II SA/Po 450/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-12-07

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Maria Kwiecińska, Jolanta Szaniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję odszkodowawczą w trybie art. 155 K.p.a., jeśli za zmianą przemawia jedynie interes strony, a nie interes społeczny, i czy zmiana ta może dotyczyć kwestii już rozstrzygniętych w pierwotnej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 155 K.p.a. wymaga łącznego spełnienia przesłanek interesu społecznego i słusznego interesu strony. Postępowanie to nie może służyć rozszerzaniu przedmiotu sprawy o nowe kwestie, które nie były przedmiotem pierwotnej decyzji. W niniejszej sprawie, mimo że strona podnosiła argumenty dotyczące wadliwości wyceny i potrąceń, nie wykazała, aby za zmianą decyzji przemawiał interes społeczny, a podnoszone kwestie dotyczyły już rozstrzygniętych elementów odszkodowania lub nowych żądań, które nie mogły być rozpoznane w tym trybie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę decyzji odszkodowawczej z 1988 r. dotyczącej wywłaszczonej nieruchomości. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, w tym decyzjach stwierdzających nieważność i uchylających poprzednie rozstrzygnięcia, Starosta K. decyzją z listopada 2011 r. odmówił zmiany decyzji z 1988 r. w zakresie odszkodowania za składniki budowlane, utwardzenie podwórza i drogi dojazdowej. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące wadliwej wyceny, potrąceń oraz nieuwzględnienia pewnych składników majątkowych. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do zmiany decyzji w trybie art. 155 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. A., R. A., B. A, M. B. na decyzję Wojewody z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o ustaleniu odszkodowania; oddala skargę Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K., decyzją z dnia (...) kwietnia 1985 r., nr (...), działając na podstawie art. 1, 2, 3, 15 i 23 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nie ruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 101, poz. 64 ze zm.), wywłaszczył na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem na rozbudowę odkrywki węgla brunatnego "A", zabudowaną nieruchomość położoną w L. gmina S., oznaczoną geodezyjnie jako działka nr (...), o powierzchni (...) ha, objęta księgą wieczystą KW nr (...) i będącą własnością M. i M. A. Następnie Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. decyzją z dnia (...) lipca 1985 r., nr (...), przyznał M. i M. A. odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie (...) zł, w tym (...) zł za grunt rolny oraz (...) zł za składniki budowlane. Decyzja ta stała się ostateczna, bowiem Minister Budownictwa, Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej postanowieniem z dnia (...) kwietnia 1987 r. stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania, z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia, a następnie odmówił przywrócenia wywłaszczonym uchybionego terminu. M. i M. A. wystąpili o zmianę decyzji odszkodowawczej w trybie wznowieniowym. Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. decyzją z dnia (...) sierpnia 1988 r. wydał w tym trybie decyzję nr (...) o uchyleniu wskazanej wyżej decyzji i przyznaniu byłym właścicielom odszkodowania w kwocie (...) zł, w tym: (...) zł za grunt, (...) zł za składniki budowlane oraz (...) zł za utwardzenie podwórza i drogi dojazdowej, przy jednoczesnym potrąceniu kwoty (...) zł wypłaconej stronom na podstawie uchylonej ostatecznej decyzji odszkodowawczej z dnia (...) lipca 1985 r. Pismem z dnia (...) grudnia 1988 r. (k.298 akt adm.) M. A., w związku ze zmianą ceny żyta w okresie od sporządzenia wyceny do wydania decyzji w sprawie, zwrócił się z prośbą do Urzędu Wojewódzkiego w K. o dostosowanie wysokości odszkodowania za grunt do przeliczników obowiązujących od dnia 01 lipca 1988 r. Pismem z dnia (...) maja 1989 r.(k.313 akt adm.) oraz podczas rozprawy administracyjnej w dniu (...) czerwca 1989 r. (k.311-312 akt adm.) M. A. wniósł o zmianę decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. Dodatkowo podniósł, że odszkodowanie winno być zwiększone o równowartość drzew owocowych i krzewów ozdobnych, a także winno uwzględniać fakt pozbawienia użytkowania rolniczego za okres trzech lat tj. za 1986 r., 1987, i 1989 r. Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. decyzją z dnia (...) czerwca 1989 r., nr (...), na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zmienił za zgodą stron decyzję własną z dnia (...) sierpnia 1988 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za grunt, podwyższając je (z powodu zmiany cen żyta na dzień 1 lipca 1988 r.) do kwoty (...) zł, przy równoczesnym potrąceniu wypłaconej wcześniej za grunt kwoty (...) zł. W punkcie II organ orzekł, że w pozostałej części decyzja z dnia (...) sierpnia 1988 r. nie ulega zmianie. Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia (...) września 1989 r. utrzymał tę decyzję w mocy, ale Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 marca 1990 r., sygn. akt. IV SA 1169/89, uchylił decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia (...) września 1989 r., wobec wątpliwości, czy przy ustalaniu odszkodowania za grunt przyjęto ceny aktualnie kształtujące się w obrocie gruntami. Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia (...) lipca 1990 r., nr (...), uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia (...) czerwca 1989 r. w punktach 1 i 2 w części przyznającej odszkodowanie za grunt i orzekł o przyznaniu M. i M. A. za ten składnik majątkowy odszkodowania w kwocie (...) zł, przy potrąceniu kwoty (...) zł wypłaconej za grunt na podstawie decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r., a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. M. A. zmarła dnia (...) marca 1991 r., a – jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego z dnia (...) lutego 1998r. – spadek po niej nabyli po 1/4: mąż M. A. oraz dzieci R. A., B. A. i M. A. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia (...) grudnia 1997 r., nr (...), stwierdził nieważność decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia (...) lipca 1990 r. w punkcie 3, to znaczy w części utrzymującej w mocy decyzję z dnia (...) czerwca 1989 r. oraz odmówił stwierdzenia nieważności pkt. I i II. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia (...) grudnia 1999 r., nr (...), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchylił decyzję z dnia (...) czerwca 1989 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za składniki budowlane, utwardzenie drogi dojazdowej oraz siedliska. Starosta K. decyzją z dnia (...) lutego 2000 r., nr (...), na podstawie art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1 i 2, art. 130 ust. 1 i 2. art. 132 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 134 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.), ustalił odszkodowanie za składniki budowlane i utwardzenie siedliska oraz drogi dojazdowej w wysokości (...) zł. Pismem z dnia (...) stycznia 2002 r. zwrócono się o zmianę decyzji z dnia z dnia (...) lutego 2000 r. w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Starosta Powiatu K. decyzją z dnia (...) marca 2002 r., odmówił zmiany decyzji z dnia (...) lutego 2000 r., a Wojewoda decyzją z dnia (...) maja 2002 r. utrzymał w mocy tę decyzję. Decyzja powyższa oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia (...) marca 2002 r. zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Poznaniu z dnia 29 września 2004 r., sygn. akt II SA/Po 1543/02. Starosta K. decyzją z dnia (...) lutego 2005 r. odmówił zmiany decyzji ostatecznej z dnia (...) lutego 2000 r., orzekającej o ustaleniu i wypłacie ze środków Skarbu Państwa odszkodowania dla M. A., R. A., B. A. i M. A. Wojewoda decyzją z dnia (...) kwietnia 2005 r., utrzymał w mocy powyższą decyzję. Skarga na powyższą decyzję została następnie oddalona przez Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Po 553/05. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił, wyrokiem z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt. I OSK 976/06, skargę kasacyjną od wyżej wymienionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wnioskiem z dnia (...) kwietnia 2006 r. M. A., R. A., B. A. i M. A. wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty K. z dnia (...) lutego 2000 r., twierdząc, że nie brali czynnego udziału w wielu fazach postępowania zakończonego przedmiotową decyzją. Postanowieniem z dnia (...) maja 2007 r. Starosta K. wznowił to postępowanie, a następnie decyzją z dnia (...) lipca 2007 r., nr (...), odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty K. z dnia (...) lutego 2000 r. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia (...) marca 2008 r. Na tę decyzję M. A., R. A., M. B. z domu A. i B. A. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Po 400/08, oddalił skargę. Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została następnie oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 02 października 2009 r., sygn. akt I OSK 228/09. Pismem z dnia (...) stycznia 2010 r. M. A. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z dnia (...) lutego 2000 r., nr (...). Wojewoda decyzją z dnia (...) lipca 2010 r., nr (...), odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z dnia (...) lutego 2000 r. Minister Infrastruktury decyzją z dnia (...) maja 2011 r., nr B(...), uchylił decyzję Wojewody z dnia (...) lipca 2011 r. i stwierdził nieważność decyzji Starosty K. z dnia (...) lutego 2000 r. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że skutkiem decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia (...) grudnia 1999 r. było uchylenie punktu II decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia (...) czerwca 1989 r. Wobec tego pozostał nierozpoznany wniosek M. A. o zmianę, w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego ostatecznej decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia (...) sierpnia 1988 r. w zakresie ustalenia odszkodowania za składniki budowlane, utwardzenie podwórza i drogi dojazdowej. Jednocześnie, skoro w obrocie prawnym istniała decyzja ostateczna w tym przedmiocie to Starosta K., wydając decyzję z dnia (...) lutego 2000 r. po raz drugi orzekał w sprawie. Pismem z dnia (...) sierpnia 2011 r. Wojewoda przekazał według właściwości wniosek M. A. o zmianę decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia (...) sierpnia 1988 r. w zakresie ustalenia odszkodowania za składniki budowlane, utwardzenie podwórza i drogi dojazdowej. Starosta K. decyzją z dnia (...) listopada 2011 r., nr (...), na podstawie art. 104 w związku z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej jako "K.p.a.", odmówił zmiany decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia (...) sierpnia 1988 r., nr (...), w zakresie ustalenia odszkodowania za składniki budowlane, utwardzenie podwórza i drogi dojazdowej, siedliska oraz krzewy ozdobne i drzewa owocowe. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że w świetle art. 233 w związku z art. 129 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010, Nr 102, poz. 651 ze zm.), uznać należał, iż Starosta K. jest organem właściwym w sprawie rozpatrzenia wniosku M. A., R. A., M. A. i B. A. o zmianę, w trybie art. 155 K.p.a., decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia (...) sierpnia 1988 r. Jak następnie wyjaśniono ponieważ w obrocie prawnym pozostaje decyzja, mocą której rozpoznano wniosek dotyczący zmiany decyzji w zakresie odszkodowania za wywłaszczony grunt, przedmiotem oceny mogła być wyłącznie zmiana decyzji z (...) sierpnia 1988 r. w zakresie odszkodowania za składniki budowlane, utwardzenie podwórza i drogi dojazdowej, a ponadto o ustalenie odszkodowania za drzewa owocowe i krzewy ozdobne. Jednakże, zdaniem Starosty, biorąc pod uwagę wszystkie fakty, ustalone przez tut. organ na podstawie zgromadzonego w trakcie trwania postępowania administracyjnego materiału dowodowego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku w powyższym zakresie. W ocenie Starosty decyzja z dnia (...) sierpnia 1988 r., w zakresie odszkodowania należnego wnioskodawcom, została oparta na opiniach biegłych: K. G. i W. N., sporządzonych na potrzeby toczącego się wówczas postępowaniu odszkodowawczego. Rozstrzygnięcia, które dotyczyły ustalenia wysokości odszkodowania uwzględniały podnoszone zarzuty dotyczące wadliwości decyzji z dnia (...) kwietnia 1985 r., co spowodowało, że w decyzji z sierpnia 1988 r. przyznano wnioskodawcom odszkodowanie za utwardzenie drogi dojazdowej oraz utwardzenia podwórza. Odnosząc się do braku ustalenia odszkodowania za drzewa owocowe i krzewy ozdobne, które znajdowały się na terenie jego nieruchomości w dniu zajęcia jej przez przedsiębiorstwo kopalniane wskazano, że brak było podstaw do dokonania ustalenia przez wskazany organ za wymienione składniki majątku wnioskodawców, gdyż otrzymali oni wynagrodzenie za te składniki od Kopalni Węgla Brunatnego "A" jeszcze przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do należącej do wnioskodawców nieruchomości. Fakt ten znajduje potwierdzenie w dokumentacji (m.in. zestawienie wypłaconych wnioskodawcy odszkodowań, sporządzone przez radcę prawnego I. K. - karta 159 akt) oraz w uzasadnieniu decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. Ponadto podczas rozprawy administracyjnej, do której doszło w dniu (...) maja 1988 r., M. A. przyznał, że odszkodowanie za drzewa owocowe i krzewy ozdobne, oraz mateczniki, otrzymał już raz od inwestora i nie wnosi zastrzeżeń do jego wysokości. Starosta, wskazując na zarzut nieuwzględnienia rzeczywistej wartości składników budowlanych wskazał, że Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K., wydając rozstrzygnięcie w zakresie przedmiotowego odszkodowania, oparł się na opiniach, sporządzonych przez biegłych K. G. i A. N. Analiza treści tych dokumentów pozwala uznać, że zasadnym było zamieszczenie przez organ orzekający w uzasadnieniu decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. stwierdzenia, iż biegli dokonali wyceny budynków i urządzeń zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.), której przepisy obowiązywały w dniu wydania decyzji, objętej wnioskiem o zmianę w trybie art. 155 K.p.a. Jak podniesiono, art. 63 ust. 1 powyższej ustawy wskazywał, że odszkodowanie za budowle i urządzenia trwale związane z gruntem, stanowiące składnik gospodarstwa rolnego, powinno odpowiadać kosztom ich odtworzenia, pomniejszonym o stopień zużycia. Wycena drogi dojazdowej i utwardzenia podwórza na wywłaszczonej nieruchomości, sporządzona w dniu (...) sierpnia 1988 r. przez K. G., biegłego sądowego w dziedzinie budownictwa, zawiera ocenę zużycia wymienionych składników majątkowych - 30% dla drogi, oraz 50% dla utwardzenia nawierzchni podwórza - przed rozpoczęciem robót górniczych na terenie nieruchomości objętej wywłaszczeniem, a także koszt ich odtworzenia - odpowiednio (...) zł i (...) zł. Po umniejszeniu wskazanych kwot o ustalony stopień zużycia biegły otrzymał odpowiednio kwoty (...) zł i (...) zł, łącznie (...) zł. W aktach niniejszej sprawy znajduje się także aktualizacja, datowana na sierpień 1988 r., operatu szacunkowego wykonanego przez K. G., dotycząca oszacowania wartości składników budowlanych, zlokalizowanych na wywłaszczonej nieruchomości. W opinii sporządzonej przez biegłego przedmiot oszacowania stanowiły: budynek mieszkalny (zużycie 12%), budynek inwentarski (zużycie 13%), stodoła (zużycie 2%), budynek inwentarsko-gospodarczy (zużycie 2%), kurnik murowany (zużycie 2%), szopa drewniana (zużycie 18%), ustęp (zużycie 12%), silos (zużycie 8%), studnia I (zużycie 30%), studnia II (zużycie 60%), poidło (zużycie 50%), staw (zużycie 30%), ogrodzenie (zużycie 15-20%), linia energetyczna (zużycie 20%). Biegły oszacował wartość odtworzeniową wskazanych składników budowlanych, którą pomniejszył następnie o przedstawiony stopień ich zużycia. Dzięki powyższym obliczeniom ustalił on wartość składników budowlanych, znajdujących się na wywłaszczonej nieruchomości, na kwotę (...) zł. W ocenie Starosty wskazuje to, że operaty szacunkowe zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi w chwili wydania decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. przepisami prawa, w szczególności art. 63 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, i jako takie mogły stanowić podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania za składniki budowlane, utwardzenie podwórza oraz utwardzenie drogi dojazdowej na nieruchomości wywłaszczonej. Dodatkowo organ podniósł, że również zarzut wnioskodawców o niewłaściwe zaliczenie "siedliska budowlanego" do gruntów rolnych, i błędne wspólne rozliczenie odszkodowania za te dwa rodzaje gruntów, jest bezzasadny. Grunty stanowiące wywłaszczoną nieruchomość wnioskodawców nie zostały przed wywłaszczeniem wyłączone z produkcji rolnej, w związku z tym stanowiły nadal grunty rolne, na których w ramach gospodarstwa rolnego zostały posadowione budynki, należące do tegoż gospodarstwa. Brak podstaw prawnych wobec tego do innego zakwalifikowania tych gruntów, aniżeli do kategorii gruntów rolnych. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ uznał, że brak jest podstaw do zmiany decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. w trybie art. 155 K.p.a. Nie przemawia za tym ani interes społeczny ani słuszny interes strony. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. A., R. A., B. A., M. B. reprezentowani przez radcę prawnego T. R. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 155 K.p.a. polegającego na odmowie jego zastosowania oraz błąd dotyczący ustaleń w zakresie wypłaconego stronie pełnego odszkodowania. W uzasadnieniu odwołania podniesiono w pierwszej kolejności, że w decyzjach Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia (...) grudnia 1997 r. oraz z dnia (...) grudnia 1999 r. wyraźnie wskazano, że wysokość odszkodowania w latach 80-tych nie została ustalona zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości, co powoduje, że konieczne było ustalenie nowej wysokości odszkodowania. Zakwestionowano również fakt równoczesnego potrącenia wypłaconego, na mocy decyzji z 1985 r. odszkodowania. Jak wyjaśniono w decyzji z dnia (...) lipca 1985 r. przyjęto, że odszkodowanie obejmuje łącznie grunty rolne i składniki budowlane. Powyższe odszkodowanie zostało następnie w całości potrącone w decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. bez dokonywania podziału na grunty rolne i składniki budowlane. W ocenie skarżących takie działanie uznać należało za wadliwe i skutkujące powstaniem sytuacji, w której nie wiadomo, czy kwota potrącona dotyczyła wartości za grunt, czy siedlisko, co ma znaczenie przy ewentualnym rozliczeniu odsetkowym. Zakwestionowano również samą wycenę gruntów, która nie uwzględniła faktu ich położenia przy drodze utwardzonej oraz ich posadowienia na siedlisku gospodarczym. Odwołano się do twierdzeń biegłego S. C. z dnia (...) maja 1990 r., który wskazał, że skoro grunty zostały przejęte na cele przemysłu wydobywczego (pod odkrywkę węgla brunatnego), to nie powinny być one wyceniane jak grunty rolne. Dodatkowo zakwestionowano wycenę operatu szacunkowego dokonaną na potrzeby decyzji wydanej przez Starostę w 2000 r. Wojewoda decyzją z dnia (...) marca 2012 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) listopada 2011r. Uzasadniając powyższe stanowisko powtórzono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przytoczono treść art. 155 K.p.a. wyjaśniając, że przedmiotem postępowania toczącego się w oparciu o powyższy przepis jest wyłącznie kwestia spełnienia bądź nie spełnienia przesłanek w nim wskazanych. Postępowanie w celu zmiany rozstrzygnięcia ostatecznego nie może być traktowane jako kolejny etap postępowania rozpoznawczego, w ramach którego sprawa zostanie rozstrzygnięta merytorycznie po raz trzeci. Dodatkowo wyjaśniono, że tryb art. 155 K.p.a. nie jest właściwy do oceny wad kwalifikowanych decyzji administracyjnych, bowiem temu celowi służą innego rodzaju nadzwyczajne postępowania administracyjne. Jeżeli natomiast chodzi o inne uchybienia nie mieszczące się w katalogu wad kwalifikowanych, wówczas organ administracji publicznej związany jest wskazaną powyżej zasadą trwałości decyzji administracyjnych i nie może dokonać stosownej zmiany bez pełnego odniesienia się do ustawowych przesłanek wynikających z art. 155 kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego Starosta wszechstronnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności dotyczący podstaw ustalenia odszkodowania za składniki budowlane, utwardzenie drogi i podwórza, a także należności odnoszących się do nasadzeń roślinnych i przeznaczenia nieruchomości. Pomimo wątpliwości czy takie działanie mieściło się w granicach zakreślonych art. 155 K.p.a. Starosta K. prawidłowo doszedł do przekonania, że za zamianą decyzji nie przemawia ani interes społeczny ani słuszny interes strony. Zdaniem Wojewody Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. ustalając odszkodowanie za składniki budowlane i utwardzenie podwórza i drogi dojazdowej w decyzji z (...) sierpnia 1988 r. nie dopuścił się takiego naruszenia prawa materialnego i procesowego, które wpłynęłoby skrajnie negatywnie na wysokość ustalonego świadczenia. Sporządzone w toku sprawy opinie biegłych: K. G. i W. N. zasadnie określiły wartość składników budowlanych i utwardzenia podwórza oraz drogi dojazdowej. Strona miała również możliwość odniesienia się do tychże wycen w ramach rozprawy administracyjnej przeprowadzonej (...) sierpnia 1988 r. Wydana decyzja zawierała także pouczenie o możliwości odwołania się do Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. Zatem w ramach prowadzonego przed Dyrektorem Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami postępowania prawa strony zostały dochowane, zaś ustalone odszkodowanie ocenić należy jako prawidłowe. Kwestia potrącenia, na co zwrócił uwagę odwołujący, kwoty (...) złotych z tytułu wypłacenia odszkodowania ustalonego decyzją z (...) lipca 1985 r. należy przede wszystkim ocenić z perspektywy ówczesnego stanu sprawy. Organ zaliczył na poczet odszkodowania kwotę z tego tytułu już wypłaconą. Nie dysponował wówczas wiedzą, że kwestia odszkodowania będzie w przyszłości przedmiotem kolejnych wniosków strony i z tej przyczyny lepiej byłoby wskazać konkretne kwoty potrąceń z konkretnych części odszkodowania. Jednakże ze sposobu dokonania potrącenia nie można czynić zarzutu organowi je dokonującemu. Zdaniem Wojewody zmiana decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z (...) sierpnia 1988 r. wykraczałaby poza zakres słusznego interesu, skoro został on dochowany przy wydaniu wskazanej decyzji. Wypłacone odszkodowanie jest godziwe i sprawiedliwe, zostało ustalone w granicach określonych przez obowiązujące wówczas normy prawne z zachowaniem pełni praw w zakresie możliwości jego zakwestionowania w zwyczajnym toku instancji. Stąd też, organ odwoławczy, podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z (...) listopada 2011 r., iż pomimo, że przepis szczególny nie zabrania zmiany decyzji wydanej przez Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K., jednakże nie przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes strony. Równocześnie wyjaśniono, że złożone odwołanie w swojej treści zawiera zebranie wielu kwestii odnoszących się do całego zbioru postępowań administracyjnych toczących się na kanwie jednego stanu faktycznego. Odnosi się ono głównie do zarzutów merytorycznych związanych z wydanymi decyzjami, których jednakże nie można było rozpoznać w trybie postępowania nadzwyczajnego o zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej. Skoro strona postępowania miała świadomość, że wydane w 1988 r. rozstrzygnięcie obarczone jest wadami, o których mowa w odwołaniu rozpoznawanym w niniejszej sprawie, i jednocześnie nie skorzystała z przysługującego uprawnienia do złożenia środka odwoławczego w zwyczajnym toku instancji, nie może ona próbować obejść tego przepisu i niejako naprawić swojego postępowania powołując się na art. 155 K.p.a. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli M. A., R. A., B. A., M. B. reprezentowani przez radcę prawnego T. R. W skardze podtrzymano zarzuty zawarte w odwołaniu. Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 16 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego M. A. – T. R. podtrzymał zarzuty zawarte w skardze oraz wskazał, że organy administracji powinny dokonać ponownego przeliczenia odszkodowania za wywłaszczone składniki w zakresie siedliska. Jak wyjaśniono wbrew decyzjom Prezesa Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia (...) grudnia 1997 r. i (...) grudnia 1999 r. przy obliczaniu odszkodowania nie zastosowano obowiązującego wówczas art. 63 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Skarżący M. A. wskazał, że czuje się poszkodowany nieadekwatną wartością ustalonego odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia (...) sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem skargi jest kwestia rozstrzygnięcia, czy decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. z dnia (...) listopada o odmowie zmiany decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia (...) sierpnia 1988 r. mocą której ustalono wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w L. gmina S., oznaczoną geodezyjnie jako działka nr v, o powierzchni (...) ha jest prawidłowa. W przedmiotowej decyzji ustalono wysokość odszkodowania na kwotę (...) zł, w tym: (...) zł za grunt, (...) zł za składniki budowlane oraz (...) zł za utwardzenie podwórza i drogi dojazdowej, przy jednoczesnym potrąceniu kwoty (...) zł wypłaconej stronom na podstawie uchylonej ostatecznej decyzji odszkodowawczej z dnia (...) lipca 1985 r. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji sprawa wniosku o zmianę decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. w zakresie odszkodowania za wywłaszczony grunt została już ostatecznie zakończona decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia (...) lipca 1990 r. W konsekwencji przedmiotem oceny organów administracji publicznej mogła być wyłącznie zmiana decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. w zakresie odszkodowania za składniki budowlane, utwardzenie podwórza i drogi dojazdowej. Skutkiem decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia (...) grudnia 1999 r. było uchylenie decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia (...) czerwca 1989 r. w zakresie rozstrzygającym o ustaleniu odszkodowania za składniki budowlane, utwardzenie drogi dojazdowej oraz siedliska co spowodowało, że nierozpoznany pozostał wniosek o zmianę, w trybie art. 155 K.p.a. ostatecznej decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia (...) sierpnia 1988 r. w zakresie ustalenia odszkodowania za składniku budowlane, utwardzenie podwórza i drogi dojazdowej. Materialnoprawną podstawą wydanych decyzji stanowił art. 155 K.p.a. Postępowanie określone powyższym artykułem stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, obejmujący przypadki weryfikacji decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi, a więc wadami, które nie uzasadniają wszczęcia postępowań nadzwyczajnych dotyczących wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji. Przepis art. 155 K.p.a. otwiera zatem możliwość weryfikacji decyzji podjętych w wyniku wadliwej wykładni prawa materialnego lub też prawidłowych decyzji uznaniowych, pozwalających organowi administracji na swobodę działania w zakresie określenia konsekwencji stanu faktycznego sprawy. Z uwagi na fakt, iż instytucja prawna przewidziana w art. 155 K.p.a. dopuszcza ingerencję w ostateczną decyzję administracyjną, stanowiąc wyjątek od określonej w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości tych decyzji, jej zastosowanie może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zaistniałe okoliczności faktyczne i prawne spełniają przesłanki wynikające z wykładanych ściśle przepisów prawa (K. Celińska-Mysław, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2002 r. sygn. akt III SA 330/01, OSP 2004, z. 9, poz. 111). Równocześnie z analizy art. 155 K.p.a. wynika, że organ, który wydał decyzję ostateczną, może ją uchylić lub zmienić, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, a za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Jedynie łączne spełnienie powyższych przesłanek umożliwia uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o tryb przewidziany w art. 155 K.p.a. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa jest nowym postępowaniem, odrębnym w stosunku do tego, w którym zapadła weryfikowana decyzja ostateczna (por. uchwała SN z dnia 15 grudnia 1984 r. sygn. akt III AZP 8/83, OSNC 1985, nr 10, poz. 143). Podkreślenia przy tym wymaga, że decyzja wydana na podstawie art. 155 K.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, a więc decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie. Na okoliczność powyższą zwrócił już uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 03 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 2/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 4, gdzie wskazano, że dla ustalenia tożsamości przedmiotu sprawy decydujące znaczenie ma treść praw i obowiązków. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że dopóki mamy do czynienia z tymi samymi prawami i obowiązkami tych samych podmiotów, ukształtowanymi obowiązującą decyzją, z tym samym lub zachowującym ciągłość regulacji stanem prawnym i niezmienionym w kwestiach prawnie istotnych stanem faktycznym, dopóty można mówić o tożsamości sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym. Konsekwentnie w trybie art. 155 K.p.a. nie można rozszerzać treści nowej sprawy administracyjnej, a zmiana decyzji w tym trybie może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej". Mieć bowiem należy na względzie, iż decyzja wydana na podstawie art. 155 K.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych zmienianą (uchylaną) decyzją organu, a nie kwestii nowych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 1993 r., sygn. akt I SA/1892/92, ONSA 1994, Nr 3, poz. 116). Co więcej również ocena zindywidualizowanego interesu społecznego i słusznego interesu stron, uzasadniających zmianę decyzji w trybie określonym w art. 155 K.p.a. nie może odbywać się w oderwaniu od stanu faktycznego i prawnego sprawy (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 606 – 607). Powoduje to, że ewentualna zmiana lub uchylenie decyzji w trybie określonym w art. 155 K.p.a. może mieć miejsce, tylko i wyłącznie wtedy, gdy w określonym uprzednio stanie faktycznym sprawy, za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawiają względy celowościowe w postaci słusznego interesu strony lub interesu publicznego. Sąd podkreśla, że wydając decyzję, o jakiej mowa w art. 155 K.p.a. organ administracyjny działa w ramach tzw. ograniczonego uznania, a więc dokonuje oceny zasadności wzruszenia decyzji ostatecznej, jednak wyłącznie pod kątem dwóch wskazanych przez ustawodawcę i wymienionych już wyżej przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Konsekwentnie decyzja ostateczna, której zmiany strona żąda może być zarówno decyzją prawidłową, albo może być decyzją wadliwą, która obarczona jest wadami innymi niż wady uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego kwestionowaną decyzją lub też uzasadniającymi stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. Co istotne, samo ewentualne zaistnienie niekwalifikowanych wad, nie uzasadnia wyczerpania przesłanek, o których mowa w art. 155 K.p.a. Istotą postępowania prowadzonego w oparciu o powyższy przepis jest tylko i wyłącznie sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki podyktowane interesem społecznym lub słusznym interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Przenosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy wskazać należy, że rolą Wojewody wydającego zaskarżoną decyzję było rozstrzygnięcie, czy decyzja z dnia (...) sierpnia 1988 r. w części ustalającej odszkodowanie za składniki budowlane oraz za utwardzenie podwórza i drogi dojazdowej na wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. gmina S., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr (...), o powierzchni (...) ha, powinna zostać zmieniona z uwagi na interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd podkreśla, że rozważenie zasadności wystąpienia powyższych przesłanek winno odbywać się wyłącznie w zakresie objętym decyzją z dnia (...) sierpnia 1988 r. Rozstrzygana sprawa administracyjna dotyczy jedynie wniosku dotyczącego zmiany decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. w trybie art.155 kpa. Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności wniosku z dnia (...) grudnia 1988 r. (k. 298 akt sądowych) żądanie dotyczące zmiany decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. zostało oparte na twierdzeniu, że z uwagi na dokonaną zmianę ceny żyta, wysokość wypłaconego odszkodowania mogła być wyższa. W piśmie z dnia z dnia (...) maja 1989 r.(k.313 akt adm.) oraz podczas rozprawy administracyjnej w dniu (...) czerwca 1989 r.(k.311-312 akt adm.) M. A. podtrzymał żądanie zmiany decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. Dodatkowo podniesiono, że odszkodowanie winno być zwiększone o równowartość drzew owocowych i krzewów ozdobnych, a także winno uwzględniać fakt pozbawienia skarżącego użytkowania rolniczego za okres trzech lat tj. za 1986r., 1987 i 1989 r. Skarżący zażądał nowej wyceny składników budowlanych wg. aktualnych stawek. W skardze złożonej do tut. Sądu skarżący podkreślili, za wadliwe uznać należy przyjęcie przez organy, iż wniosek o zmianę decyzji w części dot. odszkodowania za grunt został prawomocnie i ostatecznie rozstrzygnięty. W ich ocenie odszkodowanie w tej części zostało wadliwie zaniżone, szczególnie gdy zważy się że biegły S. C. w opinii z dnia (...) maja 1990r. wskazał, iż wobec tego, że grunty przejęte zostały na potrzeby przemysłu wydobywczego nie należy przy wycenie traktować ich jako rolne. Skarżący podnieśli także, że z materiału dowodowego nie wynika, by odszkodowanie wyliczone za siedlisko odpowiadało treści art. 63 ust.1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Wadliwość opinii K. G. w tym względzie pozostaje niezauważona mimo jednoznacznych wytycznych Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zawartych w decyzjach. Za wadliwe skarżący uznali dokonywanie potrąceń uprzednio wypłaconych odszkodowań, bez wskazania w jakiej części kwoty te zaliczono na poczet przyznanego odszkodowania za grunt, w jakiej zaś za składniki budowlane. Zakwestionowali wycenę dokonaną przez rzeczoznawcę M. B., która poprzedzała decyzję z dnia (...) lutego 2000r. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, iż sprawa wniosku o zmianę decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. w zakresie odszkodowania za wywłaszczony grunt została już ostatecznie zakończona decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia (...) lipca 1990 r., stąd tez badaniu podlegała wyłącznie legalność rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosku w pozostałym zakresie. Odnosząc się do argumentacji związanej ze zmianą cen żyta podkreślić należy w pierwszej kolejności, iż okoliczność ta nie może być brana pod uwagę przy ocenie odszkodowania należnego za budowle i środki trwałe. Przepisy obowiązujące w chwili przyznania odszkodowania za te składniki nie uzależniały obliczenia ich wartości od takiego wskaźnika. Analiza akt sprawy wskazuje, że decyzja z dnia (...) sierpnia 1988 r., w zakresie odszkodowania należnego wnioskodawcom za powyższe składniki, została oparta na opiniach biegłego: K. G. Badanie treści tych dokumentów dowiodło, że biegły dokonał wyceny budynków i urządzeń zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, objętej wnioskiem o zmianę w trybie art. 155 K.p.a. Przepis art. 63 ust. 1 powyższej ustawy wskazywał, że odszkodowanie za budowle i urządzenia trwale związane z gruntem, stanowiące składnik gospodarstwa rolnego, powinno odpowiadać kosztom ich odtworzenia, pomniejszonym o stopień zużycia. Wycena drogi dojazdowej i utwardzenia podwórza na wywłaszczonej nieruchomości, sporządzona w dniu (...) sierpnia 1988 r. przez K. G., biegłego sądowego w dziedzinie budownictwa, zawiera ocenę zużycia wymienionych składników majątkowych - 30% dla drogi, oraz 50% dla utwardzenia nawierzchni podwórza - przed rozpoczęciem robót górniczych na terenie nieruchomości objętej wywłaszczeniem, a także koszt ich odtworzenia - odpowiednio (...) zł i (...) zł. Po umniejszeniu wskazanych kwot o ustalony stopień zużycia biegły otrzymał odpowiednio kwoty (...) zł i (...) zł, łącznie (...) zł. W aktach niniejszej sprawy znajduje się także aktualizacja, datowana na sierpień 1988 r., operatu szacunkowego wykonanego przez K. G., dotycząca oszacowania wartości składników budowlanych, zlokalizowanych na wywłaszczonej nieruchomości. W opinii sporządzonej przez biegłego przedmiot oszacowania stanowiły: budynek mieszkalny (zużycie 12%), budynek inwentarski (zużycie 13%), stodoła (zużycie 2%), budynek inwentarsko-gospodarczy (zużycie 2%), kurnik murowany (zużycie 2%), szopa drewniana (zużycie 18%), ustęp (zużycie 12%), silos (zużycie 8%), studnia I (zużycie 30%), studnia II (zużycie 60%), poidło (zużycie 50%), staw (zużycie 30%), ogrodzenie (zużycie 15-20%), linia energetyczna (zużycie 20%). Biegły oszacował wartość odtworzeniową wskazanych składników budowlanych, którą pomniejszył następnie o przedstawiony stopień ich zużycia. Dzięki powyższym obliczeniom ustalił on wartość składników budowlanych, utwardzenia podwórza i drogi dojazdowej, znajdujących się na wywłaszczonej nieruchomości, na kwotę (...) zł. Powyższe działania wskazują zatem, że operaty szacunkowe zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi w chwili wydania decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. przepisami prawa, w szczególności art. 63 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, i jako takie mogły stanowić podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania za składniki budowlane, utwardzenie podwórza oraz utwardzenie drogi dojazdowej na nieruchomości wywłaszczonej. Tym samym brak było podstaw do uznania, jakoby wypłacone odszkodowanie zostało obliczone na podstawie wadliwego operatu szacunkowego. Wywodzenie przesłanek do zastosowania art.155 kpa z wadliwości operatu w tym względzie uznać należy zatem za chybione. Dopuszczalności zmiany bądź uchylenia decyzji nie sposób dopatrzyć się w kolejnych podwyżkach cen materiałów . Zgodnie bowiem z art. 56 ust.1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wysokość odszkodowania ustala się na datę wydania decyzji w tym przedmiocie. Z kolei w świetle art. 155 kpa możliwe jest zastosowanie tej instytucji jedynie w niezmienionym w sposób prawnie istotny stanie faktycznym. Odnosząc się do podnoszonej w toku postępowania kwestii braku ustalenia odszkodowania za drzewa owocowe i krzewy ozdobne, które znajdowały się na terenie wywłaszczonej nieruchomości w dniu zajęcia jej przez przedsiębiorstwo kopalniane, uznać należało brak podstaw do zmiany decyzji odszkodowawczej w żądanym trybie. W istocie bowiem za wymienione składniki majątku zostało wypłacone odszkodowane przez Kopalnię Węgla Brunatnego "A" jeszcze przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do należącej do wnioskodawców nieruchomości. Fakt ten znajduje potwierdzenie w dokumentacji (m.in. zestawienie wypłaconych wnioskodawcy odszkodowań, sporządzone przez radcę prawnego I. K. - karta 159 akt) oraz w uzasadnieniu decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. Ponadto podczas rozprawy administracyjnej, do której doszło w dniu 25 maja 1988 r., M. A. przyznał, że odszkodowanie za drzewa owocowe i krzewy ozdobne, oraz mateczniki, otrzymał już od inwestora i nie wnosi zastrzeżeń do jego wysokości(protokół- k.291-293 akt administracyjnych). Za nie znajdujący żadnych podstaw prawnych uznać należy wniosek w zakresie konieczności uwzględnienia w kwocie przyznanego odszkodowania wynagrodzenia za użytkowanie rolnicze wywłaszczonych gruntów za okres trzech lat tj. za 1986 r., 1987 i 1989 r. W istocie bowiem wskutek decyzji o wywłaszczeniu z dnia (...).04.1985 r. właścicielem działki o nr (...) o pow. (...) ha stał się Skarb Państwa w dniu, w którym decyzja stała się ostateczna tj. (...) maja 1985 r. A zatem wnioskujący w latach 1986-1989 nie był już jej właścicielem. Nadmienić w tym miejscu należy, że decyzja z dnia (...) sierpnia 1988r. nie obejmowała w swym rozstrzygnięciu ani kwestii związanych z wynagrodzeniem za użytkowanie rolnicze w powołanym okresie ani kwestii związanych z odszkodowaniem za drzewa i krzewy. Tymczasem decyzja wydana na podstawie art. 155 K.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych zmienianą (uchylaną) decyzją organu, a nie kwestii nowych. W ocenie Sądu również kwestia potrącenia z sumy ustalonego w decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. odszkodowania kwoty (...) zł. z tytułu wypłacenia odszkodowania ustalonego decyzją z (...) lipca 1985 r. nie może wskazywać na zasadność zastosowania trybu określonego w art. 155 K.p.a. Wydając decyzję z dnia (...) sierpnia 1988 r. organ miał obowiązek zaliczyć na poczet przyznawanego odszkodowania kwotę już wypłaconą, na mocy wcześniejszego orzeczenia. Tego rodzaju działania w żadnym razie nie sposób uznać za naruszające słuszny interes strony, czy też interes społeczny. Podkreślenia wymaga, iż z decyzji Wojewody K. z dnia (...) lipca 1985r. wynika precyzyjnie jaką część zaliczanej dnia (...).08.1988r. kwoty (...)zł stanowiło odszkodowanie za grunt ([...]), jaką zaś za składniki budowlane ([...]zł). Z kolei ewentualne wadliwości związane z wykonaniem decyzji nie mogą mieć wpływu na późniejszą ocenę jej zasadności ani tez stanowić o zaistnieniu przesłanek z art. 155 kpa. Nie zostały poddane ocenie w niniejszym uzasadnieniu, zarzuty skierowane przeciw opinii biegłego M. B. Sąd uznał bowiem, iż wywody biegłego nie mają znaczenia dla istoty rozpoznawanego żądania. W istocie bowiem opinia ta bezpośrednio poprzedzała wydanie decyzji z dnia (...) lutego 2000r., nie zawierała oceny opinii K. G., nie odnosiła się do postanowień decyzji z dnia (...) sierpnia 1988r. Zauważyć jednak należy, że biegły M. B. skorzystał z ustaleń faktycznych zawartych w opinii K. G. w zakresie opisu stanu składników budowlanych, w tym ich stopnia zużycia. Badania wykonywał jednak w oparciu o normy nie obowiązujące (...).08.1988r, tj. nie będące podstawą wydanego wówczas rozstrzygnięcia. Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 155 K.p.a., które uzasadniałyby zmianę decyzji z dnia (...) sierpnia 1988 r. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało bowiem, by za uchyleniem bądź zmianą decyzji z dnia (...) sierpnia 1988r. w rozpoznawanym zakresie przemawiał interes społeczny bądź słuszny interes strony. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło