IV SAB/Wr 156/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.R. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 209/14 odrzucającym skargę Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia i wydania orzeczenia postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 209/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.. Postanowienie to uprawomocniło w dniu 25 lutego 2014 r. Pismem z dnia 27 czerwca 2014 r. skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie. Domagał się wznowienia postępowania "ze względu iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania orzeczeń, lecz nieznane Sądowi, który je wydał". Jednocześnie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. W wykonaniu zarządzenia z dnia 19 sierpnia 2014 r. wezwano skarżącego do wskazania terminu, w którym dowiedział się o podstawie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania lub odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżący w piśmie z dnia 26 lipca 2014 r. podał, że nie rozumie treści wezwania i nie wie, jakiej sprawy ono dotyczy. Nadto wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania złożył ze względu na powstałe zagrożenie dla życia i zdrowia, jakie niesie za sobą doręczenie mu orzeczenia, a o dacie doręczenia Sąd może się dowiedzieć ze zwrotnego potwierdzenia. Postanowieniem z dnia 31 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniosek Z. R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 209/13. W jego uzasadnieniu podał, iż skarżący nie uzupełnił braku formalnego wniosku w terminie, bowiem pomimo nadesłania pisma z dnia 26 lipca 2014 r., nie wskazał terminu, w którym dowiedział się o podstawie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem wobec nieuzupełnienia w zakreślonym terminie, wymogu formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, wniosek ten podlegał odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z. R. postulując jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż wznowienie postępowania jest konieczne, bowiem z uwagi na to, że postanowienie z dnia 17 stycznia 2014 r. zostało wydane na posiedzeniu niejawnym, nie mógł brać udziału w sprawie. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1214/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 31 października 2014 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że mając na uwadze wymagania formalne skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego Sąd I instancji winien w pierwszej kolejności dokonać wstępnego badania przedmiotowej skargi pod kątem ich spełnienia. W związku z tym, że złożona w sprawie skarga o wznowienie postępowania nie zawierała terminu, kiedy skarżący dowiedział się o podstawie wznowienia, należało wezwać go do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wyraźne wskazanie tego terminu, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Co prawda takiej treści wezwanie wysłano do skarżącego, wszak nie zastosowano się prawidłowo do jego niewykonania. Zdaniem sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, tzn. wobec tego, że złożona skarga dotknięta jest brakami niepozwalającymi na jej merytoryczne rozpoznanie, bezzasadnym i bezprzedmiotowym było rozstrzyganie przez Sąd I instancji w przedmiocie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W takiej sytuacji odrzuceniu wobec nieuzupełnienia braków formalnych powinna podlegać skarga, a nie wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Tym samym doszło też do uchybienia regule ekonomii procesowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 271 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W myśl art. 272 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, przy czym w takiej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu (§ 2). Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego (§ 3). Stosownie do art. 273 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Ponadto można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2). Można też żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (§ 3). Zgodnie z art. 274 p.p.s.a., z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Przepis art. 277 p.p.s.a. stanowi, iż skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Zgodnie z art. 279 p.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. W myśl art. 280 p.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1). Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (§ 2). Stosownie do przytoczonego wyżej art. 280 p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym Sąd bada, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie, o którym mowa w tym przepisie, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie, a zatem na obecnym etapie postępowania Sąd nie kontroluje czy podnoszone podstawy wznowienia są merytorycznie uzasadnione. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają jej rozpatrywanie. Sąd dokonuje powyższej oceny na podstawie twierdzeń przytoczonych w skardze o wznowienie. W wyniku przeprowadzonego w niniejszej sprawie badania dopuszczalności skargi o wznowienie oraz uwzględniając wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1214/14 stwierdzić należy, skarga o wznowienie postępowania dotknięta jest brakami niepozwalającymi na merytoryczne jej rozpoznanie. Złożona skarga nie opiera się bowiem na ustawowej podstawie wznowienia o jakiej mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Samo powołanie podstawy skargi o wznowienie postępowania w zakresie przesłanek z art. 271-273 p.p.s.a. w skardze nie oznacza, że skargę tę rzeczywiście oparto na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNAP 2001, Nr 4, poz. 133, wydany na tle analogicznego do art. 280 § 1 p.p.s.a. art. 410 § 1 k.p.c.; por. także np. postanowienie SN z 29 września 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968, nr 8 - 9, poz. 154, oraz postanowienia NSA z: 25 września 2001 r., II SA/Gd 970/01, niepubl.; 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04; 23 lutego 2011 r., II OSK 257/11, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Podstawa ta winna wskazywać okoliczności uprawdopodobniające dopuszczalność skargi. Podstawa ta winna więc zostać odniesiona do przebiegu postępowania w sprawie sygn. akt IV SAB/Wr 209/13, należycie skonkretyzowana i uzasadniona okolicznościami nowymi (nowe fakty lub dowody), które wskazują na zdarzenia powstałe w tym postępowaniu i wykazują jego wadliwość. Zarówno nowe okoliczności, jak i środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując zatem na nowe okoliczności lub nowe dowody należy równocześnie podać, w jakim zakresie ich uwzględnienie może zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1968 r., sygn. akt I CO 1/68, OSNCP 1969/2/36 i z dnia 24 maja 1984 r., sygn. akt II Co 1/82, OSPiKA 1984/2/27, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt GSK 5/04, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny M. Praw. 2004/12/str. 535). W realiach niniejszej sprawy takiego wskazania jednak zabrakło. Skarżący nie wykazał zaistnienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Nadto w złożonej skardze o wznowienie postępowania skarżący nie wskazał terminu, kiedy dowiedział się o podstawie wznowienia. Nie wykonał też wezwania Sądu w tym przedmiocie. Z analizy akt wynika, że postanowienie Sądu w sprawie IV SAB/Wr 209/13, której wznowienia domagał się skarżący, stało się prawomocne od dnia 25 lutego 2014 r. Skarga o wznowienie postępowania została zaś złożona w dniu 27 czerwca 2014 r. Z porównania obu wymienionych dat wynika, że skargę o wznowienie skarżący złożył po upływie trzymiesięcznego terminu. Zgodnie bowiem z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Nowe okoliczności faktyczne i dowody, na które powołuje się skarżący istniały, wedle jego twierdzeń, w dniu wydania postanowienia o odrzuceniu skargi w sprawie IV SAB/Wr 209/13. Skarżący był zresztą ich dysponentem, a co więcej powoływane dokumenty były znane Sądowi przed wydaniem postanowienia odrzucającego skargę w sprawie IV SAB/Wr 209/13. Mając zatem na względzie powyższe i kierując się dyspozycją z art. 280 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.