I SA/Wr 1970/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-11-04

Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Katarzyna Borońska, Ewa Kamieniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na abonament telekomunikacyjny i usługi typu Call Center mogą zostać zakwalifikowane jako wydatki na wyposażenie stanowiska pracy lub przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, uzasadniające wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatki na abonament telekomunikacyjny i usługi typu Call Center, które umożliwiają osobom niepełnosprawnym pracę zdalną (np. z domu) i stanowią narzędzia pracy, mogą być kwalifikowane jako wydatki na wyposażenie stanowiska pracy lub przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych. Kluczowe jest, czy wydatki te przyczyniają się do niwelowania barier wynikających z niepełnosprawności i umożliwiają aktywizację zawodową, a nie czy mają charakter jednorazowy czy ciągły.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. zawnioskowała o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatki związane z abonamentem telekomunikacyjnym i usługami typu Call Center, twierdząc, że są to wydatki na wyposażenie stanowiska pracy i przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych. Organy podatkowe odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że wydatki te służą jedynie utrzymaniu działalności gospodarczej, a nie tworzeniu lub przystosowaniu stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych. Spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz stwierdził, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant starszy referent sądowy Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z/s we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchylono zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że akt uchylony w pkt I nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej "A"sp. z o.o. z/s we W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi A sp. z o.o. we W. (dalej: skarżąca, spółka) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. (dalej także: organ odwoławczy, organ podatkowy drugiej instancji) z dnia [...]r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] - [...] (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) z dnia [...]r. nr [...]o odmowie wydania skarżącej zaświadczenia o pomocy de minimis w ramach zwolnienia z odprowadzenia zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 6.810,65 zł, Skarżąca, posiadająca status zakładu pracy chronionej, w dniu 15 kwietnia 2013r. powołując się na art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. z 200 r., Dz. U. Nr 14, poz. 176 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (t. j. Dz.U. z 2013 poz. 1300, ze zm.; dalej: rozporządzenie) zawnioskowała o wydanie ww. zaświadczenia, oświadczając, że kwota zaliczki zostanie wydatkowana na "dostosowanie stanowisk pracy osób niepełnosprawnych". Do wniosku załączyła fakturę wystawioną przez "B" sp. z o.o. z dnia [...]r. nr [...], potwierdzającą wydatki (m.in. na opłatę za połączenia telefoniczne cloud.CallCenter, kartę SIM, cloud.CallCenter, CloudCRM, powiadomienie SMS, aktywację Cloud.IVR, aktywację numeru geograficznego, abonament Cloud.IVR Premium, abonament numer geograficzny zwykły) oraz listę osób niepełnosprawnych. Organ podatkowy pierwszej instancji, mając na względzie polecenie zawarte w uzasadnieniu wyrok tut. Sądu z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1795/13, którym uchylono uprzednia rozstrzygnięcia organów podatkowych, pismem z dnia 28 marca 2014 r. wezwał spółkę do wskazania zakresu żądania zawartego w podaniu o wydanie zaświadczenia de minimis. Spółka w piśmie z dnia 2 kwietnia 2014r. oświadczyła, że wydatki będące przedmiotem wniosku z dnia 12 kwietnia 2013r. o wydanie zaświadczenia o pomoc de minimis są wydatkami określonymi w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych - kwota 6.810,65 zł, faktura nr [...]) i stanowią korzyść dla pracodawcy. Wniesiono o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatki określone w fakturze nr [...]na kwotę 6.810,65 zł. Postanowieniem z dnia [...]r. organ podatkowy pierwszej instancji odmówił stronie wydania zaświadczenia uzasadniając, że powołane przez spółkę wydatki w postaci abonamentu telekomunikacyjnego nie zostały wydane na cele wskazane w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (tj. na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych), lecz na pokrycie kosztów prowadzonej działalności gospodarczej spółki. Po rozpatrzeniu zarzutów zażalenia, organ odwoławczy wskazanym na wstępie postanowieniem utrzymał orzeczenie pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu podzielił pogląd organu pierwszej instancji, że wydatki wskazane we wniosku nie zostały wydane na cele wskazane w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i z tego powodu nie jest możliwe wydanie stronie żądanego zaświadczenia. Wyjaśnił, że treść przedłożonej przez stronę faktury zakupu nie świadczy o tym, że wydatki w niej wykazane można zakwalifikować jako poniesione wyłącznie na "wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych". Organ wywodził, że stanowisko pracy jest pojęciem ogólnym o szerokim zakresie odniesienia, według normy PN-EN 641-1 stanowisko pracy danego pracownika tworzy konfiguracja środków pracy, otoczonych przez środowisko pracy, natomiast według Encyklopedycznego Słownika Rehabilitacji "stanowisko pracy dla osoby niepełnosprawnej to stanowisko odpowiednio dobrane i w miarę możliwości odpowiednio przystosowane do zatrudnianych osób niepełnosprawnych. Zwrócił uwagę, że w rozporządzeniu użyto sformułowania "wyposażenie" stanowiska pracy oraz "przystosowanie" stanowiska pracy. Natomiast w rozstrzyganej sprawie jako wydatki uzasadniające wniosek o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis spółka wskazała kwoty ujęte w fakturze nr [...]za połączenie telefoniczne, kartę SIM, powiadomienie SMS, aktywację, aktywację numeru geograficznego oraz abonament. W ocenie organu odwoławczego wskazane wydatki nie świadczą o tym, że zostały one poniesione tylko i wyłącznie w celu "wyposażenia stanowiska pracy oraz przystosowania jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych". Zdaniem organu, za taki wydatek nie może być uważane poniesienie wydatku na opłacenie abonamentu, a zatem świadczenia okresowego, którego uregulowanie jest warunkiem koniecznym dla korzystania z usług danego usługodawcy, którego to usługi pozwalają lub ułatwiają prowadzenie przez dany podmiot działalności gospodarczej. W ocenie organu spółka nie poniosła zatem wydatku na ww. cele, lecz poniosła wydatek związany z wykonywaniem pracy w ramach już prowadzonej działalności gospodarczej na danym stanowisku pracy, a zatem wydatek związany z utrzymaniem już stworzonego stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej. Organ odwoławczy podniósł, że analiza treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że za wydatki objęte zakresem tego przepisu mogą być uznane te, w wyniku których powstaje nowe stanowisko (otoczenie) pracy dla osoby niepełnosprawnej lub przekształcane (modyfikowane) jest już istniejące stanowisko (otoczenie) pod kątem zatrudnienia na nim osoby niepełnosprawnej. Zdaniem organu, wydatki takie mają charakter zamknięty, gdyż tworzą nową jakość w postaci określonych składników stanowiska pracy (otoczenia) dostosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych. Przyjęcie poglądu spółki co do wykładni § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia mogłoby prowadzić do wniosku, że każdy koszt wygenerowany przez podmiot zatrudniający osoby niepełnosprawne należałoby uznać jako związany z wyposażeniem stanowiska pracy oraz przystosowaniem jego otoczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, strona wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów, zarzuciła naruszenie: 1) art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.; dalej u.p.d.o.f.) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1, 4, 6 rozporządzenia w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia oraz w związku z art. 87 i 88 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. z 30.04.2004 r.) w związku z Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L nr 379 z 28 grudnia 2006 r.) poprzez dokonanie wadliwej wykładni i wadliwej subsumpcji prawnej ustalonego stanu faktycznego sprawy pod wyżej wskazane normy prawne, a mianowicie nieprawidłowe ustalenie, iż poniesione przez skarżącą wydatki objęte fakturą VAT nr [...]nie mogą zostać zakwalifikowane jako wydatki poniesione wyłącznie w celu wyposażenia stanowiska pracy oraz przystosowania jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych i jako takie nie stanowią wydatku uzasadniającego uzyskanie zaświadczenia o pomocy de minimis w rozumieniu Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis, mimo że wymienione wyżej wydatki skarżącej obejmują opłaty m.in. za system pozwalający na gromadzenie danych klientów i delegowanie zadań konsultantom, a także opłaty za system wspierający działania konsultantów - telemarketerów, czyli zostały poniesione tylko i wyłącznie w celu wyposażenia stanowiska pracy i dostosowania otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, co prowadzi do likwidacji barier wynikających z niepełnosprawności oraz do aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych pracujących w domu, a dostęp do systemu informatycznego i jego techniczne możliwości służą przełamywaniu barier zawodowych związanych z niepełnosprawnością; 2) art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749; dalej: O.p.) w zw. z art. 122 O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na dokonaniu przez organ wykładni przepisów najmniej korzystnej dla strony oraz poprzez odmienne rozstrzygnięcia organu w sprawach dotyczących tego samego podmiotu w tożsamym stanie faktycznym i prawnym; 3) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez przyjęcie, że skarżący nie udowodnił, aby sporny wydatek objęty fakturą VAT nr [...]stanowił jeden z wydatków, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Skarżąca zarzuciła, że wnioskowanie organu powstało w oparciu o nie w pełni ustalony stan faktyczny sprawy, bowiem uznając, że część wydatków wskazanych przez skarżącego nie kwalifikuje się do objęcia pomocą de minimis z uwagi na cel wskazany przez spółkę, tj. dostosowanie stanowiska pracy dla osób niepełnosprawnych, organ nie dostrzegł potrzeby analizowania pozostałych wskazanych przez spółkę wydatków celem ustalenia, czy są to wydatki na cele określone w § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia. Skarżąca podniosła, że ze specyfiki opłaty abonamentowej wynika, że zaprzestanie jej uiszczania spowoduje uniemożliwienie sprawnego funkcjonowania stanowiska pracy. Jest więc jego niezbędnym elementem wyposażenia. Istnieje ścisły związek pomiędzy określonym schorzeniem i wydatkiem strony skarżącej m.in. na abonament. Osoby niepełnosprawne pracują jako telepracownicy w domu, a nie w siedzibie spółki, co jest ściśle związane z ich niepełnosprawnością. Wyposażenie ich w narzędzia pracy takie jak dostęp do systemu informatycznego jest podyktowane charakterem ich niepełnosprawności. Skarżąca podniosła, że katalog wydatków na wyposażenie stanowiska pracy określony w § 2 ust. 1 rozporządzenia jest katalogiem otwartym. Ustawodawca określając ten katalog, poprzedził go określeniem: "w szczególności". W odpowiedzi na skargę organ podatkowy drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko wraz z jego argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Strona skarżąca kwestionuje powołane przez organ podstawy odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis w ramach zwolnienia z odprowadzenia zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych Stosowanie do treści art. 306a O.p., organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (§ 3) i wydaje się je w granicach żądania wnioskodawcy (§ 4). Z kolei, jak wynika z przepisów art. 306b § 1 i art. 306c O.p. wynika natomiast, że rozstrzygnięcie przez organ administracyjny sprawy, której istotą jest żądanie wydania zaświadczenia, może nastąpić w dwojaki sposób: po pierwsze - przez wydanie zaświadczenia o żądanej treści, a więc potwierdzającego, zgodnie z żądaniem osoby ubiegającej się o zaświadczenie, istnienie określonego stanu faktycznego lub stanu prawnego, po drugie - przez odmowę wydania zaświadczenia. Przepisy powyższe określają wyczerpująco rodzaj dopuszczalnych sposobów załatwienia wniosku strony o wydanie zaświadczenia. Rację ma zatem organ podatkowy podnosząc, w odpowiedzi na zarzut skarżącej Spółki, że jego kompetencje ograniczają się do wydania zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści lub do odmowy wydania zaświadczenia, nie jest natomiast dopuszczalne wydanie zaświadczenia częściowo tylko potwierdzającego treść, której potwierdzenia domagała się Spółka. Podobne stanowisko zajął WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 11 maja 2011 r., sygn.. akt I SA/Go 229/11, w którym stwierdził "Nie jest dopuszczalne wydanie zaświadczenia o treści innej niż żądana. Jeżeli natomiast okoliczności faktyczne lub prawne nie pozwalają wydać zaświadczenia o żądanej treści, organ podatkowy zobowiązany jest do odmowy wydania zaświadczenia. Wydanie zaświadczenia determinowane jest żądaniem zawartym we wniosku strony (jeżeli oczywiście żądanie znajduje potwierdzenie w określonych źródłach, tj. ewidencjach, rejestrach, dokumentach). Nie jest zatem dopuszczalne wydanie zaświadczenia o innej niż żądana treści". W tym kontekście istotnie stwierdzenie przez organ, że choćby część wydatków objętych fakturą [...], wystawioną przez B Sp. zo.o. z siedzibą w W., nie spełnia celów wynikających z § 9 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia ZFRON – na który powołuje się strona, byłoby wystarczającą podstawą odmowy wydania zaświadczenia. Tym niemniej w rozpoznawanej sprawie organ błędnie, zdaniem Sądu, ocenił, że wydatki objęte fakturą, mające charakter abonamentu lub opłat za połączenia Claud Center, nie mieszczą się w kategorii wydatków celowych, objętych zakresem powołanego wyżej przepisu. Od strony merytorycznej, warunkiem wydania żądanego przez Spółkę zaświadczenia była pozytywna ocena organu co do tego, że wydatki, udokumentowane fakturą [...], a poniesione przez skarżącą spółkę m.in. na aktywację numeru geograficznego, opłaty abonamentowe claud, powiadomienia sms i połączenia telefoniczne claud CallCenter mieszczą się w zakresie przedmiotowym § 2 rozporządzenia ZPFRON. Przepis ten wymienia katalog celów, na które mogą być przeznaczone środki zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. We wniosku z dnia 15 kwietnia 2013 r. o wydanie zaświadczenia Spółka wskazała, że objęte powyższą fakturą wydatki finansowała ze środków zakładowego funduszu osób niepełnosprawnych i przeznaczyła na opisane cele wymienione w § 9 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia ZFRON, tj. wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych. Do wniosku, obok dokumentu potwierdzającego wydatek, załączyła listę osób niepełnosprawnych, które będą korzystały z ww. zakupów jako pracownicy Call Center. Organ podatkowy, odmawiając wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt wydatkowania ww. środków na cele opisane we wniosku stwierdziły, uznał, że są one związane z ogólną działalnością Spółki oraz, że zostały poniesione w związku z utrzymaniem istniejącego miejsca pracy, a nie na jego utworzenie czy przystosowanie dla potrzeb osób niepełnosprawnych. Takiej oceny nie podziela Sąd orzekający w obecnym składzie. Stosownie do treści art. 33 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm. - zwana dalej ustawą), tworzy się zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zwany dalej "funduszem rehabilitacji" - w szczególności ze środków, o których mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2) oraz w art. 31 ust. 3 pkt 1) lit. b) i pkt 2); z części zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, zgodnie z odrębnymi przepisami; z wpływów z zapisów i darowizn; z odsetek od środków zgromadzonych na rachunku funduszu rehabilitacji; ze środków pochodzących ze zbycia środków trwałych zakupionych ze środków funduszu, w części niezamortyzowanej. Środki funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych przeznaczane są na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków (art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). Rodzaj wydatków i sposób ich ponoszenia z funduszu rehabilitacji, w tym w ramach zasady de minimis, regulują szczegółowo przepisy powoływanego już rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Warunkiem zakwalifikowania wydatków sfinansowanych przez pracodawcę z funduszu rehabilitacji do pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). Cele, na jakie mogą być przeznaczone środki z zakładowego funduszu osób niepełnosprawnych, w tym w ramach pomocy de minimis, zostały wyszczególnione w § 2 rozporządzenia. W § 9 ust. 1 pkt 1, na który powołuje się strona we wniosku o wydanie zaświadczenia, jako jeden z takich celów wskazano wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych. Użyte w powyższym przepisie określenia takie jak "wyposażenie stanowiska pracy" oraz "przystosowanie jego otoczenia" nie zostały przez ustawodawcę dookreślone w tym akcie prawnym. Dokonując zatem wykładni tego przepisu organ słusznie wskazuje na konieczność ścisłej wykładni norm, z których wywodzi się prawo podatnika do ulgi. Ogólnie akceptowany w orzecznictwie zakaz rozszerzającej wykładni przepisów wprowadzających ulgi i zwolnienia podatkowe nie może jednak być interpretowany jako przyzwolenie na nadmierne zawężanie zakresu zastosowania tych przepisów, pomijające całkowicie także cel ich wprowadzenia. W przypadku ulg wynikających z regulacji dotyczących rehabilitacji i aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych konieczne jest w procesie wykładni uwzględnienie szerszego kontekstu, wynikającego z celów ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz Konstytucji. Jak wynika z art. 8 ust. 1 tej ustawy, w sferze zawodowej rehabilitacja ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej nie tylko uzyskania, ale też i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia oraz awansu zawodowego. Nałożone na pracodawcę zatrudniającego osoby niepełnosprawne obowiązku oraz przyznane mu przywileje maja w zamierzeniu służyć takiemu zorganizowaniu pracy, które będzie przyczyniało się do znoszenia barier wynikających z niepełnosprawności i jak najpełniejszego włączania niepełnosprawnych do życia zawodowego. Sąd w pełni podzila pogląd wyrażony w innym wyroku wydanym w stosunku do skarżącej Spółki (wyrok z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1794/13), w który Sąd stwierdził, iż "do zagadnienia będącego przedmiotem rozważań nie można podchodzić szablonowo ale za każdym razem należy poddać analizie czy wskazywane przez podatnika wydatki mają na celu zniwelowanie barier wynikających z niepełnosprawności, umożliwiając niepełnosprawnemu pracownikowi realizację ww. celów wynikających z ustawy. Badając te zależności należy mieć na względzie także fakt dynamicznie rozwijających się technologii, ich zastosowania oraz to czy w istocie ich zastosowanie doprowadzi do zaaktywizowania zawodowego osób niepełnosprawnych. Taka wykładnia omawianych przepisów znajduje swoje umocowanie w normach Konstytucyjnych. Przepis art. 69 Konstytucji stanowi, że osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Stąd jeśli wskazywane przez stronę wydatki umożliwią wykonywanie pracy przez osoby niepełnosprawne dając im szanse rozwoju zawodowego, to niewątpliwie należy je uznać za wydatki ponoszone na potrzeby osób niepełnosprawnych (wyposażenia stanowiska pracy lub przystosowania jego otoczenia dla potrzeb osób niepełnosprawnych). W tym zaś przypadku za mieszczące się w zakresie § 2 ust. 1 rozporządzenia". Przez ten pryzmat należy tez, zdaniem Sądu, oceniać charakter wydatków objętych powołaną na wstępie fakturą, jako że Spółka wyraźnie wskazywał, że zostały one poniesione celem uprawnienia i umożliwienia pracy niepełnosprawnym, m.in. przez umożliwienie im prac przez Call Center, z domu, bez konieczności wykonywania jej w siedzibie pracodawcy. Odnosząc się konkretnie do treści przytoczonego § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ZFRON Sąd nie zgadza się z poglądem organu, że wydatki, o jakich mowa w tym przepisie obejmują jedynie koszty utworzenia nowego stanowiska pracy , względnie modyfikacji stanowiska istniejącego pod kątem osoby niepełnosprawnej, a w związku z tym nie mogą obejmować wydatków takich jak np. abonament, którego opłacanie gwarantuje ciągłość korzystania z usług telekomunikacyjnych , przez co jest wydatkiem na utrzymanie stanowiska pracy, nieodpowiadającym charakterystyce wydatków objętych tym przepisem. Przede wszystkim podkreślić należy, że § 9 ust. 1 pkt 1 wskazuje na dwie różne podstawy dokonywania wydatków: "wyposażenie stanowiska pracy" oraz "przystosowanie jego otoczenia" dla potrzeb osób niepełnosprawnych. Zdaniem Sądu w szczególności pojęcie "przystosowania otoczenia" stanowiska pracy jest samo w sobie dość szerokie i nie pozwala na ograniczenie przystosowania jedynie do działań i kosztów jednorazowych. Przede wszystkim otoczenie, w przypadku gdy mowa o stworzeniu i dostosowywaniu stanowiska pracy nie powinno być, w opinii Sądu, utożsamiane tylko z fizyczną przestrzenią znajdującą się wokół pracownika, w miejscu, gdzie wykonuje pracę, tak samo jak nie sposób "stanowiska pracy" utożsamiać obecnie tylko z miejscem w którym pracownik prace wykonuje. Wyposażenie stanowiska pracy, to także udostępnienie pracownikowi odpowiednich narzędzi i technologii, wykorzystywanych w procesie pracy. Podobnie otoczenie stanowiska pracy musi być rozumiane nie tylko w sensie dosłownym, ale interpretacja tego pojęcia powinna uwzględniać jego aspekt organizacyjny, funkcjonalny. Z kolei "przystosować" to, według internetowego Słownika Języka Polskiego PWN, "zrobić coś odpowiednim do określonych potrzeb, warunków". W tym kontekście wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych powinno być rozumiane jako wszystkie takie działania, które prowadzą nie tylko do utworzenia ale także do takiego ukształtowania stanowiska pracy (we wszystkich wyżej wspomnianych aspektach), które będzie umożliwiało pracę osobie niepełnosprawnej poprzez uwzględnienie jej ograniczeń i niwelowanie ich wpływu. Omawiany przepis nie wprowadza przy tym żadnych ograniczeń co do tego czy zapewnienie powyższego standardu wiąże się z wydatkami o charakterze jednorazowym, ratalnym czy ciągłym. Kryterium kwalifikującym określone wydatki jako objęte zakresem przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia ZFRON jest to, czy przyczyniają się one do odpowiedniego kształtowania stanowiska pracy niepełnosprawnego. W rozpoznawanej sprawie objęte fakturą [...]wydatki dotyczyły utworzenia i funkcjonowania systemu Call Center, który umożliwiał osobom niepełnosprawnym pracę z domu, a przez to mógł stanowić sam w sobie przystosowanie ich stanowisk i otoczenia do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Rozróżnianie w tym przypadku poszczególnych wydatków na spełniające lub nie cele § 9 ust. 1 rozporządzenia ZFRON w zależności od tego, czy zostały poniesione jednorazowo, czy miały charakter opłat okresowych nie znajduje uzasadnienia, skoro zaprzestanie uiszczania którejkolwiek z tych opłat może prowadzić do tego, że system ten na poszczególnych stanowiskach przestanie funkcjonować, a w konsekwencji przestanie istnieć element wyposażenie tych stanowisk i ich dostosowania do potrzeb pracowników niepełnosprawnych. Podkreślenia wymaga, że w niniejszym postępowaniu organ oceniał charakter wydatków tylko pod kątem wydania zaświadczenia . Postepowanie w sprawie wydania zaświadczeń ma zaś charakter uproszczony i nie stosuje się w nim wszystkich zasad dotyczących postepowania zwykłego – dotyczy to także postepowania dowodowego. Jak wynika z art. 306k, w sprawach nieuregulowanych w art. 306a-306i oraz art. 306l i art. 306m stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 1-6, 8, 9 z wyłączeniem art. 171a, rozdziałów 10-12, 14, 16 oraz 23 działu IV. Postępowanie o wydanie zaświadczenia jest postępowaniem wnioskowym, wspartym na żądaniu strony i przedstawionych przez nią dowodach, które jedynie w razie istotnych wątpliwości winny być weryfikowane poprzez wezwanie strony o udzielenie dodatkowych wyjaśnień. Ocena przedmiotowych wydatków, wyrażona w postepowaniu o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w żaden sposób nie umniejsza kompetencji organu do weryfikacji rozliczeń podatnika w ramach postepowania podatkowego lub kontroli podatkowej, w ramach której organ może kontrolować rzeczywiste przeznaczenie środków z ZFRON w związku z funkcjonowaniem poszczególnych stanowisk pracy. Przestrzeganie przepisów rozporządzenia ma zapobiec wydawaniu pieniędzy publicznych na cele inne niż w nim przewidziane. Nie może przy tym ujść z pola widzenia, że celem uregulowania jest stworzenie takich warunków, aby jak największa liczba osób niepełnosprawnych mogła pracować zawodowo i co za tym idzie prawidłowo funkcjonować w społeczeństwie. Skoro zatem skarżąca poniosła wydatki umożliwiające zatrudnienie i pracę osobom niepełnosprawnym niewątpliwie istnieje możliwość aby sfinansowała je ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Podejmując odmienne rozstrzygnięcie organy podatkowe naruszyły przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy, uwzględniając w nich wartość uiszczonego wpisu, wynagrodzenia pełnomocnika strony skarżącej oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa. O wstrzymaniu wykonania uchylonego aktu orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło