VI SA/Wa 2187/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-19
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Piotr Borowiecki, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gry prowadzone na automacie Apex Hot Magic Fruits o numerze fabrycznym [...] są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, w szczególności w zakresie elementu losowości i wygranych rzeczowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że gry prowadzone na automacie Apex Hot Magic Fruits o numerze fabrycznym [...] posiadają cechy gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Gry te zawierają element losowości, ponieważ wynik gry nie zależy od zręczności gracza, a od przypadkowego układu symboli. Ponadto, wygrane punkty umożliwiają rozpoczęcie kolejnej gry, co stanowi wygraną rzeczową w rozumieniu ustawy. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń proceduralnych ani bezprzedmiotowości postępowania.Stan faktyczny
Spółka H. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Ministra Finansów, która utrzymywała w mocy rozstrzygnięcie o charakterze gier na automacie Apex Hot Magic Fruits. Spółka kwestionowała istnienie elementu losowości i wygranych rzeczowych w grach, a także zarzucała bezprzedmiotowość postępowania i wadliwość opinii jednostki badającej. Minister Finansów, opierając się na opinii jednostki badającej, uznał gry za gry na automatach w rozumieniu ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gier w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej przez firmę H. sp. z o.o.
z siedzibą w W. (dalej: "spółka", "strona", "skarżąca") jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "organ", "Minister") z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej "O.p.") oraz art. 2 ust. 6 i ust. 7 w związku z art. 2 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej "u.g.h."), utrzymująca w mocy decyzję własną znak: [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. rozstrzygającą, że w części dotyczącej gier prowadzonych na automacie Apex Hot Magic Fruits o numerze fabrycznym [...] gry te są grami na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h., natomiast w części dotyczącej gier prowadzonych na automatach Apex Hot Magic Fruits o numerach: [...],[...],[...],[...] zostanie wydana odrębna decyzja.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia, czy gry na automacie Apex Hot Magic Fruits o numerach: [...],[...],[...],[...],[...], należących do skarżącej spółki są grami na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h. W toku postępowania Minister ustalił, że ww. urządzenia o numerach: [...],[...],[...] i [...] zostały zajęte do prowadzonych przez Urząd Celny w G. spraw karno-skarbowych i na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć sądów powszechnych zostały zwrócone spółce. Natomiast urządzenie o numerze [...] zostało przekazane do sprawy karno-skarbowej do dyspozycji Sądu Rejonowego w S., który wyraził zgodę organowi na przebadanie tego automatu przez jednostkę badającą – Izbę Celną
w P. Wydział Laboratorium Celne w miejscu jego przechowywania.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. organ zlecił ww. jednostce badającej, upoważnionej przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów lub urządzeń do gier sporządzenie opinii, celem ustalenia, czy gry na urządzeniu Apex Hot Magic Fruits o numerze [...] są grami na automacie w rozumieniu u.g.h. Dodatkowo Minister pismem z dnia [...] lutego 2013 r. wezwał spółkę do przedstawienia zindywidualizowanych badań technicznych pozostałych urządzeń, będących w jej posiadaniu, przeprowadzonych przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Spółka wskazała, że nie może złożyć opinii odpowiednich jednostek badających, ponieważ żadna taka jednostka nie wyraziła chęci do przeprowadzenia przedmiotowych badań w miejscu składowania urządzeń.
W dniu [...] sierpnia 2013 r. Minister otrzymał sprawozdanie z dnia [...] kwietnia 2013 r. z badań technicznych automatu Apex Hot Magic Fruits o numerze fabrycznym [...], wydane przez Izbę Celną w P. Wydział Laboratorium Celne, jako jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów
i urządzeń do gier. Wypowiadając się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. pełnomocnik strony na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. wniósł o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia przez Ministra Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej w P. W tym zakresie wskazał, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], Minister odmówił wszczęcia postępowania
w sprawie cofnięcia ww. jednostce upoważnienia do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier, natomiast strona złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2012 r., wydanego w sprawie VI SA/Wa 839/12. Ponadto pełnomocnik strony wniósł
o przeprowadzenie dowodu na okoliczność wykazania braku losowego charakteru gier z następujących dokumentów:
1) opinii nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. sporządzonej przez inż. J. K. - biegłego sądowego w dziedzinie ekonomiki, informatyki, kryminalistyki, elektrotechniki i cybernetyki, wykonanej na zlecenie producenta urządzeń firmy A.;
2) opinii z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie "oceny zgodności symulatora zręcznościowego, o parametrach przedstawionych przez zleceniodawcę
z wymaganiami określonymi w ustawie o grach hazardowych", autorstwa prof. dr hab. M. C.;
3) ekspertyzy prawnej w zakresie "zasad funkcjonowania urządzenia rozrywkowego w kontekście celu i charakteru prowadzonych na urządzeniu gier", autorstwa prof. dr hab. S. P. - wykonanej na zlecenie spółki S., która wydzierżawiła przedmiotowe automaty stronie przed ich wprowadzeniem do użytku;
4) oświadczenia z dnia [...] czerwca 2010 r. producenta, czeskiej firmy A.
Dodatkowo pełnomocnik strony zakwestionował walor dowodowy opinii biegłego sądowego R. R., sporządzonej do spraw karno-skarbowych, podnosząc brak wymaganej specjalizacji tegoż biegłego do sporządzania opinii oraz brak możliwości wykorzystania jej w postępowaniu administracyjnym. Dla potwierdzenia powyższego złożył opinię prof. U. w O. J. K.
z dnia [...] maja 2011 r. Pełnomocnik strony zakwestionował również opinię sporządzoną przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P., dotyczącą urządzenia Apex Hot Magic Fruits o numerze [...] ze względu na brak bezstronności instytucji specjalistycznej, a także niejasność, niespójność oraz wewnętrzną sprzeczność opinii.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Minister odmówił zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie oraz wydał decyzję, w której rozstrzygnął, że gry prowadzone na automacie Apex Hot Magic Fruits o numerze [...], należącym skarżącej spółki, są grami na automatach w rozumieniu u.g.h., natomiast co do pozostałych zakwestionowanych automatów organ postanowił orzec odrębną decyzją.
