I OSK 1951/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu, którego stosunek służbowy wygasł z mocy prawa wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie, a następnie uchylono decyzję o odmowie zawarcia kolejnego kontraktu, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych?
Ratio decidendi
Odszkodowanie na podstawie art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przysługuje jedynie w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego przez organ wojskowy. Uchylenie decyzji o odmowie zawarcia kolejnego kontraktu, gdy zwolnienie nastąpiło z mocy prawa z powodu upływu terminu kontraktu, nie stanowi podstawy do przyznania odszkodowania, ponieważ nie doszło do uchylenia decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Stan faktyczny
R.S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa z powodu upływu czasu określonego w kontrakcie. Następnie wezwał organ do przyznania odszkodowania, powołując się na wyrok WSA w Krakowie, który uchylił decyzję o odmowie zawarcia kolejnego kontraktu. Organy administracyjne odmówiły przyznania odszkodowania, uznając, że zwolnienie nastąpiło z mocy prawa, a uchylona decyzja dotyczyła jedynie odmowy zawarcia kontraktu, a nie samego zwolnienia. WSA w Warszawie oddalił skargę R.S., a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1667/14 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia 2 lipca 2014 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do odszkodowania i wypłaty odsetek oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1667/14 oddalił skargę R.S. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia 2 lipca 2014 r. nr [..]. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do odszkodowania i wypłaty odsetek. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. R.S. pełnił zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej Komandosów (wcześniej 1 pułk specjalny) na podstawie kontraktu z dnia 30 września 2010 r. nr 98/2010. Z dniem 31 marca 2012 r. został zwolniony z zawodowej służby wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie. Zwolnienie nastąpiło z mocy prawa, a potwierdzone zostało rozkazem personalnym Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia 6 marca 2012 r. nr [..]oraz rozkazem dziennym Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia 30 marca 2012 r. nr [..]. W dniu 5 marca 2014 r. R.S. wezwał Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr 4101 do wydania decyzji w przedmiocie przyznania prawa do odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), wraz z odsetkami od kwoty głównej. We wniosku wskazał, iż podstawą faktyczną wezwania jest treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1027/12, którym uchylono decyzję Dowódcy Wojsk Specjalnych z dnia 14 maja 2012 r. nr 117 oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia 6 marca 2012 r. nr [..]. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr 4101 decyzją z dnia 16 kwietnia 2014 r. nr [..], na podstawie art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 104 § 1 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), odmówił przyznania R.S. prawa do odszkodowania i wypłaty odsetek. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż odszkodowanie, o wypłatę którego wnosi strona, przysługuje w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej, albo w razie uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ. W związku z faktem, iż R.S. wniósł odwołanie od decyzji w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu i to tej decyzji dotyczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1027/12, nie zaszły przesłanki uzasadniające wypłatę odszkodowania. Od powyższej decyzji R.S. wniósł odwołanie do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, zarzucając naruszenie art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w sprawie. Podkreślił, iż wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1027/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił w całości decyzję Dowódcy Wojsk Specjalnych z dnia 14 maja 2012 r. nr [..]oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia 6 marca 2012 r. nr [..]. W jego ocenie, organ pierwszej instancji błędnie ustalił, iż odwołanie od rozkazu personalnego z dnia 6 marca 2012 r. nr [..]dotyczyło jedynie sprawy odmowy zawarcia kolejnego kontraktu. W/w rozkaz personalny został zaskarżony w całości, co w konsekwencji świadczy o zasadności żądań strony. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 2 lipca 2014 r. nr [..], na podstawie art. 104, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 116 ust. 1 i 3 a contrario ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że zwolnienie st. szer. rez. R.S. z zawodowej służby wojskowej nastąpiło z mocy prawa, wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie (art. 115 ust. 2 w zw. z art. 111 pkt 8 ustawy pragmatycznej), a nie na skutek rozkazu personalnego Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia 6 marca 2012 r. nr [..], który – zgodnie z treścią art. 115 ust. 3 ustawy pragmatycznej – wydany został jedynie do celów ewidencyjnych i jako taki nie podlegał zaskarżeniu w drodze odwołania. Powyższe stanowisko potwierdzone zostało wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2011 r. sygn. akt. I OSK 1683/10, w którym stwierdzono, iż ustawodawca w art. 115 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych posłużył się określeniem "rozkaz personalny wydany dla celów ewidencyjnych". Określenie to powinno być rozumiane w znaczeniu "poświadczenia", aktu zbliżonego swym charakterem do zaświadczenia w rozumieniu art. 217 K.p.a., z tą różnicą, iż wydawane jest ono w sferze wewnętrznej działania administracji i z urzędu, a nie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie. Pomimo więc, że art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, iż ilekroć w ustawie użyte jest określenie "decyzja", to należy przez nie rozumieć także rozkaz personalny, to "rozkaz personalny wydany dla celów ewidencyjnych" nie może być uznany za decyzję administracyjną, w rozumieniu art. 104 i 107 K.p.a. W związku z powyższym organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja Dowódcy Wojsk Specjalnych z dnia 14 maja 2012 r. nr [..], wydana na skutek odwołania R.S., utrzymała w mocy jedynie pkt [..]rozkazu personalnego Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia 6 marca 2012 r. nr [..]. W konsekwencji należało uznać, że również wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1027/12 uchylał decyzję z dnia 14 maja 2012 r. nr [..]oraz poprzedzający ją rozkaz personalny z dnia 6 marca 2012 r. nr [..], co potwierdza szczegółowa analiza uzasadnienia tego wyroku. Decyzja, na której uchylenie powołuje się strona, tj. rozkaz personalny Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia 6 marca 2012 r. nr [..]miała charakter ewidencyjny i nie wywierała skutku zwolnienia żołnierza z zawodowej służby, a jedynie potwierdzała ten fakt, który nastąpił z mocy samego prawa, a więc w związku z zaistnieniem obligatoryjnej przesłanki zwolnieniowej, jaką jest upływ czasu określonego w kontrakcie (art. 111 pkt 8 ustawy pragmatycznej). Decyzja ta nie podlegała zaskarżeniu w drodze odwołania, nie była przedmiotem badania przez Dowódcę Wojsk Specjalnych, a później nie stanowiła przedmiotu rozstrzygnięcia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie III SA/Kr 1027/12 – nie została tym samym uchylona, a w konsekwencji brak jest przesłanki do wypłaty do odszkodowania i odsetek, na którą powołuje się strona. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez jego błędną wykładnię i bezzasadne uznanie, że przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, pomimo uchylenia w całości rozkazu personalnego Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia 6 marca 2012 r. nr [..]prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1027/12, co zgodnie z powołanym przepisem winno z urzędu skutkować przyznaniem skarżącemu jednorazowego odszkodowania; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8, art. 77 i art. 78 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie i niezrozumiałe przyjęcie, że w/w prawomocny wyrok z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1027/12 nie dotyczył decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, pomimo tego, że wyrok ten zgodnie z zakresem zaskarżenia oraz wnioskami skarżącego uchylił w całości decyzję Dowódcy Wojsk Specjalnych w Krakowie z dnia 14 maja 2012 r. nr [..]. Skarżący podkreślił, że rozkaz personalny Dowódcy Jednostki Wojskowej Komandosów z dnia 6 marca 2012 r. nr 11 zawierał w sobie dwa punkty, które były ze sobą ściśle powiązane. Zwolnienie ze służby skarżącego nastąpiło z powodu nieprzedłużenia mu kontraktu na dalsze jego pełnienie. Wadliwość odmowy przedłużenia kontraktu i tym samym zwolnienia ze służby zakwestionował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że organ dokonał prawidłowej wykładni stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia art. 116 ust. 1-3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008 r. Zgodnie z tym przepisem, w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu (ust. 1). W przypadkach, o których mowa w ust. 1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ (ust. 2). Żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji wymienionych w ust. 1 (ust. 3). W w/w brzmieniu przepis ten został wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 51 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242). W uzasadnieniu do projektu ustawy podano, iż proponowane w niej rozwiązania mają na celu poprawę efektywności systemu kadrowego w Siłach Zbrojnych RP. Wskazano, iż dotychczasowe przepisy ustawy pragmatycznej nie zawierały regulacji dotyczących spraw związanych uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności decyzji zwalniającej żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W takich przypadkach w większości uznawano, że żołnierz nie został zwolniony ze służby i wypłacano mu uposażenie za cały czas, jaki upłynął od dnia zwolnienia. Często były to okresy kilkuletnie. Nowe brzmienie art. 116 ustawy porządkuje ten obszar. W razie zaistnienia takich przypadków ulegać będą uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wyniknęły dla żołnierza zawodowego z tego orzeczenia w jego stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej. Natomiast data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulegnie zmianie. Uznawać się będzie, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Jednocześnie przyjęto, że żołnierzowi takiemu będzie przysługiwało od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązującym w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji. Ponadto żołnierz taki będzie mógł ubiegać się o powołanie do zawodowej służby wojskowej na ogólnie obowiązujących zasadach. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło na podstawie art. 111 pkt 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. w wyniku upływu czasu określonego w kontrakcie, jeżeli nie nastąpi zawarcie kolejnego kontraktu. Kontrakt nie został przedłużony i w wyniku jego wygaśnięcia, z mocy prawa, nastąpiło zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Skarżący wskazuje jedynie na normy określone tylko w ust. 1 i 3 art. 116, nie dostrzegając całości tego przepisu. Organ natomiast, analizując niniejszą sprawę uwzględnia wszystkie elementy składowe omawianej normy i zasadnie stwierdza, że odszkodowanie przysługuje przy zaistnieniu przesłanek wskazanych w ust. 1 i 2 art. 116, a zatem musi wystąpić zwolnienie żołnierza ze służby, uchylenie tej decyzji przy jednoczesnym przyjęciu, że data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie i uznaniu, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ (art. 116 ust. 2). W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1027/12, uchylając decyzję Dowódcy Wojsk Specjalnych w Krakowie z dnia 14 maja 2012 r. nr [..], stworzył przesłankę dla zastosowania odszkodowania przewidzianego w art. 116 ust 1 ustawy pragmatycznej. W istocie pkt 2 w/w decyzji był niepotrzebny. Dokonując natomiast analizy uzasadnienia wyroku z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1027/12, nie ulega wątpliwości, że Sąd zajął się jedynie kwestią opiniowania skarżącego, prawidłowym przeprowadzeniem tej procedury i wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R.S., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 116 ust. 1 i 3 w związku z art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593, ze zm.). Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Ponadto wniósł o skierowanie sprawy na rozprawę oraz prowadzenie rozprawy także pod nieobecność skarżącego lub jego pełnomocnika. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że w niniejszej sprawie winna zostać wydana przez organy administracji decyzja o przyznaniu prawa do odszkodowania, co zostało uregulowane w art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Należy bowiem podkreślić, odwołując się do stanu faktycznego, iż uchylona została decyzja o odmowie zawarcia kontraktu, a więc skutkująca de facto zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, co z kolei spowodowało konieczność wydania przez dowódcę jednostki wojskowej, lecz jedynie dla celów ewidencyjnych (stwierdzenia faktu zwolnienia wskutek upływu terminu zawartego w kontrakcie), rozkazu dla celów ewidencyjnych o zwolnieniu skarżącego ze służby. Jednakże zwolnienie nie nastąpiło na mocy tego rozkazu, lecz na mocy przepisów ustawy wskutek odmowy zawarcia kontraktu. Orzeczenie to zostało następnie wyeliminowane z obrotu prawnego, lecz w świetle art. 116 ust. 1 i 2 wojskowej ustawy pragmatycznej nie mogło to skutkować przywróceniem do zawodowej służby wojskowej, lecz jedynie wypłaceniem skarżącemu odszkodowania. O tyle, o ile dyskusyjną była kwestia zgodności takiego rozwiązania prawnego z Konstytucją RP, o tyle bezsporną była wykładnia cytowanych przepisów, która do takiego wniosku prowadziła. Zostało to następnie potwierdzone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 listopada 2012 r. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Przede wszystkim należy zauważyć, że zarzuty te zostały sformułowane nieprawidłowo, a nadto w zasadzie nie zostały uzasadnione ( art. 176 P.p.s.a. ). Skarga kasacyjna powołuje w swej podstawie zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego – art. 116 ust. 1, ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 2010r. Nr. 90, poz. 593 ze zm. ). Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje w jaki sposób doszło do naruszenia wymienionych przepisów, podczas gdy stosownie do art. 174 P.p.s.a. zarzut naruszenia prawa materialnego jako podstawa skargi kasacyjnej może dotyczyć błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej można się domyślać, że zdaniem jej autora skoro Sąd uchylił decyzję w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu, która skutkowała zwolnieniem skarżącego ze służby, to skarżącemu należy się odszkodowanie na podstawie art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej. Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje nawet jaki wyrok ma na myśli. Z akt sprawy wynika, że chodzi o wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2013r. III SA/Kr 1027/12. Wyrokiem tym istotnie uchylone zostały decyzje w przedmiocie odmowy zawarcia ze skarżącym kolejnego kontraktu z uwagi na uznanie przez Sąd, że uzasadnienie obu decyzji narusza art. 107 § 3 K.p.a. Zgodnie z art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu ( ust. 1 ). W przypadkach, o których mowa w ust. 1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ ( ust. 2 ). Żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji wymienionych w ust. 1 ( ust. 3 ). W okolicznościach niniejszej sprawy nie miało miejsca uchylenie żadnego z orzeczeń określonych w art. 116 ust. 1 ustawy. Powołany wcześniej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2013r. III SA/Kr 1027/12 przedmiotowo dotyczył innej sprawy niż zwolnienie skarżącego ze służby z powodu utraty stopnia wojskowego albo degradacji, prawomocnego orzeczenia wobec skarżącego środków karnych pozbawienia praw publicznych, wydalenia go z zawodowej służby wojskowej lub zakazu wykonywania przez niego zawodu żołnierza zawodowego, skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, prawomocnego ukarania skarżącego przez organ właściwego samorządu zawodowego karą zawieszenia lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu (specjalności zawodowej ), czy też skazania go prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dotyczył skargi na decyzję o odmowie zawarcia ze skarżącym kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej, w związku z nie uzyskaniem przez żołnierza wymaganej co najmniej dobrej opinii służbowej. Odmowa zawarcia ze skarżącym kolejnego kontraktu skutkowała zwolnieniem go ze służby na podstawie art. 111 pkt. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyeliminował z obrotu prawnego wyłącznie decyzję o odmowie zawarcia ze skarżącym kolejnego kontraktu, nie usunął jednak skutku w postaci rozwiązania stosunku służbowego skarżącego w związku z upływem terminu określonego w kontrakcie. Skutek ten (zwolnienie z zawodowej służby wojskowej ) nastąpił z mocy prawa. Rozkaz o zwolnieniu skarżącego ze służby z dnia 6 marca 2012r. nigdy nie był i nawet nie mógł być zaskarżony. Stosownie do art. 111 pkt. 8 ustawy żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie, jeżeli nie nastąpi zawarcie kolejnego kontraktu. Rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby wojskowej z uwagi na upływ terminu określonego w kontrakcie wydawany jest w celach porządkowych, ewidencyjnych. Potwierdza on jedynie to co nastąpiło z mocy samego prawa. Cel ewidencyjny oznacza wyłącznie zarejestrowanie faktu, że żołnierz został zwolniony ( stosunek służbowy został rozwiązany ), a nie zwolnienie powodujące rozwiązanie stosunku służbowego. Ten charakter rozkazu stanowi o tym iż nie jest on decyzją administracyjną w rozumieniu K.p.a. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju rozkaz oznacza jedynie potwierdzenie, że stosunek służbowy żołnierza zawodowego został rozwiązany. Nie stanowi on decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 §1 i 2 K.p.a. Nie kształtuje on, ani nie zmienia sytuacji prawnej skarżącego. Cel ewidencyjny oznacza wyłącznie zarejestrowanie faktu, że żołnierz został zwolniony (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 1394/14 CBOiS ). Rozkaz wydawany dla celów ewidencyjnych to swoiste "poświadczenie", akt zbliżony swym charakterem do zaświadczenia w rozumieniu art. 217 K.p.a. z tą różnicą, iż wydawane jest one w sferze wewnętrznej działania administracji i w dodatku z urzędu, a nie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie ( por. wyrok NSA z dnia I OSK 1683/10 CBOiS ). Ponieważ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2013r. nie dotyczył orzeczenia o jakim mowa w art. 111 pkt. 11, pkt. 13 – 15, ani orzeczenia o którym mowa w art. 112 ust. 1 pkt. 1 ustawy pragmatycznej, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej art. 116 w całości nie znajdował w sytuacji skarżącego zastosowania, co oznacza że zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło