III SA/Wa 2588/11
WyrokWSA w Warszawie2012-06-13
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Dariusz Kurkiewicz, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja samorządu gospodarczego, działająca na podstawie ustawy o izbach gospodarczych, może skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, jeśli jej cele statutowe, choć częściowo pokrywają się z celami wskazanymi w tym przepisie, dotyczą głównie reprezentowania interesów gospodarczych zrzeszonych podmiotów i rozwoju branży, a nie działań skierowanych do ogółu społeczeństwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organizacja samorządu gospodarczego, działająca na podstawie ustawy o izbach gospodarczych, nie może skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Cele statutowe takiej organizacji, nawet jeśli częściowo pokrywają się z wymienionymi w przepisie celami (np. oświatowymi, naukowymi), muszą być zgodne z przepisami prawa określającymi jej byt i działanie (ustawa o izbach gospodarczych) i nie mogą ograniczać się do reprezentowania wąskich interesów gospodarczych członków. Zwolnienie to jest przeznaczone dla działań skierowanych do ogółu społeczeństwa, a nie dla wspierania konkretnych branż czy grup zawodowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania przez organy podatkowe zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych dla organizacji samorządu gospodarczego (skarżącej) za lata 2007 i 2008. Organy uznały, że cele statutowe skarżącej, mimo że obejmowały m.in. działalność naukową i oświatową, nie kwalifikują się do zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, ponieważ były skoncentrowane na reprezentowaniu interesów gospodarczych członków i rozwoju branży, a nie na działaniach skierowanych do ogółu społeczeństwa. Skarżąca kwestionowała te decyzje, powołując się m.in. na wcześniejszą interpretację organu podatkowego i wyrok WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skarg P. z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W, z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. i 2008 r. oddala skargi
I. Stan spraw przedstawia się następująco:
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS") dwoma decyzjami z [...] stycznia 2011r. określił P. (dalej: "I.", "Skarżąca") zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za: 1) 2007r. w wysokości 184 zł CIT-8, 2) 2008r. w wysokości 25.591 zł, w obu przypadkach w miejsce zobowiązań podatkowych w wysokości 0 zł wykazanych w zeznaniach CIT-8.
NUS w uzasadnieniach decyzji wskazał, że w trakcie czynności sprawdzających, w trybie art. 272 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "O.p"), powziął wątpliwość, co do zasadności wykazanych w zeznaniu odliczeń od dochodu na podstawie art. 17 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej: "u.p.d.p."), w związku z tym wszczął postępowanie podatkowe i na podstawie materiału dowodowego oraz biorąc pod uwagę zasadę powszechności opodatkowania (wykluczającą możliwość stosowania analogii przepisów dotyczących zwolnień podatkowych do podmiotów i dochodów, które nie zostały przez ustawodawcę wymienione w przepisach) uznał, że cele statutowe realizowane przez I.- organizację samorządu gospodarczego w rozumieniu ustawy z 30 maja 1989r. o izbach gospodarczych (Dz.U. Nr 35, poz. 195 ze zm., "u.i.g.") nie uprawniają jej do zwolnienia z opodatkowania dochodu, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz pkt 40 u.p.d.p.
Zgodnie ze Statutem Skarżącej, o którym mowa w art. 5 u.i.g., jest ona organizacją samorządu gospodarczego, reprezentującą interesy gospodarcze zrzeszonych w niej podmiotów i ich związków prowadzących działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, edukacyjną, badawczą i usługową na rzecz energetyki ze źródeł odnawialnych, lub związaną z energetyką odnawialną, w szczególności wobec organów państwowych. Organizacja samorządu gospodarczego, stosownie do art. 2 u.i.g. dobrowolnie zrzesza przedsiębiorców, reprezentuje ich interesy gospodarcze, działa na ich rzecz. Z odpisu KRS wynika, że formą organizacyjną Skarżącej jest izba gospodarcza. Na dochody Skarżącej, które służą realizacji jej celów statutowych i nie mogą być przeznaczone do podziału pomiędzy jej członków składają się: składki członkowskie, wpływy z własnej działalności gospodarczej oraz z dochody z majątku Izby, subwencje, spadki, darowizny i zapisy, dotacje celowe, środki przekazane na realizację zadań powierzonych przez administrację publiczną, inne wpływy. Skarżąca jest więc organizacją członkowską samorządu gospodarczego reprezentującą interesy gospodarcze zrzeszonych w niej podmiotów, w tym wobec administracji rządowej i samorządowej, a jej cele i zadania statutowe nie pokrywają się celami wskazanymi przez ustawodawcą w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. Stanowisko NUS potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 marca 2003r. sygn. akt II FSK 1728/2007.
W art. 17 ust. 1 pkt 40 u.p.d.p. brak jest wzmianki na temat zwolnienia składek członkowskich organizacji samorządu gospodarczego. Przepis ten dotyczy składek członkowskich członków organizacji politycznych, społecznych i zawodowych – w części nieprzeznaczonej na działalność gospodarczą. Strona jako podmiot utworzony i działający na podstawie przepisów u.i.g., będąc jednostką samorządu gospodarczego, nie spełnia kryteriów wymienionych w ww. przepisie.
Z uwagi na powyższe NUS przyjął za podstawę opodatkowania odpowiednio w 2007 r. - 967 zł, zaś w 2008r. - 134.690 zł i określił zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych według stawki 19%, odwołując się m.in. do treści art. 7 ust. 1 i 2 u.p.d.p.
2. Skarżąca w odwołaniach 23 i 24 lutego 2011 r., które wpłynęły do NUS 1 marca 2011r., wniosła o uchylenie ww. decyzji NUS i umorzenie postępowania lub przekazanie NUS spraw do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na naruszenie: art. 14b § 1 i § 2 O.p. przez błędną wykładnię i niezastosowanie; art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. przez błędną wykładnię.
Wyjaśniła, że zwróciła się do NUS o udzielenie informacji o zakresie stosowania przepisów u.p.d.p. wskazując, że w ramach prowadzonej działalności osiąga dochody, które następnie przeznacza na działalność statutową - naukową, naukowo-techniczną, w zakresie oświaty oraz ochrony środowiska. Następnie w deklaracjach zaliczkowych CIT-2 wykazała zwolnienie z dochodów na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. Skarżąca zapytała czy warunkiem uzyskania ww. zwolnienia jest uprzednie podjęcie przez Walne Zgromadzenie uchwały o przeznaczeniu dochodu na cele statutowe objęte zwolnieniem. NUS, w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 4058/06, potwierdził jej stanowisko, postanowieniem z [...] września 2007r., wskazując m.in., że interpretacja jest aktualna do czasu zmiany stanu prawnego, a także że wiąże właściwe organy podatkowe i organy kontroli skarbowej do czasu jej zmiany lub uchylenia w drodze decyzji. NUS w ww. decyzjach z [...] stycznia 2011 r. nie ustosunkował się w ogóle do ww. wyroku WSA, ani do ww. postanowienia NUS z [...] września 2007r., które mają istotne znaczenie, bo dotyczą bezpośrednio Skarżącej. WSA w ww. wyroku wskazał, że dla skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. konieczne jest spełnienie dwóch warunków: statutowe cele działalności podatnika muszą mieścić się w katalogu zawartym w tym przepisie, a ponadto uzyskane przez niego dochody muszą być wydatkowane na ten cel. NUS dokonał więc błędnej wykładni ww. przepisu i doszedł do ustaleń sprzecznych z wyrażoną w tym zakresie opinią Sądu.
3. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS") dwoma decyzjami z [...] lipca 2011 r. utrzymał w mocy ww. decyzje NUS z [...] stycznia 2011 r., podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną.
W uzasadnieniach DIS zauważył, że kwestią sporną było ustalenie czy organy podatkowe wydając decyzje w sprawie były związane interpretacją przepisów prawa podatkowego zawartą w postanowieniu NUS z [...] września 2007r., w którym potwierdzono stanowisko Skarżącej, iż skorzystanie ze zwolnienia dochodów, przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p., nie jest uwarunkowane podjęciem uchwały przez uprawniony organ o przeznaczeniu dochodów na cele statutowe objęte takim zwolnieniem. Ważne było też ustalenie czy ww. wyrok WSA z 23 kwietnia 2007r. jest wiążący w kwestii interpretacji przepisów prawa podatkowego ze szczególnym uwzględnieniem art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p.
DIS w związku z tym zauważył, że Skarżącą we wniosku o interpretację z [...] kwietnia 2007r. wskazała, że w ramach prowadzonej działalności osiąga dochody, które następnie przeznacza na działalność statutowa: naukową, naukowo-techniczną, w zakresie oświaty oraz ochrony środowiska. W deklaracjach miesięcznych CIT-2 wykazała zwolnienie dochodów z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. W związku z tym zapytała czy warunkiem uzyskania ww. zwolnienia jest uprzednie podjęcie przez uprawniony organ uchwały o przeznaczeniu dochodów na cele statutowe objęte zwolnieniem. Wniosek podlegał rozpatrzeniu na podstawie przepisów O.p. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2007r., więc skutki prawne związane z wydaniem tej interpretacji, na mocy art. 4 ust. 1 i 3 ustawy z 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217, poz. 1590) ocenia się wedle przepisów O.p. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2007r. Skoro NUS postanowieniem z [...] września 2007r., wydanym po wyroku WSA, wskazał, że warunkiem uzyskania zwolnienia dochodów z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. w trakcie roku podatkowego nie jest uprzednie podjęcie przez uprawniony organ uchwały o przeznaczeniu dochodów na cele statutowe, a przedmiotem rozstrzygania nie była kwestia uznania czy cele statutowe Skarżącej spełniają kryteria wyznaczone przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p., która była przedmiotem decyzji NUS, organ podatkowy pierwszej instancji nie był, na mocy art. 14b § 1 i 2 O.p. związany wydaną interpretacją. DIS za bezpodstawne uznał więc zarzut naruszenia ww. przepisu oraz wskazał, że NUS w decyzjach nie kwestionował sposobu, w jaki ma zostać podjęta wewnętrzna decyzja jednostki co do przeznaczenia uzyskanego dochodu, a prawo do zastosowania zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. dochodów uzyskiwanych przez izby gospodarcze.
DIS nie podzielił stanowiska Skarżącej, co do związania wykładnią art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. dokonaną przez WSA w Warszawie w ww. wyroku z 23 kwietnia 2007 r., bo orzeczenie to miało moc wiążącą jedynie w sprawie, w której je wydano.
DIS podniósł też, po odwołaniu się do treści art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p., że interpretacja tego przepisu, dokonana przez NUS, była prawidłowa, na potwierdzenie czego powołał wyrok NSA z 3 marca 2009r. sygn. akt II FSK 1728/2007. Przepisy ustanawiające wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe (a takim jest ww. przepis) są wyjątkiem od zasady powszechności i równości opodatkowania, stąd przy ich stosowaniu nie można kierować się wykładnią rozszerzającą, jak i zawężającą. Zwolnienie zawarte w tym przepisie jest warunkowe i zależy od łącznego spełnienia przesłanek: podatnik korzystający ze zwolnienia musi prowadzić działalność statutową określoną w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p.; dochody muszą być przeznaczone na cele działalności statutowej wymienionej w tym przepisie; bez względu na termin - wydatkowane na ten cel, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodu. Jeżeli podatnik wskazuje, iż przeznacza dochody na zapisane w statucie cele przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p., organ podatkowy musi dokonać analizy czy stanowią one cele statutowe przewidziane przez prawo. Ulgi z ww. przepisu nie uzasadnia aktywność podatnika dotycząca wyłącznie zapisów statutu. Nawet jeśli w pewnych częściach formalnie zapisy statutu odnosiły się do treści ww. przepisu, nie mieściły się w normatywnym zakresie właściwości art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p., przewidzianym w art. 2-4 u.i.g. Aby nabyć prawo do zwolnienia dochodu na mocy art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. - cele muszą nie tylko wprost wynikać ze statutu, istotne jest rzeczywiste prowadzenie tego rodzaju działalności, a nie to, aby działalność miała bezpośredni lub pośredni charakter.
Skarżąca jest organizacją samorządu gospodarczego utworzoną i działającą na podstawie u.i.g., reprezentującą interesy gospodarcze zrzeszonych w niej podmiotów w zakresie ich działalności wytwórczej, handlowej, budowlanej lub usługowej, w szczególności wobec organów państwowych (art. 2 u.i.g.), określającą samodzielnie w statucie zadania w granicach właściwości określonej w art. 2-4 u.i.g. (art. 5 u.i.g.). Przepisy u.i.g. wyraźnie wskazują, że chodzi o wąskie branżowe interesy gospodarcze, które mają być realizowane przez opiniowanie rozwiązań prawnych oraz przygotowanie przepisów. Taka działalność nie jest objęta zwolnieniem przewidzianym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. Warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest prowadzenie działalności na zasadach non profit (wspieranie i finansowanie działań określonych w ww. przepisie, społecznie użytecznych. Również analiza statutu Skarżącej prowadzi do wniosku, że jest ona organizacją powołaną do zgoła odmiennych celów niż wynikające z ww. przepisu. Z § 1 i 6 statutu wynika, że celem działania Skarżącej jest reprezentowanie interesów gospodarczych zrzeszonych w niej podmiotów i ich związków, prowadzących działalność wytwórczą, produkcyjną, usługowa, budowlana i handlowa na rzecz energetyki ze źródeł odnawialnych, w szczególności wobec organów państwowych, samorządowych, organizacji krajowych i zagranicznych, działanie na rzecz rozwoju energetyki ze źródeł odnawialnych w nowoczesnych formach organizacyjnych i technologicznych, inspirowanie tworzenia i nowelizacji przepisów prawnych oraz prezentowanie opinii w dziedzinie przepisów prawnych i polityki gospodarczej dotyczącej energii ze źródeł odnawialnych oraz poszczególnych członków I. oraz ich prezentowanie, wyrażanie opinii o stanie rozwoju energetyki, w tym ze źródeł odnawialnych, o projektach aktów prawnych i rozwiązań odnoszących się do funkcjonowania energetyki ze źródeł odnawialnych, występowanie z inicjatywą takich aktów i rozwiązali oraz uczestniczenie w ich przygotowaniu, prowadzenie zadań powierzonych przez organy administracji rządowej i samorządowej, rozwijanie współpracy z krajowymi i zagranicznymi organizacjami gospodarczymi oraz placówkami naukowymi w kraju i za granicą, organizowanie i tworzenie warunków do rozstrzygania sporów w drodze postępowania polubownego i pojednawczego, kształtowani i upowszechnianie zasad etyki zawodowej i rzetelności w obrocie gospodarczym. Zapisy pkt 7-9 § 6 statutu (działanie na rzecz rozwoju i podnoszenia poziomu kształcenia zawodowego, promowanie energii ze źródeł odnawialnych, prowadzenie doradztwa i szkolenia w zakresie energetyki ze źródeł odnawialnych) są skierowane do członków i są zbliżone z celami wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt. 4 u.p.d.p., celem tych działań jest popularyzacja i rozwój branży energetyki odnawialnej. Działania z § 7 statutu (w tym w pkt 12 - współpraca z placówkami naukowymi i szkołami i pkt 14 - organizowanie szkoleń, konferencji i sympozjów naukowych) podporządkowane są celowi głównemu wymienionemu w § 1 statutu. Dlatego też Skarżąca w ramach funkcjonowania świadczyła pomoc na rzecz członków w różnych formach i zakresie, w podejmowaniu i prowadzeniu działalności w zakresie energetyki ze źródeł odnawialnych, prowadzenie prac i programów badawczych oraz monitoringu w zakresie energetyki ze źródeł odnawialnych, prognozowanie kierunków rozwoju energetyki, w tym ze źródeł odnawialnych oraz wielkości produkcji energii ze źródeł odnawialnych, zwłaszcza pod kątem realizacji polityki ekologicznej i energetycznej państwa oraz występowanie do organów administracji publicznej z wnioskami w tym zakresie, analizy kosztów utrzymania i produkcji istotnych dla poszczególnych branż energetyki ze źródeł odnawialnych, udzielanie pomocy organizacyjnej i doradczo-konsultacyjnej członkom, nawiązywanie i ułatwianie kontaktów członków z krajowymi zagranicznymi organizacjami energetycznymi dla promowania energetyki ze źródeł odnawialnych, udział w targach, wystawach i giełdach w kraju i za granicą i ich organizowanie dla promowania osiągnięć i produktów członków, a ich celem była popularyzacja i rozwój przedmiotowej branży.
Zdaniem DIS z zapisów statutu nie wynika, że Skarżącą utworzono do realizacji zadań z zakresu oświaty, ochrony zdrowia, czy też ochrony środowiska, a różne formy aktywności podejmowane w realizacji celu głównego kierowane były do jej członków, nie do ogółu społeczeństwa i zmierzały do wykonania celu głównego. Działania Skarżącej nie są tożsame z wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. preferowanymi przez ustawodawcę do objęcia ich zwolnieniem podatkowym. Zapisy statutu Skarżącej nie wskazują, aby została ona powołana do realizacji celów enumeratywnie wskazanych w ww. przepisie. Intencją racjonalnego ustawodawcy wprowadzającego omawianą ulgę podatkową nie było premiowanie jakichkolwiek grup zawodowych, dziedzin przemysłu czy też branż, ale propagowanie działań osób prawnych, które są skierowane do ogółu i przyczyniają się do rozwoju celów przewidzianych w tym przepisie. Dokonanie innej oceny przeczyłoby założeniu racjonalności ustawodawcy, leżącemu u podstaw prawnej wykładni przepisów prawa.
DIS potwierdził ponadto stanowisko NUS mówiące, że Skarżąca nie jest organizacją objętą zwolnieniem, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 40 u.p.d.p., gdyż z treści tego przepisu wynika, iż jest on adresowany do ściśle określonej kategorii podmiotów - organizacji politycznych, społecznych i zawodowych. Skarżąca działa na podstawie przepisów u.i.g., a nie na podstawie przepisów dotyczących organizacji politycznych, społecznych i zawodowych oraz realizuje cele przypisane izbom gospodarczym, a z odpisu KRS wynika, że dla celów statystycznych również status izby gospodarczej, a nie organizacji, o której mowa w ww. przepisie. Ponadto zwolnienie przewidziane w tym przepisie ma zastosowanie wyłącznie do przychodów pochodzących ze składek członkowskich otrzymanych przez takie podmioty, o ile nie zostaną przeznaczone na działalność gospodarczą. DIS wskazał jednocześnie, że wykładnia art. 17 ust. 1 pkt 40 u.p.d.p. prezentowana przez organy podatkowe ma potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (por. wyroki WSA w Warszawie z: 21 listopada 2007r. sygn. akt III SA/Wa 721/07, 4 marca 2010r. sygn. akt III SA/Wa 47/10, 6 czerwca 2011r. sygn. akt III SA/Wa 1089/11).
DIS podkreślił, że o prawidłowości interpretacji art. 17 ust. 1 pkt 4 i 40 u.p.d.p. świadczy też wprowadzenie przez ustawodawcę art. 2 pkt 10 lit. a) ustawy z 6 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209 poz. 1316 ze zm.) nowego brzmienia art. 17 ust. 1 pkt 39 u.p.d.p., który od 1 stycznia 2009r. stanowi, że wolne od podatku są dochody związków zawodowych, społeczno-zawodowych organizacji rolników, izb rolniczych, izb gospodarczych, organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła, spółdzielczych związków rewizyjnych, organizacji pracodawców i partii politycznych, działających na podstawie odrębnych ustaw, w części przeznaczonej na cele statutowe, z wyłączeniem działalności gospodarczej. Świadczy to o zamiarze ustawodawcy objęcia zwolnieniem nowej grupy podmiotów (izb gospodarczych), która dotąd nie korzystała ze zwolnień przedmiotowych wskazanych w art. 17 ust. 1 u.p.d.p.
4. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 sierpnia 2011r. Skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji DIS oraz poprzedzających je decyzji NUS z [...] stycznia 2011r., ze względu na naruszenie: art. 14b § 1 i 2 O.p. - przez błędną wykładnię i niezastosowanie; art. 17 ust. 1 pkt 4) u.p.d.p. przez błędną wykładnię.
Skarżąca podtrzymała stanowisko zawarte w odwołaniach o związaniu postanowieniem interpretacyjnym NUS z 11 września 2007 r. oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 4058/06, który dotyczy jej bezpośrednio. Sąd, wbrew stanowisku organów podatkowych expressis verbis, wskazał, że do skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. konieczne jest spełnienie dwóch warunków: statutowe cele działalności podatnika muszą mieścić się w katalogu zawartym w tym przepisie, a uzyskane dochody muszą być wydatkowane na ten cel. Stwierdził również, że wspieranie działalności, o której mowa w ww. przepisie może nastąpić w sposób pośredni. Organy podatkowe nie dość, że dokonują błędnej wykładni ww. przepisu, ale analizując cele statutowe Skarżącej dochodzą do ustaleń sprzecznych z opinią Sądu wyrażoną w tym zakresie w ww. wyroku. Nie da się bowiem obronić twierdzenia, że działania I. nie mieszczą się w pojęciach działalności naukowej, naukowo-technicznej, oświatowej, kulturalnej, ochrony środowiska. Okoliczność, że izba gospodarcza grupuje przedsiębiorców nie oznacza, że np. szkolenia czy konferencje naukowe m.in. członków nie są działalnością oświatową czy naukową. O tym do jakich podmiotów nie ma zastosowania art.17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. decyduje ust. 1c) tego przepisu.
Skarżąca wyjaśniła także, iż nigdy nie wskazywała na art. 17 ust. 1 pkt 40 u.p.d.p. jako podstawę do zwolnienia, zatem powoływanie się DIS na orzecznictwo dotyczące tego przepisu jest bezprzedmiotowe.
5. DIS w odpowiedziach na skargi podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzji i wniósł o oddalenie skarg.
6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie 13 czerwca 2012r., na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a."), postanowił połączyć sprawy o sygn. akt III SA/Wa 2588/11 i III SA/Wa 2589/11 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skargi nie są zasadne.
2. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ww. P.p.s.a., na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego (uchylić) akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, iż doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
3. Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie.
4. Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że brak jest tożsamości sprawy, w której wydano postanowienie interpretacyjne NUS z [...] września 2007 r. oraz spraw, w których zapadły decyzje organów podatkowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2007 i 2008. Jedynym punktem stycznym jest osoba Skarżącej oraz przepis prawa podatkowego, który podlegał interpretacji. Nie jest to jednak przesłanka wystarczająca do uznania tożsamości zagadnień, które wystąpiły przy wydawaniu ww. postanowienia z [...] września 2007 r. oraz decyzji NUS z [...] stycznia 2011r. i decyzji DIS z [...] lipca 2011r.
W orzecznictwie i doktrynie w zakresie zagadnienia res iudicatae, podkreśla się, że o tożsamość spraw można mówić, gdy oprócz wystąpienia tego samego podmiotu, tożsamy jest przedmiot, tj. podstawa prawna, podstawa faktyczna i treść żądania strony (por. np.: J. Borkowski w komentarzu do K.p.a. autorstwa B. Adamiak i J. Borkowskiego, wyd. C.H.Beck, Warszawa 2000r., s. 665; M. Jaśkowska w Komentarzu Aktualizowanym do K.p.a. autorstwa A. Wróbla i M. Jaśkowskiej, LEX/El., 2012 oraz orzecznictwo tam wskazane).
Sąd wskazuje, że porównanie stanu faktycznego, jak również treści żądania Skarżącej wyrażonego we wniosku o interpretację, które było przedmiotem postanowieniem NUS z [...] września 2007r. ze stanem faktyczny i kwestiami prawnymi będącymi przedmiotem rozpatrywania organów podatkowych w sprawach dotyczących opodatkowania Skarżącej podatkiem dochodowym od osób prawnych za lata 2007 i 2008 – dowodzi, że inna była zarówno podstawa faktyczna, jak również zakres subsumcji danego stanu pod określoną normę prawną. Nie można również mówić o tożsamości treści żądań Skarżącej.
Sąd podnosi również, że prawidłowo zwrócił uwagę DIS w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, że NUS w ww. postanowieniu interpretacyjnym, wydanym w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 4058/06, zajmował się wyłącznie kwestią czy warunkiem uzyskania zwolnienia dochodów na podstawie przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. jest podjęcie przez właściwy organ Skarżącej uchwały o przeznaczeniu dochodów na cele statutowe. Zagadnienie to nie było przedmiotem rozpatrywania organów podatkowych w sprawie określenia wysokości zobowiązań podatkowych Skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2007, 2008.
5. Skoro zatem ani DIS w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, ani NUS w poprzedzających je decyzjach z [...] stycznia 2011r., nie wypowiadały się w zakresie prawidłowości ww. interpretacji NUS, nie kwestionowały też sposobu, w jaki ma zostać podjęta wewnętrzna decyzja Skarżącej o przeznaczeniu uzyskanego dochodu i czy w ogóle istnieje potrzeba podejmowania uchwały o przeznaczeniu dochodów na cele statutowe, aby możliwe było skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w ww. przepisie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. – niezasadny jest zarzut skarg, że organy podatkowe obu instancji w rozpoznawanych sprawach naruszyły art. 14 § 1 i 2 O.p. w brzemieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007r.
Skoro nie można mówić o tożsamości stanów faktycznych spraw, jak też tożsamości zagadnień prawnych rozpatrywanych przez organy podatkowe w zaskarżonych decyzjach, wydanych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2007 i 2008 ze stanem faktycznym i zagadnieniem prawnym interpretowanym w postanowieniu NUS z [...] września 2007r., nie sposób jest się zgodzić z wyżej powołanym zarzutem skargi.
6. Sąd nie znalazł też podstaw do uznania za zasadny zarzutu wydania zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji NUS z [...] stycznia 2011r. w wbrew treści ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 4058/06.
6.1. Po pierwsze należy zastanowić się czy organy podatkowe rozpoznające przedmiotowe sprawy – określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego Skarżącej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, miały obowiązek zastosować się do ocen prawnych i wskazań zawartych w ww. orzeczeniu.
6.2. Zdaniem Sądu w takim przypadku należało rozważyć treść art. 153 P.p.s.a. Na mocy ww. przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Z treści tego przepisu wynika zatem, że "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania", o których mowa w art. 153 P.p.s.a. wskazują na moc wiążącą wyroku.
W doktrynie podkreśla się, że ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie (por. A. Kabat w Komentarzu do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005, s. 344).
6.3. Zdaniem Sądu powyższe rozważania wskazują, że aby można było uznać, że ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a., wiążą sąd i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, konieczne jest istnienie tożsamość sprawy. Do związania oceną prawną i wskazaniami co dalszego postępowania przez Sąd, na mocy art. 153 P.p.s.a., tego sądu i organu podatkowego dochodzi zatem dopiero wówczas, gdy oba zaskarżone akty (wyeliminowany z obrotu oraz podlegający kontroli sądowej) dotyczą tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego, jak i stanu faktycznego.
W rozpoznawanej sprawie, jak wskazywano wyżej nie istniała tożsamość stanu faktycznego spraw, różny był również zakres interpretacji art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. dokonywany przez organy podatkowe.
6.4. Zauważyć trzeba ponadto, że WSA w Warszawie w ww. wyroku, poprzedzającym wydania postanowienia interpretacyjnego NUS z 11 września 2007r. wskazał, że decydujące było udzielenie odpowiedzi na dwa pytania czy organ podatkowy: 1) udzielając pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, może odpowiedzieć na pytanie, którego podatnik nie zadał, 2) prawidłowo zinterpretował w niniejszej sprawie art. 17 ust 1 pkt 4 u.p.d.p.
Sąd, odnosząc się do pierwszego z pytań wskazał, że NUS udzielił dodatkowej interpretacji na pytanie, którego podatnik nie zadał. Było to niezgodne z obowiązującymi przepisami, co do udzielania interpretacji. Sąd odwołał się do treści art. 14a § 3, 4 O.p., art. 14b § 1, 2, 4, 5 O.p. i wskazał, że organ podatkowy jest związany pod względem przedmiotowym zakresem wniosku o udzielenie interpretacji. Wyjście organu podatkowego poza ten zakres sprawia, iż interpretacja nie ma w tej części waloru wiążącej interpretacji. Uważa się bowiem, że "rolą organu i istotą jego postępowania w sprawie urzędowej interpretacji jest oceną stanowiska strony, nie zaś swobodne wyrażanie poglądów przez organ na tle przedstawionego stanu faktycznego" (G. Dźwigała Przegląd Podatkowy 2004/11/50 "Wiążące interpretacje prawa podatkowego - problemy postępowania"). Sąd wskazał także, że zgodnie z art.14a § 3 O.p., interpretacja, o której mowa w § 1, zawiera ocenę prawną stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa, nie zaś ocenę stanu faktycznego opisanego we wniosku o udzielenie interpretacji. Sąd mając na uwadze powyższe stwierdził, iż organ podatkowy dokonując interpretacji stanowiska podatnika oraz interpretacji przedstawionego stanu faktycznego naruszył art. 14a O.p.
Sąd uznał jednak, że w związku z wyrażeniem niezgodnego z art. 14a O.p. oraz niewiążącego stanowiska, władny jest ocenić prawidłowość tego stanowiska. W związku z tym przytoczył treść art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.p.d.p., uznając, że w przepisie tym w sposób enumeratywny wymieniono statutowe cele działalności podatników, które upoważniają do nabycia prawa do zwolnienia przewidzianego tym przepisem. Wskazał, że cele statutowe Skarżącej wynikają z Rozdziału I § 1 statutu, w którym określono czym jest i czym się zajmuje Izba Gospodarcza, oraz Rozdziału II § 6 określającego szczegółowe cele działalności, zaliczając do nich: przedstawicielstwo i obrona zrzeszonych (...), działanie na rzecz energetyki ze źródeł odnawialnych (...), inspirowanie tworzenia i nowelizacji przepisów (...), wyrażanie opinii o stanie rozwoju energetyki (...), prowadzenie zadań powierzonych przez organy administracji (...), rozwijanie współpracy z krajowymi i zagranicznymi organizacjami (...), działanie na rzecz rozwoju i podnoszenia poziomu kształcenia członków (...), promowanie anergii ze źródeł odnawialnych (...), prowadzenie doradztwa i szkolenia w zakresie energetyki (...), organizowanie i tworzenie warunków do rozwiązywania sporów (...), kształtowanie i upowszechnianie zasad etyki zawodowej (...), wykonywanie innych zadań. W związku z tym Sąd uznał, że w świetle dosłownej lektury statutu nie można zgodzić się z argumentacją NUS, iż I. nie posiada w celach statutowych działalności oświatowej, czy ochrony środowiska. Przeczy temu dosłowne brzmienie statutu, w którym zawarto m.in.: działanie na rzecz rozwoju i podnoszenia poziomu kształcenia członków oraz promowanie anergii ze źródeł odnawialnych. Oświata to proces szerzenia wiedzy, krzewienia kultury, podnoszenia poziomu umysłowego społeczeństwa (Popularny Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Wilga, rok wydania 2000.ISBN). Należy podzielić pogląd, iż art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p nie wykluczył wspierania działalności w inny sposób, choćby "tylko" pośredni. Z punktu widzenia celu analizowanych tu przepisów istotne jest jedynie to, aby doszło do rzeczywistego wsparcia działalności, a nie to, aby wsparcie miało bezpośredni charakter.
Sąd stwierdził też, po odwołaniu się do orzecznictwa, że podziela pogląd, iż art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. nie zawiera wymogu, iż wskazane nim cele statutowe mają być głównymi, czy jedynymi celami działalności osoby prawnej, jednakże nawet niektóre cele statutowe mają być odbiciem celów z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p.
6.5. W ocenie Sądu rozpoznającego skargi na ww. decyzje DIS z [...] lipca 2011r., choć WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 4058/06 wyraził poglądy w zakresie interpretacji ww. przepisu - art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p., zarówno Sąd, jak też organy podatkowe rozstrzygając kwestię opodatkowania Skarżącej podatkiem dochodowym od osób prawnych za lata 2007, 2008, nie były związane wyżej wskazaną wykładnią, ze względu na treść art. 153 P.p.s.a. Brak było bowiem tożsamości przedmiotowej spraw, o czym mowa w powyższych rozważaniach Sądu, a w szczególności w punktach 4, 5 i 6.1-6.3. Tożsamość podmiotowa, osoba Skarżącej, jako taka nie jest natomiast wystarczająca do uznania, że mamy do czynienia z rozstrzygnięciem w konkretnej sprawie, którym związane są, stosownie do art. 153 P.p.s.a., sądy i organy podatkowe.
7. W ocenie Sądu niezasadne są również zarzuty skargi o błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p., dokonanej przez organy podatkowe po wcześniejszej analizie celów statutowych Skarżącej I., z punktu wiedzenia możliwości zastosowania ww. zwolnienia.
7.1. Zdaniem Sądu wykładnia organów podatkowych nie pozostawała również w wyraźnej sprzeczności z wyżej wskazanym wyrokiem WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 4058/06, bowiem organy podatkowe, a w szczególności DIS w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji nie podnosił, tezy przeciwnej do wyrażonej w ww. wyroku, że wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p., cele statutowe mają być głównymi, czy jedynymi celami działalności osoby prawnej. DIS uznał jedynie, że ulgi z ww. przepisu nie uzasadnia aktywność podatnika dotycząca wyłącznie zapisów statutu. Nawet jeśli w pewnych częściach formalnie zapisy statutu odnosiły się do treści ww. przepisu, nie mieściły się w normatywnym zakresie właściwości art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p., przewidzianym w art. 2-4 u.i.g. Aby nabyć prawo do zwolnienia dochodu na mocy art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. - cele muszą nie tylko wprost wynikać ze statutu, istotne jest rzeczywiste prowadzenie tego rodzaju działalności, a nie to, aby działalność miała bezpośredni lub pośredni charakter.
7.2. Sąd wskazuje ponadto, że na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p.: wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i opieki społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego – w części przeznaczonej na te cele.
Analizując przytoczone unormowanie należy mieć na uwadze, że ustawodawca posługuje się w nim pojęciem "celu statutowego", nie zaś terminem tego rodzaju jak (na przykład) "cel zapisany w statucie". Przywołane sformułowanie ma niewątpliwie istotne znaczenie, w szczególności, gdy cele statutowe danego podatnika powołującego się na możliwość zastosowania do jego dochodów art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p., zostały unormowane w prawie określającym jego byt i działanie – powołana wyżej u.i.g. W tym stanie rzeczy prawo to określa cele - zadania danego podmiotu, które wskazywane są następnie w jego statucie.
Nie jakikolwiek więc zapis statutu, ale wyłącznie mieszczący się w prawem określonych granicach właściwości i celu działania adresata prawa – w rozpoznawanej sprawie I. - stanowi cel statutowy, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 marca 2009r. sygn. akt II FSK 1728/07, powoływanym przez DIS w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, jak również w wyroku z tej samej daty sygn. akt II FSK 1291/08 wskazuje konsekwentnie, że gdyby nie zaakceptować prezentowanej wykładni systemowej prawa, za pomocą określonych zapisów statutowych, podatnik mógłby relatywnie dowolnie kształtować zakres możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. Jest to niedopuszczalne. NSA przyjął również, że do zastosowania ulgi podatkowej, na podstawie art. 17 ust.1 pkt 4 u.p.d.p., uprawnia podatnika przeznaczenie dochodów na wymieniony w tym przepisie cel statutowy, zgodny z odrębnymi przepisami prawa.
7.3. Pogląd ten w pełni akceptuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrujący skargi na ww. decyzje DIS z [...] lipca 2011r. W związku z tym stwierdza, że prawidłowe było przyjęcie przez DIS w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, po odwołaniu się do statutu i treści poszczególnych przepisów u.i.g., że w przypadku, gdy Skarżąca wskazuje, że przeznacza dochody na cele zapisane w statucie, przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p., należy przeanalizować czy cele statutowe stanowią cele izby gospodarczej przewidziane przez przepisy prawa – w tym przede wszystkim w u.i.g.
Skoro wszelkie ulgi podatkowe stanowią prawem przewidziane i unormowane wyjątki w realizacji zasady równości i powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 32 ust. 1 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a zapis w statucie podatnika, pomimo iż posiada swoiste znaczenie prawne, prawa w tym kontekście niewątpliwie nie stanowi, to należy w postępowaniu podatkowym badać czy cel statutowy, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. został prawem przewidziany wobec danej kategorii podmiotów. Konieczna jest więc analiza celu statutowego konkretnego podatnika z przepisami prawa – u.i.g., która określa obszar i cele działalności danej kategorii podmiotów – izb gospodarczych, w granicach, w których mogą one wskazać w statucie konkretne cele swojego działania.
Dokonanie więc ustaleń i ocen przez organy podatkowe w zakresie zbieżności celów przewidzianych w u.i.g. z celami statutowymi Skarżącej należy tym samym uznać za uzasadnione i w pełni uprawnione.
7.4. Sąd nie dopatrzył się, aby oceny organów podatkowych zawarte w zaskarżonych decyzjach w zakresie wyżej wskazanym naruszyły dyspozycję art. 191 O.p. Niewątpliwym jest bowiem, że Skarżąca jest organizacją samorządu gospodarczego utworzoną i działającą na podstawie u.i.g., reprezentującą interesy gospodarcze zrzeszonych w niej podmiotów, w zakresie ich działalności wytwórczej, handlowej, budowlanej lub usługowej, w szczególności wobec organów państwowych (art. 2 u.i.g.), określającą samodzielnie w statucie zadania w granicach właściwości określonej w art. 2-4 u.i.g. (art. 5 u.i.g.).
Tym samym przyjęcie przez DIS, że przepisy u.i.g. wyraźnie wskazują, że chodzi o wąskie branżowe interesy gospodarcze oraz że taka działalność nie jest objęta zwolnieniem przewidzianym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p., należy uznać za prawidłowe.
Prawidłowe jest również uznanie przez DIS, po analizie poszczególnych zapisów statutu Skarżącej, że nie utworzono jej do realizacji zadań z zakresu oświaty, ochrony zdrowia, czy też ochrony środowiska, a różne formy aktywności podejmowane w realizacji celu głównego, kierowane były do jej członków, nie do ogółu społeczeństwa i zmierzały do wykonania celu głównego. DIS stosownie do dyspozycji art. 191 O.p. uznał, że wprawdzie zapisy pkt 7-9 § 6 statutu - działanie na rzecz rozwoju i podnoszenia poziomu kształcenia zawodowego, promowanie energii ze źródeł odnawialnych, prowadzenie doradztwa i szkolenia w zakresie energetyki ze źródeł odnawialnych - są zbliżone z celami wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt. 4 u.p.d.p.ą, ale celem tych działań jest popularyzacja i rozwój branży energetyki odnawialnej wśród członków izby gospodarczej. DIS racjonalnie ocenił również, że działania z § 7 statutu (w tym w pkt 12 - współpraca z placówkami naukowymi i szkołami i pkt 14 - organizowanie szkoleń, konferencji i sympozjów naukowych) podporządkowane są celowi głównemu wymienionemu w § 1 statutu.
Przyjęcie zatem konkluzji, że działania Skarżącej nie są tożsame z wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p., preferowanymi przez ustawodawcę do objęcia ich zwolnieniem podatkowym – należy również uznać słuszne, podobnie, jak stwierdzenie, że intencją racjonalnego ustawodawcy wprowadzającego omawianą ulgę podatkową nie było premiowanie jakichkolwiek grup zawodowych, dziedzin przemysłu czy też branż, ale propagowanie działań osób prawnych, które są skierowane do ogółu i przyczyniają się do rozwoju celów przewidzianych w tym przepisie. Dokonanie innej oceny przeczyłoby założeniu racjonalności ustawodawcy, leżącemu u podstaw prawnej wykładni przepisów prawa.
7.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrując sprawy ze skarg na ww. decyzje DIS z 11 lipca 2011r., podkreśla za stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 3 marca 2009r. w sprawach o sygn. akt II FSK 1291/08, i II FSK 1728/07, że przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. stanowi o celu statutowym, a nie jego następstwach czy też konsekwencjach. Podatkowo znaczącymi celami są więc wymienione w nim rodzaje - przedmioty działalności podatnika, a nie skutki, które mogą powodować. W szczególności, w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. ustawodawca nie stanowi, że wolne od podatku dochodowego są dochody przeznaczone na dowolną działalność, jeżeli powoduje ona skutki w zakresie przedmiotów w nim przewidzianych.
Sąd stwierdza ponadto, że nawet jeśli, w statucie Skarżącej - izby gospodarczej - znajduje się zapis, że podmiot ten prowadzi działalność np. naukową (np. organizowanie szkoleń, konferencji i sympozjów naukowych, współpraca z placówkami naukowymi w kraju i zagranicą oraz szkołami, prowadzenie doradztwa i szkolenia w zakresie energetyki ze źródeł odnawialnych), to aktywność ta nie mieści się w zakresie zadań izb gospodarczych wskazanych w art. 2-4 i art. 5 u.i.g. Stanowisko analogiczne do wyżej zaprezentowanego przedstawiono w wyroku WSA w Warszawie z 4 marca 2010r., który został utrzymany w mocy w wyroku NSA z 10 stycznia 2012r. sygn. akt II FSK 1330/10.
Przyjęcie zatem przez DIS w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, że jeżeli nawet w pewnych częściach zapisy statutu odnosiły się do treści art. 17 ust. 4 u.p.d.p., nie mieściły się w normatywnym zakresie jego właściwości, przewidzianym w art. 2-4 u.i.g., który uzasadnia wpisanie określonych zadań do statutu, jako cele statutowe – Sąd uznaje za prawidłowe.
7.6. Sąd, biorąc pod uwagę powyższe, stwierdza, że dokonana przez organy podatkowe wykładania art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.p. odpowiada prawu.
8. Zdaniem Sądu brak było również podstaw do uznania, że w sprawach DIS dokonał nieprawidłowej interpretacji art. 17 ust. 1 pkt 40 u.p.d.p. oraz że bezpodstawnie poddał analizie ww. przepis.
Skoro sprawy dotyczyły zobowiązań podatkowych Skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2007 i 2008, możliwe było wskazanie w podstawie prawnej zarówno zaskarżonych decyzji DIS, jak również poprzedzających je decyzji NUS, ww. przepisu, nawet, gdyby nie został powołany przez Skarżącą w zeznaniach podatkowych.
Z treści art. 17 ust. 1 pkt 40 u.p.d.p. wynika, iż ma on zastosowanie do przychodów pochodzących ze składek członkowskich otrzymanych przez organizacje polityczne, społeczne i zawodowe o ile nie zostaną przeznaczone na działalność gospodarczą. Skoro Skarżąca otrzymuje składki członkowskie, wskazanie przez organy podatkowe, że na podstawie ww. przepisu nie może korzystać ze zwolnienia przewidzianego w tym przepisie nie może być uznane za bezpodstawne. Również argumentacja organów podatkowych w zakresie interpretacji ww. przepisu odpowiada prawu, jest logiczna i spójna.
9. Sąd, mając powyższe na względzie, uznał, że zasadnej jest, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddalenie skarg.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło