II SA/Go 442/13

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-07-17

Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Maria Bohdanowicz, Ireneusz Fornalik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, jeśli zostało już wydane ostateczne pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może umorzyć postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego jako bezprzedmiotowego, jeśli zostało już wydane pozwolenie na użytkowanie. Wydanie pozwolenia na użytkowanie nie jest tożsame z zatwierdzeniem projektu zamiennego i nie zamyka definitywnie postępowania w sprawie legalności budowy i ewentualnych sankcji. Organ jest zobowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a nie do jej umorzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego odbudowy budynku mieszkalnego. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i prawa budowlanego, wskazując na konieczność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a nie jej umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję WINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od WINB na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 r. sprawy ze skargi R.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R.Z. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego odbudowy budynku mieszkalnego w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził H. i R.P. projekt budowlany zamienny inwestycji: odbudowy budynku mieszkalnego w [...] oraz zobowiązał inwestorów do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Podstawę prawną orzeczenia stanowiły przepisy art. 83 ust. 1, art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r, Nr 207, poz. 2016, ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. Kwestionując zasadność powyższej decyzji E.Z. złożył odwołanie, w wyniku którego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2006r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i rozstrzygnięcie to zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. stało się ostateczne w dniu jego wydania. Po pozytywnym przeprowadzeniu kontroli obowiązkowej, uwzględniając również fakt utrzymania w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny decyzją z dnia [...] lipca 2006r.. nr [...] PINB udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku. W dalszym etapie na skutek złożonego przez skarżącego wniosku z dnia [...] lipca 2006r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] października 2006r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu (decyzja nr [...]) wydanej przez PINB. Na rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2006 r., w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego, złożona została przez E.Z. skarga i wyrokiem z dnia [...] listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Go 511/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując przede wszystkim na konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla legalizacji wykonanych robót budowlanych , co nie mogło się odbyć z pominięciem wniosków zgłaszanych przez skarżącego, a tym samym w konsekwencji doszło do naruszenia w toku postępowania reguł dowodowych zawartych w art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], którą uchylił decyzję z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany zamienny. Natomiast w obrocie prawnym pozostawała decyzja z dnia [...] lipca 2006 r. udzielająca pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku, co przy uwzględnieniu decyzji WINB z dnia [...] października 2006 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zakwalifikował jako rozstrzygniecie kończące postępowanie w sprawie odbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego. Organ I instancji wskazał, że pismem I.H.Z. z dnia [...] czerwca 2012r. w odniesieniu do decyzji nr [...] (pozwolenie na użytkowanie budynku) zostało zainicjowane postępowanie wznowieniowe. PINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2012r. wznowił postępowanie z uwagi na stwierdzenie braku przeszkód formalnych określonych w art. 148 k.p.a., wynikających z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. i w wyniku tego postępowania PINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] odmówił uchylenia decyzji nr [...]. Na skutek wniesionego odwołania WINB decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Od powyższego orzeczenia skargę wniosła I.H.Z. i wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 966/12 WSA w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2012 r. Niezależnie od postępowania wznowieniowego, rozpatrując zażalenie R.Z. z [...] listopada 2012 r. na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej zatwierdzenia projektu zamiennego budynku mieszkalnego w [...], organ II instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] wyznaczył 60 dniowy termin załatwienia sprawy wynikającej z decyzji WINB z dnia [...] maja 2007 r. Uwzględniając zalecenia organu II instancji dokonano analizy zgromadzonego materiału pod katem możliwości wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzja nr [...], udzielająca pozwolenia na użytkowanie obiektu, z uwagi na okoliczności wynikające z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., tj. wyeliminowania z obrotu prawnego poprzedzającej to rozstrzygnięcie decyzji nr [...], zatwierdzającej projekt zamienny. W ocenie organu I instancji fakt uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego pozbawia organ nadzoru budowlanego możliwości prowadzenia postępowania na podstawie art. 51 prawa budowlanego. Pozwolenia na użytkowanie udzielił organ właściwy, zaś decyzja nr [...] – z przyczyn formalnych nie może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie wznowieniowym, opartym o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., zatem prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 prawa budowlanego w odniesieniu do budynku, który został oddany do użytku na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie staje się bezprzedmiotowe. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R.Z. zarzucając naruszenie: - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, bowiem organ winien przeprowadzić postępowanie i wydać decyzję merytoryczną rozstrzygającą istotę sprawy, tj. zatwierdzić przedstawiony przez inwestora projekt zamienny w odniesieniu do przedmiotowego budynku, - art. 50 i 51 prawa budowlanego, poprzez brak wszczęcia postępowania naprawczego wobec inwestora (H. i R.P.) w odniesieniu do przedmiotowego budynku, - art. 77 i 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w żadnym zakresie postępowania dowodowego wynikającego z zaleceń decyzji WINB z dnia [...] maja 2007 r. przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania oraz postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 r. Ponadto skarżący wskazał, że decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nie została doręczona stronie tj. E.Z. (jako właścicielowi nieruchomości sąsiedniej) w prowadzonym postępowaniu naprawczym wobec inwestora. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]t, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podnosząc w uzasadnieniu, że wynik postępowania w postaci ewentualnego uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. stanowił przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie załatwionej niniejszą decyzja stosownie do art. 148 § 1 pkt 8 k.p.a.. Jednakże w istniejącym obecnie stanie faktyczno-prawnym, nie jest możliwym prowadzenie postępowania w odniesieniu do odbudowywanego budynku Państwa P. w trybie przepisów dotyczących samowoli budowlanej polegającym na istotnym odstąpieniu od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła pełnomocnik R.Z., radca prawny M.W., zarzucając naruszenie: 1. art. 105 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, 2. art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w żadnym zakresie postępowania dowodowego wynikającego z zaleceń zawartych w decyzji WINB z dnia [...] maja 2007 r. przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania jak również wynikających z oceny prawnej i wskazań w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 listopada 2006 r. - domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniosła, iż postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego wszczęte w ramach postępowania naprawczego o którym mowa w art. 50 i 51 prawa budowlanego, kończy się wydaniem decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 4 cytowanej ustawy, zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, lub wydaniem decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, albo też doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego ( art. 51 ust. 5 prawa budowlanego). W ocenie skarżącej postępowanie to ma charakter samodzielny i nie jest zależne od innego postępowania administracyjnego, bądź od innej decyzji administracyjnej. Po uzyskaniu decyzji o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego inwestor musi w kolejnym postępowaniu administracyjnym uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżący w dalszej części wskazał na konieczność uwzględnienia treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Go 511/06, który uchylając decyzję WINB z dnia [...] lipca 2006 r. wskazał na nieprawidłowości powstałe w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Również organ odwoławczy po wydaniu przedmiotowego wyroku WSA decyzją z dnia [...] maja 2007 r. uchylając decyzję PINB nr [...] udzielił wytycznych co do dalszego postępowania organowi I instancji nakazując uwzględnić okoliczności i stan prawny istniejące w dacie orzekania. Umorzenie postępowania w zaistniałym stanie faktycznym doprowadza do promowania inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej i uzyskał pozwolenie na użytkowanie odbudowywanego obiektu. W ocenie pełnomocnika skarżącego już sam fakt, iż od maja 2007 r. PINB nie rozpatrzył przekazanej mu do ponownego rozpoznania sprawy projektu zamiennego, a sprawa została podjęta na skutek złożonego zażalenia przez R.Z. wskazuje na tendencyjność postępowania i naruszenie podstawowej zasady określonej art. 7 k.p.a., co potwierdza także fakt wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która wydana została po dniu złożenia skargi do WSA tj. [...].07.2006 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Zgodne z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) zwanej dalej - "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. którą utrzymał on w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., orzekającą o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego odbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...]. Zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego w postępowaniu dotyczącym realizacji z odstępstwami przedmiotowej odbudowy budynku, gdzie podczas przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2005 r. kontroli stwierdzono istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na przesunięciu bramy wjazdowej na posesję o 10 m, wykonaniu ogrodzenia o wysokości 2,10 m zamiast 2,0 m, wykonaniu w elewacji wschodniej okna zamiast drzwi oraz innych nieistotnych zmian, nie ma możliwości dalszego prowadzenia postępowania w przedmiocie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w oparciu o który zrealizowano ww. przebudowę i rozbudowę w sytuacji gdy zostało już wydane ostateczne pozwolenie na użytkowanie. W rozpatrywanej sprawie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana przez PINB w dniu [...] lipca 2006r. i WINB wskazał, że powyższe powoduje, iż z chwilą wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie postępowania toczące się w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane tracą rację bytu i podlegają umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Instytucję umorzenia postępowania wiąże się w piśmiennictwie z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania (A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne, 1996, s. 160), zastojem trwałym i ostatecznym postępowania (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 459), co różni tę instytucję od zawieszenia postępowania, w której przeszkoda w prawidłowym prowadzeniu postępowania ma charakter przeszkody przemijającej i usuwalnej (art. 97). Zasadnym okazał się zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. Trafnie pełnomocnik skarżącego wskazuje, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli w toku postępowania organ ustalił, że w sprawie prowadzonej na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie doszło do naruszenia prawa skutkującego nakazaniem rozbiórki obiektu, albo doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, nie zachodzi przesłanka umorzenia postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.), a organ obowiązany jest orzec merytorycznie. Organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, gdy dopuszczono się samowoli budowlanej, obowiązany jest wydać decyzję merytoryczną, nie zaś decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.; wyrok NSA z: 15.6.2010 r., II OSK 1012/09, Lex nr 597095; 17.1.2007 r., II OSK 167/06, ONSAiWSA z 2007 r., nr 6, poz. 132; 15.11.2006 r., II OSK 1344/05, Lex nr 321511; 31.8.2012 r., II OSK 846/11, cbosa; wyrok WSA w Gliwicach z 20.12.2007 r., II SA/Gl 684/07, Lex nr 382702). Decyzja merytoryczna w postępowaniu naprawczym może mieć – w zależności od stanu faktycznego – sentencję nakazującą inwestorowi zaniechania dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w zakresie samowolnie wykonanych robót budowlanych, bądź orzekającą o braku podstaw do nałożeniu takich obowiązków. Przepis art. 105 kładzie jednak akcent nie na przeszkodę w prowadzeniu postępowania, lecz na bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. P. Przybysz "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009, komentarz do art. 105-str. 251-256 Art. 105 § 1 k.p.a. będący podstawą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji pozwala na umorzenie postępowania, ale jedynie wówczas gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła taki charakter w jego toku, a zatem gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrywania sprawy. W ocenie Sądu inaczej natomiast wygląda sytuacja wówczas gdy w toku prowadzonego na wniosek postępowania (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) organ stwierdzi brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego w tym wniosku. Wówczas mamy do czynienia co najwyżej z bezzasadnością żądania strony, nie zaś z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Oznacza to konieczność załatwienia sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. Stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a., który stanowił podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W orzecznictwie sądowym powszechnie wyrażane jest stanowisko, zgodnie z którym bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi przepis art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość zachodzi więc wtedy gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania albo utraciła taki charakter w jego toku. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Sąd w składzie orzekającym uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. przepisu z art. 105 § 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że w ocenie Sądu, w przedmiotowym postępowaniu została również naruszona zasada ogólna postępowania administracyjnego sformułowana w przepisie art. 8 k.p.a. tj. zasada zaufania obywateli do organów państwa, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. W oparciu o analizę przedłożonych akt administracyjnych sprawy można przyjąć, że organ nie dopełnił wskazanego wymogu. Jak wynika z akt administracyjnych postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. uznano za uzasadnione zażalenie R.Z. na niezałatwienie sprawy przez PINB wynikającej z decyzji WINB z dnia [...] maja 2007 r. i wyznaczono PINB dodatkowy termin 60 – dniowy, licząc od dnia doręczenia postanowienia na załatwienie powyższej sprawy w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego (str. 15 akt). W odniesieniu do inwestycji wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, przedmiotem postępowania poprzedzającego takie orzeczenie jest weryfikacja przez właściwy organ, czy zrealizowany obiekt wykonany został zgodnie z ustaleniami i warunkami przewidzianymi w pozwoleniu na budowę. Sprawdzenie obejmuje nie tylko weryfikację dokumentacji z procesu budowy przedkładanej przez inwestora, ale przede wszystkim obowiązkową kontrolę przewidzianą w art. 59a ustawy Prawo budowlane. Zakresem kontroli zostały objęte m. in. zgodność obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz zgodność obiektu z projektem architektoniczne - budowlanym. Pozytywny wynik wzmiankowanych czynności sprawdzających obliguje organ do udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie. Poza sporem pozostaje, że orzeczenie obejmujące swym zakresem pozwolenie na użytkowanie dla przedmiotowego budynku jest przez strony kwestionowane (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 966/12, uchylający decyzję organów odmawiających uchylenia decyzji nr 112006 o pozwoleniu na użytkowanie obiektu). Nie można także pominąć faktu, że podstawowa kwestia sporna w postępowaniu dotyczącym odstępstw od projektu budowlanego nie została wyjaśniona w postępowaniu dotyczącym odstępstw przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego ma charakter odstępstwa istotnego. Organ uznał, iż pozytywne orzeczenie wydane w trybie art. 54 - 59 g ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane kończy również definitywnie postępowanie prowadzone w kwestii odstępstw, a dzieje się tak ponieważ w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 54-59 g zweryfikowano prawidłowość wykonanych robót budowlanych. Należy jednak zważyć, że w takiej sytuacji wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, poprzedzonej przeprowadzeniem obowiązkowej kontroli budowy (zgodnie z dyspozycją z art. 59 a Prawa budowlanego) oznacza w istocie "zalegalizowanie wszystkich dotychczas wykonanych robót budowlanych". A taki pogląd budzi poważne zastrzeżenia i w ocenie Sądu nie może być zaaprobowany. Kwestionując stanowisko organu odwoławczego należy przede wszystkim wskazać że postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie toczące się w trybie art. 54-59a Prawa budowlanego nie jest tożsame z postępowaniem w sprawie odstępstw prowadzonym w trybie 50-51 cyt. ustawy także ze względu na inny krąg stron postępowania ponieważ krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest ograniczony tylko do inwestora (art. 59). Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1216/10, zgodnie z którym "wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego w trybie art. 59 ust. 1 wz. w z art. 55 pkt 1 prawa budowlanego nie jest bowiem załatwieniem sprawy o legalizację tego obiektu. Niewątpliwe jest, że obie sprawy mogą pozostawać ze sobą w związku, ale nie oznacza to jeszcze tożsamości tych spraw. Innymi słowy, to że wydano decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego nie musi jeszcze oznaczać, że bezprzedmiotowe jest jakiekolwiek postępowanie zmierzające do zbadania legalności budowy i określenia ewentualnej sankcji zależnej od wyników". Nie można przyjąć, że bez względu na to, czy budowa jest lub nie jest zgodna z przepisami, to o losie obiektu przesądzać ma wydana bez udziału innych, oprócz inwestora, stron (art.59 ust.7 prawa budowlanego) decyzja o pozwoleniu na użytkowanie W rozważaniach dotyczących kwestii dotyczących umorzenia postępowania administracyjnego nie tracą na ważności wywody zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt III ARN 50/95, OSNAPiUS nr 11/1996 poz. 150, który podkreślił, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją art. 105 § 1 k.p.a. nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Powyższe okoliczności uzasadniały w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego konieczność uchylenia decyzji obu instancji. Przy czym, wskazać należy, że rozpoznając sprawę ponownie organy obowiązane będą wydać decyzje rozstrzygające sprawę co do istoty. Ich wydanie musi być jednak poprzedzone przeprowadzeniem postępowania odpowiadającego standardom wskazanym w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Przy tak sformułowanych zarzutach skarżącego i postawionych wnioskach konieczne będzie zajęcie stanowiska w stosunku do każdego z nich. W tej sytuacji Sąd uznał, że obowiązkiem organów będzie nie tylko zajęcie stanowiska w tych wszystkich kwestiach do których odnosił się skarżący ale i należyta ocena jego wniosków dotyczących przeprowadzonych dowodów. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło