III SA/Wa 2488/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-16
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Beata Sobocha, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie przez spółkę posiadanych udziałów w wykonaniu uchwały zgromadzenia wspólników o przekazaniu dywidendy w formie niepieniężnej, spowoduje powstanie po stronie spółki przychodu podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Wypłata dywidendy w formie niepieniężnej (rzeczowej) nie stanowi odpłatnego zbycia składników majątku spółki i nie powoduje powstania po stronie spółki przychodu podatkowego. Czynność ta ma charakter jednostronny i nieekwiwalentny, a przepisy podatkowe nie przewidują powstania obowiązku podatkowego po stronie spółki wypłacającej dywidendę w tej formie.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zamierzała wypłacić dywidendę w formie niepieniężnej, tj. w postaci udziałów posiadanych w innych spółkach kapitałowych. Spółka wniosła o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, pytając, czy taka czynność spowoduje powstanie po jej stronie przychodu podatkowego. Minister Finansów uznał, że czynność ta spowoduje powstanie przychodu podatkowego po stronie spółki. Spółka zaskarżyła interpretację do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że interpretacja nie może być wykonana w całości oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 11 kwietnia 2014 r. nr IPPB3/423-125/14-2/GJ w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz I. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I.sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych wypłaty dywidendy w formie niepieniężnej.
W przedmiotowym wniosku przedstawiła następujące zdarzenie przyszłe.
Skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Polsce i podlegającą w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Świadczy usługi szeroko pojętej ochrony osób i mienia. Spółka wchodzi w skład Grupy Kapitałowej I., a jej jedynym udziałowcem jest spółka I.sp. z o.o. (dalej: "I") posiadająca 100% udziałów Skarżącej.
Spółka dysponuje niewypłaconym udziałowcowi zyskiem z lat ubiegłych, który jest księgowany jako kapitały zapasowe i rezerwowe. Rozważane jest podjęcie uchwały zgromadzenia wspólników Spółki o przekazaniu dywidendy na podstawie art. 191 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.; dalej "k.s.h.") na rzecz I. Ponieważ umowa Spółki dopuszcza przekazanie dywidendy udziałowcom Spółki w dowolnej formie Spółka rozważa możliwość przekazania dywidendy w formie pieniężnej, lub niepieniężnej, w postaci udziałów posiadanych przez Skarżącą w innych spółkach kapitałowych.
Za przekazanie dywidendy w formie niepieniężnej przemawia w szczególności uzasadnienie biznesowe. Wysokość dywidendy, która może zostać przekazana udziałowcom spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, określa art. 192 k.s.h. Uchwała zgromadzenia wspólników Spółki, określająca kwotę dywidendy niepieniężnej, nie będzie przekraczać maksymalnej kwoty dywidendy, którą może wypłacić Spółka na podstawie k.s.h. i jednocześnie stanowić będzie rynkową wartość składników majątku przekazanych ISP w wykonaniu uchwały o wypłacie dywidendy.
W celu przekazania dywidendy niepieniężnej na rzecz I, planowane jest podjęcie następujących kroków prawnych:
• podjęcie uchwały zgromadzenia wspólników Skarżącej o przekazaniu dywidendy na rzecz I. Uchwała ta będzie wskazywać, że przekazanie dywidendy nastąpi w formie niepieniężnej, przy czym mając na uwadze art. 192 k.s.h., w celu zapewnienia, że kwota dywidendy nie przekroczy dopuszczalnych progów wynikających z k.s.h., uchwała określi w jednostkach pieniężnych kwotę dywidendy niepieniężnej,
• zawarcie przez I oraz Skarżącą umowy przeniesienia własności udziałów w wykonaniu uchwały zgromadzenia wspólników Spółki o przekazaniu dywidendy na rzecz ISP.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie:
Czy przekazanie przez Spółkę posiadanych udziałów w wykonaniu w uchwały zgromadzenia wspólników Spółki o przekazaniu dywidendy w formie niepieniężnej, spowoduje powstanie po stronie Spółki przychodu podatkowego?
Zdaniem Skarżącej, przekazanie udziałów posiadanych przez Spółkę w wykonaniu uchwały zgromadzenia wspólników o przekazaniu dywidendy w formie niepieniężnej, nie będzie skutkować powstaniem po stronie Spółki przychodu podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych.
Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca odwołała się po pierwsze do przepisów kodeksu spółek handlowych dotyczących instytucji dywidendy. Tym samym uznała, że przekazanie dywidendy stanowi wykonanie prawa do udziału w zysku Spółki, przysługującego wspólnikowi na mocy obowiązujących przepisów prawa oraz decyzji organów wewnętrznych Spółki co do sposobu dysponowania zyskiem do podziału. Jej zdaniem, jest to jednostronne świadczenie Spółki na rzecz wspólnika, wynikające z samego faktu posiadania udziałów w Spółce. Jest to, w jej ocenie, rodzaj świadczenia Spółki na rzecz wspólnika, w przypadku którego nie istnieje świadczenie wzajemne od wspólnika do Spółki. Z natury dywidendy, jako świadczenia jednostronnego, wynika, świadczenie to nie może mieć charakteru odpłatnego (wzajemnego). Uprawnienie wspólnika do poboru dywidendy nie jest bowiem warunkowane w jakikolwiek sposób jego określonym zachowaniem, a jedyną i wystarczającą podstawą przekazania dywidendy jest uchwała o podziale zysku.
Wskazała, że przepisy k.s.h. dopuszczają przekazanie dywidendy zarówno w formie pieniężnej, jak i niepieniężnej, co potwierdza doktryna, praktyka obrotu gospodarczego, jak i sądy administracyjne. Ponadto wyjaśniła, że zastosowanie niepieniężnej formy dywidendy nie powoduje zmiany charakteru jej przekazania w stosunku do przekazania dywidendy w formie pieniężnej. W ocenie Skarżącej wydanie aktywów innych niż pieniądze w wykonaniu dywidendy nie stanowi odrębnej transakcji, gdyż jest jedynie realizacją obowiązku Spółki wynikającego z uchwały zgromadzenia wspólników o przekazaniu dywidendy.
Następnie Skarżąca podkreśliła, że przeniesienie udziałów w wykonaniu uchwały o przekazaniu dywidendy w formie niepieniężnej, nie ma prawnego charakteru ich sprzedaży w rozumieniu prawa cywilnego, gdyż jest specyficzną instytucją prawa, uregulowaną przepisami k.s.h., nie zaś ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej: "k. c."). Ponadto podstawą prawną dla przekazania dywidendy jest uchwała zgromadzenia wspólników, a nie umowa cywilnoprawna zawarta pomiędzy spółką a jej wspólnikiem, zaś uprawnienie wspólnika do poboru dywidendy nie jest warunkowane w jakikolwiek sposób jego określonym zachowaniem.
Mając na względzie zasady prawa handlowego Spółka wskazała następnie na konsekwencje podatkowe przekazania dywidendy niepieniężnej. W tym miejscu odwołała się do pojęcia przychodu z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. z 2011r., nr 74, poz. 397 z późn. zm., dalej u.p.d.o.p.) wskazując, że powstanie przychodu jest związane z otrzymaniem przez podatnika określonego przysporzenia majątkowego, zaś przekazanie dywidendy jest świadczeniem jednostronnym Spółki na rzecz wspólnika, któremu nie towarzyszy żadne przysporzenie majątkowe po stronie Spółki.
Zdaniem Skarżącej, w sytuacji przekazania dywidendy w formie niepieniężnej nie znajduje także zastosowania art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., z uwagi na fakt, iż:
• Spółkę i jej udziałowca nie wiąże stosunek umowny, a zobowiązanie do wypłaty dywidendy wynika ze stosunków korporacyjnych i ma charakter jednostronny, a nie wzajemny, jak w przypadku umów,
• przekazanie dywidendy nie stanowi odpłatnego zbycia rzeczy lub praw, ze względu na prawny charakter dywidendy. W szczególności czynność przekazania udziałów jest dokonywana w celu zwolnienia się ze zobowiązania o charakterze jednostronnym, a nie w celu otrzymania odpłatności,
• w przypadku przekazania dywidendy w formie niepieniężnej nie dochodzi do określenia jakiejkolwiek ceny, cena jest bowiem elementem wyłącznie świadczeń wzajemnych, do których nie sposób zaliczyć dywidendy.
Skarżąca zauważyła jednocześnie, że brak możliwości zastosowania art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. w sytuacji przekazania dywidendy w formie niepieniężnej potwierdził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. w wyroku z dnia 25 marca 2010 r. sygn. I SA/Ke 120/10. Ponadto wyjaśniła, że zasady opodatkowania dochodów z udziału w osobach prawnych, w tym dywidendy, zostały określone w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.p. Przepis ten klasyfikuje przekazanie dywidendy, jako zdarzenie będące źródłem przychodu po stronie udziałowca. Ponadto podkreśliła, że przepisy u.p.d.o.p. w żaden sposób nie odnoszą się do opodatkowania dywidendy po stronie spółki, która ją przekazuje.
Dalej Spółka argumentowała, iż ten sam przychód nie może jednocześnie podlegać opodatkowaniu po stronie udziałowca i Spółki, natomiast rozpoznanie w analizowanej sytuacji przychodu po stronie Spółki prowadziłoby do jednoczesnego, dwukrotnego opodatkowania tego samego dochodu. Zauważyła przy tym, że dywidenda jest przekazywana z zysku spółki po opodatkowaniu go podatkiem dochodowym co oznacza, iż zysk osiągnięty przez Spółkę i przeznaczony następnie do podziału w formie dywidendy został już uprzednio przez Spółkę opodatkowany. Tym samym, w ocenie Skarżącej, określenie po stronie Spółki przychodu do opodatkowania na etapie przekazania dywidendy w formie niepieniężnej prowadziłoby do opodatkowania zysku podatkiem dochodowym po stronie Spółki (art. 12 u.p.d.o.p.), opodatkowania dywidendy (zysku) po stronie udziałowca (art. 10 u.p.d.o.p.) oraz opodatkowania dywidendy (zysku) po stronie Spółki.
Spółka podkreśliła także, że rozpoznanie w Spółce przychodu do opodatkowania przy wypłacie dywidendy niepieniężnej prowadziłoby do dyskryminującego traktowania Spółki w stosunku do podatników, którzy przekazują dywidendę w formie pieniężnej co naruszałoby zasadę równości opodatkowania. Tym samym przekazanie dywidendy w formie niepieniężnej nie będzie, w jej ocenie, skutkowało po stronie Spółki powstaniem przychodu do opodatkowania, podobnie jak miałoby to miejsce w przypadku przekazania dywidendy w formie pieniężnej.
Końcowo Skarżąca na poparcie swojego stanowiska wymieniła orzeczenia NSA, gdzie, jak wyjaśniła, Sąd uznał, że przekazanie dywidendy w formie niepieniężnej, w szczególności w postaci składników majątku, nie będzie stanowić dla spółki zdarzenia powodującego powstanie przychodu podatkowego z tytułu zbycia tego majątku.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 11 kwietnia 2014 r. uznał stanowisko Skarżącej w zakresie skutków podatkowych wypłaty dywidendy w formie niepieniężnej za nieprawidłowe.
Organ uzasadniając zajęte stanowisko przywołując stosowne regulacje k.s.h. odnoszące się do dywidendy stwierdził, że podjęcie uchwały zgromadzenia wspólników o podziale zysku (dywidendy) powoduje, że po stronie wspólnika powstaje roszczenie o wypłatę dywidendy a po stronie spółki uchwała skutkuje powstaniem zobowiązania. Roszczenie o wypłatę dywidendy, które udziałowiec nabywa w następstwie podjęcia uchwały zgromadzenia wspólników jest uprawnieniem o charakterze obligacyjnym. W sytuacji, w opinii Ministra Finansów, gdy spółka nie wypłaci dywidendy, udziałowiec może dochodzić tego roszczenia na drodze sądowej.
Z kolei rozpatrując skutki "wypłaty" dywidendy rzeczowej na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych na wstępie organ zauważył, że ustawa ta nie zawiera definicji przychodu, zaś w art. 12 ust. 1 pkt 1-9 u.p.d.o.p. podano jedynie przykładowe kategorie pożytków, których otrzymanie kreuje przychód podatkowy. Jednocześnie, jak zauważył organ podatkowy, art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. określa sposób ustalania przychodów z odpłatnego zbycia rzeczy i prawa majątkowych.
W dalszej kolejności organ podatkowy podkreślił, iż rozpatrując "wypłatę" dywidendy rzeczowej należy czynić to w kontekście czynności rozporządzającej przeniesienia własności składnika majątkowego z jednego podmiotu na inny, bowiem, w ocenie organu, dywidenda pieniężna, która stanowi czysty zysk po opodatkowaniu podatkiem dochodowym jest dla Spółki wypłacającej neutralna podatkowo. Wiąże się to z zasadą zakazu podwójnego opodatkowania. Minister Finansów wyjaśnił w tym miejscu, że dywidenda pieniężna została już opodatkowana podatkiem dochodowym, zatem jej wypłata nie wiąże się z powstaniem przychodu po stronie Spółki ją wypłacającej. Natomiast w sytuacji zaś dywidendy rzeczowej, składnik majątkowy traktowany jako dywidenda nie został opodatkowany. Zatem "wyzbycie" się go przez Spółkę rodzi obowiązek podatkowy. Spółka jako dłużnik przenosząc na wspólnika jako wierzyciela własność swojego składnika majątku realizuje swoje zobowiązanie wypłaty dywidendy. Zdaniem organu podatkowego więc, nie można w tym wypadku uznać, że udziały pełnią de facto funkcję pieniądza i dywidenda rzeczowa, podobnie jak pieniężna, jest neutralna podatkowo. W ocenie Ministra Finansów składnik majątkowy przekazany wspólnikowi na własność stanowi element majątku Spółki, który wcześniej nie podlegał opodatkowaniu. Na potwierdzenie organ przywołał treść orzeczenia WSA w Krakowie z dnia 24.11.2011r. sygn. akt I SA/Kr 1619/11.
W ocenie organu podatkowego, przekazanie udziałów Spółki w ramach realizacji zobowiązania Spółki do "wypłaty" dywidendy skutkuje po stronie przenoszącego własność dłużnika - Spółki powstaniem przychodu z odpłatnego zbycia praw majątkowych na podstawie art. 12 ust 1 w związku z art. 14 ust 1 u.p.d.o.p. Przychód ten będzie odpowiadał wartości dywidendy przeznaczonej do wypłaty. Równocześnie organ podatkowy wskazał, że pojęcie "zbycie" nie oznacza tylko umowy sprzedaży w rozumieniu kodeksu cywilnego. Podkreślił, że w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. mowa jest o odpłatnym zbyciu, a termin "zbycie" oznacza każdą formę przeniesienia własności. Cena zaś, w ocenie Ministra Finansów, nie zawsze musi być wyrażona w pieniądzu - może też przybrać postać korzyści w postaci zmniejszenia się zobowiązań Spółki.
Reasumując, w ocenie organu interpretacyjnego wypłata dywidendy w formie rzeczowej powoduje powstanie dla Spółki przychodu podatkowego. Organ wyjaśnił też końcowo, że nie podziela stanowiska wynikającego z przywołanych przez Spółkę orzeczeń sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na wezwanie Spółki do usunięcia naruszenia prawa, Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany powyższej interpretacji.
Następnie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą interpretację Skarżąca wniosła o uchylenie tej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzuciła:
1) rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 12 ust. 1 - 3 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że przekazanie udziałów posiadanych przez Spółkę w wykonaniu uchwały zgromadzenia wspólników o przekazaniu dywidendy w formie niepieniężnej, będzie skutkować powstaniem po stronie Spółki przychodu podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych;
2) naruszenie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 14e § 1 O.p. i w konsekwencji art. 125 § 1 O.p., zgodnie z którą organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
W uzasadnieniu skargi wywodziła, że organ podatkowy dokonał błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego - art. 12 ust. 1-3 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. W tym kontekście mając po pierwsze na uwadze przepisy k.s.h. stwierdziła, że zobowiązanie do wypłaty dywidendy jest stosunkiem prawnym jednostronnie zobowiązującym, co oznacza, że świadczeniu spółki zobowiązanej zgodnie z k.s.h. i uchwałą zgromadzenia wspólników do wypłaty dywidendy, nie odpowiada wzajemne świadczenie ze strony wspólnika - brak jest w takim stosunku prawnym elementu odpłatności za świadczenie polegające na wypłacie dywidendy (zobowiązaniu do wypłaty dywidendy). Tym samym stwierdziła, iż świadczenie dłużnika jest nieodpłatne, tj. w zamian za wypłatę dywidendy spółka kapitałowa nie może się domagać świadczenia wzajemnego.
Kontynuując Skarżąca wskazała, iż na zasadność zaprezentowanego stanowiska nie powinien mieć wpływu wybór formy, w której następuje wypłata dywidendy, tj. pieniężnej lub rzeczowej.
W ocenie Skarżącej zasadne jest więc przyjęcie interpretacji, iż wydanie udziałów w spółce z o.o. jako dywidendy następuje nieodpłatnie tj. Spółka posiadając zobowiązanie wobec udziałowca do zapłaty kwoty X tytułem dywidendy, wydaje mu składniki majątku (udziały) warte kwotę X, nie otrzymując w zamian żadnego świadczenia wzajemnego.
Odnosząc się natomiast do treści art. 12 ust. 1 i art. 14 u.p.d.o.p., Spółka podkreśliła, że wypłacając dywidendę w formie rzeczowej z uwagi na nieodpłatny charakter tego świadczenia, nie otrzymuje od udziałowca, ani od żadnej innej osoby żadnego świadczenia, w którejkolwiek z form wskazanych w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., co wynika z jednostronnego charakteru obowiązku zapłaty dywidendy.
Dalej wskazała, że stosownie do art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., aby określić powstanie oraz wysokość przychodu podatkowego na podstawie tego przepisu konieczne jest wystąpienie co najmniej następujących warunków: zbycie jest dokonywane odpłatnie, określona jest cena za którą rzecz lub prawo jest zbywane bądź cena ta jest zawarta w umowie.
Odnosząc się do powyższych warunków Skarżąca uznała, iż w przypadku wypłaty dywidendy w formie rzeczowej nie powstaje po stronie wypłacającej dywidendę przychód, o którym mowa jest w art. 12 ust. 1 pkt u.p.d.o.p., jak również przychód z tytułu odpłatnego zbycia rzeczy i praw, określony w art. 14 u.p.d.o.p.
Zatem zdaniem Spółki wypłata dywidendy także w formie rzeczowej, nie może zostać uznana za żadną z postaci przychodu, o których mowa w art. 12 ust. 1 i nast. u.p.d.o.p. Również wykładnia art. 14 u.p.d.o.p. uniemożliwia uznanie czynności wypłaty dywidendy za źródło powstania przychodu dla spółki wypłacającej dywidendę. Natomiast wykładnia zmierzająca do wniosku przeciwnego, w jej ocenie, nie znajduje oparcia ani w literalnej treści analizowanych przepisów, ani też nie może zostać wywiedziona w drodze wykładni systemowej lub celowościowej.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu poddana została interpretacja indywidualna w przedmiocie skutków w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych wypłaty dywidendy w formie niepieniężnej.
Między stronami nie jest sporna okoliczność, że w świetle przepisów Kodeksu spółek handlowych wypłata dywidendy może nastąpić zarówno w pieniądzu, jak i w formie rzeczowej (niepieniężnej). Wątpliwości stron nie budzi również opodatkowanie dywidendy jako przychodu otrzymującego ją akcjonariusza (udziałowca). Nie ma sporu także co do tego, że wypłata dywidendy w pieniądzu nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych u spółki wypłacającej dywidendę.
Zagadnienie sporne, przedstawione przez Skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji, dotyczyło natomiast opodatkowania wypłaty dywidendy w formie rzeczowej jako przychodu uzyskanego przez spółkę wypłacającą dywidendę w tej właśnie formie.
Zdaniem Skarżącej, w opisanych przez nią okolicznościach faktycznych, kiedy to podjęta zostanie uchwała o wypłacie dywidendy w formie rzeczowej (udziały innej spółki), nie osiągnie ona przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Natomiast Minister Finansów zajął stanowisko, że zdarzenie opisane przez Skarżącą spowoduje powstanie po jej stronie przychodu z tytułu przeniesienia własności składnika majątkowego (udziałów), podlegającego opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p.
W ocenie Sądu, rację w powyższym sporze ma Skarżąca.
Odnosząc się do spornego zagadnienia, przypomnieć należy, że było ono wielokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jako przykład wskazać można jeden z nowszych wyroków NSA – wyrok z dnia 28 stycznia 2015r. II FSK 3198/12.
Podzielając w całości przedstawioną w nim ocenę prawną wraz z argumentacją Sąd wskazuje, że wprawdzie na gruncie podatku dochodowego wypłata dywidendy powoduje powstanie obowiązku podatkowego, obowiązek ten dotyczy jednak podmiotu uprawnionego do otrzymania dywidendy, stanowiąc jego przychód z tytułu udziału w zyskach osoby prawnej. Przepisy o podatku dochodowym nie przewidują natomiast powstania obowiązku podatkowego z tytułu wypłaty dywidendy po stronie spółki, która wypłaty takiej dokonuje. Wbrew temu, co przyjął Dyrektor IS w interpretacji, należy podzielić pogląd Skarżącej, że z tytułu wypłaty dywidendy po stronie Spółki, która wypłaty takiej dokonuje, nie powstaje obowiązek podatkowy na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego wyraźnie wskazuje się, że ta sama czynność nie może wywoływać obowiązku podatkowego u dwóch stron tej czynności, a taki skutek miałaby akceptacja stanowiska Dyrektora IS zajętego w zaskarżonej interpretacji (zob. stanowisko NSA wyrażone w wyrokach z dnia 14 lutego 2015 r., II FSK 2844/12; z dnia 8 stycznia 2015 r., II FSK 2948/12, z dnia 14 marca 2012 r., II FSK 1673/10 a także z dnia 8 lutego 2012 r., II FSK 1384/10).
Kwestią wykładni pojęcia "odpłatne zbycie" zajmował się już wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny – zarówno na tle art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p., jak i na tle art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.) - uznając, że zarówno wypłata dywidendy wspólnikowi spółki, jak i wypłata wspólnikowi wynagrodzenia za umorzone udziały, mają charakter świadczeń jednostronnych i nieekwiwalentnych, nie mogą być zatem uznane za odpłatne zbycie składników majątku spółki wtedy, gdy wypłata następuje w formie rzeczowej (niepieniężnej). Można się tu – niewyczerpująco – odwołać do wyrażających taki pogląd wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 stycznia 2015 r., II FSK 2948/12; z dnia 8 lutego 2012 r., II FSK 1384/10; z dnia 17 kwietnia 2013 r., II FSK 1638/11; z dnia 21 maja 2014 r., II FSK 835/12; z dnia 14 listopada 2014 r., II FSK 2562/12, czy z dnia 8 stycznia 2015 r., II FSK 2948/12. We wszystkich tych wyrokach, zapadłych zarówno w odniesieniu do podatku dochodowego od osób prawnych, jak i w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wypłata dywidendy, względnie udziału w zysku, w formie niepieniężnej, nie jest odpłatnym zbyciem składników majątku spółki i nie powoduje powstania po stronie spółki przychodu na podstawie art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. względnie art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym skargę pogląd prawny wyrażony w ww. orzeczeniach w pełni podziela. Wykładnia przepisów prawnych zawartych w art. 12 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. nie daje podstaw do przyjęcia tezy, zgodnie z którą podjęcie uchwały przez zgromadzenie wspólników Spółki o wypłacie zysku w formie niepieniężnej skutkuje powstaniem przychodu po jej stronie. Należy zwrócić uwagę, że źródłem dywidendy w Spółce jest zysk. Natomiast, co jest bezsporne, dywidenda może być wypłacona zarówno w formie pieniężnej, jak rzeczowej (niepieniężnej). W tym ostatnim przypadku w wyniku wypłaty z zysku zamiast środków pieniężnych zostaną wydane udziały innej spółki.
Kwalifikując wypłatę z zysku na rzecz udziałowca Spółki jako zdarzenie prawne rodzące określone skutki podatkowe, należy podkreślić, że nie można go uznać za mające cechy odpłatnego zbycia prawa własności udziałów innej spółki. Wypłata przez Spółkę dywidendy niepieniężnej nie jest tożsama z umową sprzedaży, ani jakiejkolwiek podobną umową o charakterze wzajemnym, bowiem przeniesienie własności udziałów innej spółki w wyniku wypłaty dywidendy nie ma charakteru odpłatnego zbycia prawa. Jest ona jednostronną czynnością prawną polegającą na przeniesieniu prawa własności udziałów innej spółki na udziałowca uprawnionego do udziału w zysku na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników Spółki.
Wypłata z zysku w formie rzeczowej na rzecz udziałowca Spółki nie jest także czynnością wzajemną, gdyż świadczeniu Spółki na rzecz udziałowca bezpośrednio nie odpowiada jakiekolwiek świadczenie z ich strony.
W konsekwencji, Skarżąca nie uzyska z tytułu wypłaty dywidendy rzeczowej jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego, które mogłoby być uznane za przychód. Nie znajdzie tu zastosowania art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. Reguluje on sposób ustalania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości, praw majątkowych oraz rzeczy ruchomych. Przeniesienie prawa własności w drodze wypłaty z zysku nie jest bowiem zbyciem, w wyniku którego powstaje po stronie spółki przychód, gdyż wypłata z zysku w formie rzeczowej nie stanowi odpłatnego zbycia praw. Przy wypłacie z zysku na rzecz wspólników nie dochodzi więc do określenia jakiejkolwiek ceny zbywanej rzeczy i praw majątkowych. Operacja taka niczego nie zmienia również w bilansie rachunkowym Spółki.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że zaskarżona interpretacja dokonana została z naruszeniem art. 12 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. i orzekł jak w sentencji wyroku stosując przepis art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W oparciu o art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona interpretacja nie podlega wykonaniu w całości. Z kolei orzeczenie o kosztach postępowania oparte zostało na treści przepisów art. 200 w zw. z art. 205 § 1 tej ustawy.
Ponownie rozpatrując wniosek Skarżącej o wydanie interpretacji indywim ,dualnej, Minister Finansów uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło