II SA/Bk 1097/14
WyrokWSA w Białymstoku2015-02-05
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja fotowoltaiczna o mocy do 2000 kW, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, realizowana na powierzchni do 1 ha, może być uznana za urządzenie infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co zwalniałoby z obowiązku spełnienia wymogów tzw. "dobrego sąsiedztwa" i dostępu do drogi publicznej?Ratio decidendi
Instalacja fotowoltaiczna, kwalifikowana jako zabudowa przemysłowa, nie może być uznana za urządzenie infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z tym, przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy dla takiej inwestycji, należy zbadać spełnienie wymogów tzw. "dobrego sąsiedztwa" i dostępu do drogi publicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu urządzeń fotowoltaicznych. Organ I instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy, wskazując na brak spełnienia wymogów "dobrego sąsiedztwa" i dostępu do drogi publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uznając, że instalacja fotowoltaiczna jest urządzeniem infrastruktury technicznej, co zwalnia z tych wymogów. Skarżąca A. F. wniosła skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące negatywnego oddziaływania inwestycji na jej zdrowie, środowisko i wartość nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej A. F. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu [...] czerwca 2014 r. C. Sp. z o.o. w W. wystąpiła do Burmistrza Cz. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu urządzeń fotowoltaicznych do produkcji energii elektrycznej o mocy do 2000 kW, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, realizowanej na powierzchni do 1,0 ha, na działkach nr [...] w obrębie miejscowości Cz. R. – K., gm. Cz. W dniu [...]czerwca 2014 r. Burmistrz Cz. pismem znak: [...] wysłał kserokopie wniosku C. Sp. z o.o. uprawnionemu architektowi celem opracowania projektu decyzji o warunkach zabudowy. Następnie w dniu [...] czerwca 2014 r. na podstawie art. 61 § 4 K.p.a. zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania oraz o możliwości w terminie siedmiu dni od daty otrzymania do zapoznania się z zamierzeniem inwestycyjnym. Z prawa tego skorzystała Pani A. F. składając w dniu [...] lipca 2014 r swoje zastrzeżenia. W dniu [...] lipca 2014 r. do Urzędu Miejskiego w Cz. wpłynął projekt decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy na przedmiotową inwestycję. Organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2014 r. po przeprowadzeniu postępowania i zgromadzeniu dowodów i materiałów w sprawie na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. zawiadomił ponownie strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i możliwością wniesienia uwag i zastrzeżeń. Z prawa tego skorzystała Pani A. F. składając w dniu [...] sierpnia 2014 r swoje zastrzeżenia. W dniu [...] sierpnia 2014 r. Burmistrz Cz. decyzją znak: [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji stwierdzając, że w niniejszej sprawie brak spełnienia wymogu wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowania przestrzennego tzn. żadna działka sąsiednia dostępna z tej samej drogi publicznej nie jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji linii zabudowy oraz teren inwestycji nie posiada dostępu do drogi publicznej.
Z decyzją tą nie zgodził się C. Sp. z o.o. i wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W jego uzasadnieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego i materialnego, polegającego na:
* naruszeniu art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący, co miało wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie;
* naruszeniu art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w szczególności brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji;
* błędnym przyjęciu, iż inwestycja nie spełnia warunków określonych w art. 61 ust. 3 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i w konsekwencji wydaniu decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy;
* naruszeniu § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury (skarżący w skardze błędnie powołał się na Ministra Finansów) z dnia 26 sierpnia 2003 r w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez nie załączenie do decyzji wyników analizy dotyczącej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...] października 2014 r. znak [...] uchyliło w całości powyższą decyzję oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium wskazało, iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było ustalenie warunków zabudowy dla zespołu urządzeń fotowoltaicznych do produkcji energii elektrycznej z wymaganiami określonymi w art. 61 ust. 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. 2012, poz. 647 ze zm.) zwana dalej u.p.z.p.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, iż co do zasady uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy możliwe jest tylko w razie łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. Wyjątkiem od stosowania tej zasady jest inwestycja polegająca na budowie urządzeń infrastruktury technicznej (art. 61 ust. 3 u.p.z.p.). W przypadku tego typu urządzeń nie zachodzi konieczność badania istnienia spełnienia warunku tzw. dobrego sąsiedztwa, czy dostępu do drogi publicznej tj. spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Ze względu na specyfikę takich inwestycji nie może być bowiem mowy o dostosowaniu cech zabudowy powstającej do cech zabudowy istniejącej (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2251/10 oraz z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 310/10). SKO w Ł. wyjaśniło, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera definicji urządzeń infrastruktury technicznej, ale w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że zespół urządzeń fotowoltaicznych do produkcji energii elektrycznej jest takim urządzeniem w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 05 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 245/13). Za stanowiskiem tym przemawiają regulacje zawarte w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) oraz ustawie z dnia 07 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 1059). Zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Z kolei z definicji pojęcia urządzenia zawartej w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo energetyczne wynikało, że przez urządzenia należy rozumieć urządzenia techniczne stosowane w procesach energetycznych. Po myśli art. 3 pkt 7 tej ustawy, procesy energetyczne to techniczne procesy w zakresie wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania, dystrybucji oraz użytkowania paliw lub energii. Zatem mając na uwadze powyższe rozwiązania prawne organ II instancji stwierdził, iż urządzenia infrastruktury technicznej to przewody lub urządzenia techniczne stosowane do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania, dystrybucji oraz użytkowania energii elektrycznej czyli m.in. urządzenia fotowoltaiczne. Mając powyższe na uwadze SKO uznało, że inwestycja objęta wnioskiem może być uznana za urządzenie infrastruktury technicznej. W konsekwencji, skoro stosownie do art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisów art. 61 ust. 1 pkt. 1 i 2 powoływanej ustawy nie stosuje się do urządzeń infrastruktury, to tym samym wydanie decyzji dla projektowanego zamierzenia inwestycyjnego nie jest uzależnione od spełnienia warunku tzw. dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej, a co za tym idzie decyzja Burmistrza Cz. była błędna.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że przedmiotowa decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym również ze względu na błędy proceduralne, a mianowicie art. 10 § 1 K.p.a. i art. 61 § 4 K.p.a. , bowiem o wszczęciu postępowania z urzędu łub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania administracyjnego bez uprzedniego zawiadomienia stron postępowania o jego wszczęciu (wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/G1 1151/08 z 14 maja 2009 r.). Analizując akta sprawy SKO w Ł. stwierdza, że w omawianej sprawie Burmistrz Cz. istotnie naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że pomimo załączonego przy wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r. pełnomocnictwa C. Sp. z o.o. udzielonego Panu Z. M. do występowania w jego imieniu w przedmiotowym postępowaniu, Burmistrz Cz. w swoim postępowaniu pominął całkowicie pełnomocnika, czym istotnie naruszył przepis art. 10 § 1 K.p.a. Niezapewnienie stronie, przez organ administracji publicznej, czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi poważne uchybienie proceduralne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniało, że jeżeli w sprawie nie uczestniczyły wszystkie strony postępowania, to organ odwoławczy nie ma innej możliwości, jak zastosować się do treści art. 138 § 2 K.p.a., chyba że brak ten można było usunąć w postępowaniu odwoławczym. Z reguły taka sytuacja nie będzie występowała, ponieważ postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 15 K.p.a.), a pozbawienie strony udziału w postępowaniu przed organem I instancji prowadzi do uznania, że decyzja jest wadliwa i (wyrok WSA w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 865/08 z dnia 06 sierpnia 2008 r.) jako wydana z naruszeniem prawa procesowego, uzasadnia skorzystanie przez organ drugiej instancji z uprawnień kasatoryjnych (wyrok WSA w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 575/08 z dnia 03 marca 2009 r.).
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła A. F. wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu podniosła, iż omawiana inwestycja zagraża jej zdrowiu, oddziałuje negatywnie na środowisko w otoczeniu, a także wypływa na zmniejszenie atrakcyjności oraz wartości jej nieruchomości położonej w bezpośrednim sąsiedztwie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Dodatkowo podało, iż zarzuty skarżącej są bezzasadne, albowiem nie wykazała ona w jaki sposób omawiana inwestycja zagraża jej zdrowiu, jak również w jaki sposób oddziałuje negatywnie na środowisko w otoczeniu. Kolegium wyjaśniło, że celem decyzji o warunkach zabudowy jest wyłączenie przesądzenie o dopuszczalnym w świetle państwowego porządku planistycznego, sposobie zagospodarowania terenu, dla którego nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja o warunkach zabudowy stanowi wyłącznie szczegółową urzędową informację o tym, jaki obiekt i pod jakimi warunkami inwestor może na danym terenie zrealizować. Decyzja taka nie uprawnia inwestora do budowy, co więcej posiadając taką decyzję nie jest jeszcze przesądzony fakt czy dana inwestycja na danym terenie powstanie. W związku z powyższym w ocenie organu, zmniejszenie atrakcyjności oraz wartości nieruchomości skarżącej położonej w bezpośrednim sąsiedztwie jest przedwczesny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek co do zasady z przyczyn innych niż wskazanych przez skarżącą. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga o skardze w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy przepis uprawnia Sąd do oceny sprawy także również innych aspektach, niż to ujmują zarzuty zawarte w skargach.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 p.p.s.a.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę decyzji, postanowień, aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.
W ocenie sądu zaskarżona decyzja, zapadły z naruszeniem przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji podnieść należy, iż kwestią sporną w sprawie było ustalenie, czy przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie zespołu urządzeń fotowoltaicznych do produkcji energii elektrycznej o mocy do 2000kW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, realizowaną na powierzchni do 1,0 ha, na działkach o numerze ewidencji gruntów [...] w obrębie Cz. R. – K., gmina Cz., jest inwestycją polegająca na budowie urządzeń infrastruktury technicznej wskazaną, w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Co do zasady uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy możliwe jest tylko w razie łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. Wyjątkiem od stosowania tej zasady jest inwestycja polegająca na budowie urządzeń infrastruktury technicznej (art. 61 ust. 3 u.p.z.p.). W przypadku tego typu urządzeń nie zachodzi bowiem konieczność badania istnienia spełnienia warunku tzw. dobrego sąsiedztwa, czy dostępu do drogi publicznej tj. spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
Z tego względu istotne znacznie w przedmiotowej sprawie miało dokonanie oceny, czy planowana inwestycji objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy stanowi urządzenie infrastruktury technicznej.
Analiza orzecznictwo w zakresie kwalifikacji urządzeń służących przetwarzaniu jednej energii (wiatrową, słoneczną) w drugą (energię elektryczną), w kontekście art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie jest jednolite.
Na gruncie spraw dotyczących elektrowni wiatrowych przeważa stanowisko, według którego urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych energii stanowią urządzenia infrastruktury technicznej i przy ustalaniu warunków zabudowy dla nich nie jest wymagane spełnienie "zasady dobrego sąsiedztwa" określonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. (tak wyroki: wyrok NSA z dnia 3 marca 2011 r., II OSK 2251/10; NSA z dnia 21 kwietnia 2010 r., II OSK 310/10; WSA w Olsztynie z dnia 12 lutego 2012 r., II SA/Ol 5/13; WSA w Poznaniu z dnia 6 maja 2009 r., II SA/Po 1003/08; WSA w Bydgoszczy z dnia 14 października 2009 r., II SA/Bd 533/09, WSA w Łodzi z dnia 30 listopada 2010 r., II SA/Łd 650/10; WSA w Białymstoku z dnia 10 grudnia 2013, II SA/Bk 636/13; wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012, II OSK 762/12). Wyłożona w nich argumentacja jest zbieżna z argumentacją podniesioną w skardze.
Według odmiennego poglądu, urządzenia służące wytwarzaniu energii elektrycznej nie mogą być zakwalifikowane do urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Zastosowana bowiem przez sądy wykładnia systemowa i funkcjonalna przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, odwołująca się do definicji pojęć urządzenia techniczne i urządzenia infrastruktury technicznej określonych w ustawie Prawo budowlane, ustawie o gospodarce nieruchomościami i ustawie Prawo energetyczne, prowadzi do wniosku, że istotą urządzenia infrastruktury technicznej jest to, że nie może istnieć sama dla siebie, lecz powstaje zawsze dla obsługi określonych jednostek przestrzenno- gospodarczych. Urządzenie infrastruktury technicznej musi więc wiązać się z uzbrojeniem określonego terenu, pełnić funkcję "służebną" wobec innych obiektów zapewniając im dostęp m.in. do energii elektrycznej czy cieplnej, paliwa gazowego, wody, instalacji odprowadzającej ścieki.
Takie stanowisko zostało wskazane również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8.09.2014 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wr 411/14, w którym wskazano, iż urządzenie infrastruktury technicznej nie może służyć celowi produkcyjnemu, jakim jest wytwarzanie energii elektrycznej z zamiarem jej zbycia osobom trzecim, a więc działalność kwalifikowana jako przemysłowa. Infrastruktura techniczna wspiera działalność produkcyjną, służy rozwojowi produkcji lecz sama nie bierze bezpośredniego udziału w produkcji. Działalność produkcyjną prowadzą np. elektrownie wiatrowe, wodne i słoneczne. Natomiast infrastrukturą techniczną są urządzenia do przesyłania i dystrybucji energii. Nie są natomiast infrastrukturą techniczną urządzenia służące do jej wytworzenia (tak w wyrokach: WSA w Rzeszowie z dnia 11 lutego 2010, II SA/Rz 225/09; WSA w Gdańsku z dnia 9 maja 2012 r., II SA/Gd 604/11; WSA w Krakowie z dnia 7 stycznia 2013 r., II SA/Kr 1588/12; WSA w Łodzi z dnia 15 lutego 2013 r. II SA/Łd 1109/12; WSA w Gliwicach z dnia 13 marca 2014 r., II SA/Gl 1563/13).
Skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji Burmistrza Cz. oraz tożsame poglądy orzecznictwa sądowo-administracyjnego, w tym w szczególności zawarte w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 298/14 oraz w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia8.09.2014 r., sygn.. akt II SA/Wr 411/14, że inwestycji polegającej na instalacji naziemnego systemu fotowoltaicznego do 7000 paneli fotowoltaicznych osadzonych na konstrukcji aluminiowej wraz z kontenerową stacją transformatorową i kablami przyłączeniowymi, nie można zaliczyć do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p.
Zdaniem Sądu, brak zdefiniowania pojęcia infrastruktury technicznej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzasadnia odwołanie się w tym zakresie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy Prawo energetyczne. Pojęcie urządzeń infrastruktury technicznej jest zdefiniowane w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 518, ze zm.), zwanej dalej u.g.n., zgodnie z którym do urządzeń infrastruktury technicznej zalicza się: budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Obiekty wymienione w art. 143 ust. 2 u.g.n. są przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 2 pkt 13 utożsamiane z uzbrojeniem terenu. Z całą pewnością instalacja fotowoltaiczna nie stanowi uzbrojenia terenu. Jej podstawowym zadaniem jest wytwarzanie energii elektrycznej i nie pełni ona funkcji służebnej względem innych urządzeń czy obiektów.
Natomiast ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.) w art. 3 definiuje i różnicuje pojęcia: procesy energetyczne - techniczne procesy w zakresie wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, magazynowania, dystrybucji oraz użytkowania paliw lub energii (pkt 7), urządzenia - urządzenia techniczne stosowane w procesach energetycznych (pkt 9) oraz instalacje - urządzenia z układami połączeń między nimi (pkt 10). Z przepisów owej ustawy wynika zatem, że urządzenia są częścią instalacji, a te z kolei mogą służyć różnym celom w procesach energetycznych - produkcyjnym, magazynowym, przesyłowym. Ustawa prawo energetyczne nie posługuje się pojęciem urządzenie infrastruktury technicznej. Nie jest zatem uprawnione i uzasadnione traktowanie pojęcia urządzenia w rozumieniu ustawy prawo energetyczne i pojęcia urządzenie infrastruktury technicznej, w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jako pojęć tożsamych. Istota pojęcia urządzenie infrastruktury technicznej w rozumieniu tej ustawy jest inna. Podstawową jej cechą jest to, że powstaje ona zawsze dla obsługi określonych jednostek przestrzenno - gospodarczych. Infrastruktura wspiera działalność produkcyjną, służy rozwojowi produkcji i konsumpcji, sama nie bierze jednak bezpośredniego udziału w produkcji.
Interpretacja pojęcia urządzeń infrastruktury technicznej winna uwzględniać charakter normy art. 61 ust. 1 i 2 u.p.z.p. i przyczynę dokonania przewidzianego w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. zwolnienia. Przepis ten przewiduje zwolnienie z obowiązku spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej. Zwolnienie to wynika z faktu, że spełnienie takich wymogów w przypadku linii kolejowych, dróg i urządzeń infrastruktury jest z punktu zachowania ładu przestrzennego zbędne i racjonalnie nieuzasadnione. Brak jest bowiem podstaw do uzależniania możliwości budowy linii kolejowych, dróg czy sieci infrastruktury – uzbrojenia terenu od tego czy, w sąsiedztwie obiekty takie istnieją oraz od tego, czy będą one posiadały dostęp do drogi publicznej.
Istotnym jest również argument odnoszący się do brzmienia § 3 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Przepis ten, zalicza wprost systemy fotowoltaiczne do zabudowy przemysłowej. Odnosi się on bowiem do "zabudowy przemysłowej, w tym zabudowy systemami fotowoltaicznymi, łub magazynowej". Użycie zwrotu "w tym" wskazuje, że zabudowa "systemami fotowoltaicznymi" stanowi podzbiór "zabudowy przemysłowej", a nie zupełnie odrębną od niej kategorię. Odrębnie wymieniono z kolei instalacje wykorzystujące energię wiatru (§ 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia). Rację ma zatem organ I instancji wskazując na możliwość posłużenia się tym przepisem dla zdefiniowania pojęć na użytek wydania decyzji o warunkach zabudowy. Przywołane rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, mimo że stanowi akt wykonawczy do innej ustawy, a mianowicie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235), ma zastosowanie na etapie rozpatrywania wniosku o warunki zabudowy. Ze względu na brzmienie § 3 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów, stanowisko sądownictwa administracyjnego odnośnie farm wiatrowych nie może mieć więc przełożenia na stanowisko odnośnie farm fotowoltaicznych. Skoro przywołane rozporządzenie wprost wskazuje, że jest to rodzaj zabudowy przemysłowej, zatem przywołane w odwołaniu orzecznictwo dotyczące elektrowni wiatrowych, nie zmienia postaci rzeczy, że ustawodawca odrębnie kwalifikuje takiego rodzaju przedsięwzięcia, zaliczając wprost systemy fotowoltaiczne do zabudowy przemysłowej.
W świetle przedstawionej regulacji, przyznać należy rację stanowisku wyrażonemu w powołanym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 298/14, że instalacja fotowoltaiczna powinna spełniać wymogi zasady dobrego sąsiedztwa. Skoro bowiem, systemy fotowoltaiczne w obecnym stanie prawnym zostały wprost zaliczone do zabudowy przemysłowej, zdaniem Sądu nie może być żadnej wątpliwości, że nie stanowią urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p.
Nie bez znaczenia jest również argument, że w przeciwieństwie do elektrowni wiatrowych, budowa elektrowni fotowoltaicznej do 7000 paneli, o mocy do 2000 kW wraz z siecią kablową, na powierzchni działki wynoszącej do 1 ha, nawet przy założeniu, że same panele nie zajmą całej powierzchni działki (1,5 ha), prowadzi w efekcie do faktycznej zmiany przeznaczenia jednostki urbanistycznej z przeważającej funkcji upraw rolnych na funkcję przemysłową, za taką bowiem uznać należy produkcję, (wytwarzanie) i sprzedaż energii elektrycznej. W tym zakresie Skład orzekający podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 1563/13. Niewątpliwie bowiem - w sposób dalej idący niż to ma miejsce w przypadku elektrowni wiatrowych, realizacja zespołu 7000 paneli fotowoltaicznych na powierzchni 1 ha, spowoduje zmianę dotychczasowego sposobu zagospodarowania tego terenu z rolnego niezabudowanego – na teren zabudowany, wykorzystywany dla celów produkcyjnych, związanych z produkcją (wytwarzaniem) energii elektrycznej.
Systemy fotowoltaiczne, kwalifikowane jako instalacje produkcyjne, nie są więc zwolnione z obowiązku spełnienia warunków, o których jest mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Powstanie takiej instalacji może bowiem naruszyć zasady ładu przestrzennego na danym terenie i kolidować z sąsiadującą zabudową. Zespół paneli fotowoltaicznych wraz z układami połączeń pomiędzy nimi, stanowi instalację produkcyjną, w skład której wchodzą urządzenia techniczne przetwarzające energię słoneczną na energię elektryczną.
Zauważyć przy tym należy, iż to prawo determinuje treść decyzji o warunkach zabudowy, która w świetle ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest typowym przykładem aktów związanych, czyli takich, w których organ bada jakiś stan faktyczny pod kątem zgodności z przepisami prawa. W przypadku stwierdzenia niezgodności - ma obowiązek wydać decyzję odmowną, jeśli zaś jej nie stwierdzi - ma obowiązek wydać decyzję zgodną z żądaniem wnioskodawcy.
Podkreślić należy, iż przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym stawia wymóg tzw. "dobrego sąsiedztwa", czyli warunek, by co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Te kwestie zatem powinny być dokładnie i precyzyjnie ustalone przez organy administracji. Określenie cech, do których należy dostosować nową zabudowę, jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie warunków zabudowy. W przedmiotowej sprawie organ I instancji dokonał prawidłowej oceny obszaru analizowanego poprzez dokonanie analizy funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o którym mowa w art. 61 ust. 1 , a wnioski wyciągnięte z dokonanej analizy były prawidłowe.
Nadto w ocenie Sądu nie doszło w sprawie do naruszenia art. 10 kpa, poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Chodzi tu mianowicie o niezawiadomienie pełnomocnika wnioskodawcy "C." spółki z o.o. w Warszawie, bowiem spółka aktywnie uczestniczyła w całym postępowaniu administracyjnym i nie zgłaszała żadnych zarzutów o nieprawidłowym doręczeniu korespondencji w sprawie. Tym samym nie doszło do istotnego naruszenia art. 10 § 1 kpa.
W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonego uchybienia przepisom art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z § 3 rozporządzenia oraz naruszenia art. 7 i 77 kpa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien mieć na uwadze przedstawione naruszenia przepisów prawa i w/w zalecenia Sądu, zmierzające do prawidłowe rozstrzygnięcia w sprawie.
Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie z urzędu o wstrzymaniu wykonania decyzji organu do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.) oraz o zwrocie na rzecz skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego (art. 200 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło