I OSK 2391/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-01-05
Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska, Małgorzata Borowiec, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dzienna data urodzenia sędziego, jako osoby pełniącej funkcję publiczną, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też podlega ochronie ze względu na prawo do prywatności?Ratio decidendi
Dzienna data urodzenia sędziego, jako osoby pełniącej funkcję publiczną, stanowi informację publiczną. Prawo do ochrony prywatności osób pełniących funkcje publiczne jest istotnie ograniczone w zakresie informacji pozostających w związku z pełnioną funkcją. Wiek sędziego, a tym samym jego data urodzenia, ma znaczenie prawne dla możliwości kandydowania, awansu i przejścia w stan spoczynku, co uzasadnia jej udostępnienie jako informacji publicznej.Stan faktyczny
K. G. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w zakresie daty dziennej urodzenia sędziów Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy. Organy administracji odmówiły udostępnienia tej informacji, uznając ją za chronioną sferą prywatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając datę urodzenia za informację publiczną. Prezes Sądu Okręgowego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej i ochrony danych osobowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Sądu Okręgowego w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2105/14 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2015r. sygn. akt II SA/Wa 2105/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 września 2014r. nr 0[...] w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej oraz decyzję Prezesa Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 25 sierpnia 2014r. nr 9[...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w zakresie daty dziennej urodzin sędziów.
Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2014r. K[...] wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z podziałem na poszczególne wydziały, w następującej kolejności: imię i nazwisko sędziego, dzienna data urodzenia oraz miejscowość zamieszkania sędziego – w formie odpowiedzi przesłanej na wskazany adres e – mail.
Prezes Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy decyzją z dnia 25 sierpnia 2014r. nr 9/2014, na podstawie art. 3 ust.1 pkt 1, art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001r. Nr 112 poz. 1198 ze zm.), dalej powoływanej również jako "u.d.i.p.", orzekł o udzieleniu informacji poprzez udostępnienie listy sędziów Sądu, wraz ze wskazaniem roku urodzenia i miejsca ich zamieszkania oraz wskazaniem wydziału, do którego sędzia jest przydzielony. Odmówił natomiast udostępnienia daty dziennej urodzin sędziów przez podanie dnia i miesiąca uznając, iż dane te są chronione, gdyż dotyczą sfery prywatności osób fizycznych.
W odwołaniu od powyższej decyzji K[...] wniósł o jej zmianę poprzez uwzględnienie jego wniosku, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania podkreślając, że żądane dane są ściśle związane z pełnieniem przez sędziów funkcji publicznej i jako takie stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu
Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie decyzją z dnia 24 września 2014r. nr 0[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 25 sierpnia 2014r. nr 9[...]. Organ odwoławczy stwierdził, iż informacja o wieku sędziego jako informacja publiczna winna być udostępniona, natomiast dzienna data urodzenia wkracza w sferę prywatności osoby fizycznej, która podlega ochronie przewidzianej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego podstawowe dane biograficzne, nawet osób piastujących funkcje publiczne, winny być chronione, jeżeli nie pozostają w związku z pełnieniem i wykonywaniem przez nich funkcji publicznej.
K[...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że informacja o datach urodzenia i miejscowościach zamieszkania sędziów sądów powszechnych podlega ograniczeniu ze względu na ich prywatność;
2) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. wskutek jego niewłaściwego zastosowania poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie wniósł o jej odrzucenie podnosząc, iż nie spełnia ona wymogów formalnych określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a".
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 25 sierpnia 2014r. W motywach rozstrzygnięcia, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podzielił stanowisko organów, że żądana informacja o dacie urodzenia (wieku) sędziego, jako osoby pełniącej funkcję publiczną, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. Podkreślił, iż w odniesieniu do osób ubiegających się lub pełniących funkcje publiczne, prawo do ochrony ich prywatności podlega istotnemu ograniczeniu. W jego ocenie w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania ograniczenie prawa do informacji publicznej przewidziane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Sąd wyjaśnił, że przepisy stosownych ustaw zawierają postanowienia, które prawo pełnienia funkcji sędziego uzależniają od określonego wieku, zakreślając cezurę sprawowania tej funkcji. Oznacza to, że wiek sędziego, a tym samym data jego urodzenia ma znaczenie prawne i pozostaje w związku z warunkami powierzenia i wykonywania funkcji sędziego. Wiek sędziego ma wpływ na możliwość kandydowania sędziego na stanowisko, jak i na możliwość bycia sędzią. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że podmioty upoważnione uczestniczyć w procesie obsadzania stanowisk sędziowskich obowiązane są sprawdzać wiek kandydata na sędziego, czy też, że wiek sędziego związany ze stanem spoczynku pozostawiony jest trosce podmiotów odpowiedzialnych za to, by czynny sędzia po osiągnięciu określonego wieku nie wykonywał dalej swojej funkcji. W ocenie Sądu I instancji okoliczność, że wiek sędziego, a zatem data jego urodzenia, jest brany pod uwagę przez odpowiednie służby nie oznacza, że kwestia ta, jako związana z osobą pełniącą funkcję publiczną, nie może stanowić przedmiotu zainteresowania innych podmiotów, opierających swoje uprawnienie w tym zakresie na przepisach u.d.i.p. Podsumowując Sąd stwierdził, że informacja o dacie urodzenia sędziego winna zostać udostępniona na wniosek skarżącego, jako że informacji tej nie dotyczą ograniczenia wskazane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie, zarzucając:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj.:
a) art. 5 ust. 2 w zw. z art. 1 ust. 2, art. 5 ust. 1 i art. 5 ust. 3 u.d.i.p. oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a także w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2014r. poz. 1182 ze zm.), dalej powoływanej również jako "u.o.d.o.", poprzez uznanie, iż informacja o dacie dziennej urodzenia sędziego, jako informacja publiczna powinna zostać udostępniona, a informacji tej nie dotyczą ograniczenia wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 1 ust. 1 u.o.d.o. ze względu na prywatność osoby fizycznej, która niewątpliwie obejmuje dzienną datę urodzenia człowieka, oraz poprzez uznanie, iż informacja obejmująca datę urodzenia sędziego nie należy do "innych tajemnic ustawowo chronionych", w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym, że informacja taka podlega udostępnieniu jako informacja publiczna, mimo że udostępnienie takie winno następować wyłącznie na podstawie przepisów o ochronie danych osobowych z powodu wyraźnego odesłania do innych regulacji prawnych zawartych w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., oraz w art. 5 ust. 1 u.d.i.p., które przed udostępnieniem informacji publicznej nakładają na organ obowiązek analizy czy dostęp do takiej informacji nie jest ograniczony innymi ustawami, w tym dotyczącymi tzw. "tajemnic ustawowo chronionych" lub ochrony danych osobowych, a zatem o ile wiek danej osoby uprawniający ją do powołania do pełnienia funkcji sędziego lub umożliwiający przejście w stan spoczynku może być informacją publiczną, to nie stanowi jej podanie pełnej daty urodzenia;
b) art. 61 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 47 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez uznanie, że informacja o dacie dziennej urodzenia sędziego, jako informacja publiczna powinna zostać udostępniona, a zatem z naruszeniem podstawowego prawa sędziego do prywatności, który jak każdy obywatel ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że błędnie Sąd I instancji uznał, iż informacji o dacie dziennej urodzenia sędziego nie dotyczą ograniczenia wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ze względu na prywatność osoby fizycznej. Informacja o dacie dziennej urodzenia sędziego jest bowiem nie tylko informacją dającą się zaliczyć do "innych tajemnic ustawowo chronionych", w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.d.i.p., lecz również stanowi dane osobowe sędziego. Udostępnienie takich danych winno zatem następować na podstawie przepisów o ochronie danych osobowych, z powodu wyraźnego odesłania do innych regulacji prawnych, zawartego w art. 1 ust. 2 oraz w art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący kasacyjnie stwierdził jednocześnie, że o ile można zgodzić się z poglądem, iż wiek osoby uprawniający ją do powołania do pełnienia funkcji sędziego lub umożliwiający przejście w stan spoczynku może być informacją publiczną, to nie stanowi jej podanie pełnej daty urodzenia.
Następnie w skardze kasacyjnej podkreślono, że możliwość udostępnienia danych osobowych musi być powiązana z gwarancjami poszanowania życia prywatnego osób, których dane te dotyczą. W szczególności transparentność życia publicznego nie może prowadzić do całkowitego przekreślenia i zanegowania ochrony związanej z życiem prywatnym osób wykonujących funkcje publiczne. Osoby wykonujące takie funkcje z momentem ich podjęcia muszą co prawda akceptować szerszy zakres ingerencji w sferze ich prywatności niż w wypadku innych osób, nie jest ona jednak całkowita i bezwarunkowa. Konstytucyjne prawo do informacji nie gwarantuje obywatelom pełnej i praktycznie nieograniczonej informacji o osobach pełniących funkcję publiczne.
Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie zaznaczył, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z kolizją dwóch dóbr, a tego rodzaju kolizja była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w jednym z orzeczeń wyraził pogląd, iż w ramach zderzenia się dwóch wartości – z jednej strony konstytucyjnego prawa do informacji, z drugiej prawa do prywatności – nie można bezwzględnie przyznać priorytetu temu pierwszemu. W ocenie autora skargi kasacyjnej uznać więc należy, iż prawo dostępu do informacji nie ma charakteru bezwzględnego, ale jego granice są wyznaczane m.in. poprzez konieczność respektowania praw i wolności innych podmiotów, w tym przez konstytucyjnie gwarantowane prawo do ochrony życia prywatnego, określone w art. 31 ust. 3 i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Podkreślono, iż pogląd ten znajduje również swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie.
W dalszej kolejności w skardze kasacyjnej zaznaczono, że orzeczenia powołane przez skarżącego w skardze opierają się na wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 5 marca 2013r. sygn. akt I OSK 2872/12, a ten z kolei na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2006 r. sygn. akt K 17/05. Trybunał w tej sprawie nie oceniał jednak zarzutu niekonstytucyjności na tle okoliczności faktycznych konkretnej sprawy administracyjnej w przedmiocie informacji publicznej i dlatego treść sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 17/05 nie może się przekładać wprost na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zdaniem autora skargi kasacyjnej wskazana przez skarżącego wykładnia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wykracza poza granice konstytucyjnego prawa do informacji z art. 61 ust. 1 zdanie 1 Konstytucji RP, a tym samym narusza konstytucyjną zasadę ochrony praw, o których mowa w art. 31 ust. 2 zdanie 1 Konstytucji RP. Regulacja stanowiąca, że każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej i od takiej osoby nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego w myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p., nie stanowi podstawy do przyjmowania wykładni rozszerzającej dla określenia katalogu danych (informacji) związanych z pełnieniem przez sędziego funkcji publicznej. Autor skargi kasacyjnej zaznaczył, że przepisy u.d.i.p. nie legalizują praktyki nieskrępowanego udostępniania danych osobowych, a przepisy u.o.d.o. mogą być uznane za podstawę ograniczenia dostępu do informacji publicznej. W szczególności wszelkie dane osobowe inne niż wrażliwe, mogą być przetwarzane tylko przy uwzględnieniu zasady z art. 1 ust. 1 i 2 u.o.d.o. i w trybie art. 23 tejże ustawy. Z tego też powodu konstytucyjne prawo każdego do informacji ograniczone jest zapisem art. 31 ust. 2 Konstytucji, tj. zasadą poszanowania wolności i praw innych, w tym prawem do prywatności.
Ponadto w skardze kasacyjnej zwrócono uwagę, że ratyfikowana przez Polskę Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950r. (Dz.U. z 1993r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) przyznaje w art. 8 ust. 1 każdemu prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, mieszkania i korespondencji, a ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkami, jest w myśl art. 8 ust. 2 niedopuszczalna. W ocenie skarżącego kasacyjnie dane osobowe sędziego podlegają udostępnieniu tylko, gdy mają związek z pełnieniem funkcji publicznej. Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sędziego wymaga ujawnienia jego imienia i nazwiska, stanowiska służbowego i wydziału sądu, w którym orzeka. Jednak żaden przepis ustrojowy sądownictwa powszechnego nie wymaga w ramach sprawowania funkcji sędziego podawania pełnej daty urodzenia i miejscowości zamieszkania sędziego.
Ponadto – zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie – podanie w trybie dostępu do informacji publicznej daty urodzenia sędziego oznacza udostępnienie bez zgody zainteresowanego większości cyfr identyfikacyjnego numeru PESEL, który nadawany jest w procedurze uregulowanej ustawą z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.).
Podsumowując stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie podanie dziennej daty urodzenia sędziów wykracza poza zakres związany z pełnieniem funkcji. Wiek sędziego, określający cenzurę czasową w jakiej dopuszczalne jest pełnienie czynnej funkcji sędziego określają przepisy ustawy dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2015r. Nr 133 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.s.p.". Pełnienie funkcji sędziego jest ex lege możliwe wyłącznie przez osoby spełniające warunki wskazane w tej ustawie. Tym samym udostępnienie K[...] informacji dotyczącej roku urodzenia sędziów pozwala na dokonanie stosownych obliczeń statystycznych, w tym wieku sędziów z podziałem na płeć i odległości z miejsca zamieszkania do siedziby sądu, nie naruszając jednocześnie prawa sędziów do ich życia prywatnego.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i na zasadzie art. 185 § 1 P.p.s.a. przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozstrzygnięcie na podstawie art. 188 P.p.s.a. o oddaleniu skargi K. G. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, co oznacza, że zobligowany był rozpoznać sprawę w granicach podstaw i wniosków skargi kasacyjnej złożonej przez Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest wyłącznie możliwość uznania informacji o dziennej dacie urodzenia sędziów za informacje publiczne, w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Tym samym uwagi skarżącego kasacyjnie odnoszące się do miejsca zamieszkania sędziów, wobec treści rozstrzygnięcia Prezesa Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy – ujawniającego informację publiczną w tej materii, a także wobec zakresu zaskarżenia tego rozstrzygnięcia, ale także treści decyzji organu odwoławczego i zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, uznać wypada za ulokowane poza zakresem możliwego zaskarżenia skargą kasacyjną.
W celu rozstrzygnięcia czy informacja o dziennej dacie urodzenia sędziów jest informacją publiczną w pierwszej kolejności należy zauważyć, że prawo do informacji publicznej winno służyć jak najszerszemu obywatelskiemu dostępowi do danych publicznych. Zasada jawności życia publicznego i transparentności działań władzy publicznej, które stanowią podstawę obywatelskiego prawa do informacji publicznej realizowanego przez przepisy u.d.i.p., mają bowiem sprzyjać sprawowaniu społecznej kontroli przez wszystkich obywateli. Stąd doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna", definiując je jako każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W art. 6 u.d.i.p. ustawodawca wymienił przykładowo rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje publiczne. Na podstawie ww. przepisów u.d.i.p. oraz art. 61 ust.1 Konstytucji RP, statuującego prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, uznaje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Udostępnieniu podlega więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. W pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (vide: wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015r. sygn. akt I OSK 2374/14; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013r. sygn. akt I OSK 2904/12; wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011r. sygn. akt I OSK 678/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić również trzeba, że stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2d u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja o organach władzy publicznej i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Zgodnie zaś z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Sądy zatem jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej wykonują zadania w imieniu Państwa, stanowią więc organy władzy publicznej powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu Państwa. Sędziowie zaś jako funkcjonariusze publiczni sprawują w nich funkcje publiczną.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wnioskowane informacje w postaci dat urodzenia sędziów, stanowią informację publiczną, bowiem data urodzenia sędziego zakreśla cezurę czasową pełnienia przez niego funkcji sędziego, a tym samym jest ściśle związana z pełnioną funkcją publiczną. Wiek sędziego stanowi jedną z przesłanek objęcia stanowiska sędziego sądu rejonowego i jego awansu do sądów wyższej instancji oraz decyduje o przejściu w stan spoczynku (art. 61 § 1 pkt 5 i art. 69 § 1 i 2 u.s.p.). Tym samym informacje o datach urodzenia sędziów mają związek z pełnioną funkcją publiczną i posiadają walor informacji publicznej (vide: wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016r. sygn. akt I OSK 1323/15; wyrok NSA z dnia 5 marca 2013r. sygn. akt I OSK 2872/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2012r. sygn. akt II SAB/Wa 51/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2012r. sygn. akt II SA/Wa 1716/12; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 20 maja 2015r. sygn. akt II SAB/Rz 34/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z twierdzeniem skarżącego kasacyjnie, że o ile wiek sędziego może być informacją publiczną, to nie stanowi jej już podanie pełnej daty urodzenia. Zaznaczyć bowiem trzeba, że dla ustalenia nabycia uprawnień do objęcia urzędu sędziowskiego czy awansu do sądu wyższej instancji przez daną osobę, jak również przejścia sędziego w stan spoczynku, konieczne jest wskazanie konkretnej daty urodzenia obejmującej dzień, miesiąc i rok. Nie jest zaś wystarczające podanie wieku sędziego. Takie ogólne wskazanie wieku sędziego nie stanowi dostatecznej informacji z punktu widzenia wypełnienia ww. kryteriów, które mają zasadnicze znaczenie dla możliwości pełnienia funkcji sędziego.
Ponadto należy wskazać, iż udostępnienie informacji zawierającej dzień, miesiąc i rok urodzenia sędziów nie podlega ograniczeniu z uwagi na konieczność ochrony prywatności, w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p.. Przepis ten bowiem wskazuje, że przewidziana w nim ochrona prywatności jest wyłączona w odniesieniu do osób pełniących funkcje publiczne w zakresie informacji pozostających w związku z pełnioną przez te osoby funkcją. Niewątpliwe prywatność osób pełniących funkcje publiczne jest słabiej chroniona niż prywatność innych obywateli, co ma związek z pełnioną funkcją publiczną. Jawność i przejrzystość funkcjonowania osób sprawujących takie funkcje wymusza konieczność godzenia się z zainteresowaniem opinii publicznej i związanymi z tym ograniczeniami sfery życia prywatnego. Wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie taka wykładnia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie narusza przepisu art. 61 ust.1 i ust. 3, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Powyższe potwierdza treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2006r. sygn. akt K 17/05 (Dz.U. Nr 49 poz. 358), w którym stwierdzono, że przepis art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p. jest zgodny z art. 31 ust. 3, art. 47 i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 61 ust. 4 Konstytucji RP. Warto zauważyć, że w uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, że sfera chronionej prywatności pozostaje niejednokrotnie w związku z informacjami odnoszącymi się do działalności organów publicznych. Wyraźną tendencją charakterystyczną dla orzecznictwa i regulacji europejskich jest w tym względzie dążenie do zagwarantowania możliwie szerokiego dostępu do informacji publicznych, ponieważ stanowi to istotną gwarancję transparentności życia publicznego w demokratycznym państwie. Uznaje się w konsekwencji, że prywatność osób pełniących funkcje publiczne, pozostając co do zasady pod ochroną gwarancji konwencyjnych, może podlegać ograniczeniom znajdującym usprawiedliwienie ze względu na wartość, jaką jest jawność i dostępność informacji o funkcjonowaniu instytucji publicznych w państwie demokratycznym. Przy czym z jednej strony wartość ta – związana z transparentnością życia publicznego – nie może prowadzić do całkowitego przekreślenia i zanegowania ochrony związanej z życiem prywatnych osób wykonujących funkcje publiczne, z drugiej zaś osoby wykonujące takie funkcje z momentem ich podjęcia muszą zaakceptować szerszy zakres ingerencji w sferę ich prywatności niż w wypadku innych osób.
Słusznie zauważył Prezes Sądu Okręgowego, iż ww. wyrok Trybunału nie zapadł na tle okoliczności faktycznych konkretnej sprawy administracyjnej, to mimo tego uzasadnione jest odwołanie się do twierdzeń w nim zawartych, także na gruncie rozpatrywanej sprawy celem rozstrzygnięcia istoty sporu. Podobny pogląd wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 września 2000r. sygn. akt V KKN 171/98 (OSNKW 2001, nr 3-4, poz.31), w którym stwierdził, że ten, kto podejmuje działalność publiczną, poddaje się osądowi innych osób i musi się liczyć z tym, że przedmiotem ich legitymowanego zainteresowania są także i takie okoliczności ze sfery jego życia prywatnego, które mają doniosłość dla wykonywania przyjętej roli społecznej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego udostępnienie informacji w postaci pełnej daty urodzenia sędziów mieści się w granicach konstytucyjnego prawa do informacji, o którym mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i nie powoduje naruszenia konstytucyjnego prawa do ochrony prywatności (art. 47 Konstytucji RP), gwarantowanego także przez Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Informacje w tym zakresie mają bowiem znaczenie dla oceny funkcjonowania osób pełniących funkcje publiczne i są istotne z punktu widzenia zasady transparentności życia publicznego, a jednocześnie nie przekreślają istoty ochrony prawa do życia prywatnego.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Jednakże niesłuszne jest stanowisko skarżącego kasacyjnie, iż udostępnienie danych obejmujących daty dzienne urodzenia sędziów winno następować wyłącznie na podstawie przepisów u.o.d.o. W miejscu podkreślić trzeba, że zarówno u.o.d.o., jak i u.d.i.p. stanowią równorzędne akty prawne i w każdej sprawie konieczne jest wyważenie możliwości realizacji prawa do informacji publicznej w sytuacji gdy w tej informacji zawarte są jednocześnie dane osobowe. Z przepisów ww. ustaw nie można wyprowadzić generalnego zakazu udostępniania informacji publicznej, która zawiera dane osobowe. Jednocześnie należy zauważyć, że przepisom u.o.d.o. nie przysługuje pierwszeństwo przed przepisami u.d.i.p., tym niemniej przepisy u.o.d.o. mogą stanowić w konkretnej sprawie podstawę ograniczenia dostępu do informacji publicznej. I tak chociażby z art. 27 ust.1 u.o.d.o. wynika bezwzględny zakaz przetwarzania danych osobowych w zakresie tzw. "danych wrażliwych". Zgodnie zaś z art. 23 ust.1 u.o.d.o. przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne m.in. wtedy, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Z tego względu należy przyjąć, że w sytuacji gdy organ władzy publicznej ma w świetle przepisów u.d.i.p. obowiązek udostępnienia informacji publicznej, a jednocześnie w sprawie tej nie zachodzą ograniczenia przewidziane w art. 5 ust.1 i 2 u.d.i.p., to dopuszczalne jest przetwarzanie danych osobowych przy uwzględnieniu faktu, iż ochrona prawa do prywatności oraz danych osobowych podlega ograniczeniu w odniesieniu do osób pełniących funkcje publiczne (vide: wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016r. sygn. akt I OSK 1323/15; wyrok NSA z dnia 5 marca 2013r. sygn. akt I OSK 2872/12; https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Mając powyższe na uwadze, skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło