II SA/Po 585/14

Dnia 19 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2014 roku sprawy ze skargi W.K. na uchwałę Rady Gminy Czerwonak z dnia 16 września 2010 roku Nr 406/LVII/2010 w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza, że uchwała Rady Gminy Czerwonak z dnia 16 września 2010 roku Nr 406/LVII/2010 w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Czerwonak jest niezgodna z prawem, II. zasądza od Gminy Czerwonak na rzecz skarżącego kwotę [...],- zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. W dniu 21 czerwca 2007 r. Rada Gminy Czerwonak (dalej "Rada") podjęła uchwałę nr 73/XI/2007 w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Czerwonak. Uchwałą nr 216/XXXI/2008 z dnia 20 listopada 2008 r. Rada, działając na podstawie art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.; obecnie tekst jedn. ustawy opubl. w Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.; dalej "u.o.p."), wyznaczyła Obszar Chronionego Krajobrazu pod nazwą "Łąki Annowskie", położonego na terenie gminy Czerwonak we wschodniej części wsi Annowo i Miękowo, obręb geodezyjny Owińska, wynoszący 315,19 ha. W dniu 16 września 2010 r. Rada podjęła uchwałę nr 406/LVII/2010 w sprawie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Czerwonak przyjętego uchwałą nr 173/XXVIII/2000 z dnia 14 czerwca 2000 r., zmienioną uchwałą Nr 219/XXXV/2000 z dnia 13 grudnia 2000 r. (dalej także jako "uchwała nr 406/LVII/2010"). W załączniku 3 do tej uchwały zostały negatywnie rozstrzygnięte uwagi W.K. – współwłaściciela nieruchomości położonych w Owińskach w gminie Czerwonak: działki [...] i [...]. W uzasadnieniu wskazano na dążenie do zachowania rolniczego i rolniczo-leśnego charakteru strefy zgodnie z rozporządzeniem Wojewody Wielkopolskiego nr 4/05 z 2005 r. w sprawie Planu Ochrony Parku Krajobrazowego "Puszcza Zielonka". W.K., po uprzednim wezwaniu Rady do usunięcia naruszenia prawa (k. 103 akt administracyjnych), pismem z dnia 24 marca 2011 r. wniósł skargę na uchwałę nr 406/LVII/2010, domagając się stwierdzenia jej nieważności. Skarżący podniósł szereg zarzutów, które w istocie koncentrowały się na dwóch zagadnieniach. Po pierwsze, W.K. poddał pod wątpliwość prawidłowość postępowania Rady Gminy Czerwonak, która jego zdaniem: z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP (zasady demokratycznego państwa prawa) i § 82, 84 i 141 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908 ze zm.) pod pozorem zmiany zastąpiła całe dotychczasowe Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Czerwonak nowym studium, oraz z naruszeniem art. 11 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.; obecnie tekst jedn. ustawy opubl. w Dz. U z 2012 r., poz. 647 ze zm.; dalej "u.p.z.p.") przyjęła studium opracowane z przekroczeniem zakresu umocowania udzielonego Wójtowi Gminy Czerwonak (umocowanie dotyczyło dokonania zmian w studium, a nie opracowania nowego aktu). Po drugie, zdaniem W.K. Rada Gminy naruszyła też art. 10 ust.1 pkt 9, art. 10 ust. 2 pkt 2 i 3 u.p.z.p. oraz § 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. U. Nr 118, poz. 1233 ze zm. – dalej "rozporządzenie w sprawie zakresu projektu studium"). Nastąpiło to przez uwzględnienie w studium obszaru chronionego krajobrazu – Łąki Annowskie" ustanowionego uchwałą Rady Gminy Czerwonak 216/XXXI/2008 z dnia 20 listopada 2008 r. i to pomimo, że uchwała ta utraciła moc obowiązującą. Po trzecie wreszcie, W.K. stwierdził, iż Rada Gminy uchybiła art. 6 ust. 2 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie jego interesu oraz art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie w zmienionych studium dotychczasowego przeznaczenia terenu, jak również stanu prawnego gruntów, w szczególności pozbawienie skarżącego prawa do zabudowy działek stanowiących jego własność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę wyrokiem z dnia 20 lipca 2011 r., II SA/Po 357/11 uznał, że nie doszło do nadużycia władztwa planistycznego przez gminę. Powołując się na art. 27 u.p.z.p. Sąd stwierdził, że gmina nie dopuściła się zarzucanego naruszenia prawa - art. 11 w zw. z art. 9 ust. 1 u.p.z.p., bowiem w sprawie została zachowana sekwencja czynności, o których mowa w art. 11 u.p.z.p. Powołując się na art. 27 u.p.z.p. Sąd stwierdził, że w postępowaniu planistycznym zostały dokonane stosowne ogłoszenia i obwieszczenia, a strona skarżąca miała możliwość zapoznania się z rozwiązaniami przyjętymi w projekcie zmiany studium, w tym wzięła udział w dyskusji publicznej w dniu 24 kwietnia 2010 r., jak również wniosła uwagi do wyłożonego do publicznego wglądu projektu zmiany studium (pismo skarżącego z dnia 25 maja 2010 r.). Sąd uznał, że Wójt Gminy Czerwonak nie przekroczył umocowania udzielonego w uchwale Rady z dnia 21 czerwca 2007 r. i miał kompetencję do sporządzenia projektu zmiany studium. Za nietrafny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 9, ust. 2 pkt 2 i 3 u.p.z.p. oraz § 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia w sprawie zakresu projektu studium w odniesieniu do uwzględnienia w Studium obszaru chronionego krajobrazu "Łąki Annowskie". W ocenie Sądu uchwała nr 216/XXXI/2008 z dnia 20 listopada 2008 r., wyznaczająca tego rodzaju obszar, obowiązuje pomimo zmiany art. 23 u.o.p. z dniem 1 sierpnia 2009 r. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 6 ust. 2 u.p.z.p. i art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Sąd wskazał, że przyjęcie, iż gmina nie może wyłączyć pewnych gruntów spod zabudowy kierując się interesem społecznym, gdyż sprzeciwiają się temu ich właściciele, podważałoby istotę przysługującego gminie władztwa planistycznego i naruszałoby przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.z.p., a także art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.p.z.p. Wobec tego gmina może w studium wytyczyć takie zasady zagospodarowania przestrzennego, które służą ograniczeniu prawa własności w planie miejscowym. W dalszej części wyroku II SA/Po 357/11, nie podzielając argumentacji skarżącego odnoszącej się do dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu, Sąd stwierdził, że obowiązek uwzględnienia w studium uwarunkowań wynikających między innymi z dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu (art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) nie oznacza wymogu skopiowania dotychczasowych zapisów, bowiem stanowiłoby to w istocie zaprzeczenie władztwa planistycznego gminy, a wśród innych równorzędnych uwarunkowań wymienione zostały w ustawie także stan środowiska i wymogi ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego (art. 9 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W.K., domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r., II OSK 22/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – przyp. WSA) poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich okoliczności sprawy. Wskazał, że wprawdzie szczegółowo, wnikliwie i prawidłowo została przeanalizowana moc obowiązująca uchwały nr 216/XXXI/2008 w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu we wsi Annowo i Miękowo, jednakże nie poddano badaniu zakresu wprowadzanych tą uchwałą zakazów. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w procesie planistycznym należy uwzględniać także ochronę prawa własności. Ograniczając prawa właścicieli nieruchomości w tak szerokim zakresie poprzez kierunkową zmianę przeznaczenia terenu z mieszkalnego na rolniczy i wprowadzenie zakazu zabudowy należy mieć na względzie art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i wynikające z nich konsekwencje w postaci potrzeby badania – w kontekście zasady proporcjonalności – konieczności (niezbędności) wprowadzanych ograniczeń prawa własności i ich zakresu. Sąd kasacyjny wskazał, że oceniając, czy doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego należy rozważyć m.in. także poprzednie przeznaczenie nieruchomości w studium i jego skutki w postaci rozdrobnienia gruntów rolnych, do którego doszło w wyniku podziałów działek, jak również uregulowania ustawowe wprowadzające formy ochrony przyrody o różnym charakterze. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji, gdy poprzednie uregulowania Studium dopuszczały na określonym terenie zabudowę mieszkaniową, wprowadzenie na nim całkowitego zakazu zabudowy, uzasadnionego przede wszystkim potrzebą ochrony przyrody, choć możliwe w szczególnych uzasadnionych sytuacjach, wymaga wnikliwego rozważenia, m.in. na gruncie przepisów u.o.p., które z taką formą ochrony jaką są parki krajobrazowe i obszary chronionego krajobrazu nie wiążą całkowitych zakazów zabudowy. W wyroku II OSK 22/12 Naczelny Sąd Administracyjny uznał natomiast za niezasadne zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przepisów regulujących zasady techniki prawodawczej, bowiem przepisy rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" nie mogą stanowić podstawy do oceny legalności miejscowych aktów normatywnych, w tym zwłaszcza aktów o tak szczególnej konstrukcji i charakterze jak studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Tym samym nawet ewentualne naruszenie określonych w rozporządzeniu zasad legislacji nie może stanowić podstawy do uznania, że uchwalając zmiany w studium naruszono zasady jego sporządzania. Za nietrafne Sąd kasacyjny uznał także zarzuty dotyczące tego, czy zaskarżona uchwała stanowi aktualizację studium, czy jest to, wbrew treści uchwały o przystąpieniu do sporządzenia jego zmiany, w istocie nowy akt prawny. W tym zakresie wskazał, że u.p.z.p. dopuszcza zmianę studium, nie określając zakresu takich zmian, a jedynie wprowadzając wymóg zachowania trybu właściwego dla jego uchwalania. Ponownie rozpoznając sprawę, wyrokiem z dnia 18 lipca 2012 r., II SA/Po 368/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że zaskarżona uchwała nr 406/LVII/2010 została wydana z naruszeniem prawa i określił, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. Sąd ten wskazał, że dokonując oceny działań organu w procesie planistycznym związanym z opracowaniami i przyjęciem studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Czerwonak należy mieć na względzie przepisy kształtujące w polskim systemie prawa ochronę prawa własności zwłaszcza, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku (II OSK 22/12), art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, przepisy u.o.p., w szczególności zawarte w Rozdziale 2 "Formy ochrony przyrody" w końcu przepisy u.p.z.p., w tym zwłaszcza określone w art. 10 uwarunkowania, które powinny być uwzględnione w procesie planistycznym związanym ze sporządzaniem studium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku II SA/Po 368/12 zgodził się dalej ze skarżącym (nie podzielając jednakże jego poglądu o utracie mocy obowiązującej uchwały nr 216/XXXI/2008 w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu we wsi Annowo i Miękowo), że wprowadzenie w akcie prawa miejscowego, czy też akcie planistycznym, zakazów dalej idących od dopuszczalnych przepisami ustaw narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), a także nakazy ochrony prawa własności wyrażone w art. 64 ust. 3 oraz art. 20 i 21 Konstytucji RP. Sąd wskazał, że istniejące na terenie objętym studium formy ochrony przyrody nie pozwalają na wprowadzenie tak daleko idącego ograniczenia prawa własności jakim jest bezwzględny zakaz zabudowy kubaturowej. W konkluzji Sąd uznał (II SA/Po 368/12), że skarga miała uzasadnione podstawy, bowiem przy uchwalaniu zmiany studium doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 17 i 24 u.o.p., art. 10 u.p.z.p., a także zasady ochrony prawa własności wyrażonej w art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Od wyroku II SA/Po 368/12 skargi kasacyjne wnieśli W.K. i Gmina Czerwonak. W.K. zarzucił naruszenie: – art. 94 ust. 2 u.s.g. w zw. z art. 147 § 1 P.p.s.a. polegające na tym, że przepis art. 94 ust. 2 u.s.g. nie został zastosowany w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym jego zastosowanie, w konsekwencji czego Sąd orzekł o wydaniu zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa, w sytuacji gdy przepis szczególny, jakim jest art. 94 ust. 2 u.s.g., obligował Sąd do orzeczenia o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały; – art. 147 § 1 P.p.s.a., polegające na tym, że przepis ten został zastosowany w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie powinien być zastosowany, wobec spełnienia się przesłanek określonych w art. 94 ust. 2 u.s.g.; – art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na tym, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyjaśniono podstawy prawnej, na której oparto rozstrzygnięcie, nie ustosunkowano się do wszystkich okoliczności sprawy oraz nie dokonano wyczerpującej oceny zgodności zaskarżonej uchwały z prawem w zakresie stopnia istotności stwierdzonych naruszeń prawa. Gmina Czerwonak w swej skardze kasacyjnej zakwestionowała natomiast stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jakoby treść studium miała być determinowana dotychczasowym przeznaczeniem terenu w poprzednio obowiązującym studium (Gmina wskazała na naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 1 i art. 10 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p.). Zdaniem skarżącej kasacyjnie, nie można też z § 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zakresu projektu studium wyprowadzać wymogu, aby uchwała studialna posiadała pogłębioną analizę wpływu uwarunkowań, o których mowa w art. 10 ust. 1 u.p.z.p. na ustalenie kierunków i zasad zagospodarowania przestrzennego gminy. Dodatkowo Gmina podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest: art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez naruszenie adresowanego do tego Sądu nakazu rozstrzygania w granicach danej sprawy; art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez naruszenie adresowanego do tego Sądu nakazu prawidłowego zrekonstruowania stanu sprawy oraz jego przedstawienia w uzasadnieniu wyroku oraz art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez Sąd do wskazań zawartych w wyroku II OSK 22/12. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014 r., II OSK 2845/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2012 r., II SA/Po 368/12 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Z kolei skargę kasacyjną Gminy Czerwonak oddalił, uznając że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności odniósł się do skargi kasacyjnej Gminy Czerwonak. Stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów prawa wskazane w skardze kasacyjnej Gminy Czerwonak nie uwzględniały art. 190 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te w sposób bezpośredni lub pośredni sprowadzają się do kwestii, które zostały już rozstrzygnięte wyrokiem II OSK 22/12. Przesądzono w nim, wskazując na konstytucyjną zasadę proporcjonalności, iż w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma poprzednie przeznaczenie nieruchomości w studium. Dlatego też zarzuty naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zakresu projektu studium jako dotyczące kwestii rozstrzygniętej już przez Naczelny Sąd Administracyjny nie mogły zostać uznane za zasadne. Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny (II OSK 2845/12) stwierdził, że w świetle stanowiska wyrażonego w wyroku II OSK 22/12 nie jest dopuszczalne dalsze prowadzenie dysputy co do tego, że przeznaczenie terenu określa tylko i wyłącznie plan miejscowy. Naczelny Sąd Administracyjny (II OSK 2845/12) za nietrafny uznał też zarzut dotyczący naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. Zakwestionował nadto zarzut uchybienia art. 141 § 4 P.p.s.a., uznając że uzasadnienie wyroku (II SA/Po 368/12) odpowiadało wymogom zakreślonym tym przepisem. Wyjaśniając swe stanowisko w odniesieniu do skargi kasacyjnej W.K. (II OSK 2845/12) Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że w punkcie I sentencji wyroku II SA/Po 368/12 uznano, iż uchwała została wydana z naruszeniem prawa, a jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 74 ust. 1 u.s.g. (chodziło o art. 94 ust. 1 u.s.g.). Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że w sprawach ze skarg na uchwałę jednostki samorządu terytorialnego możliwe są trzy rodzaje rozstrzygnięć, z których dwa zostały uregulowane w art. 147 § 1 P.p.s.a., zaś trzeci w art. 94 ust. 2 u.s.g. W związku z tym, że w momencie orzekania przez Sąd upłynął rok od podjęcia zaskarżonej uchwały możliwe były dwa rozstrzygnięcia: orzeczenie, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa (art. 147 § 1 P.p.s.a.), bądź orzeczenie o niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem ( art. 94 ust. 2 u.s.g.). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynikało dlaczego Sąd pierwszej instancji jako podstawę rozstrzygnięcia przyjął art. 147 § 1 P.p.s.a., co stanowiło naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie zaszły podstawy do orzeczenia o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały Rady Gminy Czerwonak z dnia 16 września 2010 r. nr 406/LVII/2010 w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (art. 94 ust. 2 u.s.g.). Przed przystąpieniem do przedstawienia motywów rozstrzygnięcia określonego w sentencji niniejszego wyroku podkreślić trzeba, że sprawa ze skargi W.K. już była dwukrotnie rozpoznawana tak przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (II SA/Po 357/11, II SA/Po 368/12), jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny (II OSK 22/12, II OSK 2845/12). Przypomnieć nadto należy, że zgodnie z art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przez co rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Węzłowe zagadnienia materialnoprawne niniejszej sprawy zostały przesądzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2012 r., II OSK 22/12, co zostało zresztą jednoznacznie potwierdzone w kolejnym wyroku tegoż sądu z dnia 11 kwietnia 2014 r., II OSK 2845/12 (którym oddalono m.in. skargę kasacyjną Gminy Czerwonak). W orzeczeniu II OSK 22/12 Naczelny Sąd Administracyjny – uznawszy prawidłowość ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w kwestii obowiązywania uchwały nr 216/XXXI/2008 Rady Gminy Czerwonak z dnia 20 listopada 2008 r. w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu we wsi Annowo i Miękowo – stwierdził, że Sąd pierwszej instancji powinien badać zakres wprowadzanych tą uchwałą zakazów. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że na terenie gminy Czerwonak i w jej okolicach dochodzi do zbiegu Obszaru Chronionego Krajobrazu "Łąki Annowskie" oraz Parku Krajobrazowego Puszcza Zielonka. Z obszarami tymi u.o.p. wiąże możliwość wprowadzania różnego rodzaju nakazów i zakazów. Z kolei odnosząc się dalej do procesu planistycznego (zaliczając do niego proces uchwalania studium) wskazał, że powinien on uwzględniać ochronę prawa własności. Dotyczy to także studium, które pośrednio wpływa na prawa właścicieli nieruchomości. W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego ograniczając prawa własności właścicieli nieruchomości w tak szerokim zakresie poprzez kierunkową zmianę przeznaczenia terenu z mieszkalnego na rolniczy i wprowadzenie zakazu zabudowy, należy mieć na względzie przepisy art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust.3 Konstytucji RP i wynikające z nich konsekwencje w postaci potrzeby badania – w kontekście zasady proporcjonalności – konieczności (niezbędności) wprowadzanych ograniczeń prawa własności i ich zakresu. Studium, podobnie jak plan miejscowy, jest wyrazem władztwa planistycznego gminy a to władztwo, podobnie jak prawa własności właścicieli nieruchomości, podlega ograniczeniom. Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny (II OSK 22/12) stwierdził, że oceniając, czy doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego należy rozważyć m.in. także poprzednie przeznaczenie nieruchomości skarżącego w studium i jego skutki w postaci rozdrobnienia gruntów rolnych, do którego doszło w wyniku podziałów działek, uregulowania ustawowe wprowadzające formy ochrony przyrody o różnym charakterze i powiązane z nimi nakazy i zakazy oraz charakter tych nakazów i zakazów oraz rodzaje zakazów wynikające z aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze objętym zaskarżonym, zmienionym, studium. Naczelny Sąd Administracyjny dodał też, że w sytuacji gdy poprzednie uregulowania studium dopuszczały na określonym terenie zabudowę mieszkaniową, to wprowadzenie na nim całkowitego zakazu zabudowy, uzasadnionego przede wszystkim potrzebą ochrony przyrody, choć możliwe w szczególnych uzasadnionych sytuacjach, wymaga wnikliwego rozważenia, m.in. na gruncie przepisów u.o.p., które z taką formą ochrony jaką są parki krajobrazowe i obszary chronionego krajobrazu nie wiążą całkowitych zakazów zabudowy. Innymi słowy, skoro ingerencja planistyczna gminy jest wyjątkiem od zasady nienaruszalności własności gruntu przez władze publiczne, to także wyznaczenie w studium a zwłaszcza w planie miejscowym dodatkowych ograniczeń wykonywania prawa własności, musi być adekwatnie szczegółowo, profesjonalnie i wiarygodnie uzasadnione. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014 r., II OSK 2845/12 Naczelny Sąd Administracyjny po raz kolejny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, przy czym w tym przypadku bezpośrednią przyczyną uwzględnienia skargi W.K. była w istocie kwestia sposobu sformułowania sentencji wyroku (o czym niżej). Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że wyrokiem II OSK 2845/12 oddalono też skargę kasacyjną Gminy Czerwonak, która podjęła próbę zakwestionowania oceny prawnej sprawy zaprezentowanej w wyroku II SA/Po 368/12. Naczelny Sąd Administracyjny w sposób jednoznaczny wypowiedział się, że w świetle wyroku II OSK 22/12 nie ma już podstaw do rozważania argumentu, iż to tylko plan miejscowy może określać przeznaczenie nieruchomości (tak wywodziła Gmina Czerwonak). Według Naczelnego Sądu Administracyjnego (w świetle art. 190 P.p.s.a.) zostało przesądzone, iż w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma poprzednie przeznaczenie nieruchomości w studium. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II OSK 2845/12 pozostawił obecnie orzekającemu Sądowi stosunkowo wąsko określone zagadnienie do rozstrzygnięcia. Wskazał, że w sprawie możliwe jest wydanie dwóch rozstrzygnięć: orzeczenia, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa (art. 147 § 1 P.p.s.a.), bądź orzeczenia o niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem ( art. 94 ust. 2 u.s.g.), a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powinien rozważyć, które rozstrzygnięć jest właściwe z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa. Po pierwsze Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni akceptuje i przyjmuje za swoje rozważania dotyczące oceny zaskarżonej uchwały Rady nr 406/LVIIX/2010 w sprawie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Czerwonak, które zostały uprzednio przedstawione w uchylonym wyroku II SA/Po 368/12. Podkreślić trzeba, że uzasadnienie tego wyroku, w części merytorycznej, nie zostało podważone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II OSK 2845/12. Jak trafnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II OSK 22/12, dokonując oceny działań organu w procesie planistycznym związanym z opracowaniami i przyjęciem studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Czerwonak należy mieć na względzie przepisy kształtujące w polskim systemie prawa ochronę prawa własności zwłaszcza art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, przepisy ustawy o ochronie przyrody, w szczególności zawarte w Rozdziale 2 "Formy ochrony przyrody", oraz przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym zwłaszcza określone w art. 10 ustawy uwarunkowania, które powinny być uwzględnione w procesie planistycznym, związanym ze sporządzaniem Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy. Ten ostatni przepis nakazuje w procesie planistycznym związanym z opracowywaniem Studium uwzględnić między innymi takie uwarunkowania jak dotychczasowe przeznaczenie, zagospodarowanie i uzbrojenie terenu (art. 10 ust. 1 pkt 1), stan środowiska w tym stan rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wielkości i jakości zasobów wodnych oraz wymogów ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego. Niewątpliwie wymienione w powołanym przepisie uwarunkowania jakie należy uwzględnić w studium mają charakter równorzędny, a więc przy opracowaniu Studium nie można nadać prymatu wymogom ochrony przyrody nad określonym w punkcie pierwszym obowiązkiem uwzględnienia dotychczasowego przeznaczenia terenu. Ustalenie właściwych proporcji pomiędzy chronionymi dobrami (w tym przypadku zasadą ochrony prawa własności i ochrony przyrody), a także wyważenie interesu indywidualnego i publicznego powinno nastąpić z uwzględnieniem przepisów Konstytucji, a w szczególności art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP a także przepisów ustawy o ochronie przyrody w zakresie w jakim wprowadzając określone formy ochrony przyrody, dopuszcza ona wprowadzenie ograniczeń w zakresie możliwości ograniczania prawa zabudowy nieruchomości. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. U. Nr 118 poz. 1233) projekt studium powinien zawierać uzasadnienie zawierające objaśnienia przyjętych rozwiązań oraz syntezę ustaleń studium, a zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia, w projekcie należy określić wpływy uwarunkowań, o których mowa w art. 10 ust. 1 u.p.z.p., na ustalenie kierunków i zasad zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszym składzie w zaskarżonej uchwale i jej uzasadnieniu zabrakło pogłębionej analizy dotyczącej przyjętych rozwiązań. Brak jest zwłaszcza jakichkolwiek rozważań w przedmiocie dopuszczalności i uzasadnionej potrzebą ochrony przyrody, konieczności zmiany dotychczasowego – istniejącego, w momencie przystąpienia do procedury planistycznej – sposobu zagospodarowania terenu, na którym położone są działki skarżącego. Zgodnie z Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Czerwonak, przyjętym uchwałą nr 173/XXVIII/2000 z dnia 14 czerwca 2000 r., tereny na których znajdowały się działki skarżącego, oznaczone symbolem M2, przewidziane były jako tereny rozwoju budownictwa rezydencjalnego. Na skutek zmiany Studium dokonanej zaskarżoną uchwałą działki te znalazły się w strefie rolniczej przestrzeni produkcyjnej (w paśmie krajobrazowym oznaczonym symbolem "O" obejmującym otulinę Parku Krajobrazowego "Puszcza Zielonka" oraz fragmenty nieleśne tego Parku (część II studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy), dla których wprowadzono zakaz zabudowy (3. obszary wyłączone z zabudowy, 3.1 obszary współtworzące system przyrodniczy gminy). Jednocześnie – na datę uchwalenia zaskarżonego studium Gminy Czerwonak – w części pasma "O" zostały ustanowione, na podstawie u.o.p., nakazy i zakazy dotyczące zagospodarowania przestrzennego, w tym przyjęta uchwałą Rady Gminy Czerwonak forma ochrony przyrody w postaci obszaru chronionego krajobrazu "Łąki Annowskie", obejmującego wsie Annowo i Miękowo, na którym to terenie wprowadzono nakaz utrzymania obszarów w rolniczym wykorzystaniu (IV Kierunki dotyczące obszarowych elementów zagospodarowania, 1.2 Pasmo krajobrazów otwartych). Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd przedstawiony już w tej sprawie w wyroku II OSK 22/12 i powtórzony w wyroku II SA/Po 368/12, że tak daleko idąca kierunkowa zmiana przeznaczenia terenu w Studium z mieszkalnego na rolniczy połączona z zakazem zabudowy podyktowana względami ochrony przyrody może nastąpić jedynie w wyjątkowych szczególnie uzasadnionych sytuacjach z uwzględnieniem zasad konstytucyjnej ochrony własności i jedynie w ramach wyznaczonych przez art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Sąd stwierdza, że wyznaczona tymi przepisami zasada wyważenia interesu społecznego i indywidualnego nie została w odniesieniu do uchwały nr 406/LVII/2010 zachowana. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Dopuszczona w obowiązującym porządku prawnym możliwość ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw nie może jednak naruszać istoty tych wolności i praw i nie może prowadzić do zachwiania relacji pomiędzy konstytucyjnym dobrem, które jest ograniczane (prawo własności), a celem jakiemu to ograniczenie ma służyć. Zdaniem Sądu trafnie już wcześniej zauważono w wyroku II SA/Po 368/12, że do takiego zakłócenia proporcji między dobrem ograniczonym (prawem własności), a celem któremu to ograniczenie ma służyć (ochrona środowiska) doszło w niniejszej sprawie. Wprowadzone w zaskarżonym studium Gminy Czerwonak zakazy zabudowy określonych terenów i nakaz zachowania określonych obszarów w rolniczym zagospodarowaniu nie znajduje ustawowego umocowania ze względu na formy ochrony przyrody znajdujące się na tych terenach. W dacie uchwalenia zaskarżonego studium w granicach Gminy Czerwonak i jej okolicach ustanowione były obszary ochronne: Obszar Chronionego Krajobrazu "Łąki Annowskie" oraz Parku Krajobrazowy Puszcza Zielonka. Przepisy u.o.p. dla tych form ochrony przyrody wprowadzają różnorakie nakazy i zakazy określone w art. 17 ustawy (dla parku krajobrazowego) i w art. 24 ustawy (dla obszaru chronionego krajobrazu). W żadnym z tych przepisów dotyczących wskazanych wyżej form ochrony przyrody, ustawodawca nie dopuścił tak daleko idącego ograniczenia prawa własności, jak całkowity zakaz zabudowy. Wyjątek dotyczy tylko dwóch sytuacji: w odniesieniu do obszaru chronionego krajobrazu ustawodawca dopuszcza wprowadzenie zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegu rzek, jezior i innych zbiorników wodnych z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (art. 24 ust. 1 pkt 8 u.o.p.), lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od linii brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego (art. 24 ust. 1 pkt 9 u.o.p.), zaś w odniesieniu do parków krajobrazowych wprowadzanie zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej (art. 17 ust. 1 pkt 7 u.o.p.) oraz zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego (art. 17 ust. 1 pkt 8 u.o.p.). Żadna jednak z tych sytuacji nie zachodzi w niniejszej sprawie. Niezależnie podkreślić też trzeba, że argumentem uzasadniającym wprowadzenie zakazu zabudowy na terenach obejmujących działki W.K. nie mógł być sam fakt obowiązywania (w dacie podjęcia uchwały studialnej) uchwały Rady Gminy Czerwonak nr 216/XXXI/2008 z dnia 20 listopada 2008 r. w sprawie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu we wsi Annowo i Miękowo i wywodzone z tej uchwały, względnie przypisywane jej przez Gminę, cele. Uchwała ta nie była bowiem aktem, którego realizacja przemawiałaby za aż tak daleko idącymi restrykcjami w zakresie gospodarki przestrzennej. Dodatkowo Sąd w niniejszym składzie wskazuje, że prawomocnym wyrokiem z dnia 9 września 2013 r., II SA/Po 405/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność wyżej wymienionej uchwały Rady Gminy Czerwonak nr 216/XXXI/2008 w przedmiocie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu we wsi Annowo i Miękowo. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że brak było przekonującej argumentacji na rzecz wyznaczenia na przedmiotowym terenie obszaru chronionego krajobrazu. Zdaniem Sądu (II SA/Po 405/13) uzasadnienie projektu zaskarżonej uchwały było lakoniczne. Z jego treści wynika tylko, że teren znajduje się w otulinie Parku Krajobrazowego Puszcza Zielonka, występują tam rzadkie gatunki zwierząt (np. żurawie), a ponadto w jego granicach przebiegają dwa szlaki turystyczne. Ustalenia te nie zostały poparte żadnymi dowodami, a nadto zabrakło analiz, które wskazywałyby, że przytoczone okoliczności przemawiają w istocie za wyznaczeniem obszaru chronionego krajobrazu. W pozostałym zakresie w uzasadnieniu wskazuje się jedynie w sposób ogólnikowy, że rozważany teren jest "ciekawy pod względem krajobrazowym", stanowiąc także cenne miejsce dla aktywnego wypoczynku na łonie przyrody, bez precyzowania tych sformułowań. W wyroku II SA/Po 405/13 Sąd stwierdził, że przedstawiona argumentacja nie wskazuje na zaistnienie którejkolwiek z podstaw, o jakich mowa w art. 23 ust. 1 u.o.p. Stwierdzenie nieważności uchwały nr 216/XXXI/2008 w przedmiocie wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu we wsi Annowo i Miękowo z wyżej wymienionych powodów potwierdza tylko słuszność tezy, iż wprowadzenie zakazu zabudowy – a więc jednego z najdalej idących ograniczeń prawa własności nieruchomości – na terenach, w obrębie których znajdują się działki skarżącego, nie ma dostatecznego uzasadnienia. W każdym razie, racje przemawiające za koniecznością utrzymania terenów ściśle rolniczych na tych obszarach nie zostały przedstawione przez Radę Gminy w toku procedury studialnej, ani też nie wynikają z przedstawionej Sądowi dokumentacji. Mając na uwadze powyższe Sąd w niniejszym składzie stwierdza, że wprowadzenie w studium zakazów determinowanych względami ochrony przyrody – dalej idących od zakazów przewidzianych przepisami właściwych ustaw określających warunki tej ochrony (u.o.p.), a do tego zakazów, których właściwe organy nie uzasadniły – narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji), a także nakazy ochrony prawa własności wyrażone w art. 64 ust. 3 oraz art. 20 i 21 Konstytucji RP. Reasumując uznać należy, iż skarga miała uzasadnione podstawy, bowiem przy uchwalaniu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Czerwonak doszło do naruszenia przepisów art. 10 u.p.z.p., a także zasady ochrony prawa własności wyrażonej w art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Naruszenie to przejawiało się w ustanowieniu zakazów niewspółmiernych do nakreślonych i zidentyfikowanych przez gminę w toku postępowania studialnego celów związanych z ochroną przyrody, a ponadto zakazów dalej idących aniżeli zakazy, które przewiduje ze względu na takie cele sam ustawodawca w art. 17 i 24 u.o.p. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, iż w sprawie zaistniała podstawa do stwierdzenia niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem w myśl art. 94 ust. 2 u.s.g. W tym miejscu przypomnieć należy, że "Sąd administracyjny, w razie ustalenia, że uchwała rady gminy, będąca aktem prawa miejscowego, dotknięta jest naruszeniem prawa, stwierdza jej nieważność na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 1 zdanie ostatnie ustawy o samorządzie gminnym, natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia prawa stwierdza na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym że została wydana z naruszeniem prawa - bez względu na termin, o jakim mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Orzeczenie zaskarżonego aktu, o jakim mowa w art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym po upływie terminu określonego w art. 94 ust. 1 tej ustawy, dotyczy aktu wydanego z naruszeniem prawa niebędącego aktem prawa miejscowego. W razie nieistotnego naruszenia prawa dotyczącego takiego aktu ma zastosowanie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym - stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa - niezależnie od terminu, o jakim mowa w art. 94 ust. 2 tej ustawy" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2011 r., I OSK 12/11, orzeczenia.nsa.gov.pl; szerzej na ten temat zob. też J. Szuma, "Wyrok stwierdzający niezgodność z prawem uchwały jednostki samorządu terytorialnego" (objaśnienie) [w:] R. Hauser, W. Sawczyn (red.), Pisma procesowe i orzeczenia sądowe w sprawach sądowoadministracyjnych z objaśnieniami, Warszawa 2014, s. 474-477). Naruszenia, którymi dotknięta jest zaskarżona w tej sprawie uchwała nr 406/LVII/2010 są niewątpliwie naruszeniami istotnymi. Do takich bowiem zalicza się między innymi przypadek braku podstawy do podjęcia uchwały określonej treści (zob. Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, "Samorząd Terytorialny" z 2001 r., nr 1-2, s. 92). Wykluczone jest zatem zastosowanie art. 91 ust. 4 u.s.g. W tym stanie rzeczy – z uwagi na upływ roku od podjęcia uchwały – zastosowanie znalazł art. 94 ust. 1 i 2 u.s.g., zgodnie z którym "nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego" (ust. 1). "Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio" (ust. 2). W tym stanie rzeczy Sąd – w oparciu o powołany wyżej art. 94 ust. 2 u.s.g. – stwierdził niezgodność z prawem uchwały Rady Gminy Czerwonak z dnia 16 września 2010 r. nr 406/LVII/2010 w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone skarżącemu koszty złożyły się kwoty: 300 zł (wpis sądowy – k. 2 akt sądowych), 17 zł (opłata skarbowa od pełnomocnictwa – k. 19 akt sądowych), 100 zł (opłata za sporządzeni uzasadnienia – k 67 i 76 akt sądowych), wynagrodzenie radcy prawnego ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490) w wysokości po 240 zł za każde z trzech postępowań przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (II SA/Po 357/11, II SA/Po 368/12 i II SA/Po 585/14). Łącznie kwota kosztów poniesionych przez W.K. niezbędnych do celowego dochodzenia praw w rozumieniu art. 200 P.p.s.a. wyniosła zatem 1137 zł. Uzupełniająco Sąd wyjaśnia przy tym, iż orzekając o wysokości kosztów postępowania podlegających zasądzeniu skarżącemu uznał jednolicie wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym, jeżeli profesjonalny pełnomocnik reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenia (por. postanowienia: z dnia 12 lutego 2009 r., II FZ 38/09, z dnia 1 września 2011 r., I OZ 613/11, z dnia 21 października 2011 r., II FZ 490/11, z dnia 17 września 2012 r., II FZ 753/12, z dnia 11 grudnia 2013 r., I OZ 1179/13 oraz z dnia 14 lutego 2014 r., II FZ 25/14, orzeczenia.nsa.gov.; tak też B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, s. 446). Pogląd taki jest zresztą aprobowany w orzecznictwie sądów administracyjnych). O wykonalności zaskarżonej uchwały Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. uznając, że do czasu uprawomocnienia się wyroku nie podlega ona wykonaniu.