tę sprawę (pkt 3), W. J. niewątpliwie był stroną postępowania (pkt 4), decyzja tego organu nie była niewykonalna w dniu jej wydania (pkt 6), jak również jej wykonanie nie wywołało czynu zagrożonego karą (pkt 6), a przepisy prawa materialnego, tj. ustawy o broni i amunicji, nie regulują kwestii nieważności decyzji wydanych na ich podstawie, zatem w tym zakresie zastosowanie mają wyłącznie przepisy prawa procesowego, czyli Kodeksu postępowania administracyjnego (pkt. 7). Odnosząc się do powołanej przez stronę przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, tj. przesłanki rażącego naruszenia prawa, organ wyjaśnił, że Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje tego pojęcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że rażące naruszenie prawa może dotyczyć zarówno prawa materialnego (w tym przypadku ustawy o broni i amunicji), jak i procesowego (Kodeks postępowania administracyjnego). Może ono polegać np. na wydaniu decyzji w oparciu o podstawę prawną nieadekwatną do zgromadzonego materiału dowodowego lub też na takim naruszeniu którejkolwiek z ogólnych zasad postępowania administracyjnego bądź innych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Komendant Główny Policji stwierdził, że w sprawie W. J. organ I instancji nie dopuścił się rażących naruszeń w żadnej ze wskazanych wyżej sfer. Art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stanowiący podstawę prawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, wskazuje, iż właściwy organ Policji jest zobligowany cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli osoba je posiadająca należy m. in. do osób, co do których zachodzi uzasadniona obawa możliwości (a więc nie pewność) użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten nie zawiera więc zamkniętego katalogu przesłanek, które uzasadniałyby obawę takiego zachowania, a zatem prawo do jego rozszerzenia ustawodawca przyznał organom Policji. Ustawodawca nie zdefiniował także pojęcia "w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego", a zatem decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń leży w sferze celowości i słuszności działania upoważnionego organu, ocenianej z punktu widzenia interesu społecznego (art. 7 k.p.a.), przy zastosowaniu zasady określonej w art. 80 k.p.a. (swobodna ocena zebranego w danej sprawie materiału dowodowego) i z zachowaniem obowiązków wskazanych w art. 77 § 1 i art.107 § 3 k.p.a. (zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji). Organ wskazał, iż nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji. Niewątpliwie w dacie wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń był on osobą, wobec której toczyło się postępowanie karne o czyn skierowany przeciwko mieniu, który w świetle art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowił przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., Komendant Główny Policji wyjaśnił, że w myśl przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, obowiązującego do dnia 10 marca 2011 r., organ Policji cofał pozwolenia na broń osobom, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczyło się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten dopuszczał zatem merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w przypadku toczącego się postępowania karnego o przestępstwo przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu, ponieważ okoliczność ta dawała podstawę do obaw, iż oskarżony o tego typu przestępstwa może użyć broni sprzecznie z prawem. Tym samym niezasadne byłoby zawieszenie postępowania w sprawie cofnięcia W. J. pozwolenia na broń. Komendant Główny Policji podniósł również, że tryb nadzwyczajny wzruszania decyzji administracyjnych nie daje możliwości badania sprawy pod względem merytorycznym, tj. zasadności rozstrzygnięcia. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ogranicza się wyłącznie do oceny, czy decyzja organu I instancji jest dotknięta którąkolwiek z wad, wymienionych w art. 156 § 1 oraz czy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 156 § 2 k.p.a. (negatywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji). Reasumując, organ stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Wyjaśnił także, że W. J., chcąc uzyskać pozwolenie na broń, może wystąpić do Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem o jego wydanie w trybie zwykłym, tj. na podstawie przepisu art. 10 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. W. J. złożył od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu powtórzył argumentację, zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Podniósł także, że organ, wskazując na toczące się postępowanie karne, jako obligatoryjną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń, nie poczynił ustaleń, co do tego, czy jego postępowanie stwarzało zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Komendant Główny Policji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 156 § 1 oraz art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał wcześniejszą argumentację. Dodatkowo wyjaśnił, że ustawodawca, dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (obowiązującą do dnia 9 marca 2011 r.), zobowiązał organy Policji do cofnięcia pozwolenia na broń w szczególności osobom skazanym za przestępstwo przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu albo przeciwko którym toczy się postępowanie karne o takie przestępstwo. Komendant Wojewódzki Policji w K. zastosował ten przepis prawa w sytuacji, gdy przeciwko stronie toczyło się postępowanie o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., a więc właśnie przeciwko mieniu. Taki był stan faktyczny w dniu wydania przez organ decyzji cofającej pozwolenie na broń. Nie zmienia tego stanu okoliczność, że ostatecznie do skazania nie doszło, bowiem strona została uniewinniona od zarzuconego jej czynu. Podniósł także, że dostęp do broni podlega administracyjnej reglamentacji ze względu na możliwy wpływ posiadania jej na sferę bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz, że nie należy on do konstytucyjnych uprawnień obywatela. Ustawodawca uznał, że posiadaczom pozwolenia na broń należy je odebrać już na etapie toczącego się postępowania karnego o wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przestępstwa. Nie oznacza to jednak, że ktokolwiek - ustawodawca bądź organy Policji - przesądził z góry, że oskarżony jest winien zarzuconego mu czynu zabronionego. Nie została więc w ten sposób naruszona zasada domniemania niewinności. Fakt, iż w wyniku postępowania karnego ustalono, że strona przestępstwa nie popełniła, jest w ustalonych przepisami ustawy o broni i amunicji ramach prawnych nową okolicznością faktyczną, którą należy uwzględnić w ewentualnej sprawie, prowadzonej w trybie zwykłym, bowiem nie ma charakteru "nadzwyczajnego", tj. nie stanowi przesłanki żadnego z przepisów art. 156 § 1 k.p.a. Odnosząc się do podnoszonego przez stronę zarzutu, iż z uwagi na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne organ I instancji winien był na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesić postępowanie administracyjne do czasu wydania przez sąd wyroku, Komendant Główny Policji wyjaśnił, że w myśl przywołanego wyżej przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, obowiązującego do dnia 9 marca 2011 r., toczące się przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń postępowanie karne było elementem stanu faktycznego sprawy administracyjnej, a nie wynikłym w toku jej procedowania zagadnieniem prejudycjalnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepisy prawa materialnego dopuszczały merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w przypadku toczącego się postępowania karnego o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, ponieważ okoliczność ta była - zgodnie z wolą ustawodawcy - formalną podstawą do obaw, iż oskarżony o tego typu przestępstwa może użyć broni sprzecznie z prawem. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W. J. zarzucił wskazanej wyżej decyzji Komendanta Głównego Policji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, art. 5 § 1 k.p.k., art. 97 § 1 pkt 4, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 156 § 1 oraz art. 268a k.p.a., a ponadto art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi W. J. powtórzył argumentację, zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł dodatkowo, że w państwie prawa nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której osoba niewinna ponosi jakiekolwiek negatywne skutki prawne chybionego i niesłusznego oskarżenia: cywilne, administracyjne, społeczne, zawodowe. Zasada domniemania niewinności zobowiązywała zatem organ administracji do obligatoryjnego zawieszenia postępowania, gdyż oczywistym jest, że od wyroku sądu karnego uzależnione było prawidłowe procedowanie w sprawie. Zdaniem skarżącego wyrok uniewinniający nie jest żadną nową okolicznością, gdyż domniemanie niewinności jest kategorią prawną i nie zostało w niniejszej sprawie przełamane. Wyrok uniewinniający tylko potwierdził to, że strona była i jest niewinna. Stan faktyczny nie uległ zatem żadnej zmianie, a tylko zaistniało prawomocne orzeczenie, potwierdzające bezpodstawność i niesłuszność aktu oskarżenia. Wskazał, że norma z art. 97 pkt. 4 k.p.a. służy właśnie temu, aby nie zaistniała taka sytuacja jak w tej sprawie, czyli żeby orzeczenia organów administracji i sądów działających nie w imieniu własnym, lecz Rzeczypospolitej Polskiej, nie pozostawały ze sobą w sprzeczności prawnej. Sytuacja taka godzi w autorytet państwa, a obywatel nie powinien doznać w wyniku tego żadnej szkody materialnej. Wystarczyło, żeby organ zawiesił postępowanie i nie doszłoby do sprzeczności decyzji z wyrokiem, co jest istotą sprawy. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ podniósł, że toczące się postępowanie karne w stosunku do skarżącego stanowiło wystarczającą przesłankę do wydania decyzji administracyjnej. Nie mogło zatem stanowić zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ administracji rażąco naruszyłby prawo właśnie poprzez zastosowanie tej instytucji w przypadku skarżącego. Nie jest zasadny również zarzut naruszenia w zaskarżonej decyzji przepisów postępowania, tj. art. 157 § 1, art. 127 § 3, art. 156 § 1 oraz art. 268a k.p.a. Jako niezasadny uznał organ również zarzut, iż wyrok sądu karnego, uniewinniający od zarzutu popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, nie jest nową okolicznością faktyczną w sprawie. Organ administracji publicznej wydaje decyzję na podstawie stanu faktycznego oraz prawnego, istniejącego i obowiązującego w dacie rozstrzygnięcia. W przypadku skarżącego stan faktyczny był bezsporny, a wyrok sądu karnego, uniewinniający od zarzutu popełnienia przestępstwa, nie istniał w obrocie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów, odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270)). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym, zainicjowanym wnioskiem skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2007 r. nr [...], cofającej skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską. Jako podstawę swojego żądania skarżący wskazał art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zarzucając, że wskazana decyzja rażąco narusza prawo, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy obroni i amunicji, art. 5 § 1 Kodeksu postępowania karnego, przepisy Konstytucji RP oraz art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Należy w tym miejscu przypomnieć, że instytucja stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej należy do wyjątków od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, które ogranicza się do ustalenia, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad, wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga w związku z tym bezpośredniego ustalenia, że uchylana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych, określonych w tym przepisie. W postępowaniu tym organ nie może natomiast rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu zwykłym. Podstawę prawną cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 9 marca 2011 r. Zgodnie z tymi przepisami, w ówczesnym ich brzmieniu, właściwy organ Policji cofał pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Komendant Wojewódzki Policji w K. uznał, iż skarżący należy do tej kategorii osób, albowiem toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Okoliczność prowadzenia tego postępowania karnego w czasie, gdy przedmiotowa decyzja została wydana nie jest w sprawie sporna. Sporne jest natomiast to, czy fakt ten mógł stanowić przesłankę do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń, a co za tym idzie, czy decyzja wydana w sprawie rażąco narusza prawo. Odnosząc się do tej kwestii, należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, który jest jasny i klarowny oraz gdy charakter tego naruszenia powoduje, że taka decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażącym naruszeniem prawa nie jest rozstrzygnięcie wynikające z odmiennej interpretacji danej normy prawa. Nie jest to więc spór o wykładnię prawa, lecz działanie wbrew zakazowi lub nakazowi, ustanowionemu w prawie. Jeżeli zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w sprzeczności, oznacza to, że zaistniało rażące naruszenie prawa. W przypadku rozbieżności w interpretacji normy prawnej spór co do wykładni przepisu nie może stanowić przesłanki do uznania, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Taka sytuacja może być jedynie przesłanką do stwierdzenia błędu w wykładni prawa. Do czasu nowelizacji ustawy o broni i amunicji, dokonanej na podstawie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. nr 38, poz. 195 ze zm.), art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy budził wiele wątpliwości i był powodem rozbieżności w orzecznictwie. Na gruncie tego przepisu wykształciły się dwie linie orzecznicze. W pierwszej z nich wskazywano, że sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo prowadzenia postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw obliguje organ Policji do cofnięcia pozwolenia na broń jego posiadaczowi. W takiej sytuacji nie jest konieczne prowadzenie dalszego postępowania w celu ustalenia dodatkowo, czy charakter popełnionego przestępstwa, albo charakter czynu, o popełnienie którego toczy się postępowanie, rodzi uzasadnioną obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1276/07 oraz z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1238/07, orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Druga z linii orzeczniczych reprezentowała pogląd, iż dla cofnięcia pozwolenia na broń nie wystarczy samo wykazanie przez organ Policji, iż jego posiadacz popełnił przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Niezbędne jest również wykazanie, iż istnieje realna obawa, że posiadacz pozwolenia na broń może użyć tej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1327/07 oraz z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 316/07, orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozbieżności te zostały częściowo rozstrzygnięte uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., II OPS 4/09 w odniesieniu do osób, które zostały skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. W uchwale tej stwierdzono, że osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy. Z uchwały tej wynika zatem, że do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej w przypadku osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie jest konieczne dodatkowe wykazanie, że co do tych osób istnieje uzasadniona obawa, że mogą one użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jeżeli chodzi o osoby, w stosunku do których toczyło się postępowanie o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu to rozbieżności w orzecznictwie w dalszym ciągu istniały. Tytułem przykładu należy wskazać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 307/11, w którym wskazano, że sam fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu nie był wystarczający do uznania, że istnieje uzasadniona obawa, iż skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z kolei w wyroku z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 321/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sam fakt toczenia się przeciwko posiadaczowi broni postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu oznacza, że zachodzi przesłanka cofnięcia mu pozwolenia na broń, określona w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a organy rozpatrujące tę sprawę mogą ograniczyć postępowanie dowodowe tylko do ustalenia tego faktu (obydwa orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W decyzji z dnia [...] października 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji, cofając skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, oparł się na fakcie, iż w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu bez wykazywania, że okoliczność ta dowodzi istnienia uzasadnionej obawy użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W decyzji tej przyjęto więc interpretację przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, która była podzielana w orzecznictwie sądów administracyjnych. W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań nie można zatem mówić, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Wskazany wyżej przepis budził bowiem wątpliwości interpretacyjne, a organ, stosując go, dokonał jego wykładni w jeden ze sposobów, przyjętych wówczas w orzecznictwie. Ustalenia organu, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2007 r. nie narusza w sposób rażący art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji są zatem prawidłowe. Prawidłowo organ ustalił również, że przedmiotowa decyzja nie narusza art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis ten określa zatem jedną z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Sąd podziela stanowisko organu, że fakt toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu nie uzasadniał zawieszenia postępowania w sprawie. Toczące się postępowanie karne było bowiem jedną z przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skoro więc postępowanie w sprawie zostało wszczęte w związku zaistnieniem przesłanki toczącego się postępowania karnego, to nie można było zawieszać postępowania do czasu, gdy w wyniku wyroku sądu karnego okaże się, czy skarżący będzie skazany czy też nie, a więc do czasu, gdy zaistnieje inna przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń. Całkowicie chybiony jest zarzut skarżącego, dotyczący rażącego naruszenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. art. 5 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1987 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.). Postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń toczyło się w oparciu o przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania karnego nie miał zastosowanie w sprawie, nie mogło zatem dojść do naruszenia jednego z jego przepisów. Prawidłowe są również ustalenia organu co do braku wystąpienia innych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 1 pkt 1- 7 k.p.a. Decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2007 r. nie zawiera żadnej z wad, określonych w tych przepisach. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2012 r. odpowiadają prawu. Na marginesie należy zauważyć, że trafna jest uwaga organu, zawarta w decyzji z dnia z dnia [...] maja 2012 r., że jeżeli skarżący chce uzyskać pozwolenie na broń winien wystąpić do właściwego organu Policji z wnioskiem o jego wydanie na podstawie przepisu art. 10. ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło