II GSK 4444/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Irena Wiszniewska-Białecka Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "M" Spółki z o.o. w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 340/15 w sprawie ze skargi "M" Spółki z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "M" Spółki z o.o. w B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 340/15, oddalił skargę "M." spółki z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kosztów badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: I W dniu [...] października 2014 r. upoważniona przez Ministra Finansów jednostka badająca, tj. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. wydała opinię techniczną Nr [...] dotyczącą automatu SUPER BANK nr fabryczny [...], z której wynikało, że wskazany automat nie spełnia warunków wymaganych przepisami prawa (wynik badań - negatywny). Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. obciążył "M." spółkę z o.o. w B. (dalej: strona, spółka lub skarżąca) kosztami badania sprawdzającego automatu o niskich wygranych SUPER BANK w wysokości 900 zł. Następnie, Dyrektor Izby Celnej w T. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. - na podstawie m.in. art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako O.p.), w zw. z art. 8 oraz art. 23b ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji zwrócił uwagę na to, że zaskarżone postanowienie, podstawę wydania którego stanowił art. 23b ust. 5 u.g.h, zostało wydane w toku postępowania o cofnięcie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych i miało charakter wpadkowy. W związku z powyższym ocenie podlega wyłącznie wystąpienie okoliczności, które uzasadniały bądź nie uzasadniały nałożenia na stronę kosztów badania sprawdzającego. W ocenie organu II instancji nie było wątpliwości, że w sprawie wystąpiły wyczerpujące przesłanki upoważniające organ do obciążenia spółki kosztami badania sprawdzającego, bowiem w wyniku jego przeprowadzenia przez upoważnioną do tego jednostkę stwierdzono, iż badany automat nie spełnia wymagań określonych przepisami prawa. Tym samym organ miał podstawę do zastosowania art. 23b ust. 5 u.g.h, zgodnie z którym w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę orzekł, że nie była ona zasadna. W ocenie WSA badanie automatu wykonane zostało przez upoważnioną przez Ministra Finansów jednostkę badającą. Jak wynika z opinii, badanie zakończone zostało wynikiem negatywnym. Jednostka badająca stwierdziła istnienie poszczególnych nieprawidłowości: przekroczenie wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze, przekroczenie wartości maksymalnej jednorazowej wygranej, niezapewnienie warunku zabezpieczenia liczników elektromechanicznych przed próbą zmiany wskazań, niespełnienie wymogu wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych oraz niespełnienie warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu. Z treści art. 23b ust. 5 u.g.h. wynika jednoznacznie, że obciążenie podmiotu eksploatującego automat lub urządzenie kosztami badania sprawdzającego wymaga jedynie ustalenia, że wynik tego badania potwierdza, że automat lub urządzenie nie spełnia warunków określonych w ustawie. Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organu, że postępowanie zakończone wydaniem przez organ I instancji postanowienia obciążającego stronę kosztami badania jest postępowaniem wpadkowym, toczącym się w ramach postępowania głównego w przedmiocie cofnięcia rejestracji spornego automatu, ze względu na uzasadnione podejrzenie, że nie spełnia on warunków określonych w ustawie o grach hazardowych. WSA zwrócił natomiast uwagę, że wniesiona skarga nie zawierała żadnych merytorycznych argumentów, z których wynikałoby stanowisko strony skarżącej w przedmiocie niezasadności nałożenia na nią kosztów badania sprawdzającego. Skarżąca nie zakwestionowała w skardze ani samego obowiązku poddania spornego urządzenia badaniu, ani kwalifikacji jednostki badającej, ani też kwoty, do uiszczenia której została zobowiązana. Podniesiony został jedynie ogólny zarzut obciążenia strony kosztami z naruszeniem art. 23b ust. 5 u.g.h. W skardze ograniczono się do przywołania orzeczenia wydanego w stanie faktycznym nieprzystającym do sprawy. Sąd nie badał w postępowaniu treści art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h i kwestii braku – zdaniem skarżącej – jego notyfikacji, bowiem okoliczność ta nie miała znaczenia dla postępowania. Organ natomiast słusznie wskazał, że art. 23b u.g.h., został dodany ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, która to ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337 z późn. zm.). II "M." sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w B. żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sądowi I instancji zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niezgodne z prawem zaakceptowanie dokonanego przez organy celne naruszenia art. 129 ust. 1 i 3, art. 135 oraz art. 23b ust. 5 u.g.h. wyrażającego się w przyjęciu niezasadnego rozstrzygnięcia, iż przepisy te mogą stanowić podstawę dla przeprowadzenia czynności sprawdzających w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa oraz sposób tego naruszenia określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy są usprawiedliwione podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo naruszenia prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zamierzonego skutku nie mógł odnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z art. 129 ust. 1 i 3, art. 135 oraz art. 23b ust. 5 u.g.h. Według autora skargi kasacyjnej powyższe przepisy nie mogły stanowić podstawy dla przeprowadzenia czynności sprawdzających w niniejszej sprawie. W tym kontekście kasator wskazuje, że art. 129 u.g.h. nie został notyfikowany przez Komisję Europejską, pomimo tego, że jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z dnia 21 lipca 1998 r., s. 37 z późn. zm.; dalej: dyrektywa nr 98/34/WE ). Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy w pierwszej kolejności podkreślić, że zarzuty skargi kasacyjnej, aby były skuteczne, muszą odnosić się do tych przepisów prawa, które legły u podstaw rozstrzygnięcia zawartego w skarżonym wyroku Sądu I instancji, bowiem skarga kasacyjna jest skierowana przeciwko wyrokowi sądowemu, a jedynie pośrednio przeciwko rozstrzygnięciom administracyjnym, które podlegały kontroli sądowej (por. wyroki NSA dnia: 17 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1057/15; 7 września 2016 r., sygn. II GSK 283/15). W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego do Sądu I instancji postanowienia, jak również poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji był przepis art. 23 ust. 5 u.g.h., nie zaś powoływane przez autora skargi kasacyjnej przepisy art. 129 ust. 1 i 3 oraz art. 135 u.g.h. Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia WSA oceniał bowiem wyłącznie spełnienie przesłanek do obciążenia strony kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych, o których mowa w art. 23b ust. 5 u.g.h. Sąd I instancji nie mógł zatem naruszyć art. 129 ust. 1 i 3 oraz art. 135 u.g.h. w sposób wskazywany przez kasatora, ponieważ ich nie stosował, ani nie dokonywał ich wykładni, uznając je za pozostające poza granicami sprawy w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego, zaś tak określonych granic sprawy autor skargi kasacyjnej skutecznie nie zakwestionował. Tym samym zarzuty dotyczące braku podstaw do zastosowania art. 129 ust. 1 i 3 oraz art. 135 u.g.h. - z uwagi na brak ich notyfikacji – są bezzasadne. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 23b ust. 5 u.g.h. podkreślenia wymaga, że postępowanie w przedmiocie obciążenia kosztami badań sprawdzających jest postępowaniem "wpadkowym", dotyczącym rozstrzygnięcia jednej tylko kwestii, tj. czy strona ma ponieść koszty badania sprawdzającego automatu (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt II GSK 748/15). Zgodnie z art. 23b ust. 5 u.g.h. w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Z art. 23b ust. 2 u.g.h. wynika, że badanie ma być przeprowadzone przez wskazaną przez organ jednostkę badającą, zaś art. 23f ust. 1 i ust. 6 u.g.h. stanowi, że jednostką badającą, która może przeprowadzać badania automatów jest jednostka posiadająca upoważnienie do badań udzielone przez Ministra Finansów, umieszczona przez ministra w wykazie podanym do publicznej wiadomości na stronie internetowej. Wyłącznie te kwestie podlegają ocenie w postępowaniu dotyczącym obciążenia kosztami badań sprawdzających. Jeżeli zatem badanie sprawdzające przeprowadziła jednostka badająca posiadająca aktualne upoważnienie Ministra Finansów, która została umieszczona w podanym do publicznej wiadomości wykazie upoważnionych jednostek badających, a wynik badania stwierdza, że urządzenie nie spełnia warunków ustawowych, obciążenie kosztami badań podmiotu eksploatującego automat jest uzasadnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 2224/15). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera żadnych merytorycznych argumentów, z których wynikałoby stanowisko jej autora, co do niezasadności nałożenia na stronę kosztów badania sprawdzającego. Autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował ani samego obowiązku poddania spornego urządzenia badaniu, ani kwalifikacji jednostki badającej, ani też kwoty, do uiszczenia której została strona zobowiązana. Natomiast uzasadnienie skargi kasacyjnej, które powinno być rozwinięciem podnoszonych w jej petitum zarzutów dotyczy wyłącznie kwestii braku notyfikacji przez Komisję Europejską art. 129 u.g.h. pomimo tego, że jest to przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE. Ta kwestia dotyczy zagadnień, którymi - jak już wskazano - Sąd I instancji nie zajmował się uznając, że ww. przepis nie ma znaczenia dla sprawy w przedmiocie obciążenia strony kosztami badania sprawdzającego. Natomiast ocena prawidłowości dopuszczenia dowodu z badania sprawdzającego, będzie należała do organu wydającego decyzję kończącą postępowanie w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu. Ponadto należy dodać, że jak słusznie zauważył Sąd I instancji -stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów art. 23b u.g.h., został dodany ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, która to ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE. Wobec powyższego należało uznać, że skarga kasacyjna nie podważyła skutecznie stanowiska Sądu I instancji, że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki do obciążenia strony kosztami badania sprawdzającego, zawarte w art. 23b u.g.h. W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.