III SA/Po 1768/13

Dnia 6 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi S K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę Dnia [...] 2012 roku Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w L wydał zaświadczenie potwierdzające, że S K w ww. dniu odbył szkolenie o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Następnie wyrokiem Sądu Rejonowego w L z dnia [...] 2013 r. (sygn. akt II W 1179/12) S K został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 87 §1 ustawy – Kodeks wykroczeń i za czyn ten Sąd wymierzył mu karę w wysokości 1.500 zł grzywny. Ponadto, Sąd orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy, zaliczając na poczet tego środka okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 11 września 2011 r. Dnia [...] 2013 r. została wydana przez Starostę L decyzja, na podstawie której S K został skierowany na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w całości. W uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej wskazał, że decyzja ta jest wynikiem informacji potwierdzającej, że kierowca przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Podstawą wydania powyższej decyzji przez S L był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w P z dnia 16 kwietnia 2013 r. wskazujący, że: - dnia[...] 2012 r. – przekroczył prędkość i otrzymał 4 pkt za naruszenie przepisów ruchu drogowego; - dnia [...] 2012 r. – przekroczył prędkość i otrzymał 6 pkt za naruszenie przepisów ruchu drogowego; - dnia [...]2012 r. – naruszył zakaz ruchu w obu kierunkach i otrzymał 5 pkt za naruszenie przepisów ruchu drogowego; - dnia [...] 2012 r. – kierował pojazdem po spożyciu alkoholu i otrzymał 10 pkt za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Dnia 12 sierpnia 2013 r. S K złożył odwołanie od ww. decyzji. Zarzucił w odwołaniu naruszenie art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał m.in., że odbył szkolenie w dniu 25 października 2012 r., a w konsekwencji powyższej okoliczności w chwili skierowania na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w całości posiadał mniej niż 24 punkty za naruszenie norm prawa o ruchu drogowym. Ponadto, skarżący wskazał, iż to nie on kierował pojazdem a tylko w nim się znajdował. W konkluzji wniósł o uchylenie ww. decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Dnia [...] 2013 roku decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L utrzymało w mocy decyzję organu administracji publicznej pierwszej instancji . W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L wskazało, iż badania na które został skierowany S K znajdują podstawę w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – po uzyskaniu 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ponadto, wpisu do ewidencji dokonuje się na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Wpisu dokonuje się m.in. gdy naruszenia zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu czy też mandatem karnym. Natomiast, na podstawie art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia chyba, że na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. Pismem z dnia 4 grudnia 2013 r. S K wniósł skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie stwierdził, że decyzja wydana w toku postępowania w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w całości jest błędna. Skarżący wskazał, że także, że wyrok Sądu Rejonowego w L z dnia [...] 2013 r. jest wadliwy, a w konsekwencji powyższego w sprawie karnej złożył wniosek o wznowienie postępowania. Skarżący wskazał, że utrata prawa jazdy utrudni bądź uniemożliwi wykonywanie pracy zarobkowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe twierdzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zakres kognicji sądu administracyjnego, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) – dalej zwanej p.p.s.a., obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej i opiera się na kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uznał, iż poddana kontroli decyzja SKO w L nie narusza prawa w sposób, który wywoływałby skutek w postaci konieczności eliminacji tej decyzji z obrotu prawnego. Dlatego też skarga została oddalona. Podstawą normatywną znajdującą zastosowanie w niniejszej sprawie jest m.in. ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym [(Dz.U. 2012, poz. 1137) – określana w dalszej części jako "ustawa"]. W art. 1 ust. 1 ustawa ta określa: 1) zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu; 2) zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, a także działalność właściwych organów i podmiotów w tym zakresie; 3) wymagania w stosunku do innych uczestników ruchu niż kierujący pojazdami; 4) zasady i warunki kontroli ruchu drogowego. Realizując założenia prawodawcy zawarte w przepisach ogólnych ustawa ta normuje m.in. kompetencje organów w stosunku do osób, które zachowują się sprzecznie z normami ustawy - Prawo o ruchu drogowym organów. Podstawą prawną jest art. 130 ust. pkt 1 ustawy. Na podstawie tego przepisu policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (art. 130 ust. 2 ustawy). Kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. (art. 130 ust. 3 ustawy). W ustawie tej wskazana została – w art. 130 ust. 4 – delegacja, udzielona konstytucyjnym organom prawodawczym, do wydania aktów prawnych podustawowych, których celem jest konkretyzacja przepisów ustawowych. Na podstawie powyższego przepisu minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia: 1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego; 2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; 3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3; 4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia; 5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1. Na podstawie § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z dnia 9 maja 2012 r.) organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego w niżej enumeratywnie wskazanych sytuacjach tj.: 1) jeżeli wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem decyzji, o której mowa w art. 140 ust. 1 pkt 1, 1a lub 4 lit. b lub c ustawy; 2) w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1: a) pkt 1 lit. a ustawy, jeżeli sprawdzenie to obejmowało umiejętności praktyczne i wiedzę teoretyczną, b) pkt 1 lit. b albo pkt 2 ustawy; 3) jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyłaby 24 punkty, a w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy - 20 punktów; 4) w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, z zastrzeżeniem § 8 ust. 4-6. Na podstawie § 6 pkt 4 ww. rozporządzenia kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Liczba punktów odjętych z tytułu odbytego szkolenia nie może być większa od liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego przed jego odbyciem (§ 6 pkt 5 ww. rozporządzenia). Odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24 (§ 6 pkt 6 ww. rozporządzenia). Dokonując oceny prawidłowości postępowania organów administracji publicznej należy podkreślić bezsporne okoliczności, a wynikające z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w P z dnia 16 kwietnia 2013 r., dotyczące ilości punktów, które otrzymał S K - w okresie od 15 marca 2012 r. do 11 września 2012 r.- z naruszenie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zagadnienie związane z okresem, w jakim istnieje normatywna możliwość zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie tylko poprzez upływ czasu ale także w wyniku odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Skarżący podnosi, iż nie zostały spełnione przesłanki prawne do skierowania na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w całości albowiem posiadał mniej niż 24 punkty za naruszenie norm prawa o ruchu drogowym. Niezwykle istotna będzie, w podnoszonym przez skarżącego zakresie, analiza art. 99 ust 1 pkt 3 lit b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. 2014, poz. 600) na podstawie którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Celem tego badania jest sprawdzenie czy kierowca, który zachowuje się sprzecznie z zasadami ruchu drogowego posiada kwalifikacje - z perspektywy psychologicznej - do dalszego kierowania pojazdami. W niniejszej sprawie S K odbył szkolenie dnia 25 października 2012 r. Jednakże odbycie tego szkolenia nie powoduje usunięcia z ewidencji punktów, a to z powodu kolejnych, potwierdzonych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w P pismem z dnia 16 kwietnia 2013 r., naruszeń przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Na podstawie bowiem § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Skarżący, jeszcze przed odbycie szkolenia w dniu 25 października 2012 r., dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego za które suma punktów (a) ostatecznych i (b) podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła 24. Dlatego też skarżący, jako osoba, która przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego zobowiązana jest, wobec braku podstaw do usunięcia z ewidencji punktów, do poddania się badaniu psychologicznemu w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w całości. Podkreślić należy, że ten sposób interpretacji ww. przepisów prawnych wynika z jednolitej linii orzeczniczej organów ochrony prawnej, które wskazują, że odbycie przez kierowcę szkolenia, o którym stanowi art. 130 ust. 3 ustawy nie stanowi podstawy do zmniejszenia liczby przypisanych takiemu kierowcy punktów karnych, w sytuacji gdy przed rozpoczęciem takiego szkolenia dopuścił się on naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które suma wpisanych punktów przekroczyła 24. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10; w wyroku z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1991/11; wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10; czy w wyroku z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1279/12 - por. htpp:www.nsa.orzeczenia gov. pl.). Po przekroczeniu wyznaczonego limitu 24 punktów pozostaje do zastosowania wyłącznie środek w postaci bezwzględnego obowiązku odbycia badań psychologicznych w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w całości (tak też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 lipca 2014 r., , sygn. akt II SA/Op 250/14). Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.