I OSK 3080/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-08

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Maciej Dybowski, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tereny zieleni osiedlowej, drogi wewnętrzne i chodniki stanowią realizację celu wywłaszczenia nieruchomości pod budowę osiedla mieszkaniowego, co uzasadnia odmowę zwrotu nieruchomości?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że budowa osiedla mieszkaniowego obejmuje nie tylko budynki mieszkalne, ale także infrastrukturę osiedlową, taką jak drogi, chodniki i tereny zieleni. W związku z tym, pozostawienie na częściach wywłaszczonej nieruchomości terenów zieleni osiedlowej, dróg wewnętrznych i chodników, które służą mieszkańcom osiedla, stanowi realizację celu wywłaszczenia, co uzasadnia odmowę zwrotu nieruchomości.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, mimo iż na części działek znajdowały się tereny zielone, drogi wewnętrzne i chodniki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wnioskodawców, podzielając stanowisko organów. Wnioskodawcy wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: st. asystent sędziego Anna Siwonia - Rybak po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.K., Z.S., J.S. , P.S. , A.S. , M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Po 1346/14 w sprawie ze skargi D.K. , Z.S. , J.S. , P.S. , A.S. , M.S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015r. (sygn. akt II SA/Po 1346/14) oddalił skargę D.K., Z.S., J.S. , P.S. , A.S. , M.S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Pismem z dnia [...] marca 2009 r. D.K., Z.S., J.S. , P.S. , A.S. , M.S. złożyli wniosek o zwrot nieruchomości przy ul.[...] w P. (parcela Nr [...] o powierzchni [...] m2). Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] Starosta P., po ponownym rozpoznaniu sprawy, działając jako organ wyznaczony do załatwienia sprawy postanowieniem Wojewody W. z dnia [...] listopada 2004 r., orzekł o odmowie D.K., Z.S., J.S. , P.S. , A.S. , M.S. zwrotu nieruchomości położonej w P., stanowiącej obecnie część działki nr [...] oraz część działki nr [...] (w granicach dawnej parceli nr [...]), zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta P., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb Ł., ark. mapy [...]. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. o wywłaszczeniu nieruchomości oraz orzeczenia o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości, przedmiotową nieruchomość, będącą wówczas własnością m.in. H.S. , wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa – Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w P. uzasadniając, że przedmiotowa nieruchomość jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Wywłaszczona nieruchomość była działką budowlaną położoną w dzielnicy miasta, dla której była i jest przewidziana zabudowa zwarta wielokondygnacyjna. H.S. zmarła, a spadek po niej nabyli: D.K. w 1/4 części, Z.S. w 1/4 części, J.S. w 1/4 części, A.S. w 1/12 części, P.S. w 1/12 części, M.S. w 1/12 części. Obecnie przedmiotowa część działki stanowi teren wokół budynku mieszkalnego czterokondygnacyjnego, oddanego do użytku w 1954 r. Przeprowadzone przez Starostwo Powiatowe w P. w dniu [...] września 2013 r. oględziny wykazały, że przedmiotowa część działki nr [...] (w granicach dawnej parceli nr [...] ) – stanowi niewielki fragment drogi wewnętrznej utwardzonej nawierzchnią bitumiczną (asfaltem) obsługującej budynki mieszkalne oraz garaże znajdujące się na sąsiednich działkach. Część działki nr [...] (w granicach dawnej parceli nr [...]) stanowi fragment chodnika z płytek betonowych - na nim betonowe słupki odgraniczające go od drogi wewnętrznej. Pozostała część działki otaczająca budynek mieszkalny stanowi trawnik wraz z pojedynczymi krzewami ozdobnymi. Wzdłuż budynku mieszkalnego opaska z kostki poz-bruk oraz urządzone dojścia do budynku mieszkalnego nr [...] i [...]. W części zachodniej na trawniku znajdują się studzienki infrastruktury technicznej oraz metalowy płotek oddzielający trawnik od ciągów komunikacyjnych. Wnioskodawcy, reprezentowani przez radcę prawnego, nie zgodzili się z powyższym rozstrzygnięciem i wnieśli odwołanie do Wojewody W. W ocenie odwołujących, na przedmiotowych działkach nie zrealizowano celu wywłaszczenia. Zdaniem odwołujących, organ pierwszej instancji błędnie ustalił, że części działek [...] i [...] zostały wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Nr [...]Wojewoda W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że poprawnie ustalono w toku postępowania przed organem pierwszej instancji stan faktyczny sprawy. Wywłaszczona działka została przejęta pod realizację inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego. Zdaniem organu odwoławczego, z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, w tym protokołów z oględzin jak również dokumentów pozyskanych z Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta P. wynika, że w stosunku do obszaru nieruchomości stanowiącej część parceli nr [...] oraz [...] cel, dla którego owa nieruchomość (dawna parcela nr [...]) została nabyta, został zrealizowany – co uzasadnia odmowę zwrotu nieruchomości stanowiącej części działek nr [...] oraz [...] (z dawnej parceli nr [...]) na rzecz wnioskodawców. Wnioskodawcy, reprezentowani przez radcę prawnego, nie zgodzili się z powyższym rozstrzygnięciem i wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody W. i poprzedzającej ją decyzji Starosty P., a także o zasądzenia kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucili organowi: 1) naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. naruszenie art. 136 ust. 1 w zw. z art. 137 u.g.n. poprzez przyjęcie, że nieruchomość wywłaszczona może być użyta w innym celu niż wskazany w decyzji o wywłaszczeniu; 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym założeniu, że cel na jaki wywłaszczono właściciela nieruchomości tj. zabudowa zwarta wielokondygnacyjna został osiągnięty (skarżący uważali, że skoro na części działki [...] i części działki [...] znajdują się tereny zielone, a nie zwarta zabudowa wielokondygnacyjna, to cel wywłaszczenia nie został zrealizowany); 3) naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ im wynik postępowania, tj. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, wadliwą ocenę materiału dowodowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015r. (sygn. akt II SA/Po 1346/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalił skargę D.K., Z.S., J.S. , P.S. , A.S. , M.S., uznając, że decyzja odpowiada prawu. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił obowiązujące na gruncie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.; tekst jedn. Dz. U z 2014 r., poz. 518 ze zm.) zasady określające zakres roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W szczególności Sąd wyjaśnił zawarte w art. 137 u.g.n. pojęcie zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu podkreślając, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oceniana w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Zdaniem Sądu, dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy, oględziny nieruchomości, a także analiza map, wskazujące na stan faktyczny sprawy – sposób zagospodarowania część działki nr [...] i część działki nr [...] potwierdzają, że na spornych działkach został zrealizowany cel wywłaszczenia. Tym samym Sąd uznał wyprowadzony przez organy administracji wniosek, że sporna nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, za prawidłowy. Tym samym odnosząc się do zarzutu podniesionego przez skarżących w zakresie niezrealizowania celu wywłaszczenia na części działki [...] i części działki [...], na której znajdują się tereny zielone, Sąd wskazał, iż realizacja inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego obejmuje poza budową budynków mieszkalnych, także szereg innych elementów stanowiących tzw. infrastrukturę osiedlową. Pozostawienie więc na częściach działek [...] oraz [...] pełniących funkcje rekreacyjne terenów zieleni osiedlowej nie stanowiło braku realizacji celu wywłaszczeniowego. Z kolei analizując zarzuty naruszenia przez organy art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i wadliwą ocenę materiału dowodowego, Sąd uznał, że zarzuty te są bezpodstawne. Zdaniem Sądu organy w sposób wyczerpujący zebrały i następnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a decyzja zawierała wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyli D.K., Z.S., J.S. , P.S. , A.S. , M.S., reprezentowani przez radcę prawnego L.M., zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W skardze kasacyjnej podniesiono następujące zarzuty: 1) na podstawie art.174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 w zw. z art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1 i art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi mimo uchybień organu prowadzącego postępowanie administracyjne, polegających na naruszeniu przez organ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów w sprawie, w szczególności: - uznanie, że brak jest wystąpienia przesłanek z art. 137 u.g.n., tj. błędne uznanie na podstawie zebranego materiału dowodowego, że cel wywłaszczenia został osiągnięty i nie zachodzą przesłanki zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, tj. zwartą zabudowę wielokondygnacyjną, co skutkowało odmową zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na zasadzie art. 136 ust. 3 u.g.n., gdy tymczasem na spornej nieruchomości znajdują się tereny zielone, - błędne ustalenie celu wywłaszczenia i pominięcie, że nieruchomość została wywłaszczona celem realizacji zwartej zabudowy wielokondygnacyjnej, gdy tymczasem na spornych częściach nieruchomości znajdują się jedynie tereny zielone, a obszar ten znajduje się obok budynku czterokondygnacyjnego, - ustalanie celu wywłaszczenia na podstawie dokumentów, które nie były właścicielce wywłaszczonej nieruchomości znane, a ich treść nie jest tożsama z treścią decyzji w przedmiocie wywłaszczenia; 2) na podstawie art.174 pkt 1 naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 1 i 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w okolicznościach sprawy został zrealizowany cel wywłaszczenia, pomimo że w toku postępowania dowodowego jednoznacznie ustalono, że na spornej nieruchomości nie znajduje się zabudowa mieszkaniowa, lecz tereny zielone, a z decyzji w przedmiocie wywłaszczenia wynika wprost, że na nieruchomości miała zostać zrealizowana zwarta zabudowa wielokondygnacyjna. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podnieśli w szczególności, że Sąd błędnie zgodził się z ustaleniem przez organy administracji celu wywłaszczenia jako budowa osiedla mieszkaniowego, skoro decyzja o wywłaszczeniu mówiła o przeznaczeniu działki pod zwartą zabudowę wielokondygnacyjną. Podniesiono, że ustalenie celu wywłaszczenia jako budowa osiedla mieszkaniowego nastąpiło na podstawie dokumentacji planistycznej, z którą dawna właścicielka nieruchomości, poprzedniczka prawna skarżących, nie miała możliwości się zapoznać. W ocenie skarżących nie było to również doprecyzowanie celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej, lecz zupełnie inny cel. Wobec tego – w ocenie skarżących – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dopuścił się m.in. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 1 i 3 oraz art. 137 ust. 1 u.g.n. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 tej ustawy, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie to oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W niniejszej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 p.p.s.a. Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie są one uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że całkowicie nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 1 p.p.s.a. Przepis art. 1 p.p.s.a. definiuje pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej, której rozstrzygniecie leży w kompetencji sądu administracyjnego. Naruszenie tego przepisu przez sąd pierwszej instancji może zachodzić wówczas, gdy sąd ten wyda orzeczenie w sprawie, która nie leży w jego kompetencji. To, czy dokonana przez sąd ocena legalności zaskarżonego aktu była prawidłowa, czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu. Przepis ten ma charakter ogólnoustrojowy i w żaden sposób nie jest związany z postępowaniem dowodowym (jak próbuje to wykazać strona skarżąca kasacyjnie odnosząc go do art.77 i 80 k.p.a.). Z natury rzeczy powyższa norma nie może być zatem ustawowym wzorcem kontroli prawidłowości postępowania wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przepis art. 1 p.p.s.a. określa zakres regulacji p.p.s.a. i może zostać naruszony tylko wtedy, gdy w sprawie dochodzi np. gdy sąd odmówił rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne wskutek naruszenia podziału kompetencji pomiędzy sądami administracyjnymi a sądami powszechnymi. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Jako całkowicie bezzasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., który ma jedynie charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Przepis ten zakreśla jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jeżeli podnosząc zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., skarżący w istocie zmierza do podważenia oceny prawnej poczynionej przez sąd pierwszej instancji, to nie może być to skuteczne, gdyż przepisy te zakreślają jedynie zakres sądowej kontroli działalności organów administracji, natomiast sposób przeprowadzania tej kontroli regulowany jest w dalszych przepisach p.p.s.a. Tymczasem do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie. Odnosząc się do zarzutu naruszania art. 133 § 1 p.p.s.a., to stwierdzić należy, że mógłby on zostać naruszony, gdyby Sąd I instancji na przykład przesłuchał świadków lub oparł swe rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który zawarty jest w aktach sprawy. Tymczasem podstawą orzekania przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie był materiał dowodowy zgromadzony i przedstawiony przez organy administracyjne w ramach przedmiotowego postępowania. Nie można zatem zarzucić Sądowi I instancji, że orzekł w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym Wreszcie całkowicie nieuzasadnione są zarzuty naruszenia przez sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a Oba przepisy mają charakter wynikowy. Ich zastosowanie przez sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało bądź nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Oznacza to, że, przepisy te nie mogły stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2551/16, wyrok NSA z 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 859/15, wyrok NSA z 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2671/14, publ. CBOSA). Dodać należy, że zaskarżony wyrok został wydany na podstawie art.151 p.p.s.a. Zatem trudno zarzucić Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - przepisu, który nie był stosowany. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684). Dokonując analizy skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że skarżący kasacyjnie powiązał naruszenie art.151 p.p.s.a. z naruszeniem art.77 i 80 k.p.a. Stanowisko takie jednak jest nieuzasadnione. Z całokształtu materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że został on zgromadzony w sposób wyczerpujący i w pełni rozpatrzony pozwalając na stwierdzenie, iż stan faktyczny został ustalony prawidłowo, w sposób nie budzący wątpliwości. Co więcej strona skarżąca kasacyjnie w najmniejszym stopniu nie kwestionuje ustaleń faktycznych organów, że część działki nr [...] (w granicach dawnej parceli nr [...] ) – stanowi niewielki fragment drogi wewnętrznej utwardzonej nawierzchnią bitumiczną (asfaltem) obsługującej budynki mieszkalne oraz garaże znajdujące się na sąsiednich działkach, a część działki nr [...](w granicach dawnej parceli nr [...] ) stanowi fragment chodnika z płytek betonowych - na nim betonowe słupki odgraniczające go od drogi wewnętrznej. Pozostała część działki otaczająca budynek mieszkalny stanowi trawnik wraz z pojedynczymi krzewami ozdobnymi itd. Wręcz przeciwnie skarżąca stwierdza, że "na spornych częściach nieruchomości znajdują się jedynie tereny zielone (...), " (...) sporna nieruchomość nie została zabudowana", "(...) poza sporem pozostaje to, że przedmiotowa nieruchomość nie została zabudowana." Istotna sporu w niniejszej sprawie odnosi się de facto do zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. błędnej wykładni art.136 ust.1 i 3 w zw. z art.137 ust.1 u.g.n. Również ten zarzut uznać należy za bezpodstawny. Stwierdzić należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). W rozpoznawanej sprawie, wbrew podniesionemu zarzutowi błędnej wykładni, strona kasacyjna nie wykazała na czym miała polegać owa błędna wykładnia powołanych przepisów przez organy administracyjne i Sąd I instancji oraz jaka powinna być prawidłowa ich wykładnia. Analiza zarzutów skargi kasacyjnej oraz treści jej uzasadnienia wykazuje, że w istocie skarżąca zarzuca niezasadne oddalenie skargi przez Sąd I instancji w wyniku niewłaściwego zastosowania w sprawie przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Także tak zrekonstruowany zarzut należy uznać za bezzasadny. Zarówno organy administracyjne, jak i Sąd I instancji prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie art.136 ust.1 i 3 w zw. z art.137 ust.1 u.g.n. zasadnie uznając, że cel wywłaszczenia został w całości zrealizowany, a sporne części działek nr [...] i nr [...] wykorzystane na ten cel. Niewątpliwie budowa osiedla mieszkaniowego wiąże się z realizacją wielokondygnacyjnych budynków mieszkalnych (o mniejszej lub większej intensywności zabudowy i o zróżnicowanej zwartości przestrzennej), ale także innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę techniczną takiego osiedla niezbędną dla prawidłowego jego funkcjonowania i jego mieszkańców (drogi, dojścia, parkingi, trawniki, urządzona zieleń osiedlowa, tereny rekreacyjne, media techniczne itp.). Nie sposób więc uznać, że niewykorzystane pod zabudowę mieszkaniową części działek nr [...] i nr [...] (stanowiące tereny wokół budynku mieszkalnego, na których znajdują się: fragment wyasfaltowanej drogi wewnętrznej fragment chodnika z betonowymi słupkami odgraniczającymi go od drogi wewnętrznej, trawnik wraz z pojedynczymi krzewami ozdobnymi, opaska z kostki brukowej oraz urządzone dojścia do budynku mieszkalnego nr [...] i [...], studzienki infrastruktury technicznej oraz metalowy płotek oddzielający trawnik od ciągów komunikacyjnych) nie stanowią realizacji celu wywłaszczenia parceli nr [...] pod budowę osiedla mieszkalnego. W konsekwencji zasadne jest twierdzenie, że na wskazanych częściach działek nr [...] i nr [...] zrealizowany został cel wywłaszczenia. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło