I SA/Sz 1181/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-06-10
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą odrzucić zadeklarowaną wartość celną towaru, jeśli mają uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności, nawet jeśli strona przedstawiła umowę kupna-sprzedaży i inne dokumenty, a następnie ustalić wartość celną na podstawie metod zastępczych?Ratio decidendi
Organy celne mają prawo zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności, nawet jeśli strona przedstawiła umowę kupna-sprzedaży. W przypadku odrzucenia wartości transakcyjnej, organy celne mogą ustalić wartość celną przy użyciu metod zastępczych, w tym powołując biegłego rzeczoznawcę. Sąd uznał, że organy celne prawidłowo postąpiły, odrzucając zadeklarowaną wartość celną ze względu na znaczną rozbieżność z cenami rynkowymi i brak wystarczających dowodów potwierdzających niską wartość pojazdu.Stan faktyczny
Skarżący importował samochód osobowy, deklarując jego wartość transakcyjną. Organy celne, mając wątpliwości co do zadeklarowanej wartości ze względu na jej znaczną rozbieżność z cenami rynkowymi podobnych pojazdów oraz brak dowodów potwierdzających rzekome uszkodzenia i koszty napraw, zakwestionowały tę wartość. Po przeprowadzeniu postępowania i powołaniu biegłego, organy celne ustaliły wyższą wartość celną pojazdu, co skutkowało naliczeniem wyższych należności celnych i podatków. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i dowolną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie długu celnego, podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług oddala skargę.
1. W dniu 05.01.2006 r. został zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu na terytorium Wspólnoty samochód osobowy marki [...]o numerze nadwozia[...] , rok produkcji - 2004. Zgłoszenie celne, dokonane na rzecz D. M. (dalej przywoływany jako: "Podatnik" lub "Skarżący"), zostało przyjęte i zarejestrowane w Oddziale Celnym w L. pod pozycją ewidencji [...] . Do zgłoszenia załączono m.in. umowę kupna-sprzedaży samochodu datowaną na dzień 27.10.2005 r., w świetle której samochód miał zostać sprzedany za kwotę [...] . W zgłoszeniu wykazano kwoty: cła w wysokości [...] zł, podatku akcyzowego w wysokości [..] zł oraz podatku VAT w wysokości [...] zł.
2. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie kontroli ww. zgłoszenia celnego, wszczętego z urzędu postanowieniem z dnia 08.10.2008 r., Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzją nr [..] z dnia 03.12.2008 r. zaksięgował retrospektywnie kwotę długu celnego w wysokości [...] zł.
3. W wyniku wznowienia postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzją nr [...] z dnia 25.03.2011 r. uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia 03.12.2008 r. i umorzył postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia 08.10.2008 r.
4. Następnie, działając na podstawie art. 22 ust. 2 ustany z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym oraz art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, Naczelnik Urzędu Celnego w S. postanowieniem z dnia 28.03.2011 r. wszczął z urzędu, w stosunku do D. M., postępowanie w sprawie ustalenia - dla potrzeb podatków - prawidłowej wartości celnej towaru (ww. samochodu) oraz określenia w prawidłowej kwocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.
Postępowanie zostało wszczęte po przeprowadzeniu analizy, w wyniku której ustalono, że pojazdy o takich parametrach sprzedawane były na rynku a. w październiku 2008 r. w cenach od [...] do [ ..] USD. Ustalenie cen sprzedaży ww. pojazdów na rynku amerykańskim miało na celu ustalenie, czy występuje, a jeżeli tak, to jaki, poziom rozbieżności pomiędzy ich ceną, a ceną pojazdu będącego przedmiotem postępowania. Rozbieżność pomiędzy wartością zadeklarowaną w wysokości [...] USD, a cenami sprzedaży tego typu pojazdów na rynku a. mająca charakter rażącej dysproporcji kształtującej się w przedziale od 115 % do 169 % była przyczyną uzasadnionych wątpliwości, czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość jest rzeczywiście wartością transakcyjną, która mogłaby stanowić podstawę ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu. Analiza cen przeprowadzona przez Organ I instancji dokonana była w październiku 2008 r., a transakcja miała miejsce 27.10.2005r., tym samym rozbieżność na dzień dokonania odprawy celnej byłaby znacznie wyższa.
5. Pismem z dnia 28.03.2011 r. Organ I instancji wezwał Podatnika do nadesłania wszelkich informacji/dokumentów, potwierdzających wartość zaimportowanego samochodu.
Nadto, Organ powołał biegłego rzeczoznawcę samochodowego w celu określenia, na dzień 05.01.2006r., wartości rynkowej ww. samochodu w oparciu o wartość samochodu podobnego, wyprodukowanego poza Wspólnotą. Organ I instancji wskazał biegłemu, że model samochodu, na podstawie którego zostanie wykonana wycena, musi być w maksymalnie możliwym stopniu podobny do modelu samochodu wycenianego, przy uwzględnieniu takich kryteriów jak rok produkcji, klasa samochodu, stan techniczny, rodzaj i pojemność silnika, wyposażenie pojazdu.
Zgodnie z otrzymaną opinią biegłego rzeczoznawcy nr [...] z dnia 24.04.2011 r., wartość rynkowa brutto zaimportowanego pojazdu na dzień 05.01.2006 r. wynosiła [...] zł. Wartość ta została ustalona w oparciu o wartość samochodu podobnego wyprodukowanego poza Wspólnotą - marki L. model [...] , podobnej pojemności i mocy silnika, tej samej klasie i funkcjonalności pojazdu. Do opinii biegły załączył tabelę, zawierającą porównanie danych technicznych samochodu marki [...] - będącego przedmiotem postępowania i samochodu marki L. — stanowiącego podstawę określenia wartości pojazdu w opinii biegłego.
6. Decyzją nr [...] z dnia 30.05.2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. określił wartość celną importowanego pojazdu w wysokości [...] zł oraz kwotę cła w wysokości [...] zł, które stanowiły podstawę do określenia kwot podatków należnych z tytułu importu ww. samochodu osobowego, tj. podatku akcyzowego w wysokości [....] zł oraz podatku od towarów i usług w wysokości [....] zł. W decyzji wskazano, że Podatnik zobowiązany jest do zapłaty różnic między ww. kwotami a kwotami uiszczonymi w dniu 05.01.2006 r., tj. odpowiednio kwot: [...] zł oraz [...] zł.
7. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, w dniu 03.10.2011 r. do Urzędu Celnego w S. wpłynęły m.in.: odwołanie z dnia 30.09.2011 r. od ww. decyzji z dnia 30.05.2011 r. oraz wniosek z dnia 30.09.2011 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia 30.05.2011 r.
8. Postanowieniem z dnia 29.12.2011 r. Dyrektor Izby Celnej w S., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie uwzględniając wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 29 października 2013 r. (sygn. akt I GSK 994/12) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zawarte w wyroku z dnia 16 stycznia 2014 r. (sygn. akt I SA/Sz 1381/13), którym uchylone zostało ww. postanowienie z dnia 29.12.2011 r., postanowieniem nr [...] z dnia 30.04.2014 r. przywrócił termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia 30.05.2011 r. i przystąpił do rozpatrzenia odwołania.
9. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Celnej w S., decyzją nr [...] z dnia 24 lipca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Organu I instancji (nr [...] z dnia 30.05.2011 r.).
Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie, Organ odwoławczy nakreślił ramy prawne sprawy oraz wyjaśnił kwestię prawidłowości wszczęcia postępowania przez doręczenie postanowienia o wszczęciu tego postepowania- stronie. Wskazał, iż Naczelnik Urzędu Celnego w S. zakwestionował wartość celną importowanego samochodu i zastosował przepisy ustawy VAT (art. 38 ust.2), w celu określenia elementów kalkulacyjnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów, które to działanie uznał za uzasadnione i prawidłowe.
Jak wskazał Organ odwoławczy, jest powszechnie wiadomo, że firma [...] produkuje samochody, które uznać można za samochody luksusowe. Są to samochody dobrej jakości; samochody marki [...] cieszą się dobrą renomą wśród ich użytkowników. Trudno zatem dać wiarę, że importowany samochód tej dobrej marki, po rocznym użytkowaniu i małym przebiegu, uległ tak dużym uszkodzeniem, a jego producent/dealer zażądał za naprawę kwoty co najmniej [...] USD.
Po sprowadzeniu samochodu do Polski, w dniu 28.12.2005 r. w Oddziale Celnym "Baza Kontenerowa" w G. dokonane zostało zgłoszenie celne do procedury tranzytu. W polu 18 zgłoszenia tranzytowego "Znaki i przynależność państwowa środka transportu przy wyjściu" wpisano: [...] . Taki sam numer rejestracyjny wpisany został w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym oraz w zgłoszeniu celnym o objęcie go procedurą dopuszczenia do obrotu, a na umowie kupna-sprzedaży wpisano: [...] . Zdaniem Organu odwoławczego należy zatem stwierdzić, że z G. do S. samochód został przetransportowany przewieziony "na własnych kołach", poruszał się o "własnym napędzie".
Organ odwoławczy nie dał wiary temu, że Podatnik zakupił samochód o opisywanych (znacznych) uszkodzeniach i nie bacząc na te uszkodzenia przemierzył trasę z G. do S.
W dniu 30.12.2005 r. (a więc w czasie, gdy samochód z punktu widzenia prawa celnego objęty był jeszcze procedurą tranzytu) samochód poddany został badaniu technicznemu. W wydanym na tę okoliczność zaświadczeniu uprawniony diagnosta stwierdził, że zgodnie z wynikiem badania pojazd spełnia wymagania techniczne z art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz "nie nosi śladów uszkodzeń i jego stan techniczny nie wskazuje na naruszenie elementów nośnych konstrukcji pojazdu". Jak wskazał Organ odwoławczy, gdyby zaimportowany pojazd był rzeczywiście w tak złym stanie technicznym, jak to zaprezentowano w odwołaniu, to nie przeszedłby on z wynikiem pozytywnym badań technicznych i nie zostałby przez uprawnionego diagnostę dopuszczony do ruchu na terytorium kraju.
Z treści zapisów na karcie 6 zgłoszenia celnego wynika, że samochód był również przedmiotem oględzin dokonanych w obecności właściciela. Na zgłoszeniu celnym odnotowano, że pojazd jest nieuszkodzony i brak jest na nim jakichkolwiek adnotacji co do tego, że samochód nosi ślady zalania wodami opadowymi lub wodą z innego źródła, co wynika z treści pisma autoryzowanego dealera marki [...] z dnia 25.10.2005 r. - firmy T. [...], na które powołuje się Podatnik.
Organ odwoławczy wezwał Podatnika pismem z dnia 27.05.2014 r. o przekazanie oryginału ww. pisma firmy T. [...] oraz do nadesłania dokumentów, w szczególności faktur, rachunków, potwierdzających fakt naprawy nabytego pojazdu. Pismem z dnia 06.06.2014 r., Pełnomocnik poinformował, że nadesłanie oryginału ww. pisma nie jest możliwe, a innych dokumentów Podatnik nie jest w stanie w terminie 7 dni odnaleźć czy też uzyskać. Pismem z dnia 18.06.2014 r. wniesiono o przedłużenie terminu na dostarczenie przez Podatnika dokumentów o dodatkowe 14 dni, gdyż Podatnik nie otrzymał jeszcze korespondencji z USA oraz nie uzyskał jeszcze zleconej wyceny samochodu.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w S., osoba dbająca o swoje interesy przechowywałaby, oprócz dokumentów dotyczących samego zgłoszenia celnego o dopuszczenie samochodu do obrotu, także inne dokumenty, które potwierdzałyby prawdziwość/prawidłowość danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Niewątpliwie faktura potwierdzająca naprawę samochodu za dużą kwotę (w warunkach amerykańskich miało to być [...] USD) uzasadniałaby przyjęcie zadeklarowanej wartości celnej importowanego samochodu. Takich dokumentów w ocenie Dyrektora Izby Celnej w S. Podatnik nie przedstawił, co daje podstawę do uznania, że stan pojazdu nie był taki, jaki został opisany w kierowanej do Organu podatkowego korespondencji oraz w dostarczonej kserokopii pisma firmy T. [...], a tym samym nie istniały i nie istnieją dokumenty potwierdzające wykonanie napraw, gdyż ich wykonanie nie było konieczne.
Organ odwoławczy wskazał, że wynikająca z przedłożonych faktur suma to [...] EUR i w przeważającej części składają się na nią typowe usługi serwisowe związane z eksploatacją pojazdu i zużyciem części olejów czy innych części, a także związane z wypadkami losowymi, które miały miejsce przy korzystaniu z pojazdu (wybicie szyby). Pozostałe nadesłane faktury dotyczą okresu, gdy Podatnik nie był już właścicielem samochodu.
Z dokumentów uzyskanych z Urzędu Miasta S. wynika, że ww. samochód został sprzedany przez Podatnika w dniu 19.06.2007 r. za kwotę [...] zł . W ocenie Organu odwoławczego, trudno zatem przyjąć, że samochód, który w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego o dopuszczenie do obrotu był wart [...] zł , a po prawie półtora roku użytkowania i dokonywaniu w nim typowych kontroli i wymian serwisowych opisanych w ww. punkcie 6, zyskał ponad 3 i 1/2 na wartości.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w S. brak jest podstaw do dania wiary co do stanu technicznego zaimportowanego pojazdu, który obniżył jego wartość. Fakt pozytywnego wyniku badania technicznego przeprowadzonego w dniu 30.12.2005 r. oraz nieprzedstawienie przez Podatnika dowodów potwierdzających istnienie opisywanych usterek, których naprawa miała wynieść [...] USD i które po jego sprowadzeniu zostały usunięte, przeczą powyższym twierdzeniom.
Organ odwoławczy wskazał również, iż brak jest podstaw do przeprowadzania dowodu w postaci przesłuchania świadka H. S. na okoliczność stanu technicznego samochodu oraz zakresu przeprowadzonych w nim zmian, gdy nadesłane faktury wskazują jakie usługi wykonywane były w serwisie [...], którego ww. osoba jest pracownikiem, a ww. osoba w podpisanym przez siebie piśmie z dnia 13.06.2014 r. nie wskazała, aby miały miejsce jakiekolwiek inne, wcześniejsze wizyty w serwisie, które nie mogą zostać potwierdzone innymi dokumentami (fakturami).
Brak jest również podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu mechaniki pojazdowej i rzeczoznawstwa samochodowego, celem ustalenia, jaką wartość przedstawiał zaimportowany samochód, w którym stwierdzono opisywane wyżej wady/uszkodzenia, gdyż Organ nie dał wiary, aby takie wady/uszkodzenia zaimportowany samochód posiadał.
Jak wskazał Organ odwoławczy, przeprowadzona analiza wartości transakcyjnej wynikającej z umowy kupna — sprzedaży z dnia 27.10.2005 r. w wysokości [...] USD, tj. [...] zł wykazała istnienie znacznej dysproporcji pomiędzy wartością pojazdu zadeklarowaną przez Podatnika w zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia 05.01.2006r., a wartością rynkową ustaloną przez Organ celny I instancji. Ustalono bowiem, że pojazdy o parametrach wskazanych powyżej, sprzedawane były na rynku a. w październiku 2008 r. w cenie od [...] do [...] USD. Rozbieżność, pomiędzy wartością zadeklarowaną w wysokości [...] USD, a cenami sprzedaży tego typu pojazdów na rynku amerykańskim pomniejszonymi o stopień uszkodzeń w wysokości 115%, wynosząca 167% stanowiła podstawę uzasadnionych wątpliwości organu, czy zadeklarowana przez Podatnika wartość jest rzeczywiście wartością transakcyjną, która mogłaby stanowić podstawę ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu.
Organ odwoławczy wskazał następnie, że w sytuacji, gdy wartość celna towaru nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 WKC Organy celne ustalają ją w sposób określony w art. 30-31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (których treść przytoczył).
W końcowej części decyzji Organ odwoławczy szczegółowo opisał sposób ustalenia wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu której podstawą była wycena biegłego a następnie sposób określenia wartości celnej na kwotę [...] zł na potrzeby prawidłowego określenia kwot podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.
10. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 28 sierpnia 2014 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, oraz art. 191 oraz art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej przywoływana jako: "O.p."), poprzez wadliwe (tj. sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej) przeprowadzenie postępowania dowodowego, nie dokonanie wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz przekroczenie zasady uznania administracyjnego przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, skutkujące dokonaniem całkowicie dowolnej oceny dowodów, skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i uznaniem, iż wskazana w zgłoszeniu celnym wartość samochodu odpowiada rzeczywistej wartości pojazdu.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż nie zgadza się z prezentowanym przez Naczelnika Urzędu Celnego w S. oraz Dyrektora Izby Celnej w S., stanowiskiem i ustaloną przez owe organy wartością pojazdu, a w konsekwencji z wydaną w sprawie decyzją.
Zdaniem Skarżącego, postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wadliwy. Organy nie dokonały wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz przekroczyły zasady uznania administracyjnego przy ocenie materiału dowodowego.
W ocenie Skarżącego, Organy nie podjęły wszelkich możliwych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dyrektor Izby Celnej w S. nie przeprowadził postępowania dowodowego nawet w zawnioskowanym przez stronę zakresie, uznając chociażby za zbędne przesłuchanie w charakterze świadka Pana H. S. na okoliczność stanu technicznego ww. pojazdu oraz zakresu przeprowadzonych w nim napraw. Organy całkowicie także pominęły oświadczenie M. J. C., który sprzedał Skarżącemu przedmiotowy samochód, a także dokument wystawiony przez serwis [...] – T. [...].
Zdaniem Skarżącego, z niniejszych dowodów jednoznacznie wynika, iż sprowadzony ze S. Z. posiadał liczne wady, usterki czy też uszkodzenia, a dalsza jego eksploatacja wiązała się z koniecznością poniesienia znacznych wydatków, zgodnie z oświadczeniem zbywcy i a. serwisu przewyższających jego potencjalną wartość w ówczesnym stanie. Organ zupełnie bezpodstawnie pominął powyższe argumenty i wnioski dowodowe.
Skarżący ponownie wskazał, iż wskazana w zgłoszeniu celnym wartość samochodu odpowiadała rzeczywistej wartości pojazdu i jednocześnie ceny, którą Skarżący zapłacił za ten samochód. Fakt, że ustalona ze sprzedającym cena była niższa od cen rynkowych samochodów tej marki, tego modelu, z tego samego rocznika, wynikała stąd, że przedmiotem sprzedaży był pojazd uszkodzony.
Za całkowicie nietrafioną Skarżący uznał argumentację Organu, że skoro nie przedstawił dokumentów naprawy ww. pojazdu, to z pewnością jej nie dokonał.
Dyrektor Izby Celnej w S. pominął także wniosek strony o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu mechaniki pojazdowej i rzeczoznawstwa samochodowego celem ustalenia, jaką wartość przedstawia samochód osobowy marki [...], w którym stwierdzono nieprawidłową pracę skrzyni biegów (opóźniony czas reakcji przy zmianie przełożenia oraz hałaśliwy tryb pracy), nadmierne zużycie oleju silnikowego (prawdopodobnie wada układu zasilania) oraz stuki w zawieszeniu.
Zdaniem Skarżącego, w niniejszym postępowaniu Dyrektor Izby Celnej w S. oparł się wyłącznie na korzystnych dla niego dowodach, odmawiając przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez stronę. To czyni dokonaną przez organ II instancji ocenę dowodów dowolną oraz sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
11. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
12. Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia.
Oceniając zaskarżoną decyzję na podstawie powyższych kryteriów stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa, skarga jest zatem bezzasadna.
13. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowiło ustalenie wartości celnej importowanego ze S. Z. przez Skarżącego samochodu.
Zgodnie z art. 214 Rozporządzenia Rady EWG z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, kwota należności celnych przywozowych określana jest na podstawie elementów kalkulacyjnych (klasyfikacji taryfowej, pochodzenia oraz wartości celnej towarów) właściwych towarowi w chwili powstania długu celnego - tj. zgodnie z art. 201 ust. 2 WKC.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wówczas, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie bowiem do postanowień art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 (zw. Rozporządzeniem Wykonawczym lub RWKC), jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej sprowadzanych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu przysługuje bowiem uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt I GSK 1167/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
14. W przedmiotowej sprawie wątpliwości Organu celnego wzbudziła wartość importowanego przez Skarżącego pojazdu [...], zadeklarowana przez niego w kwocie [...] USD.
Organ celny I instancji w trakcie przeprowadzonego postępowania ustalił, że pojazdy o takich parametrach sprzedawane były na rynku a. w październiku 2008 r. w cenach od [...] do [...] USD.
Rozbieżność pomiędzy wartością zadeklarowaną w wysokości [..] USD a cenami sprzedaży tego typu pojazdów na rynku a. pomniejszonymi o stopień uszkodzeń w wysokości [...] , wynosząca [...] stanowiła podstawę uzasadnionych wątpliwości Organu, czy zdeklarowana przez Skarżącego wartość jest rzeczywiście wartością transakcyjną, która mogłaby stanowić podstawę ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu.
Tym samym zaistniały przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania celnego w sprawie prawidłowego określenia elementów kalkulacyjnych mających wpływ na wysokość długu celnego, powstałego w związku z importem przedmiotowego pojazdu.
15. Odnosząc się do kwestii badania wiarygodności cen zadeklarowanych przez stronę i wynikających z dokumentów należy zaznaczyć, że proces ten nie zawsze musi prowadzić do ustalenia rzeczywistej ceny, którą zapłaciła strona. Wskazana weryfikacja może bowiem doprowadzić jedynie do ustalenia, że cena zadeklarowana w deklaracji celnej jest niewiarygodna w aspekcie ustalenia wartości celnej. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie wystąpi wówczas, gdy okaże się że jest ona rażąco niska. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wyrażone w wyroku z dnia 21 stycznia 2009 r., (sygn. III SA/Wr 263/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stwierdzona zatem rozbieżność ceny rynkowej na poziomie 167% stanowiła wystarczającą przesłankę do odrzucenia ceny transakcyjnej bez konieczności przeprowadzania dodatkowego postępowania polegającego na badaniu faktycznych rozliczeń z dostawcą towaru oraz okoliczności towarzyszących transakcji.
Odrzucenie przez organy celne wartości transakcyjnej w rozpoznawanej sprawie jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru, w ocenie Sądu nie było zatem dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem tychże wątpliwości organu celnego oprócz analizy cen, kształtujących się na rynku a., było także niewykazanie (stosownymi dowodami) przez Skarżącego przyczyn (pomimo wezwania w tym zakresie), które uzasadniałaby tak niską, w stosunku do cen rynkowych, wartość nabytego pojazdu. Organ w zaskarżonej decyzji wyjaśnił stronie w sposób przekonujący z jakich przyczyn przedłożone przez Niego dowody w postaci oświadczenia M. C. oraz dokumentu wystawionego przez autoryzowanego dealera marki [...] w S. Z. - firmy T. [...], mające wskazywać na: "permanentną" awaryjność pojazdu, występujące w nim usterki, polegające na nieprawidłowej pracy skrzyni biegów, nadmiernym zużyciu oleju silnikowego oraz stukach w zawieszeniu, a także wskazujące, że samochód miał nosić ślady wilgoci, wskazujące na pewien stopień zalania pojazdu oraz przedłożone rachunki napraw, nie mogą mieć znaczenia dla ustalenia wartości rynkowej sprowadzonego pojazdu.
16. Poszukując informacji na temat cen pojazdu tego typu, co importowany w niniejszej sprawie, Organ posłużył się zatem prawidłowymi metodami, poszukując właściwego modelu i rocznika. Takie postępowanie odpowiada wymogom zasady prawdy obiektywnej, stanowiącej jeden z fundamentalnych standardów postępowania organów celnych (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.).
Podkreślenia wymaga fakt, iż powyższe ustalenia w odniesieniu do cen pojazdów na rynku kraju eksportu stanowiły podstawę do przeprowadzenia przez organ celny postępowania wyjaśniającego w zakresie wartości celnej towaru zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym. Bowiem zgodnie z treścią art. 78 ust. 3 WKC, jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
17. W ocenie Sądu, podjęte przez Organ celny czynności wyjaśniające w tym zakresie i uzyskane w ich wyniku materiały porównawcze oraz dokumenty były wystarczające i miarodajne dla zakwestionowania wartości transakcyjnej. Organy celne rzeczowo, logicznie i spójnie wyjaśniły przyczyny swoich wątpliwości. Argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji, zdaniem Sądu, przekonuje o istnieniu w sprawie uzasadnionych wątpliwości, o jakich mowa w art. 181a Rozporządzenia do WKC.
Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z przedłożonego rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu, z wykorzystaniem jednej z metod, wskazanych kolejno w art. 30 WKC. Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności zgodnie z przepisami prawa celnego nie tylko może, ale i powinna uwzględniać zastępcze metody ustalania wartości celnej podane w prawie celnym. Jak wynika z zaskarżonej decyzji Organ celny odstępując od ustalenia wartości celnej na poziomie wartości transakcyjnej dokładnie opisał stronie metody zastępcze, o których mowa w art. 30 i art. 31 WKC (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy"). Z przepisu art. 30 ust. 1 WKC wynika, iż z wyjątkiem - nie mającym jednak w niniejszej sprawie znaczenia - metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 WKC zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod i dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy".
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie Organy uzasadniły także w sposób szczegółowy, dlaczego nie zastosowały kolejnych metod określania wartości celnej towaru i oparły się na ostatniej z możliwych metod, tj. metodzie "ostatniej szansy".
Mając zaś na uwadze treść art. 31 ust. 1 WKC, Organ celny mógł dokonać ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu poprzez powołanie biegłego rzeczoznawcy celem sporządzenia wyceny pojazdu. Organy celne wykorzystały w postępowaniu opinię rzeczoznawcy z dnia 24 kwietnia 2011 r. w której biegły rzeczoznawca określił wartość rynkową brutto zaimportowanego przez Skarżącego pojazdu na dzień 05.01.2006 r. na kwotę: [...] zł. Wartość ta została ustalona w oparciu o wartość samochodu podobnego wyprodukowanego poza Wspólnotą - marki L. model [...] , podobnej pojemności i mocy silnika, tej samej klasie i funkcjonalności pojazdu. Do opinii biegły załączył tabelę, zawierającą porównanie danych technicznych samochodu marki [...] - będącego przedmiotem postępowania i samochodu marki L. — stanowiącego podstawę określenia wartości pojazdu w opinii biegłego. W zaskarżonej decyzji Organ odwoławczy ocenił opinię biegłego co do źródeł i przesłanek, jakimi kierował się jej autor oraz stwierdził jej przydatność przy ustalaniu wartości celnej importowanego pojazdu.
Zdaniem Sądu, takiemu działaniu Organu nie sposób zarzucić żadnych nieprawidłowości i naruszenia zasad postępowania.
18. Nadto, jak wynika z akt sprawy, Skarżący poza załączoną do zgłoszenia celnego umową zakupu nie przedłożył żadnych innych dokumentów poświadczających wartość i stan techniczny pojazdu. Nie przedstawił dowodów na to, że poniósł wydatki na naprawy pojazdu. Wezwany do nadesłania dokumentów, w szczególności faktur, rachunków, potwierdzających fakt naprawy zaimportowanego samochodu osobowego Skarżący przekazał jedynie sporządzone w języku niemieckim rachunki, z których wynika, że część z nich została wystawiona, gdy Skarżący był jeszcze właścicielem pojazdu, a część gdy nie był już jego właścicielem. Nadto, nadesłane rachunki wystawione na Skarżącego opiewały na łączną kwotę [...] EUR a z ich treści jasno wynikało, że dotyczą one napraw typowo serwisowych (wymiany oleju i filtrów olejowych), zakupu opon czy wymiany szyby .
Rację ma zatem Organ, iż trudno uznać, aby ww. czynności serwisowe miały jakikolwiek związek z wadami i usterkami, jakie samochód miał rzekomo posiadać.
19. Co więcej Organ celny ustalił, iż mimo rzekomego posiadania ww. wad i usterek samochód poruszał się o własnym napędzie (wynika to ze zgłoszeń celnych do procedury tranzytu oraz dopuszczenia do obrotu na terytorium UE), gdy formalnie znajdował się pod procedurą tranzytu został poddany badaniu technicznemu, które to badanie przeszedł z wynikiem pozytywnym, był przedmiotem oględzin podczas dokonywania zgłoszenia o dopuszczenie do obrotu na terytorium UE, a na zgłoszeniu celnym odnotowano, że pojazd jest nieuszkodzony i brak jest na nim jakichkolwiek adnotacji co do tego, że samochód nosi ślady zalania wodami opadowymi lub wodą z innego źródła, co wynika z treści pisma autoryzowanego dealera marki [...] z dnia 25.10.2005 r. Nadto jak wynika z akt sprawy, samochód przeszedł pozytywny wynik badania technicznego przeprowadzonego w dniu 30.12.2005 r.
20. Zgodzić się należy ze Skarżącym, że to organ podatkowy jest zobowiązany do podejmowania czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego, to jednak nie zwalnia to strony postępowania podatkowego od współdziałania z organem w tym zakresie.
W świetle przepisów prawa celnego osoby dokonujące obrotu towarowego obowiązywanie są do przechowywania dokumentów do celów kontroli przez okres 5-ciu lat licząc od końca roku, w którym przyjęto zgłoszenie o dopuszczenie towarów do obrotu. Wskazany okres 5-cio letni upływał z końcem 2011 r., a więc w czasie, gdy prowadzone było postępowanie odwoławcze, a następnie sądowoadministracyjne i trudno przyjąć, że Skarżący po 2011 roku, a więc w czasie prowadzonego sporu z Organem podatkowym, świadomie dokonał zniszczenia dokumentów i tym samym pozbawił się możliwości skutecznej obrony swoich interesów.
21. Zarzuty skargi koncentrują się głównie na podważaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia poprzez wskazanie, że ustalenia faktyczne poczynione zostały w sprawie z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów.
22. Z wyrażonej w przepisie art. 122 O.p., zasady prawdy obiektywnej wynika dla organu obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Zasada ta znalazła swe rozwinięcie w treści art. 187 § 1 O.p. Jednakże oczywistym jest, że na podstawie tych unormowań organy podatkowe nie mają nieograniczonego obowiązku wyjaśniania wszystkich okoliczności faktycznych. Tą granicą, wyznaczającą obowiązki, będące konsekwencją zasady prawdy materialnej, jest konieczność ustalenia tylko i wyłącznie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Ponieważ przepisy postępowania pełnią służebną rolę w stosunku do prawa materialnego i służą realizacji tych norm prawnych, zawsze przepisy prawa materialnego określają, które zdarzenia są istotne w danej sprawie. W istocie bowiem organ powinien wyjaśnić i ustalić stan faktyczny pozwalający na prawidłową subsumcję pod odpowiednią normę prawa materialnego. Zatem przesłanki przepisu prawa materialnego, który ma w sprawie zastosowanie, wyznaczają granice obowiązków dowodowych organu. Trzeba więc ustalić, która norma prawa materialnego ma zastosowanie, jakie są przesłanki określone w tym przepisie i w tym zakresie ukierunkować postępowanie wyjaśniające.
Potwierdzeniem tego jest również art. 188 O.p., który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Zbędne jest natomiast przeprowadzanie postępowania dowodowego celem ustalenia okoliczności faktycznych, które nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia danej sprawy podatkowej (wyrok NSA z 29.06.2011 r. Sygn. akt I FSK 1279/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
23. Wnioski dowodowe strony nie zostały uwzględnione, gdyż organy dysponowały materiałem dowodowym wystarczającym do poczynienia miarodajnych ustaleń faktycznych. W świetle posiadanych dokumentów zbędne było przesłuchanie w charakterze świadka pana H. S., pracownika niemieckiego podmiotu, który wystawił rachunki Skarżącemu. W piśmie firmy S. & C. G. z M. z dnia 13.06.2014 r., podpisanym przez ww. osobę, wyraźnie wskazano terminy wizyt pojazdu w serwisie, a zakres wykonywanych prac jasno wynika z nadesłanych rachunków. W piśmie brak jest jakichkolwiek informacji, że były inne, wcześniejsze wizyty, które nie mogą być potwierdzone w związku ze zmianą oprogramowania w firmie (co podnosił Pełnomocnik Strony w piśmie z dnia 02.07.2014 r.). W stwierdzonym stanie faktycznym zbędne było przeprowadzenie w toku prowadzonego postępowania odwoławczego kolejnego dowodu z opinii biegłego z zakresu mechaniki pojazdowej i rzeczoznawstwa samochodowego celem ustalenia, jaką wartość przedstawia samochód, w którym stwierdzono opisane przez Skarżącego usterki.
Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odniósł się do powyższych wniosków i wskazał dlaczego uznał je za niecelowe. Podkreślenia wymaga, iż decydujące znaczenie ma treść złożonego przez stronę wniosku dowodowego, w którym należy wskazać jaki dokładnie dowód ma zostać przeprowadzony i na jaką tezę. Wniosek winien zawierać uzasadnienie, czyli wskazywać, że jego przeprowadzenie ma znaczenie dla sprawy, (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., FSK 359/04, Przegląd Podatkowy 2005, nr 9, s. 56). Wynika to stąd, że postępowanie dowodowe ma zmierzać do wykazania konkretnych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia z punktu widzenia mających zastosowanie norm prawa materialnego. Przydatność (zdatność) środka dowodowego dla udowodnienia okoliczności, która ma znaczenie dla sprawy, podlega zawsze ocenie organu prowadzącego postępowanie, to do niego należy ocena, czy w świetle przeprowadzonych już dowodów żądanie strony przeprowadzenia dowodu kolejnego należy uwzględnić, czy też nie.
24. W postępowaniu przed sądem administracyjnym konieczne jest wykazanie, że odmowa przeprowadzenia przez organ podatkowy dowodu żądanego przez stronę mogła mieć - na tle zgromadzonego materiału dowodowego - istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju zależności Skarżącemu nie udało się wykazać.
25. W ocenie Sądu, ocena dowodów jakiej dokonały w tej sprawie organy podatkowe, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała ona z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. To, że Skarżący odmiennie ocenia materiał dowodowy nie znaczy, że ocena dowodów została dokonana przez organy podatkowe z przekroczeniem granic zasady swobodnej oceny dowodów.
26. Reasumując, Organ odwoławczy, podobnie jak Organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa. Zastosował prawidłowe przepisy prawa materialnego, dokonał ich właściwej wykładni, na ich podstawie przeprowadził postępowanie w zgodzie z przepisami proceduralnymi.
Z tych przyczyn, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło