II OSK 598/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-11-18

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Małgorzata Masternak-Kubiak, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który wydał decyzję w przedmiocie robót budowlanych, wykonuje tym samym wyrok zobowiązujący do wydania decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Wydanie przez organ decyzji nakładającej na inwestora obowiązek wykonania określonych robót budowlanych może być uznane za wykonanie wyroku zobowiązującego do wydania decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli taka decyzja jest zgodna z przepisami Prawa budowlanego. Sąd administracyjny w postępowaniu o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku bada jedynie fakt wydania rozstrzygnięcia, a nie jego merytoryczną poprawność. Ponadto, sąd pierwszej instancji nie może oprzeć się na stanie faktycznym bez analizy akt administracyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. S. na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie za niewykonanie wyroku WSA w Lublinie z 2011 r., który zobowiązywał organ do wydania decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. WSA w Lublinie wymierzył organowi grzywnę w wysokości 10 000 zł. Organ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania, ponieważ WSA oparł się na stanie faktycznym bez analizy akt administracyjnych. T. S. również wniósł skargę kasacyjną, kwestionując wysokość grzywny.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA w Lublinie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie. Oddalił skargę kasacyjną T. S. i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Anna Szymańska /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych T. S. oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Lublina od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Lu 409/13 w sprawie ze skargi T. S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego Miasta Lublina za niewykonanie wyroku WSA w Lublinie z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Lu 49/11 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Lublinie, 2. oddala skargę kasacyjną T. S., 3. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Lu 409/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. S. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Lublinie grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SAB/Lu 49/11), wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Lublinie grzywnę w wysokości 10 000 zł oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez sąd I instancji wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011r. (sygn. akt II SAB/Lu 49/11), po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. S. na bezczynność i przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego znajdującego się na działce nr ewid. [...] w L., zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie do wydania w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem decyzji w przedmiocie rozbiórki tego obiektu. Sąd stwierdził jednocześnie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Lublina od tego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (sygn. akt II SAB/Lu 49/11), wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012r. (sygn. akt II OSK 709/12) oddalił skargą kasacyjną. Akta administracyjne tej sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały zwrócone do organu administracji w dniu 18 września 2012 r. Pismem z dnia 13 lutego 2013r. T. S. wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie do wykonania tego wyroku i załatwienia sprawy (wydania decyzji). Podkreślił, że wobec zwrotu akt do organu w dniu 18 września 2012r. określony w wyroku termin 30 dni na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie rozbiórki upłynął 19 października 2012r. W dniu 15 kwietnia 2013 r. T. S. złożył za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na niewykonanie wyroku tego Sądu z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Lu 49/11 wraz z wnioskiem o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Lublinie grzywny w wysokości 35.216,70 zł. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie decyzją z dnia [...] października 2012r. wydaną na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zobowiązał inwestora do wykonania zmian i przeróbek zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu, ta decyzja "czyni zadość" wyrokowi WSA z dnia 8 grudnia 2011r., co oznacza, że nie zachodzą przesłanki do uznania niewykonania wyroku i zastosowania sankcji przewidzianej w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Organ przyznał jednocześnie, że powyższa decyzja z dnia [...] października 2012r. została uchylona wskutek kontroli instancyjnej przez Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. W efekcie po przekazaniu sprawy organowi I instancji, tenże wydał w dniu [...] marca 2013r. akt nakładający na B. R. wykonanie robót budowlanych celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem (na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane) – kserokopia tej decyzji została złożona na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. Sąd I instancji wyrokiem z 5 grudnia 2013r. (sygn. akt II SA/Lu 409/13) – zaskarżonym obecnie skargami kasacyjnymi - wydanym na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Lublinie grzywnę w wysokości 10 000 zł oraz orzekł, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tegoż wyroku WSA w Lublinie stwierdził, że skarga o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku jest uzasadniona, ponieważ organ po zwrocie akt administracyjnych przez sąd administracyjny nie wykonał wyroku WSA w Lublinie z 8 grudnia 2011r. Wyrok ten zobowiązywał organ do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Decyzja natomiast z dnia [...] marca 2013r. nakłada na B. R. obowiązki wykonania wskazanych w niej robót budowlanych. Nie jest więc rozstrzygnięciem w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Zdaniem sądu I instancji wymierzenie organowi grzywny w kwocie 10.000 zł odpowiada stopniowi zawinienia organu w rozpoznawanej sprawie, natomiast wnioskowana przez T. S. kwota 35.216,70 zł byłaby kwotą zdecydowanie wygórowaną. Od tego wyroku sądu I instancji wniesiono dwie skargi kasacyjne. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga kasacyjna Inspektora Nadzoru została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublina nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SAB/Lu 49/11), ponieważ wydana przez niego decyzja z dnia [...] marca 2013 r., nakładająca na B. R. obowiązki wykonania wskazanych w niej robót budowlanych w budynku przy ul. P. - ul. H. nie jest rozstrzygnięciem wykonującym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 grudnia 2011 r. W ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie organ zarzucił naruszenie: a) art. 58 § 3 p.p.s.a. w związku z 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieodrzuceniu skargi T. S. w sytuacji, gdy jego wezwanie do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 grudnia 2011 r. (II SAB/Lu 49/11) nastąpiło po wydaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Lublin decyzji z dnia [...] października 2012r. , b) art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 55 § 2 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów - polegające na wydaniu zaskarżonego wyroku mimo nieprzedłożenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Lublina akt postępowania administracyjnego, przez co orzeczenie zostało oparte jedynie na skardze T. S. oraz na odpowiedzi na skargę, co jest niewystarczające do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. Brak analizy tych akt przez WSA w Lublinie spowodował pominięcie przez sąd decyzji z [...] października 2012r., w efekcie czego stan faktyczny przyjęty przez sąd był niezgodny ze stanem rzeczywistym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił m.in., że nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż wykonanie wyroku przez wydanie decyzji w przedmiocie rozbiórki budynku może nastąpić jedynie w drodze wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku, odmawiającej rozbiórki albo umarzającej postępowanie administracyjne w takiej sprawie. Pozostaje to bowiem w sprzeczności z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane z 1994r. W przypadku robót budowlanych innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b Prawa budowlanego, nadzór budowlany w zależności od sytuacji faktycznej wydaje decyzję na podstawie art. 51 tej ustawy, czyli może również nakazać inwestorowi zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w zakresie samowolnie wykonanych robót budowlanych, bądź orzec o braku podstaw do nałożenia takich obowiązków (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1604/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2259/12). Dalej stwierdzono, że brak jest podstaw do zarzucenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego miasta Lublin, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 grudnia 2011 r. był bezczynny, a więc nie podejmował żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył jej właściwym aktem. Zakładając nawet, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin z dnia [...] października 2012 r. oraz decyzja z dnia [...] marca 2013 r. błędnie wykonują wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 grudnia 2011 r., to sąd administracyjny w ramach rozpatrywania skargi na niewykonanie wyroku na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. bada jedynie, czy zostało wydane rozstrzygnięcie administracyjne w tej sprawie. Kognicja sądu nie obejmuje natomiast badania w takiej sprawie legalności wydanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zarzutu dotyczącego naruszenia przez sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. skarżący podał, że z tego przepisu wynika, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które wynikają z akt sprawy i które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę T. S. z 15 kwietnia 2013 r. wraz z odpowiedzią na nią ale nie załączył do tych dokumentów akt administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin o przedłożenie tychże akt. W tej sytuacji brak akt administracyjnych doprowadził do pominięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie faktu wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin decyzji z dnia [...] października 2012r. T. S. oparł swoją skargę kasacyjną na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i zarzucił wyrokowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Wniósł o uchylenie wyroku w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu tego zarzutu skarżący stwierdził, że wymierzenie organowi grzywny w orzeczonej wysokości nie odpowiada stopniowi zawinienia organu w tej sprawie. Ponadto skarżący zarzucił, że decyzja organu z [...] marca 2013 r. nie stanowi wykonania obowiązku nałożonego na organ w wyroku z 8 grudnia 2011r., ponieważ dotyczy wykonania określonych robot budowlanych, a nie rozbiórki budynku. Przedmioty tych spraw (postępowań) nie są tożsame. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona przez organ administracji publicznej zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres jego kontroli ograniczony jest wyłącznie do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), której przesłanki określa przepis art. 183 § 2 p.p.s.a. Skarga kasacyjna organu została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. tj. na naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania albowiem przesądzenie, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony jest warunkiem skontrolowania przez Naczelny Sąd Administracyjny procesu subsumcji danego stanu faktycznego – w niniejszej sprawie wyjątkowo nie organ administracji dokonuje ustalenia tego stanu faktycznego, lecz samodzielnie sąd administracyjny – pod zastosowany zgodnie z wnioskiem skargi przepis prawa materialnego. Owym przepisem jest zaś norma art. 154 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią - według brzmienia od dnia 11 kwietnia 2011r. - w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stosownie zaś do § 3 tego przepisu wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Dla skuteczności wniesienia przedmiotowej skargi konieczne jest spełnienie dwóch niezależnych przesłanek. Po pierwsze, strona przed wniesieniem skargi zobowiązana jest pisemnie wezwać organ do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Instytucja przedmiotowego wezwania związana jest z przypomnieniem organowi, że został wydany w sprawie wyrok, nakładający na organ czy to zobowiązanie do załatwienia sprawy w określonym w tymże wyroku terminie, czy też statuujący sytuację procesową polegająca na tym, że nadal pozostaje do rozpatrzenia wniosek strony wszczynający postępowanie administracyjne lub środek zaskarżenia, po uchyleniu przez sąd poprzednio wydanych rozstrzygnięć lub rozstrzygnięcia. Skarga niepoprzedzona przez stronę takim wezwaniem podlega odrzuceniu (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt I OSK 1920/13). Z tym zagadnieniem związany jest jeden z zarzutów skargi kasacyjnej organu. Otóż organ wywodzi, że skarga na wymierzenie grzywny powinna zostać odrzucona na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. bowiem wezwanie do wykonania wyroku WSA w Lublinie z dnia 8 grudnia 2011r. nastąpiło po wydaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin decyzji z dnia [...] października 2012r. Zarzut ten nie jest uzasadniony, ponieważ warunkiem dopuszczalności skargi na niewykonanie wyroku jest samo wezwanie do wykonania wyroku przed wniesieniem skargi. Ewentualnie niedopełnienie tego obowiązku skutkowałoby wydaniem przez sąd postanowienia o odrzuceniu skargi, nie ma natomiast znaczenia dla kwestii odrzucenia skargi data, w której wezwanie zostało skierowane do organu. Skarga o wymierzenie grzywny w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność może być wniesiona wówczas gdy organ, który został zobowiązany wyrokiem sądu administracyjnego do podjęcia określonych działań (tutaj do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego) – nie podejmuje ich. W rozpatrywanej sprawie sąd pierwszej instancji przyjął, że załączona do akt sądowych decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublina z dnia [...] marca 2013r. nie jest rozstrzygnięciem, o jakim mowa w wyroku WSA w Lublinie z dnia 8 grudnia 2011r. (sygn. akt II SAB/Lu 49/11) i stwierdzenie to implikowało nałożenie na organ grzywny. Stanowisko sądu w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest przedwczesne, a przyjęty tok rozumowania – jeżeli uznać za odpowiadające prawdzie ustalenie, że przywołana decyzja została wydana w wykonaniu wyroku WSA w Lublinie z dnia 8 grudnia 2011r. – za wadliwy. Przede wszystkim jednak jak słusznie wywodzi skarga kasacyjna przy wydaniu zaskarżonego doszło do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. bowiem sąd pierwszej instancji dokonał ustalenia stanu faktycznego bez koniecznych akt administracyjnych. Tymczasem analiza tych akt i dokonanie w oparciu o nie ustaleń faktycznych było koniecznym i niezbędnym warunkiem poprzedzającym wydanie wyroku w przedmiocie wymierzenia grzywny. Zwłaszcza, że organ w odpowiedzi na skargę sygnalizował, że w sprawie – po wydaniu wyroku przez WSA w Lublinie – została wydana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin z dnia [...] października 2012r., która rozstrzygała sprawę w przedmiocie nakazu rozbiórki kwestionowanego obiektu budowlanego. Był to akt administracyjny, który zdaniem organu wykonywał zobowiązanie wynikające z omawianego wyroku sądowego. Tymczasem sąd pierwszej instancji nie sprawdził, czy w istocie decyzja taka zapadła, a także czy w przedmiotowej sprawie, a ustalenie powyższe winno znaleźć się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Po uchyleniu bowiem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 stycznia 2009r. (sygn. akt II OSK 1338/07) wyroku sądu pierwszej instancji oraz decyzji administracyjnych obydwu instancji – sprawa o rozbiórkę obiektu budowlanego na działce nr ewidencyjny [...], przy ul. P. ul. H. w L. powróciła do organu pierwszej instancji tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin. Okoliczność powyższa wynika z uzasadnienia wyroku WSA w Lublinie z dnia 8 grudnia 2011r. Wyrokiem ostatnio przywołanym sąd zobowiązał organ pierwszej instancji do działania tj. do wydania w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z prawomocnym wyrokiem rozstrzygnięcia w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. W zaskarżonym natomiast obecnie wyroku sąd nie odniósł się do faktu wydania decyzji z dnia [...] października 2012r., zakres swojej kognicji ograniczając jedynie do omówienia jednym zdaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin z dnia [...] marca 2013r. Tymczasem gdyby sąd dysponował aktami administracyjnymi mógłby ustalić stan faktyczny odbiegający od tego, który został przyjęty w zaskarżonym wyroku, co nie może podlegać przesądzeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na obecnym etapie postępowania. Niemniej jednak konieczne było ustalenie, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku czy podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność wydania decyzji z dnia [...] października 2012r. miała miejsce w związku z wydaniem (i w konsekwencji wykonaniem) wyroku WSA w Lublinie z dnia 8 grudnia 2011r. W takim wypadku sąd winien ocenić ten akt administracyjny w aspekcie jego wydania, nie zaś poprawności merytorycznej, co słusznie podnosi skarga kasacyjna organu. Jak się bowiem przyjmuje w orzecznictwie na ocenę bezczynności organu nie ma wpływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia, lecz tylko czy faktycznie zostało ono wydane. W szczególności niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność poprzedniego aktu nie może skutkować ukaraniem organu grzywną. Zastosowanie się przez organ do oceny prawnej zawartej w wykonywanym wyroku podlega bowiem kontroli na ogólnych zasadach w ramach skargi na nowe rozstrzygnięcie sprawy (vide wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012r. sygn. akt I OSK 2413/11). Oznacza to zatem, że merytoryczna kontrola decyzji z dnia [...] października 2012r. była przedmiotem innego postępowania, co nastąpiło w ramach administracyjnej kontroli instancyjnej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. – jak twierdził organ w odpowiedzi na skargę przed sądem I instancji – Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił omawianą decyzję z [...] października 2012r. Z treści art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2, art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane z 1994r. wynika, że jeżeli organ w sprawie dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę stwierdzi, że budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 pkt 2), może na podstawie art. 51 ust. 7 w związku z ust. 1 nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (art. 51 ust. 1 pkt 2). Oznacza to, że decyzja nakładająca na inwestora obowiązek wykonania określonych robót budowlanych może być w określonych sytuacjach decyzją wydaną w ramach postępowania wszczętego w sprawie rozbiórki obiektu. Na zakończenie koniecznym jest przypomnienie, że z przepisu art. 154 § 3 p.p.s.a. a contrario wywodzi się, że wykonanie przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność przed wniesieniem skargi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. czyni tę skargę niezasadną. Stan w postaci niewykonania wyroku lub niezałatwienia sprawy po wyroku kasacyjnym bądź stwierdzającym nieważność aktu lub czynności musi istnieć w chwili złożenia skargi do sądu administracyjnego (vide wyrok NSA z dnia 13 października 2011r. sygn. akt II OSK 1341/11). Pogląd ten powinien zostać uwzględniony przy ponownym rozpatrywaniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Ze względu na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przedwczesne było ustosunkowanie się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów prawa materialnego. Druga skarga kasacyjna wniesiona przez T. S. opiera się na zarzucie naruszenia przepisu prawa procesowego tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. Co do zasady dopuszczono możliwość wywiedzenia skargi kasacyjnej opartej na tej normie procesowej (vide uchwała 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Niemniej w rozpatrywanej sprawie zarzut dotyczący naruszenia przez sąd art. 141 § 4 p,p.s.a. nie może być uwzględniony, ponieważ z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący nie kwestionuje uzasadnienia wyroku lecz samo rozstrzygnięcie (wysokość grzywny). Pomijając tę wadę skargi kasacyjnej – w związku z uwzględnieniem skargi kasacyjnej organu - zarzut dotyczący wysokości grzywny nie mógłby zostać rozpatrzony, ponieważ stał się bezprzedmiotowy wobec uchylenia zaskarżonego wyroku. Z tych przyczyn skarga T. S. podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 1 p.p.s.a. Pkt 3. wyroku znajduje uzasadnienie w normie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, biorąc pod uwagę sytuację skarżącego i długotrwałość postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło