I OSK 3206/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-07

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Monika Nowicka, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji (starosta, SKO) jest uprawniony do samodzielnego ustalania liczby punktów karnych kierowcy, niezależnie od danych zawartych w policyjnej ewidencji, w celu skierowania na badania psychologiczne?
Ratio decidendi
Organy administracji (starosta, SKO) nie są uprawnione do samodzielnego ustalania liczby punktów karnych kierowcy w toku postępowania administracyjnego dotyczącego skierowania na badania psychologiczne. Są one związane danymi zawartymi w policyjnej ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość wpisu do tej ewidencji. W związku z tym, zarzut naruszenia prawa materialnego przez zastosowanie przepisu rozporządzenia wykonawczego, który został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, okazał się nieuzasadniony, ponieważ przepis ten nie miał zastosowania w postępowaniu przed organami administracji, a jedynie przed organem policyjnym prowadzącym ewidencję.
Stan faktyczny
W. M. został skierowany na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu z powodu wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego, skutkującego uzyskaniem 26 punktów karnych. Skarżący kwestionował zasadność skierowania, podnosząc, że odbył szkolenie redukujące punkty oraz że przepisy wykonawcze zostały wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Sławomir Antoniuk Protokolant: st. asystent sędziego Dorota Kozub - Marciniak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 693/14 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [....] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 19 września 2014 r. (sygn. akt III SA/Łd 693/14), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia[...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. – orzekając na skutek odwołania W. M. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], wydaną w przedmiocie skierowani odwołującego się na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu z powodu wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego. Decyzja ta – jak wskazano w jej treści - została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz. U. z 2014 r. poz. 600). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że w dniu [...] marca 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w . wystąpił do Starosty P. o skierowanie W. M. na badania psychologiczne z zakresu psychologii transportu z uwagi na uzyskanie przez niego [...] punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] stycznia 2012 r. do [...] października 2012 r. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych odwołaniu, Kolegium podniosło, iż regulacja zawarta w § 8 ust. 6 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 236 poz. 1998 ze zm.), jak w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), w pełni służyła realizacji celu unormowań ustawowych i nie została wydana z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Zmniejszenie zatem liczby punktów w trybie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, mogło nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy przed rozpoczęciem szkolenia przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła sumy 24, a która to sytuacja nie zachodziła w rozpoznawanym przypadku. Ponadto podkreślono, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2012 r., wpisu ostatecznego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. Przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się jednak, niezwłocznie po ujawnieniu, wpis tymczasowy, zawierający informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem (§ 4 ust. 2). Z powyższego zatem, zdaniem organu, wynikało że decydujące znaczenie w przypadku naliczenia punktów miał moment dokonania naruszenia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, a nie data, w której orzeczenie sądu stwierdzające winę kierowcy stało się prawomocne. Na wyżej przedstawioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. W. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której zarzucił organowi błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez nieuwzględnienie okoliczności odbycia przez skarżącego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Poza tym wskazywał na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) - poprzez jego zastosowanie, w sytuacji kiedy przepis ten został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie była zasadna. Na wstępie Sąd wyjaśnił, że wprawdzie z dniem 19 stycznia 2013 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30 poz. 151 ze zm.), jednakże - z mocy art. 136 ust. 1 powołanej ustawy - w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 stycznia 2016 r. i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W związku z tym, podstawą do skierowania skarżącego na badania psychologiczne był w tym przypadku art. 124 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) zgodnie z którym badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany w drodze decyzji przez organ jeżeli przekroczył liczbę punktów 24 otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 niniejszej ustawy. W ocenie Sądu, z uwagi jednak na fakt, że przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jak i ustawy o kierujących pojazdami, w odniesieniu do osób dopuszczających się przekroczenia limitu punktów karnych w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego, zawierały takie same regulacje (jeśli chodzi o procedurę i konsekwencje prawne przekroczenia limitu 24 punktów), przywołanie przez organy niewłaściwej podstawy prawnej nie miało w tym wypadku wpływu na treść rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie zaistniały bowiem istotnie przesłanki do skierowania skarżącego na badania psychologiczne w formie decyzji administracyjnej w oparciu o podstawę prawną, wynikająca z obowiązujących przepisów prawa, gdyż W.r M. - w okresie od [...] stycznia 2012 r. do [...] października 2012 r. - wielokrotnie naruszał przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, za co otrzymał łącznie 26 punktów. Sąd nie podzielił przy tym argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi, a w której podnoszono, że organy pominęły okoliczność odbycia przez skarżącego w dniu [...] listopada 2012 r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, skutkującego obniżeniem łącznej sumy przypisanych mu punktów o 6 oraz wskazywano, iż przypisanie stronie 6 punktów za zdarzenie z dnia [...] października 2012 r. nastąpiło dopiero po wydaniu w dniu 10 października 2013 r. wyroku przez Sąd Rejonowy w Ł. VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w P., a więc po dacie odbycia przez niego szkolenia. Poza tym akcentowano, iż w sprawie organ zastosował przepisy wykonawcze, które wydane zostały z przekroczeniem ustawowego upoważnienia. Sąd wyjaśnił w tym miejscu, że w myśl art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Brzmienie przywołanego powyżej przepisu wskazuje zatem na kategoryczny obowiązek skierowania przez organ właściwy (czyli po wejściu w życie 19 stycznia 2013 r. ustawy o kierujących pojazdami - starostę) kierowcy na badanie psychologiczne, w przypadku stwierdzenia, że na skutek dokonanych naruszeń przepisów ruchu drogowego, suma przypisanych za te naruszenia punktów karnych w prowadzonej przez Policję ewidencji przekroczyła 24. Obowiązek ten nie może więc zostać w żaden sposób uchylony poprzez późniejsze zachowanie kierowcy, a w szczególności poprzez przystąpienie do szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i dokonaną w tym trybie redukcję punktów, co znajduje potwierdzenie w przepisach wykonawczych do ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 130 ust. 4 powołanej ustawy – jak kontynuował Sąd - zostało natomiast wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, które weszło w życie w dniu 9 czerwca 2012 r. (dalej: "rozporządzenie z 2012 r."), które uchyliło poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (dalej: "rozporządzenie z 2002 r."). W § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2012 r. prawodawca stwierdził przy tym, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Analogicznie brzmiała również treść § 8 ust. 6 poprzednio obowiązującego rozporządzenia z 2002 r. Zatem, jak podkreślił Sąd, zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia mogło nastąpić tylko wówczas, gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24. W przypadku przekroczenia tej liczby kierowca jest bowiem poddawany obowiązkowemu sprawdzeniu kwalifikacji, skierowaniu na badania psychologiczne i innym konsekwencjom wynikającymi z przepisów. W niniejszej sprawie, jak wywodził Sąd, przypisano skarżącemu w okresie od [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] października 2012 r. łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W tej sytuacji zatem organy obu instancji słusznie przyjęły, że skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów (24) i tym samym musiał zostać poddany obowiązkowi badań psychologicznych. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo również wykluczyły możliwość odjęcia skarżącemu punktów z uwagi na odbyte w dniu [...] listopada 2012 r. szkolenie, gdyż w chwili jego rozpoczęcia skarżący miał przekroczone 24 punkty, tak więc nie mógł skorzystać z dobrodziejstwa art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Sąd podzielił również stanowisko organu w kwestii interpretacji § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2012 r., uznając ostatecznie, że na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie wpływał również fakt, iż 6 punktów przypisanych skarżącemu za zdarzenie z dnia [..] października 2012 r. uzyskało charakter ostateczny wskutek wydana w dniu w dniu [...] października 2013 r. wyroku przez Sąd Rejonowy w Ł. VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w P. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, Sąd przyjął, że zarówno rozporządzenie z 2002 r. (jak też z 2012 r.) wydane zostały w celu dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Ustawodawca zawarł zatem wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań delegowanych do rozporządzenia. W związku z tym – jak argumentował Sąd - kwestionowany przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2012 r. niewątpliwie realizuje wytyczne ustawodawcy, co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Ograniczenie możliwości zmniejszenia ilości punktów karnych po przekroczeniu przez kierowcę wyznaczonego przez ustawodawcę limitu punktów ma na celu dyscyplinowanie i wdrażanie kierowców do przestrzegania przepisów ustawy a także zapobieganie naruszeniu przez nich przepisów ruchu drogowego. Pierwszy cel osiągany jest poprzez samo nałożenie obowiązku poddania kierowcy wielokrotnie naruszającego przepisy ruchu drogowego określonym procedurom weryfikacyjnym (tak w zakresie praktycznych umiejętności prowadzenia pojazdów, jak też posiadanych ku temu predyspozycji psychologicznych), drugi natomiast poprzez eliminację z grona uprawnionych do kierowania pojazdami tych kierowców, którzy przeszli ww. procedury weryfikacyjne ze skutkiem negatywnym. Regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy więc realizacji celu unormowań ustawowych. Właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, że kwestionowany w skardze przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia nie tylko więc odpowiada unormowaniom zawartym w art. 124 ust.1 pkt 2 lit. b, art. 130 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4. Reasumując, w ocenie Sądu, organy stosując § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r., nie naruszyły przepisów Konstytucji RP i zakresu delegacji wynikającej z ustawy – Prawo o ruchu drogowym, bowiem rozporządzenie prawidłowo wykonując delegację ustawową w zgodzie z regulacjami ustawowymi wyłączyło możliwość zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec kierowcy, który przed rozpoczęciem szkolenia dopuścił się naruszeń na łączną sumę punktów przekraczających 24. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok całości, W. M. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi naruszenie prawa materialnego, tj. § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego przez jego zastosowania, w sytuacji gdy przepis ten został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy - Prawo o mchu drogowym, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż wyżej wskazany przepis stanowił podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji. Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji a także decyzji Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej akcentowano, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego tj. § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego przez jego zastosowanie, gdyż przepis ten został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Kwestionowany przepis winien bowiem jedynie stanowić o liczbie punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, a nie określanie okoliczności, w jakich odbycie takiego szkolenia nie może skutkować zmniejszeniem liczby uzyskanych punktów. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstawy kasacyjnej, przytoczonej w skardze kasacyjnej a które to podstawa okazała się nieuzasadniona. Skarżący zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie prawa materialnego, w postaci zastosowania § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, w sytuacji gdy przepis ten został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy - Prawo o mchu drogowym, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż wyżej wskazany przepis stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej do Sądu Wojewódzkiego decyzji. Istota jednak zagadnienia, które wystąpiło w analizowanej sytuacji, sprowadzała się do kwestii, czy organ orzekający w sprawach wydania prawa jazdy, a z tego względu również o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne w związku z przekroczeniem przez kierowcę limitu 24 punktów karnych, ujawnionych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji, jest lub nie jest uprawniony by samodzielnie, w toku prowadzonego w/w postępowania administracyjnego, uwzględniać – niezależnie od treści wpisu istniejącego w ewidencji - skutki odbycia przez kierowcę szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Udzielenie bowiem odpowiedzi na to pytanie przesądzało w rozpatrywanej sprawie o zasadności zarzutu kasacyjnego. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, która to ustawa na mocy przepisu przejściowego (art. 136 ust. 1) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, miał w tym przypadku zastosowanie Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do ewidencji. Natomiast, na zasadzie art. 130 ust. 4 w/w ustawy, Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem właściwym do spraw transportu i Ministrem Sprawiedliwości, ze względu na konieczność dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia: 1. sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego; 2. warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz trybu występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; 3. programu szkolenia i jednostek upoważnionych do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3; 4. liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia; 5. podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1. W wykonaniu tak zakreślonej delegacji ustawowej, w rozporządzeniu z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wskazano, że ewidencję takich kierowców prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1 rozporz.). Osoba zainteresowana ma przy tym prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych, dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez nią naruszeniom. Informacji udziela się lub wydaje się zaświadczenie w siedzibie organu prowadzącego ewidencję, albo – w miarę możliwości technicznych – w innej jednostce Policji (§ 9 rozporz.). Poza tym, informacji o wpisach udziela się podmiotom wymienionym w (§ 10 rozporz.). Z kolei, zgodnie z § 7 w/w rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Analiza treści powyższych regulacji prawnych prowadzi więc do wniosku, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. On tylko również ma kompetencję do usuwania punktów karnych, przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 omawianej ustawy. W sytuacji bowiem, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu ( w braku odmiennych postanowień) tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że – zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13, z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11, z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt 1721/10, z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09, z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1451/09 i postanowienie z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11) – wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych więc, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Uprawnionym zatem jest pogląd, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Organy te - po myśli art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym - wiąże wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie danego kierowcy na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem silnikowym, a który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów karnych. jeżeli przekroczył liczbę punktów 24 otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 niniejszej ustawy .Zgodnie bowiem z w/w przepisem, badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany w drodze decyzji przez organ, jeżeli przekroczył liczbę punktów 24 otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy. Nie jest możliwe przyjęcie poglądu odmiennego, jaki reprezentuje skarżący. Stanowisko takie mogłoby bowiem skutkować tym, że po pierwsze, nie było by żadnej pewności, ile punktów karnych zostało danemu kierowcy przyznane. Inna ich ilość wynikałaby z wpisów zawartych w ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji, a inna - byłaby przyjmowana jako fakt w prowadzonym przez dany organ postępowaniu administracyjnym. Po drugie, taki stan rzeczy prowadziłby praktycznie do obejścia przepisów prawa, gdyż organ niebędący komendantem wojewódzkim Policji, prowadząc własne postępowanie dowodowe na okoliczność ilości naliczonych kierowcy punktów karnych, w ten sposób w rzeczywistości decydowałby o ich ilości. W rezultacie ewidencja policyjna stawałaby się całkowicie zbędną. Po trzecie, w ten sposób inny organ administracyjny, uznając, że stan faktyczny jest odmienny, niż wynika to z zapisów istniejących w ewidencji, niejako "poprawiałby" zawarte w niej dane. Taka zaś sytuacja powodowałaby, że to nie sąd administracyjny sprawowałby kontrolę administracji publicznej, a kontrolę tę sprawowałby de facto inny organ administracyjny, choć takich uprawnień nie posiada. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba zatem stwierdzić, że oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., utrzymującą w mocy decyzję Starosty P. orzekającą o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne z zakresu psychologii transportu w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., złożonym w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, odpowiadało prawu, choć uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie było w pełni prawidłowe. W analizowanej sprawie nie miał bowiem w ogóle zastosowania przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego a zatem wywody Sądu I instancji, zawarte w motywach zaskarżonego wyroku a dotyczące tego przepisu, nie miały doniosłości prawnej. Przepis ten miał bowiem zastosowanie tylko w postępowaniu przed organem policyjnym prowadzącym ewidencję. Powyższe czyniło więc automatycznie niezasadnym zarzut kasacyjny zarzucający Sądowi Wojewódzkiemu obrazę w/w przepisu poprzez jego zastosowanie. Rozstrzygnięcie o tym, czy przepis § 8 ust. 6 cytowanego wyżej rozporządzenia jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej w tym sensie, że nie wykracza poza delegację ustawową, czy też jest bardziej restrykcyjny niż przepis ustawowy ( art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym) mogłoby być przedmiotem rozważań, ale w innym, odrębnym postępowaniu. Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny – na zasadzie art. 184 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło