II OSK 2353/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 750/15 odrzucającego skargę H. W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 750/15 odrzucił skargę H. W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że H. W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazane wyżej postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Z uwagi na fakt, iż pełnomocnik nie dołączył do niej pełnomocnictwa, z którego wynikałoby jego umocowanie do wniesienia skargi i występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie w imieniu skarżącego, pismem z dnia 6 marca 2015 r., na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 2 marca 2015 r., pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, jej braku formalnego przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu H. W. przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Sąd wskazał, że przesyłka zawierająca powyższe wezwanie zastała dostarczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 marca 2015 r. Przy piśmie z dnia 23 marca 2015 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przesłał do Sądu pełnomocnictwo udzielone profesjonalnemu pełnomocnikowi do działania w imieniu H. W. przed sądami administracyjnym, które wpłynęło do tego organu w dniu 19 marca 2015 r. Z pisma przewodniego do ww. pełnomocnictwa wynika, że stanowi ono odpowiedź na wezwanie Sądu z dnia 6 marca 2015 r. Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") podniósł, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 marca 2015 r., zatem siedmiodniowy termin do jego wykonania upłynął w dniu 16 marca 2015 r. Tymczasem pełnomocnik skarżącego, wykonując wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu H. W. skierował do Sądu za pośrednictwem organu, zamiast bezpośrednio do Sądu. Powyższe skutkowało uznaniem, że za datę złożenia przez pełnomocnika skarżącego pełnomocnictwa należało przyjąć dzień przekazania go przez organ do Sądu co miało miejsce 23 marca 2015 r., a więc po terminie, który w niniejszej sprawie upłynął w dniu 16 marca 2015 r. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiódł H. W., reprezentowany przez adwokata, zaskarżając je w całości i podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia i wyraża się w odrzuceniu skargi bez bezpośredniego wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego w postaci przedłożenia pełnomocnictwa. W oparciu wskazane podstawy, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Stosownie do art. 37 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z przepisu tego wynika, że na pełnomocniku strony spoczywa obowiązek przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowym niezależnie od tego czy pełnomocnictwo zostało już przedłożone w postępowaniu administracyjnym (art. 46 § 3 P.p.s.a.). Niezłożenie pełnomocnictwa, w sytuacji kiedy pismo strony wnosi pełnomocnik, stanowi brak formalny. Zgodnie zaś z art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nieusunięcie braków formalnych w wyznaczonym terminie rodzi określone skutki prawne. W przypadku skargi rodzaj rygoru ustawodawca określił w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd taką skargę odrzuca. Poza sporem pozostaje w rozpoznawanej sprawie okoliczność, że adwokat A. B., wnosząc w imieniu H. W. skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. nie dołączył do akt sprawy pełnomocnictwa udzielonego mu przez mocodawcę. W takiej sytuacji zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 49 § 1 P.p.s.a. i wezwał pełnomocnika do usunięcia stwierdzonego braku formalnego. Prawidłowo również przyjęto, że wezwania Sądu pierwszej instancji do uzupełnienia tego braku formalnego środka zaskarżenia pełnomocnik nie wykonał w terminie. Jednakże zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można było uznać wniesionej skargi za podlegającą odrzuceniu. Podkreślić bowiem należy, że skarga na wskazane wyżej postanowienie mogła zostać wniesiona przez samą stronę. Konsekwentnie trzeba wobec tego przyjąć, że strona mogła w pełnym zakresie uzupełnić braki takiej skargi przez jej podpisanie. Prawo do zastępstwa procesowego jest ściśle związane z prawem do sądu. Biorąc pod uwagę, że wykładnia przepisów dotyczących działania pełnomocnika nie powinna ograniczać stronie realizacji tego prawa, Sąd powinien był podjąć próbę usunięcia braku formalnego skargi na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez ponowne skierowanie stosownego wezwania bezpośrednio do strony skarżącej o usunięcie braku skargi przez jej podpisanie (por. postanowienia NSA: z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt I GSK 2703/05; z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2634/11; z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1767/12; z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 465/14; z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II OSK 2509/14, z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 1082/15 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec niedokonania przez Sąd pierwszej instancji tej czynności, zaskarżone orzeczenie należy uznać za przedwczesne. Odrzucenie skargi bez uprzedniego bezpośredniego wezwania strony do jej podpisania w określonym stanie prawnym wypełnia przesłankę nieważności postępowania sądowego z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. (postanowienia NSA: z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2634/11, z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 465/14, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na względzie, że brak było przesłanek do wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzeczenia w oparciu o przepisy art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.