II GSK 2996/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-05-29
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Anna Robotowska, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmniejszenie powierzchni deklarowanej we wniosku o płatności rolnośrodowiskowe w trakcie realizacji zobowiązania stanowi "rażące naruszenie prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej płatność w pełnej wysokości?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielonych w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego nie stanowi "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jeśli nie ma oczywistej sprzeczności między treścią decyzji a przepisem prawnym. Rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych co do interpretacji przepisów nie są wystarczającą podstawą do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. W związku z tym, mimo błędnego uzasadnienia wyroku WSA, skarga kasacyjna została oddalona, ponieważ zaskarżony wyrok odpowiada prawu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przyznania płatności rolnośrodowiskowej S. Ł. na rok 2011. Kierownik Biura ARiMR wydał decyzję przyznającą płatność w pełnej wysokości, mimo że skarżący zmniejszył deklarowaną powierzchnię w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego. Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że przyznanie płatności w pełnej wysokości stanowiło rażące naruszenie prawa. Prezes ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 789/14 w sprawie ze skargi S. Ł. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz S. Ł. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 26 września 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 789/14, w sprawie ze skargi S. Ł. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji: uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR) ustalił, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Kierownik Biura ARiMR) [...] marca 2011 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Na mocy wspomnianej decyzji skarżący podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe w 2010 roku w ramach następujących pakietów:
– Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne – wariant 2.4 Trwałe użytki zielone na powierzchni 316,64 ha,
– Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 – wariant 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 316,64 ha.
S. Ł. [...] maja 2011 r. złożył wniosek kontynuacyjny, a następnie,, [...] sierpnia 2011 r. złożył zmianę do wniosku, w której zmniejszył powierzchnię deklarowaną w wariancie 2.4 oraz w wariancie 5.1 do 316,30 ha. Jednocześnie wycofał część zgłoszonych we wniosku działek z programu rolnośrodowiskowego. W związku z powyższym powierzchnia deklarowana w wariantach 2.4 i 5.1 uległa zmniejszeniu do 312,05 ha.
Kierownik Biura ARiMR decyzją z [...] grudnia 2011 r. przyznał skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe na rok 2011 w łącznej wysokości 480.706,15 zł, w tym z tytułu realizacji wariantu 2.4 do powierzchni 312,05 ha – kwotę 53.197,65 zł, natomiast z tytułu realizacji wariantu 5.1 do powierzchni 312,05 ha kwotę 427.508,50 zł.
Następnie Dyrektor Oddziału ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura ARiMR z [...] grudnia 2011 r., zaś [...] listopada 2013 r. wydał decyzję nr [...] stwierdzającą nieważności wspomnianej decyzji Kierownika Biura ARiMR.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że decyzja, którą przyznano skarżącemu płatność rolnośrodowiskowa na rok 2011 została wydana z naruszeniem prawa materialnego, bowiem skarżący – wbrew treści § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 – dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe) – zmienił zobowiązanie rolnośrodowiskowe w trakcie jego realizacji. Konsekwencją takiego działania winno być zastosowanie sankcji w postaci przyznania płatności w wysokości zmniejszonej o 20%. Tymczasem w decyzji z [...] grudnia 2011 r. organ, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie zastosował powyższej sankcji i przyznał płatność w pełnej, niepomniejszonej wysokości.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR), po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania wniesionego przez S. Ł., decyzją z [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie. Jednocześnie wskazał, że skarżący zmniejszył powierzchnię trwałych użytków zielonych w stosunku do których otrzymał płatność na rok 2010. W związku z tym przyznanie płatności w pełnej wysokości rażąco narusza § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego – co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] grudnia 2011 r.
S. Ł. wniósł skargę na decyzje Prezesa ARIMR.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględnił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji niezasadne stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura ARiMR z [...] grudnia 2011 r.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] grudnia 2011 r. stanowiło rażące naruszenie przepisu § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
WSA zauważył, że w judykaturze oraz doktrynie prawa administracyjnego ugruntowane jest stanowisko w kwestii wykładni pojęcia "rażące naruszenie prawa", zgodnie z którym rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Podstawą zastosowania tej przesłanki może być zatem jedynie niebudzący wątpliwości stan prawny.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, przepis § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jest niejednoznaczny i różnie interpretowany, o czym świadczy rozbieżność występująca w orzecznictwie sądów administracyjnych. WSA stwierdził, że według pierwszego stanowiska zmniejszenie, w okresie objętym zobowiązaniem, powierzchni, na której jest realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, stanowi niezachowanie któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo (§ 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Niezależnie od przyczyny zmniejszenia tej powierzchni, zastosowanie ma § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym w takim przypadku płatność rolnośrodowiskowa podlega o zmniejszeniu o 20% w roku, w którym stwierdzono uchybienie. Takie stanowisko zostało wyrażone w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2751/13 i 8 maja 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2580/13 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 279/14. Odmienny pogląd przedstawiono w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 23 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 472/13 i I SA/Bk 521/13 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5 września 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 651/13. W powołanych orzeczeniach Sądy uznały, że niezachowanie występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, może nastąpić wyłącznie przez dokonanie zmiany uprawy lub zniszczenie uprawy dotychczasowej, w wyniku czego grunt nie jest już zajęty pod uprawę traw lub innych upraw roślin zielonych ewentualnie nie jest już gruntem nieużytkowanym rolniczo. Tylko w takim przypadku może dojść do zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, rozbieżność wykładni przepisu nie stanowi przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z tym w sytuacji gdy przepis prawa będący przedmiotem rozważań organów ARiMR może być wyłożony w różny sposób i każdy z tych sposobów jest możliwy do uzasadnienia, to nie można mówić o jego rażącym naruszeniu.
Prezes ARIMR zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
– na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez uwzględnienie skargi w sytuacji, w której nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, gdyż norma prawna wyrażona w § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego może być w sposób prawidłowy wyłożona tylko w sposób przyjęty przez organ administracji, a w konsekwencji, wobec braku możliwości jej różnorodnego interpretowania, może dojść do jej rażącego naruszenia;
– na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego – poprzez ich niezastosowanie i stwierdzenie, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, mimo że organ nie zastosował sankcji przewidzianej w tym przepisie, w sytuacji w której zachodził obowiązek jego zastosowania.
S. Ł. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę, ponieważ uznał, że decyzja Kierownika Biura ARiMR z [...] grudnia 2011 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, wobec występującej w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności w zakresie interpretacji § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, nie mogło dojść do jego rażącego naruszenia, gdyż różne rozumienie przepisu prawa nie stanowi przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Prezes ARiMR zakwestionował stanowisko WSA, podnosząc, że przepis § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jest jasny i może być interpretowany wyłącznie w sposób przyjęty w zaskarżonej decyzji, zaś powołane przez Sąd pierwszej instancji wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, mające dowodzić możliwości różnego rozumienia tego przepisu są nieprawomocne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się z Prezesem ARiMR, że przepis § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie powinien budzić wątpliwości interpretacyjnych. Powołany przepis stanowi, że jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie. Z kolei w myśl § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 s.1), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści powołanych uregulowań nie wynika, że "niezachowanie", o którym mowa w § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, oznacza tylko zniszczenia lub zmiany uprawy dotychczasowej. Taka wykładnia w sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności treść § 27 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W myśl tego przepisu, ust. 4 nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo w wyniku przeniesienia, w drodze umowy, posiadania gruntów rolnych, na których występują takie użytki lub elementy krajobrazu, lub utraty posiadania takich gruntów, jeżeli ponadto do powierzchni tych gruntów nie została przyznana płatność rolnośrodowiskowa. W związku z tym należy przyjąć, że pojęcie "niezachowania" trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo obejmuje także przeniesienia lub utraty posiadania gruntów. Przeniesienie (w sposób określony przepisem) lub utrata posiadania gruntów, na których występują użytki zielone lub opisane elementy krajobrazu nieużytkowane rolniczo, jest tylko przykładem niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo. Niezachowanie jest przeciwieństwem zachowania (utrzymania, posiadania, przestrzegania) dotychczasowego stanu rzeczy.
Uwzględniając dotychczasowe rozważania należy przyjąć, że każdy rodzaj niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo musi skutkować zmniejszeniem płatności na podstawie § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Przepis § 27 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przewiduje wyjątek od stosowania ust. 4 tj. od przyznawania płatności w pomniejszonej wysokości, jednak tylko w sytuacji określonej w tym przepisie.
Podkreślenia wymaga, że wskazywana przez Sąd pierwszej instancji rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest równoznaczna z rzeczywistą możliwością różnego rozumienia § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Odmienne stanowiska wojewódzkich sądów administracyjnych zostały wyrażone w wyrokach, które nie są prawomocne. Przed poddaniem tych orzeczeń kontroli instancyjnej nie ma dostatecznych podstaw do przyjęcia, że różna interpretacja powołanego przepisu jest możliwa do zaakceptowania a występująca rozbieżność ma charakter trwały.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Skarga kasacyjna podlegała jednak oddaleniu, gdyż zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (art. 184 in fine).
W tym miejscu należy zauważyć, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego celem jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Celem tego postępowania nie jest natomiast ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa zobligowany jest do zbadania, czy z materiału dowodowego wynika, że do rażącego naruszenia prawa doszło i na czym ono polegało. Kodeks postępowania administracyjnego mówi oddzielnie o "naruszeniu prawa" i oddzielnie o "rażącym naruszeniu prawa". Nie każde "naruszenie prawa" wywołuje skutki prawne. Mając na względzie, że "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa" uznać należy, że utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" jest oczywiście niesłuszne. Dla uznania, że wystąpiło kwalifikowane naruszenie prawa, nie wystarczy samo ustalenie faktu jakiegokolwiek "naruszenia prawa", lecz konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Dodać trzeba, że pojęcie "rażące naruszenie prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podlega ścisłej wykładni. Na powyższe zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 maja 1989 r. (sygn. akt IV SA 90/89 ONSA 1989, z. 1, poz. 49), podkreślając, że przedmiotem "rażącego naruszenia prawa" będą najczęściej przepisy prawa materialnego. Wspomniana postać naruszenia jednak może dotyczyć również przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności tych unormowań, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Chodzi więc o wady wyjątkowo ciężkie, które należy usunąć przez unicestwienie obarczonej tymi wadami decyzji administracyjnej. Podkreślenia wymaga, że ocenie podlega sama decyzja, a więc wada kwalifikowana musi tkwić w niej samej.
W sprawie mającej na celu ustalenie rażącego naruszenia prawa, postępowanie administracyjne winno mieć charakter niejako dwustopniowy i stanowić podstawę do podjęcia ustaleń, czy w ogólnym postępowaniu administracyjnym doszło do naruszeń przepisów prawa i jakich, a w przypadku twierdzącej odpowiedzi na to pytanie, do rozważenia, czy naruszenia te mają charakter kwalifikowany, tj. "rażący" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni podziela przedstawione powyżej rozumienie pojęcia "rażącego naruszenia prawa" oraz warunków jakie muszą być spełnione do uznania, że ta właśnie przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji wystąpiła w konkretnym przypadku.
W literaturze podnosi się, że "rażące naruszenie prawa" ma miejsce między innymi wówczas, gdy zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 629).
Odnosząc te uwagi o charakterze ogólnym do stanu rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura ARiMR z [...] grudnia 2011 r. nastąpiło z powodu jej sprzeczności z § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wyrażającej się w pominięciu powołanego przepisu przy wydawaniu tej decyzji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprzeczność ta nie wynika z porównania treści rozstrzygnięcia z treścią § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego a zatem nie jest ona oczywista. Z decyzji Kierownika Biura ARiMR z [...] grudnia 2011 r. nie wynika bowiem, by zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011 powierzchnia, na której realizowane jest zobowiązanie rolnośrodowiskowe (Pakiet 2, wariant 2.4 oraz Pakiet 5, wariant 5.1) była różna (mniejsza) od powierzchni deklarowanej w roku poprzednim, a w konsekwencji by rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowisko. Innymi słowy na podstawie decyzji nie sposób ustalić, że w sprawie zaistniały podstawy do zastosowania § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. O oczywistej sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu można byłoby mówić gdyby Kierownik Biura ARiMR ustalił, że skarżący wypełnił dyspozycję § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, lecz mimo tego nie zastosował sankcji w postaci zmniejszenia płatności, przewidzianej w powołanym przepisie. Podkreślenia wymaga, że ustalenia tego rodzaju zostały dokonane dopiero w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2011 r. Niewątpliwie zgodność między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku na rok 2010 oraz we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowskowej na rok 2011 w kontekście wypełnienia obowiązku zachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo jest okolicznością wymagającą ustalenia, istotną dla załatwienia sprawy. Zauważyć w związku z tym należy, że nieuwzględnienie ewentualnych rozbieżności może świadczyć o naruszeniu przepisów procedury w zakresie wszechstronnego i prawidłowego rozważenia materiału dowodowego, nie stanowi natomiast rażącego naruszenia prawa. Dodać należy, że uprawnienia organu prowadzącego postępowanie w konkretnej sprawie, załatwianej w ogólnym postępowaniu administracyjnym, do przeprowadzenia oceny w ramach art. 80 k.p.a., nie mogą być podważane przez organ nadzoru poprzez dokonanie przez ten organ na nowo własnych ustaleń faktycznych, a w istocie do tego zmierzały wywody Prezesa ARiMR zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie sposób mówić o rażącym naruszeniu prawa tj. § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, nie zachodzi bowiem oczywista sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia podjętego przez Kierownika Biura ARiMR a powołanym ostatnio przepisem.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło