II SA/Wr 482/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-10-08
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Halina Kremis, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wydana w trybie art. 84 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, powinna zawierać stanowisko organu co do określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, czy też jedynie stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny?Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, wydana w przypadku braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, powinna jedynie stwierdzać ten fakt zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Nie jest wymagane, aby zawierała stanowisko organu co do określenia środowiskowych uwarunkowań lub odmowy ich określenia. Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, nie może opierać się na wadliwej interpretacji przepisów prawa materialnego ani na nieistotnych rozbieżnościach proceduralnych, które mogły zostać usunięte.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., która uchyliła decyzję Wójta Gminy G. stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie gazociągu. Wójt Gminy G. wydał decyzję po uzyskaniu opinii RDOŚ i PSSE o braku potrzeby przeprowadzenia oceny. SKO uchyliło decyzję, wskazując na rozbieżności we wniosku i karcie informacyjnej dotyczące działek, a także na to, że uzasadnienie decyzji i postanowienia było identyczne. Skarżąca spółka (P.S.G. Sp. z o.o.) wniosła skargę do WSA, zarzucając SKO naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/ Sędzia NSA - Halina Kremis Sędzia WSA - Alicja Palus Protokolant starszy sekretarz sądowy - Magda Minkisiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz strony skarżącej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84, art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej "u.o.ś.", w związku z § 3 ust. 1 pkt 33 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), zwanego "rozporządzeniem" oraz art. 104 k.p.a., w związku ze złożonym przez P. Sp. z o.o. Oddział w P. w dniu 16 grudnia 2013 r. wnioskiem w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia pn.: "Doprowadzenie gazu do stacji Agregatów Prądotwórczych K.P.M. S.A. w m. G. - budowa gazociągu w/c i kabla światłowodowego do transmisji danych" na działkach o numerach ewidencyjnych 50/4, 50/12 obręb G., gmina G., Wójt Gminy G. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wyżej wymienionego przedsięwzięcia.
W motywach rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał m.in., że zgodnie z wymogami art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz w związku z art. 78 u.o.ś. wystąpił przed wydaniem decyzji do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. i do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o przedłożenie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. postanowieniem z dnia 3 marca 2014 r. Nr [...] wyraził opinię o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. postanowieniem z dnia 7 stycznia 2014 r. znak [...] wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Organ pierwszej instancji wskazał, że planowana inwestycja wymieniona jest w § 3 ust. 1 pkt 33 rozporządzenia w grupie przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcie to będzie realizowane na terenie gminy G. i jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Teren, przez który przebiegać będzie gazociąg, jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy G. z dnia 14 listopada 2003 r. Nr [...], opublikowana w Dz. Urz. Woj. D.. Nr [...], poz. [...] z 2004 r.). Zgodnie z zapisami planu teren, na którym będzie realizowana inwestycja, przeznaczony jest na budowę szybu wentylacyjnego wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi (w tym stacją energetyczną) oraz tereny korytarza infrastruktury, w obrębie którego grunty nie zajęte pod tę funkcję mogą być przeznaczone dla prowadzenia gospodarki leśnej.
Mając na uwadze rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, jego zakres, usytuowanie oraz oddziaływanie na poszczególne komponenty środowiska, organ pierwszej instancji nie stwierdził konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.
Odwołanie od powyższego decyzji wniosła "J.-S." Sp. z o.o. z siedzibą w T., zarzucając jej naruszenie generalnej zasady rzetelności w zakresie rozpatrywania wnoszonych zastrzeżeń odnoszących się do usytuowania planowanego przedsięwzięcia w zakresie zagrożenia dla środowiska przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu (zalesienie), odnośnie do ochrony występujących na działce nr 50/12 siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, a w szczególności ich możliwości odnawiania w następstwie prowadzonej inwestycji. Dalej podniesiono, że przed wydaniem decyzji organ zobowiązany jest do pełnego i rzetelnego rozpatrzenia zgłoszonych przez stronę rozbieżności. W przedmiotowej kwestii strona wielokrotnie podnosiła (wraz ze wskazaniem na występujące i objęte prawną ochroną elementy ekosystemu), że inwestycja z uwagi na emisję i występowanie innych uciążliwości będzie negatywnie wpływać na wymienione elementy zarówno fauny jak i flory. Podkreślano, że przy planowaniu proekologicznej inwestycji zalesienia na przedmiotowej działce narzucono skarżącej Spółce bardzo znaczne ograniczenia z uwagi na występujące i objęte prawną ochroną elementy fauny i flory, uzasadniając powyższe koniecznością ochrony istniejącego ekosystemu przed degradacją i dewastacją. W przypadku innego inwestora takiej konieczności już nie stwierdzono. W tych okolicznościach odwołująca się Spółka stwierdziła, że organ rozpatrując wniosek inwestora, pomimo zgłoszonych konkretnych zastrzeżeń, bezkrytycznie, nie dokonując żadnych czynności sprawdzających, wydał decyzję. W opinii odwołującej się Spółki, powyższe stanowi ewidentne naruszenie rzetelności, tym bardziej, gdy dotyczy elementów przyrody chronionych prawem.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wydało na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzję z dnia [...] r. Nr [...], którą uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z regulacją art. 71 ust. 2 u.o.ś., uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 2). Planowana inwestycja zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 pkt 33 rozporządzenia została zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być wymagane. W myśl art. 73 ust. 1 u.o.ś., postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Do wniosku, dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, inwestor obowiązany jest dołączyć załączniki, o których mowa w art. 74 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 u.o.ś., tj. kartę informacyjną przedsięwzięcia, poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, jak również wypis z rejestru gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie z zastrzeżeniem ust. 1a-1c.
Analizując wniosek P. Sp. z o.o. Oddział w P., inicjujący omawianą sprawę, wraz z przedstawionymi załącznikami, Kolegium stwierdziło, że znajdują się tam pewne rozbieżności. We wniosku wskazano, że planowana inwestycja ma być realizowana na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów nr 50/4 i nr 50/12, obręb G., natomiast w karcie informacyjnej - że projektowany gazociąg będzie przebiegał przez działki nr 50/4, nr 50/12, nr 150/1, nr 42/1 AM-1 obręb G. oraz działki nr 31, nr 32, nr 33/3, nr 33/2 AM-1 obręb K.. Dalej zaś w dokumencie tym wskazano, że działki obejmujące inwestycję to: nr 50/4 i 50/12, obręb G.. Z tych też względów, zdaniem Kolegium, wyjaśnienia wymaga na jakich faktycznie działkach jest planowana realizacja omówionej wyżej inwestycji.
Odnosząc się do wymogów procedury administracyjnej oraz przepisów prawa materialnego przewidzianego dla postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań, Kolegium stwierdziło, że Wójt Gminy G. nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, dlaczego odstąpił od przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.
W pierwszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 ust. 1). Ustawa wymaga wydania w każdej sytuacji postanowienia - czy to pozytywnego, czy też negatywnego (art. 63 ust. 1 lub ust. 2). Postanowienie, zarówno pozytywne jak i negatywne, wydaje się po zasięgnięciu opinii właściwych organów, tj. regionalnego dyrektora ochrony środowiska i państwowego powiatowego inspektora sanitarnym. Na postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 125 § 1 k.p.a., ustawa nie przewiduje zażalenia na postanowienie negatywne. W przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Charakterystyka przedsięwzięcia i karta informacyjna przedsięwzięcia stanowią załączniki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 1 i 2 u.o.ś.). Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymogów k.p.a., w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, powinna zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W opinii Kolegium, wątpliwości budzi już sama treść rozstrzygnięcia zakwestionowanej decyzji. Organ pierwszej instancji w sentencji, a później w treści uzasadnienia, stwierdził jedynie brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Natomiast brak jest stanowiska organu, czy dla planowanej inwestycji określa środowiskowe uwarunkowania, czy też odmawia określenia środowiskowych uwarunkowań. Ponadto Wójt uwzględniając przepisy u.o.ś., postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Dokonując zaś analizy porównawczej przedmiotowego postanowienia oraz zaskarżonej decyzji, Kolegium stwierdziło, że uzasadnienia tych orzeczeń zawierają taką samą treść.
Kolegium podkreśliło również, że opinie wydane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. nie mają charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jednakże organ wydający postanowienie w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, kończąc ten etap postępowania, winien jest - zgodnie z regułami ogólnymi wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. - wskazać jakimi okolicznościami faktycznymi (znajdującymi potwierdzenie w materiale dowodowym) kierował się w tym zakresie oraz odnieść się do przesłanek określonych w art. 63 ust. 1 i 2 u.o.ś. Natomiast odstępując od obowiązku dokonania tej oceny, organ w decyzji środowiskowej kończącej postępowanie winien jest w sposób szczególny uzasadnić swoje stanowisko w tym zakresie.
Organ drugiej instancji podał, że zgodnie z przepisem art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.ś., uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a., powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nadto, zgodnie z przepisem art. 82 ust. 3 u.o.ś., charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium podniosło, iż faktem jest, że ustawodawca nie przewidział z jakich elementów winna się składać przedmiotowa charakterystyka, jednakże dokonując oceny charakterystyki sporządzonej przez organ, stwierdziło, że jest ona zbyt ogólnikowa.
Organ odwoławczy zaznaczył, że ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji odniesie się także do zarzutów skarżącej Spółki "J.-S." zawartych w odwołaniu.
Ze względu na wskazane wyżej wadliwości mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, zaskarżoną decyzję – zdaniem Kolegium – oraz poprzedzające je postanowienie należało wyeliminować z obrotu prawnego i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła P.S.G. Sp. z o.o., zarzucając jej naruszenie:
1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 84 ust. 1 u.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że treść rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jest nieprawidłowa i powinna zawierać stanowisko co do określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia lub odmowy ich określenia,
2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 84 ust. 2 u.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że charakterystyka przedsięwzięcia sporządzona przez organ pierwszej instancji była zbyt ogólnikowa,
3. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że rozbieżności dotyczące ustalenia działek, na których jest planowana realizacja inwestycji, nie zostały przez organ pierwszej instancji wyjaśnione,
4. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie kwestii merytorycznej zasadności zarzutu odwołującej się "J.-S." Sp. z o.o., dotyczącego negatywnego wpływu inwestycji na ekosystem zalesienia oraz jedynie ogólnikowe stwierdzenie, że organ pierwszej instancji winien się do niego odnieść,
5. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 oraz art. 11 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, dlaczego odstąpił od przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko,
6. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Mając na uwadze powyższe naruszenia prawa strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt. 1 wywodzono, że treść rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w pełni odpowiada prawu, w tym w szczególności jest zgodna z wymogami art. 84 ust. 1 u.o.ś. Podniesiono, iż w świetle u.o.ś., w systemie ochrony środowiska wyróżnić można dwa rodzaje decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach: takie, których wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko (tzw. "pełne") oraz takie, które mogą być wydane bez tego etapu postępowania ("niepełne"). Rozróżnienie to znalazło swoje odzwierciedlenie w art. 82 i art. 84 u.o.ś., regulujących w sposób jednoznacznie odrębny wymaganą ustawą treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko oraz bez przeprowadzania takiej oceny. Zgodnie z treścią art. 84 ust. 1 i 2 u.o.ś., w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto, charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W doktrynie podkreśla się, że w przypadku tzw. "niepełnej" decyzji środowiskowej, czyli decyzji bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, treść rozstrzygnięcia określa wyłącznie art. 84 ust. 1 u.o.ś., tj. w rozstrzygnięciu tym nie powinny się znaleźć żadne inne postanowienia, niż wskazane w przepisie art. 84 ust. 1 u.o.ś.. W szczególności w rozstrzygnięciu takiej decyzji nie powinny znaleźć się elementy wymienione w art. 82 u.o.ś., zastrzeżone dla tzw. "pełnych" decyzji środowiskowych (G. Dobrowolski, Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, Toruń 2011, s. 281-283). Podobne stanowisko wyrażone zostało również w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie wskazano wprost, że treść wydanej w trybie art. 84 ust. 1 u.o.ś. decyzji winna ograniczać się do wskazania braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 698/10). W doktrynie wskazuje się również, że jedynym dodatkowym elementem rozstrzygnięcia wydawanego w trybie art. 84 ust. 1 u.o.ś. powinno być jedynie oznaczenie samego przedsięwzięcia, którego dotyczy decyzja oraz jego lokalizacji, gdyż ich brak mógłby uniemożliwić zarówno identyfikację przedsięwzięcia oraz ocenę jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przeciwieństwie zatem do postanowień art. 82 ust. 1 u.o.ś., w przypadku decyzji wydawanej w trybie art. 84 ust. 1 u.o.ś. organ powinien jedynie stwierdzić brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co wcześniej powinien stwierdzić w postanowieniu wydanym na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.ś.
Wobec powyższego, w tym w szczególności wobec jednoznacznego brzmienia przepisu art. 84 ust. 1 u.o.ś., strona skarżąca uznała, że do wymaganych ustawą treści tzw. "niepełnej" decyzji środowiskowej nie należy stwierdzanie przez organ, czy określa środowiskowe uwarunkowania, czy też odmawia ich określenia. Decyzja o odmowie określenia uwarunkowań środowiskowych danego przedsięwzięcia jest bowiem odrębnym rodzajem rozstrzygnięcia wobec wniosku inwestora. Tym samym organ pierwszej instancji wydał w niniejszej sprawie prawidłowe merytorycznie i formalnie rozstrzygnięcie. Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym w trybie art. 63 ust. 2 u.o.ś. Wójt postanowił o braku obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Następnie, w dniu [...] r. wydał stosowną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w której rozstrzygnięciu wskazał, że stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określił przedsięwzięcie, którego decyzja ta dotyczy. Podniesione natomiast przez organ drugiej instancji argumenty dotyczące rzekomej wadliwości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji są – zdaniem strony skarżącej – całkowicie bezpodstawne i nie znajdują oparcia w art. 84 u.o.ś.
W opinii strony skarżącej, argumentacja Kolegium dotycząca rzekomego braku rozstrzygnięcia o odmowie bądź nieokreślenia uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia jest o tyle niezrozumiała, że przedmiotowa decyzja Wójta już w tytule nazwana została decyzją o uwarunkowaniach środowiskowych (a więc decyzją, o której mowa w art. 71 u.o.ś.), a nie decyzją o odmowie określenia warunków środowiskowych, a następnie w uzasadnieniu zawiera opis warunków planowanej inwestycji, a w załączniku – Charakterystykę przedsięwzięcia, wymaganą tylko w przypadku wydawania "pozytywnych" decyzji środowiskowych (art. 82 ust. 3 i art. 84 ust. 2 u.o.ś.). W świetle powyższego jednoznacznego brzmienia decyzji organu pierwszej instancji, oczywistym jest zatem, że nie była to decyzja o odmowie określenia uwarunkowań środowiskowych, a decyzja pozytywna określająca środowiskowe uwarunkowania planowanej inwestycji.
Odnośnie do zarzutu opisanego w pkt. 2, strona skarżąca podała, że organ drugiej instancji nie wskazał na czym konkretnie zarzucana ogólnikowość charakterystyki miałaby polegać, jakich elementów w niej brakuje i jakie powinny być uzupełnione, a swoje uzasadnienie w tym zakresie zawarł w jednym zdaniu, co również należy ocenić jako uzasadnienie niezwykle ogólnikowe i naruszające przepis art. 107 ust. 3 k.p.a.
Przechodząc do kwestii merytorycznych, strona podniosła, że przepis art. 84 ust. 2 u.o.ś. nie wskazuje wymogów jakim powinna odpowiadać charakterystyka przedsięwzięcia. Wymogi takie są jednoznacznie wskazane jedynie w przypadku karty informacyjnej (art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o.ś.) i to ona ma zawierać szczegółowe dane przedsięwzięcia, ale konieczność jej dołączenia do decyzji środowiskowej została wyłączona przez ustawodawcę ustawą zmieniającą z dnia 21 maja 2010 r. (Dz.U. Nr 119, poz. 804, art. 1 pkt 16). Karta informacyjna - zgodnie z regulacją ustawy - została przez stronę skarżącą złożona wraz z wnioskiem. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowiąca Załącznik nr 1 do uchylonej decyzji Wójta, zawiera wszelkie istotne dane dotyczące miejsca jej realizacji oraz przedmiotu. Charakterystyka przedsięwzięcia spełnia zatem wymogi określone w art. 84 ust. 2 u.o.ś.
Odnosząc się z kolei do kwestii powtórzenia uzasadnienia postanowienia o braku obowiązku dokonywania oceny oddziaływania na środowisko z dnia [...] r. oraz uzasadnienia uchylonej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r., strona skarżąca podniosła, że w doktrynie wskazuje się, że w takiej sytuacji, ze względu na treść art. 63 ust. 1 u.o.ś. "uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będzie stanowić de facto powtórzenie treści uzasadnienia postanowienia stwierdzającego brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko" (G. Dobrowolski, Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, Toruń 2011, s. 286). W przypadku tzw. "niepełnych" decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanych w trybie art. 84 ust. 1 u.o.ś. brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie zwalnia organu od przeprowadzenia postępowania w zakresie określenia środowiskowych uwarunkowań inwestycji i zbadania jej zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dokładnie te elementy zawiera decyzja organu pierwszej instancji, w uzasadnieniu bowiem szeroko określone zostały uwarunkowania środowiskowe planowanej inwestycji, a także stwierdzono, że jest ona zgodna z aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Skarżąca Spółka podkreśliła, że inwestycja polegająca na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia o nieznacznej długości 200 m jest inwestycją, która na etapie eksploatacji nie ma niemal żadnego wpływu na środowisko (gazociąg jest instalacją podziemna), a na etapie budowy ma minimalny wpływ na środowisko związany z przeprowadzeniem niewielkiego wykopu. Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji w pełni oddaje specyfikę tego przedsięwzięcia i precyzyjnie określa stanowisko organu w tym zakresie, z kolei z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji nie wynikają żadne merytoryczne argumenty wskazujące na czym miałaby polegać potencjalna szkodliwość lub znaczący wpływ tej niewielkich rozmiarów inwestycji na środowisko i w jaki zakresie ten wpływ nie został przez organ pierwszej instancji właściwie oceniony.
W odniesieniu do trzeciego z podniesionych zarzutów, strona skarżąca wywodziła, że nieuzasadnione w świetle zebranego materiału dowodowego jest twierdzenie Kolegium, że istnieją rozbieżności pomiędzy wnioskiem i przedstawionymi załącznikami a kartą informacyjną, co do miejsca realizacji inwestycji. Pierwotnie w karcie informacyjnej rzeczywiście wskazano, że projektowany gazociąg będzie przebiegał przez działki nr 50/4, nr 50/12, nr 150/1, nr 42/1 AM-1 obręb G. oraz działki nr 31, nr 32, nr 33/3 oraz nr 33/2 AM-1 obręb K., co nie odpowiadało treści wniosku, w którym wskazano jedynie działki nr 50/4 oraz 50/12 obręb 0017 G.. Nieścisłość ta została jednak wyjaśniona w trakcie postępowania, a strona nr 3 karty informacyjnej, która zawierała informację co do usytuowania przedsięwzięcia, została stosownie skorygowana, tak by odpowiadała treści wniosku. Informacja o sprostowaniu pomyłki została przesłana do organu pierwszej instancji drogą mailową i znajduje się w aktach postępowania. Zakres planowanej inwestycji nie budzi więc żadnych wątpliwości.
Uzasadniając zarzut podniesiony w pkt 4 strona skarżąca wskazała, że odwołujący zarzucił naruszenie zasady rzetelności poprzez nierozpatrzenie jego zastrzeżeń co do zagrożenia dla zalesienia terenu na działce nr 50/12, jakie niesie za sobą usytuowanie inwestycji. W tym aspekcie organ jedynie ogólnie stwierdził, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, dlaczego odstąpił od przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko oraz nakazał mu odnieść się do zarzutu odwołującego przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Organ pominął milczeniem ewentualną merytoryczną zasadność tego zastrzeżenia. Zdaniem strony, ciężko również dopatrzyć się wskazania konkretnych uchybień, jakich miał dopuścić się organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji. W zaskarżonej decyzji organ opisuje wymogi procedury sugerując, że organ pierwszej instancji ich nie dopełnił, jednak wobec treści decyzji organu pierwszej instancji uzasadnione jest twierdzenie, że spełnia ona wszelkie wymogi, a procedura jej wydania przebiegła prawidłowo.
W pierwszej kolejności strona podniosła, że organ pierwszej instancji zasięgnął wymaganej opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P.. Przyznając, że nie mają one charakteru wiążącego, skarżąca Spółka stwierdziła, że nie można czynić zarzutu z wzięcia tych stanowisk pod uwagę. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji odniósł się zarówno do przesłanek określonych w art. 63 ust. 1 u.o.ś. (stosownie do brzmienia przepisu art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.ś.), jak i do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którym objęty jest teren realizacji przedsięwzięcia. Ponadto, w opinii strona, również treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji oraz charakterystyka przedsięwzięcia są zgodne z prawem.
Odnosząc się do merytorycznej zasadności zastrzeżeń odwołującego co do negatywnego wpływu przedsięwzięcia na ekosystem i zalesienie terenu, strona skarżąca wskazała - za organem pierwszej instancji - że planowana inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu. Zgodnie z jego postanowieniami teren, na którym będzie realizowana inwestycja, przeznaczony jest pod budowę szybu wentylacyjnego wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi (w tym stacją energetyczną) oraz tereny korytarza infrastruktury, w obrębie którego grunty niezajęte pod tę funkcję mogą być przeznaczone dla prowadzenia gospodarki leśnej. Spółka podała, że uciążliwości związane z etapem realizacji przedsięwzięcia będą miały charakter krótkotrwały i przemijający, natomiast w okresie eksploatacji podziemny gazociąg nie powoduje większych zmian w otoczeniu. Również sama trasa gazociągu została wytyczona w sposób ograniczający istotną ingerencję w istniejące wartościowe elementy przyrody. W opinii strona skarżącej, wszystkie te okoliczności świadczące o bezzasadności zarzutów odwołującego się zostały przez organ pierwszej instancji ustalone i wskazane w uzasadnieniu decyzji.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem skarżącej Spółki, uzasadnionym jest twierdzenie, że przeprowadzona przez organ pierwszej instancji analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwoliła na uznanie, że dopuszczalne jest odstąpienie od przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.
W odniesieniu do zarzutu opisanego w pkt 4 skargi, strona skarżąca wywodziła, że okoliczności przedmiotowej sprawy, a także zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wydanie orzeczenia merytorycznego, określonego w art. 138 § 1 k.p.a. Ponadto, organ nie wskazał jaki konkretnie zakres sprawy jest jeszcze konieczny do wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji, a wskazanie okoliczności, które organ pierwszej instancji ma wziąć pod uwagę było bardzo ogólnikowe. W tej sytuacji nieuzasadnionym było uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W żaden też sposób nie zostało uzasadnione wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia Wójta Gminy G. z dnia [...] r., poprzedzające wydaną decyzję organu pierwszej instancji, którego zresztą odwołujący się w swym odwołaniu nie zaskarżył.
W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga P.S.G. Sp. z o.o. zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanym wyżej art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dające podstawę do jej uchylenia.
Materialnoprawną podstawę decyzji organu pierwszej instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) – zwanej dalej "u.o.ś." oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.).
Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.o.ś., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych (ust. 2 art. 71 u.o.ś.):
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W myśl art. 61 ust. 1 pkt 1 u.o.ś., w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji (art. 61 ust. 2 u.o.ś.). Przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (art. 59 ust. 1 u.o.ś.):
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Na podstawie art. 60 u.o.ś. zostało wydane przez Radę Ministrów przywołane wyżej rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w którym określono:
1) rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;
3) przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia, o których mowa w pkt 1 i 2.
W niniejszej sprawie planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 33 wyżej wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to jest instalacje do przesyłu gazu inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 21 oraz towarzyszące im tłocznie lub stacje redukcyjne, z wyłączeniem gazociągów o ciśnieniu nie większym niż 0,5 MPa i przyłączy do budynków; przy czym tłocznie lub stacje redukcyjne budowane, montowane lub przebudowywane przy istniejących instalacjach przesyłowych nie stanowią przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Zgodnie z przepisem art. 63 ust. 1 u.o.ś., obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie określone w tym przepisie uwarunkowania. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 2 u.o.ś.). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68 (art. 63 ust. 4 u.o.ś.). W przypadku, o którym mowa w ust. 1, organ wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (ust. 5 art. 63 u.o.ś.). Na postanowienie, o którym mowa w ust. 5, nie przysługuje zażalenie (ust. 6 art. 63 u.o.ś.).
Postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, wydaje się po zasięgnięciu opinii (art. 64 ust. 1 u.o.ś.):
1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;
2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10, 11, 13 i 15-17.
Organ zasięgający opinii przedkłada (ust. 2 art. 64 u.o.ś.):
1) wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
2) kartę informacyjną przedsięwzięcia;
3) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku.
Organy, o których mowa w ust. 1, uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1, wydają opinię co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (ust. 3 art. 64 u.o.ś.). Na postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1, przysługuje zażalenie (art. 65 ust. 2 u.o.ś.). Uzasadnienia postanowień, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, niezależnie od wymagań wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, powinny zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy wydawaniu postanowień (ust. 3 art. 65 u.o.ś.).
W rozpoznawanej sprawie - zgodnie z powyższymi przepisami - Wójt Gminy G. wystąpił pismami z dnia 20 grudnia 2013 r. do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o wydanie opinii. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. oraz postanowieniem z dnia 7 stycznia 2014 r. Nr [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. wyrazili opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], podjętym na podstawie art. 63 ust. 2 u.o.ś., Wójt Gminy G. stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.
W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] r. Nr [...], organ pierwszej instancji stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn.: "Doprowadzenie gazu do stacji Agregatów Prądotwórczych K.P.M. S.A. w m. G. - budowa gazociągu w/c i kabla światłowodowego do transmisji danych" na działkach o numerach ewidencyjnych 50/4, 50/12 obręb G., gmina G.. W podstawie prawnej wskazano przepisy art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 84, art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.ś.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez J.-S. Sp. z o.o. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wydało na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzję, którą – jak wskazano w sentencji – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jednakże w ostatnim akapicie uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że należało wyeliminować z obrotu prawnego zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzające je postanowienie.
Z powyższego wynika, że sentencja zaskarżonej decyzji nie odpowiada jej uzasadnieniu. Jest to istotne, gdy weźmie się pod uwagę, że jedynym z powodów podjęcia decyzji kasacyjnej było stwierdzenie, że uzasadnienia postanowienia z dnia [...] r. Nr [...] oraz decyzji organu pierwszej instancji zawierają taką samą treść. Ponadto, zgodnie z art. 88 ust. 3 u.o.ś., na postanowienie o stwierdzeniu obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje zażalenie. Ustawa nie przewiduje zaś zażalenia na postanowienie negatywne, jakie zostało podjęte w niniejszej sprawie.
Powyższa rozbieżność powinna zostać usunięta przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez organ drugiej instancji. Decyzja administracyjna – po myśli art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. - jako przejaw woli organu administracji stanowi bowiem całość, w której poszczególne jej części, a w szczególności podstawa prawna, przesłanki faktyczne, samo rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia są nierozerwalnie związane, wzajemnie się uzupełniają, warunkują i powinny być oceniane łącznie. Wszelkie nieprawidłowości w sferze określonego elementu mogą rzutować tylko na ten element - część decyzji, mogą także oznaczać wadliwość całej decyzji, w zależności od okoliczności danej sprawy. Z regulacji art. 107 § 3 k.p.a. wynika, że rolą uzasadnienia decyzji administracyjnej jest wyjaśnienie faktycznych i prawnych przesłanek wskazanego w niej rozstrzygnięcia, co oznacza, że uzasadnienie wprowadzonej do obrotu prawnego decyzji korespondować musi z jej rozstrzygnięciem. Brak takiej wewnętrznej spójności decyzji oznacza, że jest wadliwa w stopniu niedającym możliwości poznania jej rzeczywistej treści.
W tym miejscu należy się również odnieść się do twierdzenia Kolegium co do tej samej treści uzasadnienia postanowienia z dnia [...] r. i decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r.. Podzielając w tej kwestii stanowisko strony skarżącej, wskazać należy, że uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy wydawaniu której nie przeprowadzono oceny, poza elementami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.ś.). W tej części uzasadnienia organ będzie zobowiązany do szczegółowego wykazania, jakimi przesłankami kierował się odstępując od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (por. M. Bar, J. Jendrośka, Odstąpienie od oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w świetle orzecznictwa ETS – kryteria i konsekwencje prawne, PrOŚ 2009 nr 3, s. 4-9). Można uznać, że w tym zakresie uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będzie stanowić de facto powtórzenie treści uzasadnienia postanowienia stwierdzającego brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W świetle bowiem art. 65 ust. 3 u.o.ś. uzasadnienia postanowień, o których mowa w art 63 ust. 1 i 2, niezależnie od wymagań wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego, powinny zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy wydawaniu postanowień.
Jak słusznie wskazała strona skarżąca, decyzja organu pierwszej instancji zawiera informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.ś.).
Ponadto, Sąd nie podziela wątpliwości Kolegium co do treści decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w sentencji kwestionowanej decyzji, a później w treści uzasadnienia stwierdzono jedynie brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, natomiast brak jest stanowiska organu, czy dla planowanej inwestycji określa środowiskowe uwarunkowania, czy też odmawia określenia środowiskowych uwarunkowań.
Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 84 ust. 1 u.o.ś., w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (ust. 2 art. 84). Każda decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia (art. 85 ust. 1 u.o.ś.). Jednakże, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.o.ś.). Za takim stanowiskiem przemawia sama treść art. 84 ust. 1 u.o.ś., który nie przewiduje możliwości określenia wymagań dotyczących ochrony środowiska, o których mowa w art. 82 u.o.ś.
Potwierdzeniem takiej wykładni może być wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2011 r. (sygn. akt II SA/Gd 698/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd uznał w nim, że "treść wydanej decyzji (...) winna ograniczać się do wskazania braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, bo takie unormowanie przewiduje wyraźnie art. 84 ust. 1 ustawy".
Procedura wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie musi zawsze obejmować przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdy organ uzna, że wpływ przedsięwzięcia na środowisko będzie znikomy, w drodze postanowienia stwierdza brak konieczności przeprowadzenia oceny (art. 63 ust. 2 u.o.ś.). W ramach postępowania wyjaśniającego musi zostać przeprowadzona wstępna ocena oddziaływania na środowisko. Jej wynikiem będzie stwierdzenie braku konieczności przeprowadzenia właściwej oceny. W takim przypadku, w świetle art. 74 ust. 1b u.o.ś., wnioskodawca dostarcza wypis z rejestru gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie (zob. G. Dobrowolski, Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, Toruń 2011, s. 225 i n.).
W literaturze przedmiotu można spotkać poglądy, że brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie zwalnia organu od przeprowadzenia postępowania w zakresie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Powinno to nastąpić w ramach postępowania wyjaśniającego toczącego się wedle zasad ogólnych k.p.a. z uwzględnieniem obowiązujących przepisów oraz wiedzy organu dotyczącej regulowanych decyzją zagadnień (zob. M. Górski, [w] Prawo ochrony środowiska, red. M. Górski, Warszawa 2009, s. 108). Organ wydający taką decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach będzie zobowiązany do przeprowadzenia (przynajmniej w pewnym zakresie) postępowania wyjaśniającego. W wyniku dokonanych tam ustaleń następuje choćby opracowanie charakterystyki przedsięwzięcia, stanowiącej załącznik do decyzji (art. 84 ust. 2 u.o.ś.). Konieczne jest również dokonanie oceny zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jeśli plan został uchwalony). W ramach postępowania wyjaśniającego nie dokonuje się analizy i oceny uwarunkowań, o których mowa w art. 62 ust. 1 i 2 u.o.ś.. Tego typu analizy i oceny mogą następować jedynie w ramach oceny oddziaływania na środowisko. Organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w znacznym zakresie będzie związany swoim postanowieniem stwierdzającym brak konieczności przeprowadzenia oceny (art. 63 ust. 2 u.o.ś.). A właśnie przy wydawaniu tego ostatniego następuje ocena i analiza uwarunkowań między innymi wynikających z art. 63 ust. 1 u.o.ś., czyli: rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, usytuowania przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w przypadku wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (bez właściwej oceny) musiałoby w dużym stopniu obejmować te same aspekty realizacji przedsięwzięcia. W omawianym przypadku merytoryczną podstawą przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego będą jedynie: wniosek o wydanie decyzji, karta informacyjna przedsięwzięcia, postanowienie stwierdzające brak konieczności przeprowadzenia oceny i ewentualnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 206/14).
Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że nie ma potrzeby umieszczania w decyzji o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia, jak wskazuje na to Kolegium, stanowiska organu, czy dla planowanej inwestycji określa środowiskowe uwarunkowania, czy też odmawia określenia środowiskowych uwarunkowań. Tym samym, Sąd uznał zarzut skargi naruszenia prawa materialnego, to jest art. 84 ust. 1 u.o.ś., za uzasadniony, a naruszenie to za mające wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W niniejszej sprawie Kolegium uchylając zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji wskazało m.in., że wyjaśnienia wymaga na jakich faktycznie działkach jest planowana realizacja omówionej inwestycji. Przy czym w odpowiedzi na skargę, odnosząc się do kwestii rozbieżności pomiędzy wskazanymi we wniosku działkami, na których ma być realizowana planowana inwestycja, a działkami wykazanymi w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, Kolegium wyjaśniło, że w istocie w aktach sprawy znajduje się wyjaśnienie przesłane pocztą elektroniczną do organu pierwszej instancji. Wskazano w nim, że do karty informacyjnej wkradł się błąd, natomiast prawidłowa lokalizacja projektowanego gazociągu będzie przebiegać przez działki nr 50/4 i nr 51/12. Wraz z tym wyjaśnieniem przesłano także poprawioną stronę karty informacyjnej.
Powyższe świadczy o tym, że rozbieżność pomiędzy wnioskiem a kartą informacyjną została usunięta, co uzasadnia stwierdzenie, że rozbieżność ta nie może stanowić podstawy do przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, celem wyjaśnienia działek, na których ma powstać planowana inwestycja. Z pewnością usunięcie ewentualnych braków złożonych wyjaśnień, to jest tego, że korespondencja została przesłana do organu zwykłą pocztą elektroniczną, a nie w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2013 r. poz. 235) przewidzianego przepisami art. 14 k.p.a., czy też dotyczących umocowania do występowania w niniejszej sprawie, mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 k.p.a.), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji organu pierwszej instancji.
Niezależnie od powyższego podkreślić wypada, że ewentualne braki czy uchybienia zaskarżonej decyzji nie mogą być uzupełniane bądź naprawiane w odpowiedzi na skargę.
Tym samym zarzut skargi naruszenia przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a., Sąd uznał za uzasadniony.
Wskazać tutaj również należy, że "organ odwoławczy ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej, ale jedynie przy zaistnieniu łącznie dwóch przesłanek. Organ ten musi przede wszystkim w sposób niewątpliwy stwierdzić, iż działanie organu pierwszej instancji było wadliwe, bo naruszające przepisy procesowe. Nadto, organ ten winien ustalić, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie" (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 226/12, LEX nr 1253565). Określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem niejasnym i nieprecyzyjnym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
"Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy organ ten nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego (dowodowego) lub przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego. Jeżeli organ odwoławczy ma wątpliwości co do stanu faktycznego i stwierdza potrzebę przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części to wówczas zachodzą przesłanki wydania decyzji kasacyjnej" (wyrok NSA z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 238/12, LEX nr 1264717).
W niniejszej sprawie Kolegium podało także w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, że chociaż ustawodawca nie przewidział z jakich elementów winna się składać charakterystyka, to dokonując oceny charakterystyki sporządzonej przez organ Kolegium stwierdziło, że jest ona zbyt ogólnikowa bez wskazania na czym konkretnie zarzucana ogólnikowość charakterystyki miałaby polegać, jakich elementów w niej brakuje i jakie powinny być uzupełnione. Słusznie więc podniosła strona skarżąca, że jednozdaniowe stwierdzenie w powyższym zakresie nie czyni zadość przepisom art. 107 ust. 3 k.p.a.. Pozwala to również na uwzględnienie zarzutu naruszenia prawa materialnego, to jest art. 84 ust. 2 u.o.ś..
Sąd podzielił również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie kwestii merytorycznej zasadności zarzutu odwołującej "J.-S." Sp. z o.o. oraz jedynie ogólnikowe stwierdzenie, że organ pierwszej instancji winien się będzie odnieść także do zarzutów zawartych w odwołaniu.
Należy tutaj wskazać, że obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawej, co wypływa również z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji), art. 7 k.p.a. (zasada wyjaśnienia stanu faktycznego), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy). Na postawie art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W orzecznictwie podkreśla się również, że to organ administracji winien wnikliwie rozpatrzeć wszystkie okoliczności sprawy, podejmując w tym celu wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, art. 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy oraz dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Powyższe zasady wyznaczają również granice postępowania odwoławczego, którego istotą, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zawartą w art. 15 k.p.a., jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem ponownie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie w jej całokształcie, co - zgodnie z treścią art. 138 k.p.a. - oznacza, że ma on obowiązek rozpatrzeć wszystkie okoliczności sprawy i żądania strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w uzasadnieniu decyzji stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a..
Powyżej przywołane przepisy zostały w niniejszej sprawie naruszone przez organ odwoławczy, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy ustosunkowywanie się do dalej idących zarzutów strony skarżącej byłoby przedwczesne, gdyż rolą sądu administracyjnego jest ocena zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, a nie rozpoznawanie za organ administracyjny sprawy w całym jej zakresie. W świetle powyżej zawartych rozważań dotyczących niespójności sentencji i uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz wskazanych wyżej naruszeń prawa materialnego i procesowego nie mogła się ona ostać w obrocie prawnym.
Uwzględniając powyższe - w ocenie Sądu – zaskarżona decyzja musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie zawarte w pkt. II sentencji wynika z art. 152 tej ustawy, a o kosztach orzeczono na podstawie jej art. 200.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło