I SA/Po 657/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-12-10

Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Waldemar Inerowicz, Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku odpłatnego zbycia składników majątku, które przypadły jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego (zniesienia wspólności majątkowej), wydatki poniesione na nabycie tych składników w trakcie trwania wspólności majątkowej mogą stanowić koszty uzyskania przychodu w pełnej wysokości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatki poniesione na nabycie składników majątku w trakcie trwania wspólności majątkowej mogą stanowić koszty uzyskania przychodu w pełnej wysokości w przypadku ich odpłatnego zbycia po podziale majątku wspólnego. Podział majątku wspólnego nie jest nabyciem w rozumieniu przepisów podatkowych, a jedynie zniesieniem współwłasności łącznej, która przekształca się we współwłasność w częściach ułamkowych. Koszty nabycia składników majątku wspólnego, poniesione w czasie trwania wspólności, są związane z tymi składnikami i powinny być uwzględnione jako koszty uzyskania przychodu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych dotyczącej odpłatnego zbycia składników majątku, które przypadły mu w wyniku podziału majątku wspólnego po zniesieniu wspólności majątkowej. Skarżący pytał, czy wydatki poniesione na nabycie tych składników w trakcie trwania wspólności mogą stanowić koszty uzyskania przychodu w pełnej wysokości. Organ podatkowy uznał stanowisko skarżącego za prawidłowe w zakresie pytania drugiego, jednakże w uzasadnieniu błędnie zinterpretował moment nabycia tych składników. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a po jego bezskuteczności wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi DJ na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ( [...] 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów sądowych. W dniu [...] stycznia 2014 r. A.X. złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie odpłatnego zbycia składników majątku. W opisie zdarzenia przyszłego wnioskodawca wskazał, że jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Pozostaje w związku małżeńskim. Małżonka wnioskodawcy również posiada miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Pomiędzy zainteresowanym, a jego małżonką istnieje ustawowy ustrój majątkowy (wspólność majątkowa). Obecnie wnioskodawca planuje wraz z małżonką zawrzeć umowę w formie aktu notarialnego, na podstawie której zostanie zniesiona między małżonkami ustawowa wspólność majątkowa na rzecz rozdzielności majątkowej. Następnie, w drodze umowy zawartej między małżonkami dojdzie do podziału majątku małżeńskiego (wzajemnych rozliczeń między małżonkami). Między małżonkami nie ma przewidzianych dopłat bądź spłat, będzie jedynie podział majątku wspólnego. Podział zostanie dokonany w ten sposób, że majątek otrzymany przez małżonków nie będzie równy. W związku z przedstawionym powyżej zdarzeniem przyszłym zainteresowany zadał organowi podatkowemu następujące pytania: 1. Czy prawidłowe jest stanowisko wnioskodawcy, iż w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361) - dalej: "u.p.d.f." oraz ustawy o podatku od spadków i darowizn nie stosuje się w przypadku nierównego podziału majątku małżeńskiego w wyniku zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej, tj. w sytuacji, gdy wnioskodawca w wyniku podziału majątku wspólnego otrzyma mniej niż małżonka wnioskodawcy? 2. Czy prawidłowe jest stanowisko wnioskodawcy, że w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, w przypadku odpłatnego zbycia składników majątku, jaki przypadł na własność wnioskodawcy w wyniku podziału majątku wspólnego (poprzez zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej), kosztami uzyskania przychodu będą wydatki, jakie zostały poniesione na nabycie tych składników w trakcie trwania wspólności majątkowej w pełnej wysokości? Wyrażając własne stanowisko w sprawie wnioskodawca stwierdził, że w przypadku odpłatnego zbycia składników majątku, jaki przypadł na własność wnioskodawcy w wyniku podziału majątku wspólnego (poprzez zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej), kosztami uzyskania przychodu będą wydatki, jakie zostały poniesienie na nabycie tych składników w trakcie trwania wspólności majątkowej w pełnej wysokości. W interpretacji indywidualnej z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w [...], działając jako organ upoważniony przez Ministra Finansów, uznał stanowisko A.X. co do pytania 2. wyrażone w powyższym wniosku za prawidłowe. W uzasadnieniu przedmiotowej interpretacji organ stwierdził, że zgodnie z teorią prawa rzeczowego, przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w drodze podziału majątku wspólnego jest nabyciem tych rzeczy. Biorąc pod uwagę przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ stwierdził, że nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f. nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli: - podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub - jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Organ wskazał że stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) - dalej "K.r.o.". Zgodnie z art. 31 § 1 K.r.o., z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami z mocy prawa powstaje wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich (majątek wspólny). Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec rozszerzeniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy (art. 47 § 1 K.r.o.), na skutek orzeczenia sądu (art. 52 § 1 K.r.o.) albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków (art. 53 K.r.o.). Za datę nabycia składników majątku, które przypadły danej osobie w wyniku podziału majątku wspólnego, należy przyjąć datę ich nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego (do majątku wspólnego), jeżeli wartość otrzymanych w wyniku podziału rzeczy, mieści się w udziale, jaki przysługuje tej osobie w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli natomiast wartość otrzymanej przez małżonka rzeczy przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej części rzeczy, która przekracza udział byłego małżonka w majątku dorobkowym małżeńskim, należy przyjąć dzień dokonania podziału majątku wspólnego. Skoro wnioskodawca na skutek podziału majątku małżeńskiego (wzajemnych rozliczeń między małżonkami), otrzyma mniej niż małżonka, to wartość otrzymanych w wyniku podziału rzeczy, będzie mieściła się w udziale, jaki przysługuje wnioskodawcy w majątku dorobkowym małżeńskim. W związku z tym za datę nabycia składników majątku, które przypadły zainteresowanemu w wyniku podziału majątku wspólnego, należy przyjąć datę ich nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego (do majątku wspólnego). W konsekwencji przy sprzedaży tych składników - przed upływem terminów o których mowa w art. 10 pkt 8 u.p.d.f. - wnioskodawca może uwzględnić jako koszty uzyskania przychodów wydatki, które zostały poniesione na nabycie tych składników w trakcie trwania wspólności majątkowej w pełnej wysokości. Wnioskodawca wezwał Dyrektora Izby Skarbowej w [...], działającego z upoważnienia Ministra Finansów, do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego wydaniem powyższej interpretacji indywidualnej. W odpowiedzi na to wezwanie organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany tego aktu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.X. wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Interpretacji zarzucił naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f. w zw. z art. 31 § 2 K.r.o., poprzez błędne uzasadnienie stanowiska organu podatkowego na skutek nieprawidłowej interpretacji przepisów, przejawiające się w twierdzeniu, iż w przypadku, gdy nabycie na skutek podziału majątku wspólnego przez małżonka rzeczy przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim to wówczas za datę nabycia tej części rzeczy, która przekracza udział byłego małżonka w majątku dorobkowym małżeńskim należy przyjąć dzień dokonania podziału majątku wspólnego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że stanowisko organu, wyrażone w interpretacji indywidualnej - mimo ogólnego przyznania racji wnioskodawcy - jest błędne. Przede wszystkim - zdaniem skarżącego - organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji zajął stanowisko rażąco sprzeczne z istotą instytucji ustawowej wspólności majątkowej małżonków. Zgodnie z art. 31 § 1 K.r.o. z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Z kolei zgodnie z art. 31 § 2 K.r.o. do majątku wspólnego należą w szczególności: • pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków, • dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków, • środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków, • kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zatem z przepisami K.r.o. z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami majątek wspólny, w którym nie są wyodrębniane części ułamkowe - co nie budzi wątpliwości w doktrynie. Do majątku wspólnego, w którym nie wyodrębnia się części ułamkowych, wchodzą m.in. pobrane wynagrodzenie za pracę i inne dochody pochodzące z działalności zarobkowej każdego z małżonków. Jeżeli zatem dochody z działalności zarobkowej małżonków - które stanowią majątek wspólny - są przeznaczane na nabycie składników majątku do majątku wspólnego, nie sposób wyodrębnić części ułamkowych ani w ponoszonych kosztach, ani w nabytym majątku. Zdanie, w którym Minister Finansów, stwierdził, że jeżeli wartość otrzymanej przez małżonka rzeczy przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej części rzeczy, która przekracza udział byłego małżonka w majątku dorobkowym małżeńskim, należy przyjąć dzień dokonania podziału majątku wspólnego jest - zdaniem skarżącego - sprzeczne z instytucją ustawowej wspólności majątkowej małżonków określoną w art. 31-46 K.r.o., a dotyczy raczej instytucji współwłasności uregulowanej w art. 195-221 Kodeksu Cywilnego. Skarżący wskazał na podstawowe różnice pomiędzy wymienionymi instytucjami. Zgodnie z art. 341 K.r.o. każdy z małżonków jest uprawniony do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego oraz do korzystania z nich w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez drugiego małżonka. Z kolei zgodnie z art. 35 K.r.o. w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Inaczej uregulowane są uprawnienia współwłaścicieli rzeczy w Kodeksie Cywilnym. Zgodnie z art. 210 Kodeksu Cywilnego każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Skarżący wskazał, że podobne stanowisko w tej sprawie, w kontekście prawa podatkowego, zajął m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r. (sygn. akt II FSK 1101/10), WSA w Gorzowie Wielkopolskim w nieprawomocnym wyroku z dnia 16 stycznia 2014 r. (sygn. akt I SA/Go 547/13), WSA w Gdańsku w nieprawomocnym wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r. (sygn. akt I SA/Gd 1422/13), WSA w Kielcach w nieprawomocnym wyroku z dnia 22 sierpnia 2013 r. (sygn. akt I SA/Ke 396/13), WSA w Warszawie w nieprawomocnym wyroku z dnia 20 czerwca 2013 r. (sygn. akt III SA/Wa 3464/12), WSA w Poznaniu w nieprawomocnym wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r. (sygn. akt I SA/Po 828/12). Reasumując - zdaniem skarżącego - w świetle przepisów K.r.o. oraz powyższych orzeczeń sądów administracyjnych nie sposób ustalić w jakiej części wnioskodawca nabył składniki majątku w trakcie trwania wspólności małżeńskiej - jak sugeruje organ podatkowy w interpretacji indywidualnej - bowiem w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej nie wyodrębnia się żadnych części ułamkowych majątku wspólnego. Ustalanie części ułamkowych w ponoszonych przez małżonków kosztach byłoby sprzeczne z art. 31 § 2 K.r.o., który stanowi o tym, że dochody małżonków wchodzą do majątku wspólnego. Małżonkowie nabywając zatem za wspólne dochody wspólne składniki majątku, oboje (każdy z nich) ponoszą 100% kosztów nabycia oraz nabywają 100% składników majątku. Zgodnie zatem z art. 22 ust. 1 u.p.d.f. - który stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 u.p.d.f. - należy uznać, że wydatki poniesione przez wnioskodawcę na nabycie składników majątku wspólnego będą stanowiły koszt uzyskania przychodu w pełnej wysokości w przypadku odpłatnego zbycia tych części majątku, które przypadną wnioskodawcy po zniesieniu ustawowej wspólności majątkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] uznał zarzuty podniesione przez stronę skarżącą za nieuzasadnione i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kwestia sporna pomiędzy stronami niniejszego postępowania dotyczyła tego, czy w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, w przypadku odpłatnego zbycia składników majątku, jaki przypadł na własność wnioskodawcy w wyniku podziału majątku wspólnego, kosztami uzyskania przychodu będą wydatki, jakie zostały poniesienie na nabycie tych składników w trakcie trwania wspólności majątkowej – jak chce skarżący - w pełnej wysokości, czy też – jak stwierdził organ wydający interpretację – wydatki odnoszące się do części nabytej w trakcie trwania tej wspólności. W ocenie Sądu, stanowisko organu podatkowego wyrażone w uzasadnieniu przedmiotowej interpretacji nie znajduje uzasadnienia w świetle obowiązujących przepisów prawa. W kontekście wyżej sprecyzowanej istoty sporu w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z ogólną normą zawartą w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy. Zatem kosztem uzyskania przychodów są wszystkie wydatki, ale tylko takie, które nie są wymienione w art. 23 i których poniesienie pozostaje w związku przyczynowo – skutkowym z uzyskaniem przychodu z danego źródła bądź też zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów. Podkreślenia wymaga, iż koszty uzyskania przychodów związane są zawsze z konkretnym źródłem przychodu. Aby bowiem określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodów, to między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić wspomniany związek przyczynowo - skutkowy tego typu, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na powstanie czy też zwiększenie przychodu z tego konkretnego źródła (por. wyroki NSA z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 503-505/09 oraz II FSK 1836/09, publ.: http:orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd zważył, że organ podatkowy oparł przedmiotową interpretację na nieprawidłowym postrzeganiu istoty wspólności ustawowej małżeńskiej oraz charakteru prawnego majątku wspólnego małżonków (art. 31 K.r.o.) i skutków prawnych podziału tego majątku (art. 46 K.r.o.). Podkreślić należy, że przepisy regulujące problematykę prawną ustrojów majątkowych małżeńskich mają moc bezwzględnie wiążąca, stąd nie ma żadnej możliwości ich modyfikowania na postawie arbitralnie formułowanych ocen. Na gruncie rozpoznawanej sprawy jest to istotne przede wszystkim z punktu widzenia gwarancji ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasady sprawiedliwości podatkowej, przejawiającej się w powszechności i równości opodatkowania. W konsekwencji wskazanego błędu organ doszedł do nieprawidłowych wniosków odnośnie do nieistnienia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy kosztami poniesionymi na nabycie w trakcie trwania małżeńskiej wspólności majątkowej składników majątku wspólnego – w części przekraczającej udział, jaki przysługiwał skarżącemu w tym majątku - a przychodami uzyskanymi przez skarżącego ze zbycia tych składników po podziale tego majątku. Na powyższe wskazuje twierdzenie organu odnośnie do możności uwzględnienia przez skarżącego jako kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na nabycie składników majątku w trakcie trwania wspólności majątkowej - "odnoszących się do części nabytej w trakcie trwania tej wspólności" i jednocześnie niemożności uwzględnienia przez skarżącego kosztów uzyskania przychodów - "od części przekraczającej udział, jaki przysługiwał mu w majątku wspólnym". Wbrew założeniom organu podatkowego przyjętym w rozpoznawanej sprawie, należy wyjaśnić, że instytucja wspólności majątkowej małżeńskiej obejmuje współwłasność łączną przedmiotów majątkowych (rzeczy) oraz wspólność łączną innych praw majątkowych (zbiór praw). Mówiąc o wspólności majątkowej małżonków używa się zatem pewnego skrótu myślowego; w istocie oznacza ona, że każda rzecz wchodząca w skład majątku małżonków jest ich współwłasnością. Ten rodzaj współwłasności, zwany inaczej :współwłasnością niepodzielnej ręki" oznacza, iż udziały współwłaścicieli nie są oznaczone (współwłasność bezudziałowa - art. 35 K.r.o. w zw. z art. 196 § 1 K.c.). Dopiero zaś od momentu ustania wspólności majątkowej, współwłasność rzeczy staje się współwłasnością w częściach ułamkowych (art. 1035 k.c.). Niezależnie jednak od rodzaju współwłasności, jaki przysługuje małżonkom w czasie trwania i po rozwiązaniu małżeństwa, mamy do czynienia ze współwłasnością, czyli z jednym z rodzajów własności. Nie jest to samodzielna instytucja prawna, stosuje się do niej wszystkie przepisy o własności, chyba że co innego wynika z przepisów dotyczących własności przysługującej kilku osobom. Naturę prawa współwłasności określają trzy cechy: jedność przedmiotu (ta sama rzecz), wielość podmiotów (prawo należy do kilku osób) i niepodzielność wspólnego prawa. Ta ostatnia cecha oznacza, iż każdy ze współuprawnionych ma prawo do całej rzeczy, a żaden do jej wyodrębnionej części fizycznej. Niepodzielności wspólnego prawa nie należy jednak utożsamiać z niemożnością zniesienia współwłasności bądź niemożnością ustalenia przez współwłaścicieli sposobu korzystania z rzeczy. Przy współwłasności ułamkowej wskazuje się, iż jej istotą jest to, że podziałowi podlega nie rzecz, lecz jedynie prawo własności do tej rzeczy, odpowiednio do wielkości udziałów poszczególnych współwłaścicieli. Przynależna każdemu ze współwłaścicieli część prawa dotyczy i obejmuje całą rzecz. Zniesienie współwłasności (art. 210 K.c.) jest jednym z podstawowych uprawnień przysługujących współwłaścicielowi. Każdy ze sposób zniesienia współwłasności polega zaś na przeniesieniu udziałów bądź to na innego współwłaściciela, bądź na osobę trzecią. Nie można zatem mówić – jak w niniejszym postępowaniu czyni to organ podatkowy - że w wyniku zniesienia współwłasności, również gdyby dochodziło do spłaty jednego z dwóch współwłaścicieli, drugi z nich nabywa część rzeczy. Prawo własności do całej rzeczy przysługiwało mu bowiem, jak wyjaśniono powyżej, także w czasie trwania współwłasności. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że w niniejszym przypadku organ podatkowy uzasadniając interpretację indywidualną nie odróżnił w ogóle pojęcia majątku dorobkowego małżonków od współwłasności składników majątku, wchodzącej w skład zbioru praw i rzeczy, składających się na majątek wspólny małżonków. W konsekwencji organ w zaskarżonym akcie bezzasadnie stwierdził, iż w dniu zawarcia umowy między małżonkami dotyczącej podziału majątku małżeńskiego nastąpi nabycie przez skarżącego rzeczy w części przekraczającej udział, jaki przysługuje mu w majątku wspólnym; z uwagi na to, iż podziałowi temu nie będą towarzyszyć dopłaty i spłaty, nabycie to będzie miało charakter nieodpłatny. Należy podkreślić, że - jak wyjaśniono powyżej - w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków nie dochodzi do nabycia przez małżonków poszczególnych składników majątkowych wchodzących w skład tego majątku. Innymi słowy, organ bezpodstawnie uznał, że zniesienie współwłasności składników majątkowych majątku wspólnego poprzez przeniesienie na podatnika udziału jego współmałżonka - ponad wielkość jego udziału w majątku dorobkowym, jest równoznaczne z nabyciem własności wskazanych we wniosku o interpretację składników majątkowych. Organ nie wziął pod uwagę, że skarżący przez cały czas (od nabycia w czasie trwania małżeństwa aż do momentu zbycia) był bowiem właścicielem tych składników, a poprzez zniesienie współwłasności stał się po prostu jedynym jej właścicielem. Należy zauważyć, iż ustawodawca odróżnia nabycie rzeczy od zniesienia współwłasności (podziału majątku wspólnego) i nabycia udziału we współwłasności (na co wskazuje chociażby treść art. 10 ust. 8 u.p.d.f.). Tym samym stwierdzić należy, że również dla celów podatkowych za nabycie składnika majątkowego nie można uznać przeniesienia udziałów w drodze zniesienia współwłasności tego składnika (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 1151/07, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W perspektywie powyższych rozważań Sąd uznał za w pełni uzasadnione stanowisko zaprezentowane przez stronę skarżącą w treści skargi, w myśl którego z uwagi na to, iż wskazane składniki majątkowe zostały nabyte w czasie trwania wspólności majątkowej na zasadach tzw. współwłasności łącznej, nie można określić, który z małżonków w jakim procencie poniósł wydatki na ich nabycie. Z tego względu w razie podziału majątku wspólnego należy przyjąć, że koszty są związane z danym przedmiotem, który przypadł małżonkowi w związku ze zniesieniem wspólności ustawowej. W konsekwencji wydatki (koszty) na nabycie tych składników, które zostały poniesione w trakcie trwania wspólności, związane są z określonymi składnikami majątku, które na tym etapie – po zawarciu intercyzy oraz podziale majątku wspólnego (dorobkowego) – mają podlegać odpłatnemu zbyciu. Trafnie zwrócił uwagę skarżący, że przyjmując odwrotne założenie należałoby uznać, iż część wydatków na nabycie składników majątku wspólnego małżonków nigdy nie będzie stanowiło kosztów uzyskania przychodu w przypadku odpłatnego zbycia tych składników, pomimo że składniki te zostały nabyte do majątku wspólnego, a więc faktycznie zostały poniesione wydatki (koszty) na ich nabycie. Zważywszy na powyższe okoliczności, Sąd stwierdził, że zaskarżony akt naruszył art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Rozpatrując ponownie wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej organ podatkowy będzie zobowiązany, na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: "P.p.s.a."), do uwzględnienia zaprezentowanego w niniejszym wyroku stanowiska. Wskazania dla organu wynikają wprost z motywów uzasadnienia wydanego przez Sąd orzeczenia. W tym stanie rzeczy, uznając, Sąd orzekł na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., jak w pkt I sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie II w oparciu o treść art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu wpisowi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło