I SA/Gd 298/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 8 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Urzędu Skarbowego w z 25 sierpnia 2014 r., znak sprawy [...]; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2014 r. dokonał panu R. J. zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-37 za 2009 r. (w kwocie 557,00 zł) wraz z oprocentowaniem w kwocie 272,00 zł - na poczet zaległości w podatku dochodowym w wysokości 19% pobieranym od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej PIT-36L za 2013r. na należność główną kwotę 829,00 zł. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 8 grudnia 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Przedstawiając stan faktyczny organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej, działając jako organ zażaleniowy, postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014r. uchylił w całości postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego z dnia 30 lipca 2010r., w którym organ dokonał zaliczenia nadpłaty z dnia 30 kwietnia 2010r. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. w kwocie 557,00 zł - na poczet zaległości podatkowej podatnika w podatku od towarów i usług za czerwiec 1998r. w kwocie 156,80 zł (należność główna) oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości w kwocie 400,20 zł. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W dalszej kolejności Dyrektor wskazał, że w dniu 30 kwietnia 2010 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2009 (PIT-37), w którym pan R. J. wykazał nadpłatę w wysokości 557,00 zł. Na druku dopisano wniosek o zaliczenie wykazanej nadpłaty na poczet należności głównej z tytułu "PIT-36L za rok 2009". W dodatkowym piśmie z dnia 30 kwietnia 2010r. podatnik powtórzył złożony wniosek. W dniu 30 kwietnia 2014r. podatnik złożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2013 (PIT-36L), w którym wykazał kwotę do zapłaty w wysokości 46.253,00 zł. Upomnieniem z dnia 13 czerwca 2014r., wezwano pana R. J. do uregulowania należności w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-36L za 2013r. W przedmiotowym upomnieniu Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że od kwoty w wysokości 46.253,00 zł (stanowiącej należność główną) należy naliczyć odsetki od dnia 1 maja 2014 r. Pan R. J. odebrał upomnienie w dniu 1 lipca 2014 r. W dniu 22 sierpnia 2014 r. podatnik dokonał wpłaty kwoty w wysokości 47.709,60 zł - wskazując w poleceniu przelewu PIT-36L za 2013r. w tym: 46.253,00 należność główna, 1.445,00 zł odsetki oraz 11,60 zł koszty upomnienia. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w aktach sprawy znajdują się także dwa zawiadomienia z dnia 6 sierpnia 2013r., którymi Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomił podatnika, że jego wierzytelności z tytułu zwrotów kosztów postępowania kasacyjnego (wyroki NSA z dnia 31 stycznia 2013r. sygn. akt II FSK 876/11 oraz sygn. akt II FSK 900/11) w kwocie 100,00 zł i 200,00 zł zostały zaliczone w całości na należność główną w podatku od towarów i usług VAT za miesiąc luty 2013r. Przesyłkę zawierającą powyższe zawiadomienia podatnik odebrał w dniu 21 sierpnia 2013r. Zaliczenie kosztów sądowych na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2013r. spowodowało zmniejszenie stanu zaległości w tym tytule podatkowym. W dalszej kolejności wskazując na treść przepisu art. 76 a § 1, art. 55 § 2, art. 62 § 1, art. 76 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) Dyrektor wyjaśnił, że w związku z sytuacją, w której na koncie podatnika widniała zaległość podatkowa, w tym z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013r., oraz nadpłata podatnika z dnia 30 kwietnia 2010r. w kwocie 557,00 zł wraz z oprocentowaniem w kwocie 272,00 zł z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT - 37 za 2009r. organ podatkowy pierwszej instancji dokonał zaliczenia wskazanej nadpłaty wraz z oprocentowaniem na poczet należności podatkowej podatnika, o której mowa wyżej i stosownie do treści przepisu art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej wydał w dniu 25 sierpnia 2014r. w tym zakresie postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty. Nadpłatę rozliczono uwzględniając aktualny na dzień wydania postanowienia stan zaległości. Przedmiotem niniejszego postępowania jest zaliczenie nadpłaty w wysokości 557,00 zł (wraz z oprocentowaniem w wysokości 272,00 zł), która została rozliczona przez organ pierwszej instancji na poczet należności w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-36L za 2013r. i w tym zakresie Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 25 sierpnia 2014r. wydał postanowienie, na które strona wniosła zażalenie. W tej samej dacie organ pierwszej instancji wydał również dwa postanowienia w przedmiocie: zaliczenia nadpłaty PIT-37 za 2010r. oraz postanowienie w przedmiocie zaliczenia nadpłaty PIT-37 za 2008r. Na powyższe postanowienia strona wniosła w dniu 22 września 2014 r. zażalenia. W dniu 11 września 2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty z dnia 22 sierpnia 2014r. kwocie 47.709,60 zł. Strona wniosła zażalenie także i na to postanowienie. W zażaleniu wniesionym pismem z dnia 22 września 2014 r. podatnik powołał się na aktualne orzecznictwo, w tym m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2013r. (sygn. akt II FSK 761/12; sygn. akt II FSK 762/12), wskazując jednocześnie, że w świetle powyżej wskazanych orzeczeń, jeżeli w przelewach oraz pismach podatnik wskazuje, w jaki sposób organ podatkowy powinien zaliczyć nadpłatę podatku, to organ podatkowy jest związany oświadczeniami w tym zakresie i nie powinien odmiennie rozliczać wpłat ani zwrotów nadpłat. Ustosunkowując się do powyższego Dyrektor podniósł, że powołane przez stronę rozstrzygnięcia NSA nie zostały wydane dla podatnika oraz, że zostały wydane w jednostkowej sprawie i w oparciu o różne stany fatyczne. Następnie organ wskazał, że z uzasadnienia postanowienia z dnia 25 sierpnia 2014 r. wynika, że przy zaliczeniu nadpłaty z PIT-37 za 2009 r. uwzględniono wniosek strony wyrażony w piśmie z dnia 7 lipca 2014 r. Zdaniem Dyrektora Naczelnik Urzędu Skarbowego zaliczając nadpłatę zgodnie z dyspozycją podatnika, nie miał obowiązku zwrócić się do podatnika o złożenie oświadczenia co do sposobu zaliczenia przedmiotowej nadpłaty, gdyż przepisy dotyczące zaliczenia nadpłat nie wyznaczają takiego obowiązku. W każdym przypadku zarówno zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika, jak też nadpłaty wykazanej przez niego w zeznaniu organ pierwszej instancji zawsze dokonuje rozliczenia tych wpłat - wydając w tym zakresie stosowne postanowienie. W związku z powyższym za nieuzasadniony uznał organ odwoławczy zarzut w części dotyczącej dokonywania przez organ podatkowy pierwszej instancji z opóźnieniem i sprzecznych z wnioskami podatnika i dyspozycjami na przelewach zaliczeń wpłat. Dyrektor wyjaśnił, że w każdym przypadku organ pierwszej instancji wydając nawet w późniejszym terminie stosowne postanowienie, nie działał ze szkodą dla podatnika, gdyż zaliczenie zawsze następuje - w przypadku zaliczenia nadpłaty - z dniem powstania nadpłaty, tj. w podatku dochodowym od osób fizycznych złożenia zeznania rocznego. Od nadpłaty, która powstała wcześniej, w niniejszym przypadku 30 kwietnia 2010 r., naliczone zostało oprocentowanie. W kwestii powołania się przez pana R. J. na niewłaściwe załatwienie sprawy przez Dyrektora Izby Skarbowej w związku z niedokonaniem zwrotu kosztów sądowych organ odwoławczy wskazał, że podatnik zawiadomieniami z dnia 6 sierpnia 2013r. został powiadomiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, iż kwoty stanowiące wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (dot. wyroków NSA z dnia 31 stycznia 2013r. sygn. akt II FSK 876/11 oraz sygn. akt II FSK 900/11) zostały zaliczone w całości na należność główną w podatku od towarów i usług - VAT za luty 2013r. Dyrektor zauważył, że organ pierwszej instancji dysponując kartą kontową podatnika, jak też dokumentami źródłowymi, które pozwalają ustalić, czy na podatniku ciążą nieuregulowane zobowiązania, na poczet których można zaliczyć w niniejszym przypadku nadpłatę podatnika, bierze pod uwagę również wszystkie inne rozliczenia z uwzględnieniem stanu zaległości istniejącym w dniu dokonania zaliczenia. Organ pierwszej instancji dysponując kwotą nadpłaty wykazanej przez podatnika, stwierdza jedynie istnienie zaległości podatkowej, na poczet której można dokonać zaliczenia tej nadpłaty wydając jednocześnie w tym zakresie stosowne postanowienie w sprawie zaliczenia. W związku z powyższym za prawidłowe, zdaniem Dyrektora, należy uznać zaliczenie dokonane przez Naczelnika postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2014 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan R. J. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 grudnia 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów art. 76a § 1, art. 62 § 1 i § 4, art. 55 § 2 oraz art. 217 § 1 punkty 4 i 5 i § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo skarżący powołał się na naruszenie przez organy obu instancji przepisu art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przez organy podatkowe wygaśnięcia zobowiązania podatkowego wynikającego z PIT-36L za 2013r. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem. W niniejszej sprawie jest okolicznością bezsporną, że w dniu 22 sierpnia 2014 r. pan R. J., prowadzący Biuro Prawno – Rachunkowe A w G. dokonał przelewu bankowego na kwotę 47.709,60 zł tytułem PIT-36 L za 2013 r. (46.253 zł należność główna, 1445 zł odsetki i 11,60 zł koszty upomnienia). Działanie skarżącego było poprzedzone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 czerwca 2014 r., zgodnie z którym organ I instancji zobowiązany był wyjaśnić, czy na dzień powstania nadpłaty (30 kwietnia 2010 r.) z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. na podatniku ciążyły zaległości podatkowe podlegające zaliczeniu na podstawie art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej. W powyższym postanowieniu Dyrektor był związany treścią wyroku WSA w Gdańsku z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 1257/10 w zakresie uznania za zasadny zarzutu naruszenia art. 70 § 1 1 i § 4 Ordynacji podatkowej – zobowiązanie z tytułu VAT za czerwiec 1998 r. było przedawnione. Skarżący w piśmie z dnia 7 lipca 2014 r. (wpływ do organu 10 lipca 2014 r.) potwierdził, że w dniu 1 lipca 2014 r. zostało doręczone upomnienie UP 5254/14 i wniósł o zaliczenie nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie 557 zł oraz innych nadpłat uprzednio zaliczonych na przedmiotowe zobowiązania w VAT za czerwiec 1998 r. na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającego z PIT -36 L za 2013 r. Złożony przez pana R. J. wniosek został rozpoznany postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2014 r., utrzymanym w mocy postanowieniem zaskarżonym w niniejszej sprawie. Z przedłożonego materiału dowodowego wynika, że polecenie przelewu z 22 sierpnia 2014 r. zostało zaksięgowane w dniu 25 sierpnia 2014 r. (wskazana na wtórniku k. 11 akt administracyjnych data rozrachunku). Tożsamość daty rozrachunku oraz daty postanowienia o zaliczeniu nadpłaty (zgodnie z wnioskiem skarżącego) na poczet zaległości podatkowej jest podstawą zarzutu dokonania przez organ zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązania podatkowego wynikającego z PIT-36 L za 2013 r., które wygasło wskutek zapłaty w dniu 22 sierpnia 2014 r., a więc przed datą wydania postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej poprzestał na rozważaniach dotyczących wniosków skarżącego o zaliczenie nadpłaty oraz prawidłowości rozliczenia pieniężnego zgodnie z kartą kontową. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie pominięta została ocena zasadniczej kwestii – wygaśnięcia zobowiązania na poczet którego dokonano zaliczenia nadpłaty. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Skarbowej uwzględni, że polecenie zapłaty kwoty 47.709,60 zł zostało dokonane w dniu 22 sierpnia 2014 r. W dacie dyspozycji były na rachunku skarżącego odpowiednie środki pieniężne, co potwierdza wpływ środków na konto organu w dniu 25 sierpnia 2014 r. Wobec powyższego należy uznać, że w dniu 22 sierpnia 2014 r. zobowiązanie wygasło w granicach dokonanej zapłaty. Z tych przyczyn Sąd stwierdza, że zasadny jest zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zapłata kwoty należności została dokonana przez podatnika, co skutkuje wygaśnięciem zobowiązania podatkowego (por. wyrok WSA w Krakowie z 10 października 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1267/13). Rzeczą organu jest wyjaśnienie, czy należność wpłacona odpowiada zaległości głównej, odsetkom i kosztom postępowania. Przeprowadzone na tę okoliczność postępowanie dowodowe potwierdzi wygaśniecie zobowiązania w całości lub w części i pozwoli na stwierdzenie, w jakim zakresie zaliczenie nadpłaty dokonane zaskarżonym postanowieniem jest wadliwe jako dotyczące zobowiązania, które wygasło wskutek zapłaty. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie, określając na zasadzie art. 152 o niemożności jego wykonania. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 wskazanej ustawy.