W odwołaniu od ww. decyzji spółka zarzuciła:
1) niezastosowanie art. 208 § 1 O.p. w sytuacji, gdy przedmiotowe postępowanie nie mogło się toczyć ze względu na jego bezprzedmiotowość i brak podstaw do jego wszczęcia,
2) niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 u.g.h. w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania z urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia w drodze decyzji
o charakterze gier na spornym urządzeniu nie było możliwe, ponieważ dotyczy przedsięwzięcia, którego realizacja została zakończona,
3) niezastosowanie art. 23 f ust. 5 pkt 1 u.g.h. poprzez odmowę cofnięcia jednostce badawczej – Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej w P. – upoważnienia do przeprowadzenia badań automatów i urządzeń do gier, wobec istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności osób zarządzających tą jednostką,
4) błędną wykładnię art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.g.h. poprzez uznanie, że urządzenie Apex Hot Magic Fruits o nr [...] umożliwia uzyskanie wygranych rzeczowych
w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowej gry w sytuacji, gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają jedynie stan posiadania podczas gry
i umożliwiają jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry, przez co nie można ich uznać jako wygranej rzeczowej.
Podnosząc powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Uzasadniając zarzut bezprzedmiotowości postępowania, spółka wskazała, że Minister nie miał podstaw prawnych do wszczęcia przedmiotowego postępowania, bowiem nie dotyczyło ono przedsięwzięć w postaci gier, które były planowane lub w toku realizacji, lecz przedsięwzięć zakończonych. Zdaniem strony, zakończenie przedsięwzięcia nastąpiło w dniu [...] lutego 2011 r. w momencie zatrzymania urządzenia Apex Hot Magic Fruits nr [...] w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych
w sklepie na stacji paliw P. w miejscowości M.
Na poparcie prezentowanego stanowiska strona odwołała się do orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 marca 2012r., sygn. akt III SA/Po 757/11 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2012r., sygn. akt I SA/Gd 738/12, w których, dokonując literalnej wykładni przepisu art. 2 ust. 6 u.g.h., Sądy stwierdziły, że rozstrzygnięcie o charakterze gier Minister wydaje tylko w sytuacji, gdy przedsięwzięcie w postaci gry lub zakładu nie zostało jeszcze zrealizowane lub jest w toku realizacji.
Zarzucając organowi naruszenie art. 23 "f" ust. 5 pkt 1 u.g.h., strona wskazała na przepisy Regulaminu Organizacyjnego Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2011r., zgodnie z którym wszelkie rozstrzygnięcia wydawane przez Zastępców Dyrektora Izby Celnej w P. dokonywane są w imieniu Dyrektora Izby Celnej w P., na podstawie udzielonego im upoważnienia. W opinii strony, struktura organizacyjna Izby Celnej w P. powoduje realne zagrożenie skupienia
w ramach kompetencji jednej osoby, tj. zastępcy Dyrektora Izby Celnej w P. (sprawującego nadzór nad Wydziałem Laboratorium Celne), wpływu na merytoryczną pracę Laboratorium Celnego jako jednostki badającej urządzenia do gier oraz w ramach nadzoru postępowania właściwych Naczelników w sprawach dotyczących urządzania gier hazardowych. Powyższe budzi wątpliwości co do bezstronności jednostki badającej.
Ponadto, strona wskazała na błędną wykładnię art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.g.h. poprzez uznanie przez organ, że urządzenie umożliwia uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowych gier
w sytuacji, gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontunuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry, przez co nie można ich uznać jako wygranej rzeczowej. Strona podkreśliła, że jedynym czynnikiem, od którego zależy możliwość kontynuowania gry, jest wykupiony czas gry. Instytucja specjalistyczna wykazała, że w przypadku wykorzystania wszystkich przyznanych za wykupionych czas gry punktów, urządzenie automatycznie przyznaje dodatkowy limit 1000 punktów, zwiększając stan ich posiadania, które grający może wykorzystać na grę do upływu czasu, co sprowadza się do wykorzystania w całości zakupionego czasu. W tym kontekście, zdaniem strony, niezrozumiałe jest twierdzenie jednostki badającej, a co za tym idzie Ministra, że "za uzyskane punkty z wygranych można prowadzić kolejne gry", skoro sama jednostka wskazuje, że "po upływie wykupionego czasu dostępności gier, automat staje się nieaktywny, nie można dalej prowadzić gier".
W ocenie strony, z punktu widzenia działania symulatora Apex Hot Magic Fruits nr [...], zdobyte punkty nie dają możliwości przedłużania gry poza wykupiony czas, a jedynie umożliwiają pełne wykorzystanie opłaconego czasu gry. Nawet jeśli grającemu pozostaną punkty, a wykupiony czas gry zakończy się, to niemożliwe jest kontynuowanie gry za posiadane jeszcze punkty (por. wyrok Sądu Najwyższego
z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt IV KK 215/07).
W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte
w odwołaniu oraz wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na fakt, że nie została prawomocnie zakończona sprawa wszczęta przez H. Sp. z o.o. skargą na postanowienie Ministra Finansów nr [...],[...] z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej w P. upoważnienia do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Minister odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego w przedmiocie rozstrzygnięcia charakteru gier na automacie Apex Hot Magic Friuts nr [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia przez Ministra udzielonego jednostce badającej, Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej
w P., do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Minister utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Po przedstawieniu stanu prawnego sprawy, Minister, działając jako organ odwoławczy, uznał za wiarygodny dowód w postaci opinii jednostki badającej - Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. z badania automatu Apex Hot Magic Fruits nr [...] i prowadzonych na nim gier. Opinia ta sporządzona została przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, zgodnie z art. 23 "f" u.g.h.
W oparciu o uzyskane wyniki badania przedmiotowego automatu, sporządzone przez jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej
w P., Minister uznał, że gry urządzane na automacie są grami na urządzeniu elektronicznym, mają charakter losowy, a uzyskiwane wyniki są nieprzewidywalne, niezależne od woli gracza, zawierają się w definicji gier na automatach, określonej
w art. 2 ust. 3 u.g.h., a możliwość prowadzenia gier za punkty uzyskane w wyniku wygranej zawiera się w definicji wygranej rzeczowej, określonej w art. 2 ust. 4 ww. ustawy.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy gry urządzane na spornym urządzeniu elektronicznym zawierają element losowości oraz czy toczą się o wygrane rzeczowe w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h.
Minister podzielił wnioski jednostki badającej, zawarte w sprawozdaniu, że
w przypadku spornego automatu przeprowadzenie gry poprzedzone jest wyborem stawki i ogranicza się do naciśnięcia przycisku START/STOP. Rozpoczęcie gry polega na naciśnięciu tego przycisku, co powoduje wprowadzenie w ruch obrotowy bębnów z symbolami, które obracają się z jednakową, znaczną prędkością (ok. 17 wierszy z symbolami na sekundę). Zatrzymanie bębnów następuje poprzez ponowne naciśnięcie przycisku START/STOP. Z powyższego wynika, że jedna gra polega na wyborze stawki i dwukrotnym naciśnięciu przycisku START/STOP. Wygrana w grze (w postaci punktów) zależy od układu symboli, który pojawi się na bębnach,
a wartość wygranej wyświetlana jest w polu SCORE i jest odzwierciedleniem wartości punktowej przypisanej do każdego układu symboli wyświetlanych w tabeli wygranych. Zatrzymanie bębnów nie jest realizowane natychmiast po przesłaniu przez gracza impulsu elektrycznego wywołanego naciśnięciem klawisza START/STOP. Od momentu naciśnięcia tego klawisza do zatrzymania ruchu bębnów wyświetlanych na monitorze następuje przesunięcie bębnów jeszcze o 4 wiersze
z symbolami. Powyższe świadczy o tym, że wynik gry nie zależy od zręczności gracza, gdyż grający nie ma żadnego wpływu na to, jaki układ symboli pojawi się na monitorze automatu – nie ma możliwości przewidzenia rezultatu gry (ustawienia
w trakcie gry kart, znaków graficznych w układ wygrywający).
W świetle powyższego organ uznał, że gry na spornym automacie zawierają element losowości, gdyż jej wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od możliwości zręcznościowych gracza, ale od "trafienia" na wygrywający układ symboli. Gracz uczestniczący w grze na automacie nie ma realnego wpływu na wynik gry, bowiem zatrzymanie obracających się na monitorze bębnów z kolorowymi symbolami
z prędkością, która uniemożliwia rozróżnienie układu symboli, przekracza możliwości percepcji gracza i jest wynikiem wyłącznie przypadku. Gracz nie jest w stanie świadomie zdecydować o określonym wyniku gry, co dowodzi, że gra ma charakter losowy.
Minister następnie wskazał, że kwota wpłacona na początku nie jest jedynie przeliczana na czas udostępniany graczowi do korzystania z automatu, ale przede wszystkim na punkty kredytowe używane do rozgrywania poszczególnych gier.
W wykupionym czasie gry grający ma możliwość przeprowadzenia szeregu gier,
a każda z nich polega na wyborze gry, określeniu stawki za grę, uruchomieniu bębnów z symbolami (naciśnięcie przycisku START/STOP), obracaniu się bębnów, zatrzymaniu bębnów (naciśnięcie przycisku START/STOP) i uzyskaniu wyniku, tj. wygranej (dodatkowe punkty) lub przegranej (utrata punktów). Wygrane punkty zwiększają pulę punktów na liczniku CREDIT, a tym samym umożliwiają rozpoczęcie nowej gry. Gry można rozgrywać do wyczerpania zakupionego czasu lub do czasu rezygnacji z nich przez grającego. Skoro jedna gra polega na wykonaniu powyższych czynności, to bez wątpienia punkty uzyskane w takiej pojedynczej grze można wykorzystać do rozpoczęcia nowej gry, a to wypełnia definicję wygranej rzeczowej, określoną w art. 2 ust. 4 u.g.h. W świetle tego przepisu wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwości rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
Minister wskazał, że w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt IV KK 215/07, gdyż na gruncie ustawy o grach i zakładach wzajemnych nie było takiej definicji wygranej rzeczowej, jaka znajduje się w art. 2 ust. 4 u.g.h.
Minister nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że gra na automacie jest równoznaczna z wykupionym czasem, a jej zakończenie następuje w momencie jego upływu. Zauważył, iż badany automat umożliwia prowadzenie gier o wygrane rzeczowe, o których mowa w art. 2 ust. 4 u.g.h., bowiem w ramach posiadanego dostępnego czasu grający może rozegrać szereg gier, a uzyskane w wyniku każdej
z nich punkty służą do rozpoczęcia kolejnej gry. Minister uznał zatem, iż gry urządzane na automacie Apex Hot Magic Fruits o nr [...] posiadają cechy ustalone w badaniu technicznym jednostki badającej, które kwalifikują je jako gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4 u.g.h., tj. są grami na urządzeniach elektrycznych, o wygrane rzeczowe, zawierające element losowości.
W tym stanie rzeczy bez znaczenia pozostaje twierdzenie strony, jakoby automat był jedynie symulatorem gry, bowiem nie wypłaca żadnych wygranych.
O charakterze gier na urządzeniu nie decyduje nazwa tego urządzenia stosowana przez producenta, stronę, czy też osoby, które na jej zlecenie sporządzają opinie, lecz posiadane cechy, które przypisuje im u.g.h.
Organ dokonał również oceny opinii biegłego sądowego R. R.,
z której wynika, że gry prowadzone na automacie Apex Magic Fruits o numerze [...] mają charakter losowy. W toku postępowania funkcjonariusze celni przeprowadzili również eksperyment (doświadczenie), odtworzenie możliwości gry na ww. automacie stwierdzając, że grający nie ma żadnego wpływu na układ symboli na bębnach i nie zależy on od zręczności grającego, mimo że to grający dokonuje zatrzymania bębnów za pomocą przycisku "START/STOP". Wyniki gry są więc nieprzewidywalne i niezależne od woli, ani od możliwości zręcznościowych gracza, ale od "trafienia" na wygrywający układ symboli. Gracz nie jest w stanie świadomie zdecydować o określonym wyniku gry, co dowodzi, że gra ma charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości.
Organ wskazał, że gry na przedmiotowym automacie były odpłatne
i urządzane w ogólnie dostępnym lokalu, a więc nastawione na osiągnięcie zysku, prowadzone w celach komercyjnych.
Minister w zaskarżonej decyzji odniósł się również do opinii złożonych przez skarżącą w toku postępowania uznając, że mają one charakter opinii prywatnych. Autorzy tych opinii (J. K., M. C. i S. P.) doszli do wniosku, że gry prowadzone na badanych przez nich urządzeniach nie są grami o wygrane rzeczowe, gdyż nie ma możliwości kontynuowania gry ponad wykupiony przez grającego czas (nie umożliwiają tego punkty uzyskane w grze). Minister stwierdził jednak, że opinie te nie odnoszą się do działania przedmiotowego automatu Apex Hot Magic Fruits o numerze [...] (w przeciwieństwie do opinii jednostki badającej), dlatego nie mogły być uznane za dowody, które mają wpływ na rozstrzygnięcie o charakterze gier prowadzonych na ww. automacie.
Odnosząc się do zarzutu braku możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania, gdyż dotyczyło ono przedsięwzięcia, którego realizacja została zakończona, Minister zauważył, że z treści art. 2 ust. 6 i ust. 7 u.g.h. nie wynika kompetencja ministra właściwego do spraw finansów publicznych do rozstrzygnięcia, czy gra lub zakład są grą losową, zakładem wzajemnym lub grą na automacie
w rozumieniu ustawy, została uzależniona od etapu danego przedsięwzięcia, tj. czy jest ono planowane, realizowane, czy też zrealizowane. Organ nie podzielił wniosku skarżącej, że Minister nie miał kompetencji do wszczęcia postępowania z urzędu tylko dlatego, że realizowane przez stronę przedsięwzięcie zostało zakończone
(a właściwie przerwane) przez działania kontrolne organu celnego. Istniały podstawy faktyczne i prawne do merytorycznego rozpoznania sprawy, więc wszczęte postępowanie nie jest bezprzedmiotowe.
Minister stanowczo podkreślił, że jednostka badająca – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. – spełnia warunki, o których mowa w art. 23 "f" ust. 1 u.g.h., o czym świadczy udzielone w dniu [...] kwietnia 2011 r. przez Ministra aktualne upoważnienie do wydawania opinii technicznych automatów i urządzeń do gier, po wcześniejszym zbadaniu spełnienia przez tę jednostkę przesłanek z art. 23 "f" u.g.h. Dlatego też sporządzone przez jednostkę badającą sprawozdanie jest pełnoprawnym dowodem, który podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym.
Od powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Ministra, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 u.g.h., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące wszczęciem postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję
w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania przez organ z urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia w drodze decyzji o charakterze gier na spornych urządzeniach posiadanych przez skarżącego nie było możliwe, ponieważ dotyczy przedsięwzięć, których realizacja została zakończona (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 listopada 2012 r., I SA/Gd 738/12, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 marca 2012 r., III SA/Po 757/11);
2) art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h., poprzez odmowę jego zastosowania
w sytuacji, gdy przedmiotowe postępowanie nie mogło się toczyć ze względu na jego bezprzedmiotowość i brak podstaw do jego wszczęcia (por. wyrok WSA
w Warszawie z dnia 4 stycznia 2010 r., III SA/Wa 1008/09);
3) art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 4 u.g.h., poprzez ich błędną wykładnię
i w konsekwencji uznanie, iż urządzenie Apex Hot Magie Fruits o nr [...] umożliwia uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowych gier w sytuacji, gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry, przez co nie można ich uznać za wygraną rzeczową (por. wyrok SN z dnia 23 sierpnia 2007 r., IV KK 215/07);
4) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 197 § 1, art. 198 § 1, art. 199 w zw. z art. 235, art. 229 oraz art. 200a § 1-3 O.p. w związku z art. 8 u.g.h., poprzez brak pełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, polegającego na lakonicznym odniesieniu się do zaoferowanych przez stronę dowodów, których celem było udowodnienie braku możliwości uzyskania na urządzeniach będących przedmiotem decyzji wygranych rzeczowych w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h. oraz kwalifikację urządzenia do kategorii automatów do gier podlegających u.g.h., przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia we wskazanym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego oraz poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach zawartych w recypowanej do niniejszego postępowania opinii jednostki badającej sporządzonej na potrzeby postępowania karnoskarbowego, pomimo oczywistej wadliwości formalnej oraz merytorycznej wymienionej opinii z punktu widzenia właściwych przepisów postępowania karnego dyskwalifikującej wskazaną opinię w świetle przydatności dla wyjaśnienia sprawy, co zostało uzasadnione w pismach skarżącej z dnia [...] października 2013 r oraz [...] marca 2014 r. (wypowiedzi przed wydaniem decyzji przez organ I i II instancji;
5) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 191 w zw. z art. 235 O.p. w związku z art. 8 u.g.h., poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dokonaną
z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów,
a w szczególności uznaniu, że gra na przedmiotowych urządzeniach umożliwia graczowi uzyskanie wygranych rzeczowych, co łącznie z rzekomym wystąpieniem elementu losowości w grze umożliwiło organowi kwalifikację przedmiotowego urządzenia do kategorii automatów do gier podlegających u.g.h.;
6) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 210 § 4 w zw. z art. 235 O.p. w związku z art. 8 u.g.h., poprzez brak wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, m.in. przez lakoniczne ustosunkowanie się do zastrzeżeń i sprzeczności występujących w opinii sporządzonej przez jednostkę badającą – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. oraz pominięcie w procesie orzekania wniosków wypływających z orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r. (sygn. akt IV KK 215/07) ze względu na fakt, iż zdaniem organu "wyrok ten nie może znaleźć zastosowania w tej sprawie",
a w konsekwencji uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia;
7) art. 180 § 1 w związku z art. 181, art. 187 i art. 197 § 1 O.p. w związku z art. 8 u.g.h., poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach opinii (sprawozdania
z badań) o charakterze gier na spornych urządzeniach należących do skarżącego, wydanych przez jednostkę badającą nieposiadającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier,
a w konsekwencji nieposiadającą wiadomości specjalnych niezbędnych do wydania rzeczonych opinii, będących podstawą wydania skarżonej decyzji tak po stronie jednostki, jak i osoby prowadzącej badanie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał argumentację zaprezentowaną
w toku postępowania administracyjnego. Dodatkowo odwołał się do orzeczenia Sądu Rejonowego w R., który w wyroku w sprawie o sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 2013 r., wydanym w stosunku do Prezesa Zarządu skarżącego, zakwestionował wiarygodność opinii Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej
w P., na którą powołuje się organ. Sąd powszechny uznał wówczas, że punkty uzyskane w czasie gry nie mogą być uznane za wygraną rzeczową
w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h., ponieważ zdobyte w czasie gry punkty kredytowe umożliwiały tylko pełne wykorzystanie opłaconego czasu gry i po zakończeniu przepadały. Poza tym Sąd ten stanął na stanowisku, że jednostka badająca, umiejscowiona w strukturze Służby Celnej, nie posiada cech bezstronności.
Skarżący dodał również, że Minister na podstawie art. 23 "f" ust. 1 u.g.h. udziela upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier dla jednostki badającej, przy czym jednostka taka musi spełniać pewne warunki, w tym posiadać akredytację Polskiego Centrum Akredytacji. Dla skarżącego oczywistym jest, że racjonalny ustawodawca nie wskazał na akredytację w dowolnej dziedzinie badań, lecz akredytację do przeprowadzania badań technicznych automatów
i urządzeń do gier. Tymczasem zakres akredytacji Laboratorium Badawczego nr [...] dotyczy badań chemicznych i właściwości fizycznych chemikaliów oraz badań chemicznych i właściwości fizycznych tekstyliów.
W odpowiedzi na skargę Minister, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz odniósł się szczegółowo do zarzutów skargi, uznając je za bezzasadne.
Kwestię braku właściwej akredytacji jednostki badającej skarżący rozwinął
w piśmie procesowym z dnia [...] października 2014 r., powołując na te okoliczności szerokie orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na powyższe, organ w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Minister podkreślił, że jednostka badająca w P. zrealizowała obowiązek, wynikający z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779), przedkładając Ministrowi Finansów pismem z dnia [...] października 2011 r. potwierdzoną notarialnie kopię certyfikatu akredytacji nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz oryginały dokumentów, o których mowa w art. 23 "f" ust. 2 pkt 3-4 u.g.h. Wobec powyższego, zdaniem organu, Laboratorium Izby Celnej w P. pozostało jednostką badającą upoważnioną przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów
i urządzeń do gier. Poza tym kwestia upoważnienia do wykonywania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, jakie zostało udzielone jednostce badającej, nie stanowi, w ocenie Ministra, przedmiotu w niniejszej sprawie i wykracza poza ramy postępowania, wyznaczonego przepisem art. 2 ust. 6 u.g.h.
Na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącego cofnął wnioski dowodowe zawarte w piśmie procesowym z dnia [...] października 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa
w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie, czy gry urządzane przez skarżącego na urządzeniu o nazwie Apex Hot Magic Fruits nr [...], są grami na automacie w rozumieniu przepisów u.g.h. Kwestię tę rozstrzyga na podstawie art. 2 ust. 6 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych w drodze decyzji, analizując czy dana gra posiada cechy gry na automacie, o których mowa w art. 2 ust. 3 – 5 tej ustawy. Minister dokonuje tego rozstrzygnięcia, jak wynika z art. 2 ust. 7 u.g.h., w oparciu o opis planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia, zawierający w szczególności zasady jego urządzania, przewidywane nagrody, sposób wyłaniania zwycięzców oraz badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Podmioty, występujące do Ministra o wydanie powyższej decyzji, obowiązane są załączyć do wniosku wymienione dokumenty.
W przypadku prowadzonego postępowania z urzędu, Minister może zażądać przedłożenia takich dokumentów przez stronę.
W świetle art. 2 ust. 3 oraz ust. 5 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości, a także gry na tych urządzeniach organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Z ust. 4 omawianego przepisu wynika, że wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej
w poprzedniej grze.
W oparciu o powyższe przepisy, jak i o sprawozdanie z badań technicznych ww. automatu, sporządzonego przez jednostkę badającą – Laboratorium Izby Celnej w P., Minister uznał, że przedmiotowe urządzenie jest urządzeniem elektronicznym, gry na nim organizowane zawierają element losowości oraz grający uzyskuje wygraną rzeczową w postaci dodatkowych punktów. Skarżąca zgadza się ze stanowiskiem Ministra tylko w kwestii technologicznej, przyznając, że przedmiotowy automat jest urządzeniem elektronicznym. Rozbieżność stanowisk dotyczy elementów losowości oraz wygranej rzeczowej, które - zdaniem skarżącej - nie występują w grach organizowanych na przedmiotowym urządzeniu.
Opierając się na opisie przebiegu jednej z gier urządzanych na przedmiotowym urządzeniu ("Burning Joker 27"), zawartym w sprawozdaniu jednostki badającej, Sąd podziela ocenę Ministra co do charakteru spornych gier. Wnioski zawarte w sprawozdaniu jednostki badającej potwierdzili również funkcjonariusze celni w trakcie przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2011 r. eksperymentu kontrolnego na przedmiotowym automacie. Opis przebiegu gier jest jednolity w opinii biegłego sądowego R. R. oraz opiniach złożonych przez stronę. Natomiast różnice dotyczą wniosków wyciąganych z powyższych opisów.
Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, gra "Burning Joker 27" na automacie Apex Hot Magic Fruits [...] polega na wprawieniu w ruch obrotowy bębnów z symbolami, które obracają się z jednakową, znaczną prędkością oraz ich zatrzymaniu w taki sposób, aby pojawił się układ symboli zapewniający wygraną. Zatrzymanie bębnów nie jest jednak realizowane natychmiast po przesłaniu przez gracza impulsu elektrycznego wywołanego naciśnięciem klawisza, lecz do ich zatrzymania dochodzi po przesunięciu bębnów jeszcze o kilka wierszy z symbolami.
Jest to kluczowy moment dla rozstrzygnięcia tego, czy o wygranej w przedmiotowych grach decyduje refleks, spostrzegawczość oraz zręczność grającego, czy też nie ma on żadnego wpływu na wynik gry, który zależy od przypadkowości. Trudno przyjąć tezę, że wygrana zależy od zręczności manualnej grającego, jeżeli do zatrzymania bębnów nie dochodzi w momencie naciśnięcia przez grającego odpowiedniego przycisku. Wygrywa lub przegrywa nie ten układ symboli, który grający postrzega
w momencie naciśnięcia przycisku, lecz układ symboli pojawiający się po chwili naciśnięcia tego przycisku. Należy dodać, iż ze sprawozdania jednostki badającej wynika, że nie stwierdzono cech cyklicznego powtarzania się układu wyświetlanych symboli. Sąd podziela stanowisko organu, że ten moment gry zawiera element losowości, decydujący o ewentualnej wygranej grającego. Ponadto uzyskaną wygraną w grze można poddać ryzyku i ją zwielokrotnić albo stracić. Polega to na odgadnięciu koloru karty odwróconej rewersem. W przypadku prawidłowego odgadnięcia koloru karty następuje podwojenie liczby zdobytych punktów. Również ten fragment gry oparty jest na losowości, ponieważ grający nie ma możliwości wcześniejszego zobaczenia koloru karty.
Zgodnie z internetowym wydaniem "Słownika języka polskiego", Wydawnictwa Naukowego PWN S.A., przymiotnik "losowy" oznacza m.in.: "oparty na losowaniu lub wybrany przypadkowo". Układ symboli, który decyduje o wygranej albo przegranej
w przedmiotowych grach jest przypadkowy, ponieważ grający nie widzi go, podejmując decyzję o naciśnięciu przycisku zatrzymującego obracające się bębny. Podobnie w przypadku odgadywania koloru karty, którego wynik jest nieprzewidywalny i niezależny od woli grającego.
Z opisu gry wynika ponadto, że kwota wpłacona na początku nie jest jedynie przeliczana na czas udostępniany graczowi do korzystania z automatu, ale przede wszystkim na punkty kredytowe używane do rozgrywania poszczególnych gier.
W wykupionym czasie gry grający ma możliwość przeprowadzenia szeregu gier,
a każda z nich polega na wyborze gry, określeniu stawki za grę, uruchomieniu bębnów i ich zatrzymaniu. Wygrane punkty umożliwiają rozpoczęcie nowej gry. Gry można rozgrywać do wyczerpania zakupionego czasu lub do czasu rezygnacji z nich przez grającego. Istotne jest, że jeżeli przed upływem wykupionego czasu gier grający wykorzysta wszystkie punkty zdobyte podczas prowadzonych gier, to automat samodzielnie przydziela grającemu dodatkową liczbę 1000 punktów, które umożliwiają mu dalsze prowadzenie gier, do upływu wykupionego czasu.
Również w tej kwestii Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, bazującym na opisie gry w sprawozdaniu przez jednostkę badającą. Grający zatem w okresie wykupionego czasu przeprowadza szereg gier, w wyniku których może zdobyć lub stracić punkty. Zdobyte punkty natomiast umożliwiają rozpoczęcie kolejnej gry. Nie ulega wątpliwości, że tak zdobyte i wykorzystywane punkty stanowią wygraną rzeczową w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h. Bez znaczenia jest przy tym limitowanie czasu grania, skoro automat umożliwia prowadzenie gier o wygrane rzeczowe
w ramach posiadanego czasu dostępności gier (co najmniej kilku), czyli prowadzenie nowych gier za punkty uzyskane w wyniku wygranych z poprzednich gier, a o wyniku poszczególnych gier decyduje program gry z przypisanymi wartościami układu symboli wygrywających, co wypełnia definicję wygranej rzeczowej z art. 2 ust. 4 u.g.h. Tak długo, jak grający zdobywa punkty, gry odbywają się według schematu: kolejna gra w zamian za zdobyte punkty. Okoliczność ta stanowi trzecią przesłankę
w postaci wygranej rzeczowej, od wystąpienia której zależy uznanie gier urządzanych na przedmiotowym urządzeniu za gry na automatach w rozumieniu u.g.h.
W związku z powyższym, za bezzasadny należy uznać zarzut skarżącego, że kontrolowane urządzenie nie umożliwia uzyskania wygranej rzeczowej w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowych gier.
Zgodzić się należy w tym miejscu ze stanowiskiem organu w kwestii wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt IV KK 215/07, który zawiera interpretację pojęcia "wygranej rzeczowej", jednak na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4 poz. 27 z późn. zm.), nie precyzującej tego pojęcia. Wprawdzie powoływane przez skarżącą stwierdzenia, zawarte w tym wyroku, odpowiadają okolicznościom prowadzenia gier na przedmiotowym urządzeniu, jednak zdaniem Sądu, definicja "wygranej rzeczowej", obowiązująca obecnie w art. 2 ust. 4 u.g.h., znacznie ogranicza pole interpretacyjne tego pojęcia i zawiera w sobie sytuacje prowadzenia gier w zamian za zdobyte punkty pomimo, iż ilość przeprowadzenia gier ograniczona jest wykupionym czasem.
Odnosząc się do kwestii bezprzedmiotowości postępowania w związku z jego wszczęciem w sytuacji, gdy działalność skarżącej została zakończona w związku
z zajęciem przedmiotowego automatu przez Naczelnika Urzędu Celnego w G. w ramach prowadzonego postępowania karnego skarbowego, Sąd podziela stanowisko Ministra, zgodnie z którym z treści przepisu art. 2 ust. 6 u.g.h. nie wynika, że rozstrzygnięcie przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, czy gra lub zakład są grą losową, zakładem wzajemnym lub grą na automacie w rozumieniu ustawy, zostało uzależnione od etapu danego przedsięwzięcia, tj. czy jest ono planowane, realizowane, czy też zrealizowane.
Art. 2 ust. 7 u.g.h., jak słusznie wskazał Minister, dotyczy kwestii dokumentacji, w oparciu o którą rozstrzyga o charakterze gier. Zdanie pierwsze art. 2 ust. 7 u.g.h. dotyczy postępowania w kwestii rozstrzygnięcia o charakterze gier, wszczętego na wniosek strony. Ustawodawca logicznie założył, że strona nie będzie występowała z powyższym wnioskiem wobec przedsięwzięć, które zakończyła i nie planuje kontynuować, stąd zapis o obowiązku załączenia do wniosku opisu planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia. Przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania wszczętego z urzędu i jedyną kwestią jaką można w tym momencie rozważać na gruncie zdania drugiego art. 2 ust. 7 u.g.h. jest to, jakich dokumentów może żądać od strony Minister w przypadku zakończonego przedsięwzięcia
w związku z zajęciem urządzenia, będącego przedmiotem tego postępowania, przez inny organ. Logiczny wniosek, jaki wynika z redakcji przedmiotowego przepisu, prowadzi do stwierdzenia, iż w takiej sytuacji chodzi o opis przedsięwzięcia (już nie planowanego ani realizowanego) oraz w przypadku gry na automatach – badania technicznego.
Rozważania natomiast o bezprzedmiotowości niniejszego postępowania na podstawie art. 2 ust. 7 u.g.h. są, zdaniem Sądu, bezzasadne i za takie należy uznać zarzuty skarżącego naruszenia art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 u.g.h. oraz art. 208 § 1 O.p. w związku z art. 8 u.g.h. Wprawdzie skarżąca na uzasadnienie zarzutów wskazanych w punkcie 1 i 2 skargi powołała się na wyroki WSA w Poznaniu
i w Gdańsku, z których wynika, że Minister rozstrzyga o charakterze gry na automacie lub zakładu wzajemnego tylko w sytuacji, gdy te przedsięwzięcia nie zostały jeszcze zrealizowane lub są w toku, jednak orzecznictwo sądów administracyjnych w tej kwestii nie jest jednolite. Z poglądem takim nie zgodził się WSA w Krakowie w wyroku z dnia 29 maja 2013 r. w sprawie III SA/Kr 930/12, jak również NSA w wyroku z dnia 29 stycznia 2014 r. w sprawie II GSK 1314/12, który stwierdził, że z treści art. 2 ust. 6 u.g.h. wynika, że przepisem tym objęte są te gry
i zakłady, które mają być zrealizowane, są realizowane lub zostały zrealizowane pod rządami u.g.h. Skoro więc Minister posiada ustawowe kompetencje, wyrażone przepisem art. 2 ust. 6 u.g.h., do rozstrzygania, czy gra lub zakład są grą losową, zakładem wzajemnym lub grą na automacie w rozumieniu ustawy, niezależnie od etapu, na jakim dane przedsięwzięcie się znajduje, to jest władny załatwić sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty; brak jest więc przesłanek do jej umorzenia
z powodu bezprzedmiotowości.
Skarżąca podniosła również zarzut oparcia zaskarżonej decyzji na wnioskach opinii wydanej przez jednostkę badającą nieposiadającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Strona wyprowadza powyższy zarzut na podstawie analizy treści art. 23 "f" ust. 1 pkt 1 u.g.h. oraz faktu, iż jednostka badająca – Laboratorium w Izbie Celnej w P., posiada certyfikat nr [...] wydany przez Polskie Centrum Akredytacji na badania chemiczne i właściwości fizycznych.
Zgodnie z art. 23 "f" ust. 1 u.g.h., upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki:
1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy
o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement);
2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym;
3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność
w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność
w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności".
Kwestia wykładni przytoczonego art. 23 "f" ust. 1 pkt 1 w zakresie rodzaju akredytacji, o jakim mowa w niniejszym przepisie, wywołała rozbieżność
w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych. Część judykatury prezentuje pogląd, iż przedmiotowy przepis odnosi się do konkretnego rodzaju akredytacji w postaci certyfikatu z zakresem akredytacji adekwatnym do badań urządzeń elektronicznych, elektromechanicznych lub mechanicznych, jakimi z racji definicji ustawowej są automaty do gry (art. 2 ust. 3 u.g.h., tak np. wyrok WSA
w Warszawie z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt 2628/13), czy też akredytację do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier (tak np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2014 r., sygn. akt 3014/13). Pogląd natomiast, iż przedmiotowy przepis nie precyzuje ani charakteru, ani zakresu akredytacji, został wyrażony np. w wyrokach WSA w Warszawie: z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt 2627/13, z dnia 7 stycznia 2014 r., sygn. akt 2966/13, z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3204/13, z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 622/14.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do drugiego stanowiska, zgodnie z którym przedmiotowy przepis nie precyzuje ani charakteru, ani zakresu akredytacji, jaką powinna posiadać jednostka badająca, w związku z czym warunek ten spełnia każdy podmiot, który posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub innej jednostki akredytującej, o której mowa w omawianym przepisie. Stanowisko to zdaje się potwierdzać treść art. 23 "f" ust. 1 pkt 2 u.g.h., nakładającego na jednostkę badającą obowiązek zapewnienia odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań, personelu o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz odpowiedniego wyposażenia technicznego. Treść przywołanego pkt 2 pozwala przyjąć, że w pkt. 1 omawianego przepisu ustawodawca nie odniósł się do konkretnej akredytacji, czy to z zakresem adekwatnym do badań urządzeń elektronicznych, elektromechanicznych lub mechanicznych, czy też do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W przeciwnym razie oba warunki (pkt 1 i pkt 2) pokrywałyby się w zakresie pkt 2, czyniąc zawartą
w nim regulację zbędną, co też byłoby interpretacją normy prawnej niezgodną
z jedną z językowych dyrektyw interpretacyjnych, zakazującą interpretacji przepisów prawnych tak, aby pewne ich fragmenty okazywały się zbędne. Brak wymogu konkretnej akredytacji nie obniża standardów, jakie powinna spełniać jednostka badająca, które zapewnia regulacja z omawianego pkt 2. Rola akredytacji jako takiej w niniejszej regulacji prawnej sprowadza się, zdaniem Sądu, do wytyczenia określonych, wąskich granic co do podmiotów, które mogą ubiegać się o status jednostki badającej. Nie każdy zatem podmiot, który spełnia wymogi z pkt 2 omawianego przepisu, może starać się o ten status, ale podmiot, który posiada ponadto akredytację m.in. Polskiego Centrum Akredytacji. W ten sposób regulacje zawarte w pkt 1 i w pkt 2 omawianego przepisu uzupełniają się wzajemnie.
Nie bez znaczenia, w ocenie Sądu, jest fakt, że Minister, znając zakres akredytacji posiadanej przez Laboratorium Izby Celnej w P., honoruje sprawozdania badań przeprowadzonych przez tę jednostkę badającą. Treść art.
23 "f" została uregulowana w u.g.h. w wyniku nowelizacji zawartej w art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 r., Nr 134, poz. 779). Z art. 12 tej ustawy wynika, że podmioty, będące w dniu jej wejścia w życie jednostkami badającymi upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier zgodnie z dodawanymi przepisami art. 23 "f". Podmioty te jednak zostały zobowiązane do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie nowelizacji, dokumentu określonego w dodawanym art. 23 "f" ust. 2 pkt 1, czyli certyfikatu akredytacji. W przypadku niewykonania tego obowiązku upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier wygasało, jak stanowi art. 12 ust. 3 przywołanej ustawy.
Realizując powyższy obowiązek, Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej
w P. przy piśmie z dnia [...] października 2011 r. nr [...], przesłał do Ministerstwa Finansów wymaganą dokumentację, w tym kserokopię poświadczoną notarialnie aktualnego certyfikatu akredytacji nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Pomimo iż zakres tej akredytacji dotyczył badań chemicznych oraz właściwości fizycznych, była ona honorowana przez Ministra, co jest poniekąd, wskazówką interpretacji omawianych przepisów przez ich projektodawcę. Projekt przedmiotowej nowelizacji wpłynął do Sejmu RP w dniu 4 lutego 2011 r. jako rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3860). Można zatem przyjąć, że projektodawcą tych przepisów lub autorem założeń do nich był Minister Finansów.
Wobec powyższego należy uznać, że Laboratorium Celne Izby Celnej
w P. uzyskało akredytację dla laboratoriów badawczych i spełniając wymogi ustawowe pozostało jednostką badającą, upoważnioną przez Ministra do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Dopóki to upoważnienie nie zostanie skutecznie cofnięte, do czego legitymowany jest jedynie Minister, dopóty zachowuje ono swoją ważność i uprawnia tę jednostkę do wykonywania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a sporządzone przez nią opinie są pełnoprawnym dowodem, który podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym.
W tym miejscu należy wskazać, że sprawa o sygnaturze VI SA/Wa 839/12
w przedmiocie cofnięcia upoważnienia przez Ministra Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej w P., zakończona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 28 września 2012 r. oddalającym skargę, która była przedmiotem wniosku skarżącego
w toku postępowania administracyjnego o zawieszenie przedmiotowego postępowania, jest już prawomocna, bowiem NSA w dniu 2 października 2014 r.
w sprawie II GSK 438/13 wydał postanowienie o umorzeniu postępowania w związku z cofnięciem przez skarżącą skargi kasacyjnej (protokół rozprawy z dnia 19 listopada 2014 r., k.175 akt sądowych).
Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko Ministra, że
w tym postępowaniu nie powinna podlegać ocenie zasadność wpisania Izby Celnej
w P. na listę jednostek badających, upoważnionych przez ten organ do wykonywania badań automatów i urządzeń do gier (podobnie wyroki: WSA
w Białymstoku z dnia 19 listopada 2013 r., II SA/Bk 719/13 oraz z dnia 2 lutego 2013 r., II SA/Bk 774/13, WSA w Rzeszowie z dnia 4 lutego 2014 r., II SA/Rz 1261/13).
Sąd zatem uznaje za niezasadny zarzut skargi oparcia zaskarżonej decyzji na wnioskach opinii wydanej przez jednostkę badającą nieposiadającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a w konsekwencji nieposiadającą wiadomości specjalnych niezbędnych do wydania rzeczonej opinii. Zdaniem Sądu, nie ma racjonalnych podstaw do kwestionowania
w przedmiotowej sprawie literalnej interpretacji przepisu art. 23 "f" u.g.h. Odejście od literalnej interpretacji i oparcie się na interpretacji systemowej bądź funkcjonalnej jest uzasadnione wówczas, gdy literalna interpretacja prowadzi do błędnych wniosków.
W niniejszej sprawie tak nie jest, a interpretacja systemowa i funkcjonalna wspiera interpretację językową. Przyjęcie bowiem, iż ustawodawcy nie chodziło o konkretną akredytację bynajmniej nie obniża wymogów odnoszących się do standardów, jakie musi spełnić jednostka badająca. Wymóg ten stawia te standardy na wysokim poziomie, ale w zakresie niepokrywającym się z regulacją, zawartą w pkt 2 art. 23 "f" ust. 1 u.g.h. W tym sensie zapewniony jest cel przedmiotowej regulacji, a normy zawarte w pkt 1 i pkt 2 tego przepisu korespondują ze sobą i nie stoją w sprzeczności z innymi przepisami ustawy.
Odnosząc się natomiast do przywołanego przez skarżącą wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] lutego 2013r., sygn. akt [...], należy stwierdzić, że został on wydany w indywidualnej sprawie, w oparciu o przepisy kodeksu karnego i kodeksu karnego skarbowego (dotyczy urządzenia o numerze [...]), które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, prowadzonej
w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gry na automacie Apex Hot Magic Fruits nr [...] w oparciu o przepisy u.g.h. Postępowanie administracyjne oraz postępowanie karne to postępowania całkowicie od siebie odrębne, niezależne, różne są też ich cele, odmienne sankcje. Należy w tym miejscu zauważyć, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a., dopiero ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Nie jest więc on związany ustaleniami zawartymi
w uzasadnieniu wyroku karnego, a zatem jest uprawniony do oceny, tak jak innych dowodów w sprawie, ustaleń zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2011 r., I FSK 790/10).
Sąd nie dopatrzył się również uchybień proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim organ odniósł się do wnioskowanych przez stronę dowodów w postaci: opinii prawnej sporządzonej przez J. K., opinii M. C., ekspertyzy prof. S. P., oświadczenia producenta, dokonał ich merytorycznej analizy oraz oceny (strona 13-14 decyzji organu I instancji oraz strona 21-24 decyzji organu II instancji). Obszernie uzasadnił swoje stanowisko oraz wskazał i omówił dowody, na podstawie których wydał kontrolowaną decyzję, jak również szczegółowo uzasadnił, dlaczego dowodom przeciwnym nie dał wiary. Nie można uznać za uchybienie prawne odmiennej od strony oceny dowodów oraz stanu faktycznego, dokonanej przez organ, jeżeli ocena ta jest prawidłowo uzasadniona i wyjaśniona oraz połączona z prawidłowo dokonaną subsumpcją prawną stanu faktycznego.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności
z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło