I SA/Rz 191/15

WyrokWSA w Rzeszowie2015-04-16

Skład orzekający: Jacek Surmacz, Piotr Popek, Jerzy Solarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego, nawet jeśli podatnik podnosi, że dane te nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu rzeczy (np. zajęcie gruntu na działalność gospodarczą)?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, która stanowi urzędowe źródło informacji faktycznych. Podatnik kwestionujący prawidłowość tych danych powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, a nie oczekiwać, że organ podatkowy samodzielnie dokona ich weryfikacji lub ustali inny stan faktyczny. Dopóki dane ewidencyjne nie zostaną zmienione, organ podatkowy jest zobowiązany je uwzględniać przy ustalaniu wymiaru podatku.
Stan faktyczny
Skarżący Z. P. kwestionował decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzje Prezydenta Miasta ustalające łączny podatek pieniężny za lata 2007-2012. Skarżący zarzucał, że organy podatkowe nie uwzględniły faktu, iż na jego działkach zlokalizowany jest zakład górniczy, który faktycznie korzysta z tych gruntów, co powinno skutkować uznaniem przedsiębiorcy górniczego za podatnika. Podnosił również zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i braków dowodowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie SO del. Piotr Popek / spr./ NSA Jerzy Solarski Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015r. spraw ze skarg Z. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2014r. - nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 rok, - nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 rok, - nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok , - nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 rok, - nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 rok, - nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok - oddala skargi - Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: organ II instancji / SKO), po rozpatrzeniu odwołań Z. P. (dalej zwanego podatnikiem/skarżącym) wydało decyzje z dnia [...] listopada 2014 r.: - nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] ustalającą podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. w kwocie 662 zł, -nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] ustalającą podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. w kwocie 1196 zł, - nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] ustalającą podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. w kwocie 829 zł, - nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] ustalającą podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. w kwocie 831 zł, - nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] ustalającą podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. w kwocie 844 zł, - nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] ustalającą podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. w kwocie 829 zł. Z ustalonego w sprawach stanu faktycznego wynika, że Prezydent Miasta działając jako organ podatkowy I Instancji, ustalając podatnikowi podatek za lata 2007 - 2012 oparł się na danych wynikających z ewidencji gruntów oraz pisemnej deklaracji podatnika. Na ich podstawie stwierdzono, za okres 2007 -2008, że podatnik Z. P. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 2,2723 ha położonego na działkach ew. 1023 oraz 1024 w dzielnicy B. Obr. 210 R., 1476 m² gruntów sklasyfikowanych jako tereny mieszkaniowe "B" oraz dwóch budynków mieszkalnych (wskazując 217 m² powierzchni tych budynków). Natomiast w 2009 i w 2010 ustalając wysokość łącznego zobowiązania podatkowego organ wskazał, że tenże podatnik jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow.3,7323 ha, a zmiana powierzchni gospodarstwa rolnego (i tylko tego elementu) wynika z włączenia od dnia 1 stycznia 2009 r. do Miasta gminy T. obszaru obrębu ewidencyjnego B. Obr. 224 i objęcia właściwością Prezydenta Miasta działek rolnych o nr 221/1, 221/2, 221/3, 221/4 będących własnością podatnika. Z kolei z uwagi na prowadzoną w dzielnicy B. modernizację gruntów, w wyniku której dokonano zmiany w ewidencji gruntów i budynków (zmiana nr 245/2011 z dnia 8 lipca 2011 r.), podatek na 2011 rok został ustalony od działek rolnych o pow. 1,2559 ha fizycznego za okres od stycznia do czerwca oraz odrębnie od lipca do grudnia 2011 r. Podobnie w 2012 r. ; z uwagi na prowadzoną w dzielnicy B. modernizację gruntów, w wyniku której dokonano zmiany w ewidencji gruntów i budynków (zmiana nr 194/2012 z dnia 30 marca 2012 r., dotycząca przeznaczenia oraz powierzchni działki), podatek ustalony za 2012 r. od działki rolnej o pow. 1,2198 ha (nowa pow. 1,2259 ha) został ustalony za okres od stycznia do marca oraz odrębnie od kwietnia do grudnia 2012 r. W odwołaniach od decyzji podatnik zarzucił organowi, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem prawa, bez zgromadzenia niezbędnych dowodów i wyjaśnienia istotnych dla sprawy zagadnień, podnosząc zarzut naruszenia prawa procesowego z uwagi na nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność położenia opodatkowanego gruntu w obszarze terenu górniczego Z.. W szczególności organy podatkowe nie uwzględniły tego, że na opodatkowanej działce znajdą się budowle służące działalności kopalni gazu, a ponieważ na przedmiotowych działkach wybudowane są budowle będące własnością zakładu górniczego, muszą być zachowane odpowiednie środki bezpieczeństwa związane z używaniem gruntu, wobec czego podatnik od szeregu lat w żaden sposób z opisanych działek w ogóle nie korzysta. Z powyższych przyczyn nie korzysta również z budynków. W ocenie podatnika opodatkowane działki jakkolwiek pozostają użytkami rolnymi, to zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej. W pismach składanych w toku postępowania odwoławczego podatnik podnosił także zarzuty dotyczące faktycznego korzystania przez przedsiębiorcę górniczego z gruntu (posiadania), w tym wybudowania na gruncie budowli służących przesyłowi wydobytego gazu. Posiadanie potwierdzają także zalecenia zarządcy kopalni, który na opodatkowanym gruncie zakazuje sadzenia drzew oraz podejmowania czynności zagrażających bezpieczeństwu budowli. Zdaniem podatnika w wypadku przedsiębiorcy górniczego jego tytuł do gruntu należy określić jako posiadanie samoistne, a organy administracyjne zobowiązane były do dokonania zmian w ewidencji gruntów, w tym ujęcia okoliczności prowadzenia działalności górniczej na działkach, co wypływa na zmianę ich sposobu użytkowania. W odwołaniu zawnioskowano także o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z powołaniem biegłego w zakresie geologii, górnictwa i budownictwa, ponieważ pracownicy organów podatkowych w toku przeprowadzanych oględzin nie są w stanie ocenić stref zagrożenia pożarem, wybuchem oraz oceny ryzyka bezpieczeństwa. Odwołujący zakwestionował treść dokumentów wskazujących na brak prowadzenia działalności górniczej na opodatkowanych działkach podnosząc to, że koncesja na wydobycie gazu oraz pozwolenie na budowę zakładu zostały wydane na inny podmiot niż ten, który w załączonych do akt pismach twierdzi o braku prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższe okoliczności powodują zdaniem podatnika brak jest możliwości prowadzenia na opodatkowanych gruntach działalności rolniczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Odnośnie łącznego zobowiązania podatkowego za 2007 r., to jak wynika z uzasadnienia decyzji organu II instancji, wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności sporne podniesione w odwołaniu od decyzji I instancji oraz okoliczności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za niewyjaśnione, uchylając wyrokiem z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. I SA/Rz 844/13 decyzję SKO z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia obowiązku podatkowego organ wskazał, że zgodnie z art. 68 § 2 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz.U. z 2102 r., poz. 749, ze zm, dalej: o.p.), jeżeli podatnik, nie złożył w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego lub w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego termin na doręczenie decyzji przedłuża się do lat 5. W sprawie bezspornym jest, że podatnik nie składał w terminie deklaracji na podatek od nieruchomości oraz podatek rolny za okres objęty opodatkowaniem. Dopiero w piśmie z dnia 1 grudnia 2012 r. (tj. po ustawowym terminie na złożenie prawidłowej deklaracji na podatek od nieruchomości za 2007 r.) podał podstawę opodatkowania budynków mieszkalnych - 217 m², która została następnie przyjęta jako podstawa obliczenia podatku. Z tej przyczyny w sprawie zastosowanie znajduje termin 5 letni do doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej. W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji organ wskazał na przepisy będące w sprawach podstawą materialnoprawną wydanych decyzji, w tym na treść art. 3 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 1993 r., Nr 94, poz. 431) oraz na treść art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r., Nr 193 poz. 1287 z późn. zm.). Zgodnie z tym ostatnim przepisem, dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków rozstrzygają o klasyfikacji gruntów, co tym samym oznacza, że organy podatkowe muszą je respektować nawet w przypadku ewentualnych różnic pomiędzy ewidencją a stanem faktycznym. Jak podkreślił organ wypis z ewidencji gruntów i budynków stanowi dokument urzędowy, w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Podważenie zapisów ewidencyjnych może nastąpić jedynie w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji, zaś przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego wśród tych uprawnionych organów nie wymieniają organów podatkowych. Skoro ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanym w postępowaniu podatkowym, to dane w niej zawarte wiążą organ podatkowy prowadzący postępowanie i dlatego jak podkreślił organ II instancji, nie może organ dokonywać samodzielnej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania, lecz obowiązany jest uwzględnić odpowiednie zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków może natomiast wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. W ocenie organu II instancji w rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustalono, na podstawie tejże ewidencji, wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za poszczególne lata objęte decyzjami, tj. 2007-2012 . Przyjęto bowiem, że podatnik jest właścicielem gospodarstwa rolnego o położonego m.in. na dz. ew. 1023 oraz 1024 w dzielnicy B. obr. 210 R., 1476 m2 gruntów sklasyfikowanych jako tereny mieszkaniowe "B" oraz dwóch budynków mieszkalnych. Uwzględniono także zmiany dokonane w postępowaniu modernizacyjnym ewidencji. Organ odwoławczy wyjaśnił w decyzjach, że Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, których podatnik jest właścicielem, ale że na opodatkowanych działkach nie była realizowana inwestycja "Budowa Kopalni Gazu Ziemnego Z." i w tym zakresie nie wykonywano żadnych prac (pismo "A" S.A. - Oddział w S. z dnia 9.09.2013 r.; podobnie pismo dyrektora Wydziału Geodezji Urzędu Miasta z 18.04.2013 r., stwierdzające, że na opodatkowanych działkach na mapach zasadniczych nie znajdują się urządzenia, które mogłyby świadczyć o lokalizacji kopalni gazu). Potwierdzają to ustalenia z oględzin działek przeprowadzone w dniu 26 czerwca 2014 r. oraz wyjaśnienia uzyskane w toku uzupełniającego postępowania dowodowego od "A" S.A. (pismo z 28.05.2014 r.). Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika zatem, że pomimo zaprojektowania sieci rurociągów na części opodatkowanych działek rolnych do chwili obecnej inwestycja nie jest realizowana, natomiast co do części działek (działek budowlanych) nie są one w ogóle objęte tą inwestycją, zaś przedłożona dokumentacja fotograficzna, na której znajdują się budowle kopalni, w tym związane z działalnością wydobywczą (miejsca odwiertu), nie potwierdza zarzutów podatnika, gdyż budowle te nie znajdują się na opodatkowanych działkach. Organ wyjaśnił także to, że dla ustalenia rodzaju i wysokości zobowiązania podatkowego znaczenia ma ewentualne zajęcie gruntu rolnego na działalność gospodarczą, ale nawet w sytuacji ustalenia, że na opodatkowanych działkach znajdują się budowle zakładu górniczego, okoliczność ta nie będzie skutkowała zmianą podatnika. W takiej sytuacji jak wyjaśniono zmienia się rodzaj i tym samym wysokość podatku (z uwagi na to, że podatnik zobowiązany jest zapłacić podatek od nieruchomości w miejsce podatku rolnego, a stawka podatku jest wówczas liczona od 1 m² gruntu zajętego na działalność gospodarczą), lecz podatnikiem jest nadal właściciel nieruchomości, niezależnie od tego, że działalność gospodarczą prowadzi inny podmiot. W ocenie organu w okolicznościach faktycznych sprawy zakład górniczy nie jest posiadaczem samoistnym gruntów i tym samym podatnikiem. Uznanie, że jakiś podmiot jest posiadaczem samoistnym wymaga natomiast stwierdzenia, że wykonywane przez niego władztwo nad rzeczą charakteryzują dwa elementy. Pierwszym z nich jest element fizyczny (corpus) polegający na faktycznym sprawowaniu władztwa nad rzeczą (zewnętrzny sposób wykonywania władztwa odpowiadający prawu własności). Drugi element ma charakter psychiczny (animus) i związany jest z wewnętrzną wolą posiadania rzeczy w charakterze właściciela. Organ podkreślił w decyzjach, że w przedmiotowych sprawach "A" S.A. lub jakikolwiek inna osoba lub podmiot określany w odwołaniu jako "zakład górniczy", nie uznawały i nie uznają się za właściciela opodatkowanego gruntu. W Konkluzji organ II instancji stwierdził, że podnoszona w odwołaniach interpretacja podatnika, że nastąpiło zajęcie nieruchomości rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej, jest błędna. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Z. P. zakwestionował wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzje, zarzucając że wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa i zasad współżycia społecznego, w tym z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 200 § 1, art. 233 § 2, art. 120, art. 122 i art. 187 § 1, art. 191 i art. 121 o.p. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organów podatkowych skarżący podkreślił, że sprawy zostały rozpoznane bez wyjaśnienia istotnych okoliczności i bez zgromadzenia dowodów niezbędnych do prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Pominięto bowiem fakt, że na działkach podatnika zlokalizowany jest zakład górniczy, który realizuje plan ruchu zakładu górniczego Kopalni Gazu Z., faktycznie korzystając gruntów podatnika. Podatnikiem w takiej sytuacji - według skarżącego- powinien być przedsiębiorca górniczy jako posiadacz nieruchomości. Ponadto jako nieuzasadnioną uznał skarżący odmowę przeprowadzenia przez SKO zawnioskowanej w postępowaniu odwoławczym rozprawy. W skardze skierowano zarzuty podważania przez organ podatkowy ustaleń przyjętych przez sąd w sprawach, już rozstrzygniętych. W ocenie skarżącego dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie podatkowej znaczenie ma to co wynika z wydanych decyzji z zakresu prawa budowlanego , a nie definicje pojęć. W konkluzji skargi skarżący podtrzymał "wnioski i uwagi złożone we wcześniejszych pismach". W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach. Po połączeniu spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. W wyniku rozpoznania niniejszej sprawy zainicjowanego skargami Z. P., Sąd doszedł do przekonania, że skargi nie są zasadne, gdyż zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiadają prawu. Wbrew stanowisku Skarżącego postępowanie organów podatkowych w niniejszej sprawie, a zwłaszcza bezpośrednio kwestionowane postępowanie odwoławcze prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest dotknięte uchybieniami, na które powołuje się Skarżący, zresztą bez bliższego uzasadnienia tych zarzutów. Wskazane przez Skarżącego naruszenia zasad ogólnych postępowania, a to zasady legalności oraz zasady prawdy obiektywnej, zdaniem Sądu nie miały miejsca. W toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a zgromadzony w ten sposób kompletny materiał dowodowy został wyczerpująco rozpatrzony. Realizacji obowiązku dążenia organów do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego służyły podjęte już na etapie postępowania przed organem II instancji takie czynności dowodowe jak oględziny przedmiotu opodatkowania, jak też informacje o które zwrócono się do przedsiębiorcy górniczego prowadzącego na gruntach sąsiadujących z przedmiotem opodatkowania Kopalnię Zakładu Ziemnego Z. (dalej: KGZ Z.). Nota bene te czynności dowodowe zostały przeprowadzone w następstwie wykonania wytycznych nakreślonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie I SA/Rz 844/13 dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego w stosunku do tego samego przedmiotu opodatkowania za rok 2007. Wykonując te wytyczne i przeprowadzając wskazane dowody Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że także w latach 2007 - 2012 na należących do Skarżącego działkach ewidencyjnych nr 1023 obręb 206 i nr 1024 (później wskutek podziału 1024/2) obręb 210 w R., nie był posadowiony zakład górniczy i nie był realizowany plan ruchu zakładu górniczego oraz nie odbywała się na nim eksploatacja gazu ziemnego. Podstawę do takich ustaleń dawały, oprócz wzmiankowanych oględzin przedmiotu opodatkowania, pisemne informacje "A" SA w W. Oddział w S. z dnia 23 maja 2014 r., czy z 9 września 2013 r. Wynika z nich, że działka nr ew. 1023 (przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków z 2011 r. nr ew. 2 .....obręb 206) była pierwotnie objęta zadaniem inwestycyjnym pod nazwą "Budowa Kopalni Gazu Ziemnego Z.", w ramach której zatwierdzony został projekt budowlany budowy sieci rurociągów łączących poszczególne odwierty z Ośrodkiem Zbioru Gazu KGZ Z.. Pomimo zaprojektowania przebiegu sieci rurociągów na działce 1023 należącej do skarżącego, budowa nie została zrealizowana do roku 2014, wobec nie wyrażenia zgody na wejście w teren przez jej właściciela. Natomiast działka 1024 (1024/2) nigdy nie była objęta wskazaną wyżej inwestycją. Żadna z tych działek nie była używana przez przedsiębiorcę górniczego, ani też nie była używana w związku z funkcjonowaniem KGZ. Podkreślenia wymaga, że w stosunku do tych działek nie zapadły decyzje starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nich poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie gazociągów, jak to miało miejsce w przypadku niektórych działek sąsiadujących z terenem zajętym przez przedsiębiorcę górniczego pod eksploatację gazu ziemnego w ramach KGZ Z. (np. działka nr 105 należąca do żony Skarżącego). Nawiasem mówiąc takie ewentualne decyzje i tak pozostałyby bez wpływu na określenie podmiotu zobowiązanego do uiszczenia podatku od czasowo zajętego gruntu, którym w dalszym ciągu byłby właściciel. W ocenie Sądu, nietrafiona jest krytyka Skarżącego co do sposobu określenia rodzaju i klasyfikacji gruntów składających się na należące do niego gospodarstwo rolne. Organy podatkowe dokonując ustaleń w tej mierze prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organ podatkowy I instancji ustalający wysokość zobowiązania w podatku rolnym czy od nieruchomości nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Z mocy art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1994r. o podatku rolnym (tj. Dz.U. 2013, poz. 1371, dalej: u.p.r.), dane z ewidencji gruntów i budynków są wręcz elementem materialnoprawnym ustawowej definicji przedmiotu opodatkowania tym podatkiem. Z mocy powyższego przepisu oraz funkcjonalnie z nim związanego art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku został ukształtowany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze przedmiotu czego przykładem są wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. I SA/Lu 684/09, WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010r., sygn. III SA/Po 363/09 czy NSA z dnia 13 stycznia 2010r. , sygn. II FSK 1243/08. Tak więc jak wywodzą organy podatkowe w niniejszej sprawie, dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący, zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich klasyfikacji. Ma on przy tym moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz.U. z 2102 r., poz. 749, ze zm, dalej: o.p.) stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, iż to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa natomiast na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01). Niemniej jednak domniemania, z jakich korzysta wzmiankowany wyżej dokument urzędowy jako dowód o podwyższonej mocy dowodowej, są domniemaniami wzruszalnymi. Świadczy o tym treść art. 194 § 3 o.p. dopuszczający możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi. Rzecz w tym, że w realiach niniejszej sprawy Skarżący nie wskazał żadnego dokumentu, który pozwalałby na obalenie domniemania prawdziwości danych wynikających z ewidencji gruntów kwestionowanych przez Skarżącego. Skarżący nie podał nawet jakie dane jego zdaniem powinny być brane pod uwagę przy wymiarze podatku rolnego. W skardze ogólnie odwołał się do toczących się w przeszłości spraw sądowoadministracyjnych toczących się przed sądem administracyjnym w Rzeszowie i zapadłych tam wyroków o sygn. akt: SA/Rz 1024/02, II SA/Rz 411/09 i II SA/Rz 825/10.W tych wskazanych sprawach rzeczywiście sądy kwestionowały sposób postępowania przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w zakresie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, jednakowoż bezpośrednio działek ewidencyjnych będących przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie nie dotyczą. Zatem organ podatkowy I instancji prawidłowo uznał, stosownie do treści zalegającego w aktach wypisu z rejestru gruntów z dnia 18 grudnia 2012 r. i z dnia 13 grudnia 2013 r. oraz wykazów zmian geodezyjnych dla tych pozycji rejestrowych, że Z. P. w 2007 r. i w 2008 r. był właścicielem gospodarstwa rolnego składającego się z dwóch działek nr ewidencyjny 1023 (przed modernizacją działka nr 2 obręb 206) i 1024 obręb geodezyjny 210 o pow. ogółem 2,2723 ha użytków rolnych, 1476 m2 gruntów sklasyfikowanych jako tereny mieszkaniowe- symbol B, a także dwóch budynków mieszkalnych o łącznej powierzchni użytkowej według deklaracji podatnika – 217 m2. Organ prawidłowo uwzględnił także przy wymiarze podatków za 2011 r. (częściowo) i za 2012 r., począwszy od 2 czerwca 2011 r. zmiany granic działki nr 1023, wiążące się ze zmianą jej powierzchni, które to zmiany w danych w ewidencji gruntów i budynków obrębu nr 210 zostały ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z dnia 2 czerwca 2011 r. (Nr 81 z 2012 r., poz. 1393). Od 1 stycznia 2009 r. - co ma wpływ na wymiar podatku za kolejne lata 2009 r., 2010 r., 2011 r. i 2012 r. - w skład miasta na prawach powiatu R. włączone zostały inne grunty należące do Skarżącego to jest działka nr 221/1 sklasyfikowana jako pastwisko trwałe o powierzchni 0,0100 ha i grunty orne o pow. 0,3500 ha, działki nr 221/2 sklasyfikowanej jako rowy o pow. 0,0300 ha, łąki trwałe o pow. 0,1600 ha, pastwiska trwałe o pow. 0,010 ha i grunty orne o pow. 0,1700 ha, działki 221/3 sklasyfikowanej jako łąki trwałe o pow. 0,3700 ha i działki nr 221/4 sklasyfikowanej jako łąki trwałe o pow. 0,3600 ha. W konsekwencji organ – Prezydent Miasta dokonał prawidłowego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za poszczególne lata 2007 r. – 2012 r. w oparciu o te dane i wysokości stawek podatkowych wynikających ze stosownych uchwał Rady Miasta, a organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie wyliczenia te zaaprobowało. Oprócz omówionych już przepisów postępowania określonych w art. 120 o.p, 121 o.p., 187 § 1 o.p. oraz 191 o.p. Skarżący podniósł także, że przy rozpoznaniu niniejszej sprawy w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 200 § 1 o.p. w zw. z art. 197 § 1 o.p. Obrazę przepisu art. 200 § 1 o.p. wskazanego w skardze wiązać należy, co jasno wynika z uzasadnienia skargi, z rzekomą obrazą przez ten organ odwoławczy przepisu art. 200 a § 1 o.p. Zarzut ten Skarżący podnosi w związku z nieprzeprowadzeniem przez SKO w postępowaniu odwoławczym rozprawy. Zdaniem Sądu taki zarzut jednak jest bezpodstawny i rację w tym względzie przyznać należy organowi, który odwołując się do treści art. 200 a § 3 o.p. odmówił uwzględnienia stosownego wniosku Skarżącego formułowanego na etapie postępowania odwoławczego. Intencją Skarżącego było przeprowadzenie w postępowaniu odwoławczym dowodu z opinii biegłego z zakresu górnictwa, geologii i budownictwa, który to dowód, zdaniem wnioskodawcy, był niezbędny do ustalenia wartości budowli – zakładu górniczego Kopalni Gazu Ziemnego Z. w R., a ustalenie tej okoliczności wymaga wiedzy specjalistycznej, którą nie dysponują organy. Przeprowadzenie takiego dowodu, zdaniem Skarżącego miało uzasadnić także to, iż dane do ustalenia wartości takiej budowli nie znajdują się w dyspozycji organów, lecz wynikają z ewidencji środków trwałych prowadzonej przez przedsiębiorcę górniczego. Wyjaśnieniu tych właśnie okoliczności, istotnych w sprawie, zdaniem wnioskodawcy, sprzyjać miało przeprowadzenie rozprawy z przesłuchaniem biegłego i świadków. Trafne jest jednak stanowisko SKO, że w zaistniałym stanie sprawy, przeprowadzenie rozprawy nie było konieczne. Uzmysłowić sobie bowiem należy, że przedmiotem wymiaru podatku nie była budowla – Kopalnia Gazu Ziemnego, lecz m.in. grunt będący własnością Z. P., co jednoznacznie wynika z danych ewidencji gruntów i budynków oraz przeprowadzonego na etapie postępowania odwoławczego dowodu w postaci oględzin przedmiotu opodatkowania. Zatem okoliczność jaka jest wartość budowli – Kopalni Gazu Ziemnego Z., jest w kontrolowanej sprawie bez znaczenia. Z kolei okoliczność czy na gruncie stanowiącym przedmiot opodatkowania znajduje się takowa budowla i czy grunt zajęty jest na prowadzenie działalności gospodarczej realizowanej przez przedsiębiorcę górniczego, a właściwie czy stan taki istniał w poszczególnych latach 2007 – 2012 r., została wyjaśniona i wystarczająco potwierdzona innymi dowodami, w tym w szczególności informacją pisemną pochodzącą od tegoż przedsiębiorcy górniczego. Negowanie przez Skarżącego waloru mocy dowodowej tych pisemnych informacji, uzyskiwanych w toku postępowania od osób pełniących funkcje kierownicze w spółce "A" SA w W. Oddział w S., który jest następcą prawnym "B" w S. – beneficjentem koncesji na wydobywanie gazu ziemnego ze złoża Z. i inwestora zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą "Zagospodarowanie istniejących odwiertów eksploatacyjnych oraz budowa gazociągów kopalnianych i metanolociągów łączących odwierty z ośrodkiem odbioru gazu dla KGZ Z. w R." jest bezpodstawne. Te pisemne informacje znajdują bowiem potwierdzenie w treści dokumentacji przedkładanej nota bene przez Skarżącego w toku postępowania także na etapie postępowania sądowego oraz wynikach wzmiankowanych oględzin przedmiotu opodatkowania. Cytowane przez Skarżącego orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych w tym WSA we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2006, sygn. I SA/Wr 1368/06, WSA w Szczecinie z 5 czerwca 2013r., sygn. I SA/Sz 125/13 czy WSA w Łodzi z 20 czerwca 2013r. , sygn. I SA/Łd 295/13 nie mają żadnego odniesienia w niniejszej sprawie, jako że odnoszą się do przedsiębiorców prowadzących na gruncie będącym ich własnością bądź stanowiących przedmiot użytkowania wieczystego, działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu kruszywa lub kopaliny. Natomiast w niniejszej sprawie przedmiotem opodatkowania są grunty będące własnością osoby fizycznej, a jednocześnie nie będące przedmiotem posiadania samoistnego innego podmiotu, a w szczególności "A" S.A. w W. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2010r., nr 95, poz. 613; dalej : u.p.o.l.) i art. 3 ust. 1 u.p.r. w zakresie adekwatnym do realiów sprawy, podatnikami podatku od nieruchomości i podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące właścicielami nieruchomości i gruntów lub posiadaczami samoistnymi nieruchomości i gruntów. Skarżący Z. P. jest właścicielem działek rolnych 1023 i 1024 (obecnie 1024/2), a przedsiębiorca górniczy prowadzący zlokalizowany w sąsiedztwie tych działek Kopalnię Gazu Ziemnego Z. nie nabył w stosunku do tego gruntu władztwa mającego postać posiadania samoistnego. Słusznie organy uznały więc Skarżącego za podatnika podatku od nieruchomości oraz rolnego w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego. Tego rodzaju podatki mają charakter podatku majątkowego, co oznacza że obowiązek ich zapłaty wiąże się z samym faktem własności lub posiadania samoistnego nieruchomości (gruntu) i nie ma znaczenia czy i jak nieruchomość (grunt) jest wykorzystywana przez właściciela, bo to może mieć znaczenie jedynie na wysokość wymiaru podatków, względnie na zwolnienie od podatków. Przywołane ustawy nie przewidują natomiast generalnego zwolnienia od tych podatków, związanego z usytuowaniem nieruchomości (gruntu) w sąsiedztwie zakładu górniczego, czy w jego strefie ochronnej. Ewentualne przeszkody czy ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości (gruntu), mogą być natomiast podstawą do dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych. Skarżący nie podniósł w skardze zarzutu przedawnienia, ale taki zarzut przewijał się w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz pojawił się w piśmie wniesionym już na etapie postępowania sądowego. Zbadanie kwestii przedawnienia było zresztą też wskazaniem sądu co do dalszego sposobu postępowania po uchyleniu poprzedniej decyzji SKO w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. Taki zarzut naruszenia, w gruncie rzeczy przepisu art. 68 § 1 o.p. jest jednak także bezzasadny. Wskazać należy bowiem, że zgodnie z art. 21 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem: 1) zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania; 2) doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego o czym stanowi art. 21 § 3 o.p. Podatek od nieruchomości, w którym podmiotem zobowiązanym jest osoba fizyczna, powstaje w trybie wskazanym w art. 21 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej. Decyzja organu podatkowego ma w takim przypadku charakter konstytutywny, gdyż dopiero po jej doręczeniu można mówić o powstaniu danego zobowiązania podatkowego. Zgodnie natomiast z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeżeli jednak podatnik, o czym stanowi już art. 68 § 2 o.p.: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 68 § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Niedoręczenie decyzji we wskazanym terminie skutkuje tym, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje. Przedawnia się prawo organu podatkowego do wydania i doręczenia decyzji ustalającej, a przez to wygasa ciążący na podatniku obowiązek zapłacenia podatku. Otóż zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne są zobowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego, co odpowiada art. 6 a ust. 5 u.p.r... Ponieważ w niniejszej sprawie Skarżący nie wykonał tego obowiązku, organ podatkowy I instancji na wydanie i doręczenie Stronie swojej decyzji miał 5 lat od końca roku 2007 - zgodnie z art. 68 § 2 o.p. czyli do końca 2012 roku. Przed tą datą wydano i doręczono Skarżącemu decyzję organu I instancji. Z kolei w przypadku decyzji wymiarowej organu I instancji za rok 2008, powinna być ona doręczona do końca 2013 r. co też nastąpiło. To samo można powiedzieć o decyzjach organu I instancji za kolejne lata 2009 r, 2010 r., 2011 r. i 2012 r. W świetle powyższych uwag i rozważań nie sposób podzielić stanowiska Skarżącego, że przy rozpoznawaniu i rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy organy dopuściły się obrazy przepisów prawa procesowego czy też uchybiły przepisom prawa materialnego w zakresie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. Zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiadają zatem prawu i dlatego skargi jako bezzasadne podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło