II SA/Gd 267/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-07-01
Skład orzekający: Janina Guść, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiadomił spadkobierców zmarłego właściciela nieruchomości o wszczęciu postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, zgodnie z przepisami specustawy drogowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył prawo, nie powiadamiając spadkobierców zmarłego właściciela nieruchomości o wszczęciu postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Pomimo specyfiki specustawy drogowej, która ma na celu usprawnienie procedur, organ powinien podjąć działania umożliwiające spadkobiercom wykazanie praw do spadku i udział w postępowaniu, jeśli jest to możliwe bez szkody dla szybkości postępowania. Naruszenie to skutkowało stwierdzeniem wydania decyzji z naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Organy administracji wydały decyzję zezwalającą na rozbudowę drogi gminnej, która wiązała się z wywłaszczeniem części nieruchomości skarżących. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, w tym niewyjaśnienie ich zarzutów dotyczących przebiegu inwestycji. Kluczowym zarzutem podniesionym przez uczestniczkę postępowania B. W. było niepowiadomienie jej jako spadkobierczyni zmarłego właściciela nieruchomości o prowadzonym postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem prawa z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. F. i A. F. na decyzję Wojewody z dnia 22 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej stwierdza, że zaskarżona decyzja narusza prawo z przyczyny wyszczególnionej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.
|Sygn. akt II SA/Gd 267/15 |
| |
|Uzasadnienie |
| |
|Decyzją z dnia 2 grudnia 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach |
|przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" lub "specustawą |
|drogową", Prezydent Miasta działający jako Starosta zezwolił Gminie Miasta na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi |
|gminnej w G. - ulicy M., K. i O., obejmującej budowę jezdni wraz z odwodnieniem i oświetleniem, budowę chodników i zajazdów wraz z przebudową|
|infrastruktury technicznej, zatwierdził projekt podziału nieruchomości oraz zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenia na budowę |
|inwestycji. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. |
|W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że przedłożony projekt budowlany jest kompletny i ma wymaganą formę, został wykonany przez |
|osoby posiadające uprawnienia budowlane i będą członkami właściwej izby samorządu zawodowego. Projektanci i sprawdzający złożyli, zgodnie z |
|art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) oświadczenie o sporządzeniu projektu |
|budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a inwestor uzyskał wymagane przepisami opinie, uzgodnienia |
|i pozwolenia. |
|Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. i J. W. oraz E. i J. W. kwestionując przede wszystkim przebieg inwestycji, z którym wiąże się |
|pozbawienie ich własności części działek, wskutek czego zmniejszy się ich wartość i możliwość zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem. |
|Odwołanie wnieśli również A. i A. F. nie zgadzając się na wywłaszczenie części nieruchomości stanowiącej działki nr [...] i [...] pod budowę |
|wylotu ul. K. na ul. O., albowiem taki przebieg drogi spowoduje ograniczenie funkcjonalności budynku nr [...], dostępu do drzwi wejściowych, |
|dostępu do drzwi wejściowych, zsypu opału do piwnicy i parkowania samochodu. |
|Wojewoda [...] decyzją z dnia 22 stycznia 2014 r., Nr [...], uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia 2 grudnia 2013 r. i zatwierdził projekt |
|budowlany oraz zezwolił na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Rozbudowa ul. M., K. i O. w G.", wskazując prawidłowo powstałe po |
|podziale działki, przez które przebiega droga i niezbędna infrastruktura. |
|W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że wniosek spełnia wszystkie wymogi przewidziane w art. 11d ust. 1 ustawy, posiada opinie |
|wymagane art. 11 b ust. 1 oraz zawiera wszystkie elementy niezbędne do wydania decyzji wymienione w art. 11f ust. 1 tej ustawy. |
|Organ wyjaśnił, że do uchylenia decyzji organu I instancji doszło z uwagi na to, że w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i |
|zezwolenia na realizację inwestycji wymienione zostały numery działek sprzed podziału. Zatem organ odwoławczy zobligowany był do uchylenia |
|decyzji w tej części i prawidłowego oznaczenie działek, przez które przebiega inwestycja. |
|Organ wyjaśnił, że specustawa drogowa ma szczególny charakter z uwagi na cel, któremu służy, to jest uproszczenie procedur dotyczących |
|wydawania aktów administracyjnych warunkujących rozpoczęcie budowy drogi publicznej. |
|Organ wskazał, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowiskiem, przepisy specustawy drogowej nie upoważniają |
|organów do oceny racjonalności czy słuszności rozwiązań projektowych przyjętych we wniosku o udzielanie zezwolenia na realizację inwestycji |
|drogowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, w myśl którego starosta nie jest upoważniony do wyznaczania i |
|korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Inwestor samodzielne dokonuje wyboru najbardziej |
|korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych oraz techniczno –wykonawczych inwestycji. Rola organu wydającego decyzji sprowadza się opisania |
|dyspozycji i uwarunkowań inwestycji w zakresie wskazanym w art. 11 ust. 1 ustawy. |
|Wojewoda stwierdził, że zarzuty odwołania wniesionego przez małżonków F. i W., dotyczące planowanego przebiegu ulic są niezasadne, a organ I |
|instancji decydując o podziale nieruchomości i ustaleniu linii rozgraniczających inwestycję oraz wynikającym z tego pozbawieniu prawa |
|własności, działał w sposób możliwie najemnej ingerujący w prawo własności. Organ stwierdził, że pozbawienie prawa własności w liniach |
|rozgraniczających teren inwestycji jest konieczne, a przepisy prawa w tym zasady konstytucyjne, wymagają zrównoważenia interesu społecznego |
|i słusznego interesu prywatnego. |
|Organ wskazał, że kwestię wykupu pozostałych po wywłaszczeniu części nieruchomości nie nadających się do prawidłowego wykorzystania reguluje |
|art. 13 ust. 3 specustawy drogowej, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4, jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a|
|pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na |
|wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego |
|tej części nieruchomości. |
|W skardze na powyższą decyzję A. F. i A. F. zarzucili naruszenie art. 77 85 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie złożonych przez skarżących |
|zarzutów dotyczących projektu przebudowy drogi, naruszenie art. 11d ustawy przez brak analizy powiązania proponowanej drogi z innymi drogami|
|publicznymi. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. |
|W uzasadnieniu skarżący zarzucili przeprowadzenie postępowania z pominięciem ich uprawnień i zastrzeżeń. Wskazali oni, że projektowane |
|rozwiązanie jest nieracjonalne, organ nie rozważył możliwości pozostawienia dotychczasowego układu drogowego zapewniającego wjazd i wyjazd z |
|dwóch stron projektowanej drogi ul. K., lecz przyjął mimo sprzeciwów skarżących rozwiązanie nieracjonalne, tworzące z drogi połączonej z |
|inną drogą publiczną z dwóch stron, utworzenie drogi ślepej z dojazdem z jednej strony. Skarżący zarzucili, że w następstwie wywłaszczenia |
|zostali pozbawieni dostępu do budynku znajdującego się na nieruchomości. |
|W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. |
|Na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. Sąd dopuścił do udziału w postępowaniu B. W., która jest spadkobierczynią zmarłego w dniu 6 sierpnia 1993|
|r. M. W. M. W. był współwłaścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], na której planowana jest inwestycja, został on przez organ |
|zaliczony do kręgu stron postępowania, a jego spadkobierczynie B. W. i T. W. nie brały udziału prowadzonym postępowaniu. B. W. podniosła |
|zarzut, że inwestycja nie dotyczy w istocie przebudowy drogi, lecz jej remontu oraz wskazała, że przebieg drogi jest niewłaściwy i |
|niezasadnie pozbawia ją prawa własności nieruchomości. |
| |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: |
| |
|Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy |
|administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów |
|administracyjnych sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ww. ustawy). |
|Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji wydanych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o |
|szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.) – zwanej dalej |
|jako "ustawa" lub "specustawa drogowa". |
|Zgodnie z art. 11d ust. 1 ustawy, wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej musi zawierać w szczególności: |
|mapę w skali co najmniej 1: 5000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz|
|istniejące uzbrojenie terenu; analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi; mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, |
|sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami; określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu; cztery egzemplarze |
|projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu,|
|opinie organów wymaganych przepisami szczególnymi; wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne. |
|W niniejszej sprawie jest bezsporne, że inwestor ubiegając się o wydanie decyzji zezwalającej na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej|
|złożył wszystkie dokumenty wymienione w art. 11d ustawy. Jak wynika bowiem z akt postępowania administracyjnego inwestor, do wniosku |
|załączył wymagane przepisami opinie, informację o planowanym przedsięwzięciu, analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, mapę |
|orientacyjną z zaznaczonym przebiegiem drogi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, a także projekt budowlany wielobranżowy dla |
|przedmiotowej inwestycji. Przedłożony przez inwestora projekt budowlany posiada wymagane opinie, uzgodnienia i sprawdzenia oraz stosowną |
|informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Ponadto projekt ten sporządzony został przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia|
|budowlane do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie. Projektanci złożyli przewidziane prawem budowlanym oświadczenia, jak również |
|zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane. |
|Zaskarżona decyzja czyni również zadość wymogom określonym w art. 11f ust. 1 ustawy, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w |
|tym przepisie. W decyzji określono szczegółowo wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi. Linie rozgraniczające teren|
|inwestycji zostały przedstawione na mapie w skali 1:500, przedstawiającej przebieg projektowanej drogi i stanowiącej załącznik do omawianej |
|decyzji. Określono także warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb |
|obronności państwa. W decyzji zawarto również wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W decyzji dokonano |
|zatwierdzenia podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy. Oznaczono również nieruchomości lub ich części, według katastru |
|nieruchomości, które stają się własnością Gminy. |
|Określono także szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie, obowiązek dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu i dróg|
|innych kategorii. W decyzji określono nadto ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o których mowa w art. 11f |
|ust. 1 pkt 8 lit. e, g i h ustawy, z uwagi na konieczność przebudowy sieci uzbrojenia terenu poza liniami rozgraniczającymi teren inwestycji.|
| |
|Zgodnie z art. 11i ust. 1 specustawy drogowej, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w tej |
|ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). A zatem – |
|zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane w związku z art. 11i ust. 1 specustawy drogowej, w razie spełnienia wymagań |
|określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane w związku z art. 11i ust. 1 specustawy drogowej, właściwy organ nie może |
|odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. |
| |
|Z treści skargi i pism skarżących złożonych w toku sprawy wynika, że naruszenia przepisów dopatrują się oni w tym, że organy obu instancji |
|nie uwzględniły ich wniosku dotyczącego innego przebiegu przedmiotowej inwestycji drogowej. Skarżący zarzucili nadto, że przedmiotowa droga |
|przebiegać ma w odległości około 2 m od ich budynku. |
|Uczestniczka postępowania B. W. zarzucała, że inwestycja nie dotyczy w istocie przebudowy drogi lecz jej remontu oraz, że przebieg drogi jest|
|niewłaściwy i niezasadnie prowadzi do pozbawienia jej prawa własności nieruchomości. |
| |
|Kontrolując zaskarżoną decyzję w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że powyższe zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. |
|Organy prawidłowo bowiem zaakceptowały przebieg inwestycji drogowej, polegającej na przebudowie drogi ustalonej przez projektanta w projekcie|
|budowlanym i zgodnej z koncepcją zaplanowaną przez inwestora publicznego. |
|Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, specustawa drogowa ma szczególny charakter, gdyż jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów, |
|zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Inwestycja w zakresie realizacji drogi publicznej ma na celu zaspokojenie określonych |
|potrzeb społeczności lokalnej, zatem jest inwestycją określonego celu publicznego, jakim jest droga publiczna. Specyfika uregulowań zawartych|
|w tej ustawie wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi|
|przez inwestora na cele budowy drogi publicznej. Skróceniu czasu wydawania rozstrzygnięć dotyczących realizacji dróg publicznych służy przede|
|wszystkim połączenie w jednej decyzji administracyjnej rozstrzygania o ustaleniu lokalizacji drogi, zatwierdzeniu podziału nieruchomości, |
|przejmowaniu jej na własność publiczną i zatwierdzaniu projektu budowlanego oraz udzielaniu pozwolenia na budowę. Interes społeczny i |
|gospodarczy, który znajduje oparcie w tym akcie prawnym, i który w tym wypadku ma prymat nad słusznym interesem strony, przemawia za szybką i|
|sprawną budową drogi. Z tych przyczyn, z jednej strony ustawodawca znacznie zwiększa uprawnienia inwestora, natomiast z drugiej zdecydowanie |
|ogranicza uprawnienia właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji. Ograniczając prawa jednostki (w tym |
|prawo własności) w zakresie określonym przepisami specustawy drogowej, ustawodawca dąży do zrealizowania celów publicznych, takich jak |
|urządzanie nowych dróg i modernizacja istniejących, służące swobodnemu przemieszczaniu się m.in. służb komunalnych i ratowniczych, czy też |
|dostosowywanie istniejących dróg do wymogów bezpieczeństwa określonych w przepisach prawa, uznając, że regulacja ta mieści się w granicach |
|ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. |
|Wskazać należy, że zgodnie ze stanowiskiem dominującym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie |
|specustawy drogowej nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań, co do |
|jej przebiegu. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy też słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby |
|ona charakter pozaprawny. O przebiegu drogi i rozwiązaniach technicznych decyduje zarządca (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej |
|korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno-wykonawcze. Oceniając czy decyzja lokalizacyjna w sposób prawidłowy zapewnia poszanowanie |
|uzasadnionych interesów osób trzecich należy zatem mieć na względzie, że inwestor realizujący inwestycję drogową działa w interesie |
|publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jej interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem (por. |
|Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 762/13, Baza Orzeczeń LEX nr 1367353; Wojewódzki Sąd |
|Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 323/08, Baza Orzeczeń LEX nr 566729, Naczelny Sąd |
|Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2416/10 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z |
|dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 645/10, orzeczenia dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym |
|zauważyć, że ustawodawca nie nałożył na inwestora obowiązku przedstawienia rozwiązań wariantowych, alternatywnych. Organ właściwy do |
|zezwolenia na realizację inwestycji drogowej dokonuje jedynie sprawdzenia, czy wniosek spełnia ustawowe wymogi, czy przedłożony projekt jest |
|zgodny z ustawą i czy dotyczy dróg publicznych, a pozytywna ocena w tym zakresie nakłada obowiązek wydania decyzji zezwalającej na realizację|
|inwestycji drogowej. |
|Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt SK 17/13, wskazał, że budowa dróg publicznych |
|wszelkich kategorii jest jednym z kilkunastu celów publicznych, do których należy także m.in. budowa linii kolejowych, lotnisk, czy |
|zapewnienie obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, szkół czy domów opieki społecznej. Aby zapewnić odpowiednie tempo realizacji inwestycji |
|drogowych, które stanowią istotny element infrastruktury państwa, ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie regulacji szczególnych, |
|zawierających rozwiązania odrębne." |
|W wyroku z dnia 16 października 2012 r. o sygn. K 4/10 (OTK ZU nr 9/A/2012, poz. 106), Trybunał Konstytucyjny wskazał, że wprowadzenie |
|regulacji prawnej polegającej m.in. na uproszczeniu postępowania w sprawie nabywania nieruchomości położonych na terenach przeznaczonych na |
|budowę dróg, w tym rezygnacja z indywidualnej oceny niezbędności lokalizacji drogi na każdej nieruchomości, jest zamierzoną decyzją |
|ustawodawcy wpisaną w ratio legis ustawy o inwestycjach drogowych. W konsekwencji Trybunał stwierdził, że w przepisach zaskarżonych w |
|niniejszej sprawie nie występuje pominięcie ustawodawcze. Skoro bowiem w ustawie o inwestycjach drogowych ustawodawca zrezygnował z |
|określenia materialnoprawnych przesłanek nabywania nieruchomości, to nie można zasadnie twierdzić, że regulacja ta jest niepełna. |
|W uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II OPS 2/14 Naczelny Sąd Administracyjny powołując się na wyrok Trybunału |
|Konstytucyjnego z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt K 4/10, wyjaśnił m.in., że "Budowa bezpiecznych dróg w Polsce stanowi nadal |
|priorytetowy cel publiczny, gdyż jest konieczna zarówno dla ochrony środowiska, jak i zdrowia, wolności i praw konstytucyjnych całych |
|społeczności. Trybunał Konstytucyjny trafnie zwrócił uwagę, że po pierwsze, drogi są budowane nie w interesie państwa, jednostki samorządu |
|terytorialnego czy zarządcy drogi, lecz w interesie wszystkich członków społeczeństwa, także tych wywłaszczonych; po drugie, uproszczona |
|procedura wywłaszczenia z mocy prawa podczas realizacji inwestycji liniowych, obejmujących wiele nieruchomości, jest metodą skuteczną; po |
|trzecie, lokalizacja (wytyczenie) drogi niejako narzuca listę nieruchomości, które muszą być zajęte, a zatem wywłaszczone. Jeżeli |
|przyjmujemy, że przebieg drogi jest wyznaczony w sposób racjonalny przez grono specjalistów z zakresu transportu, geologii, ochrony |
|środowiska, musimy przyjąć nieuchronność zajęcia ściśle oznaczonych gruntów pod budowę drogi. Trzeba mieć na względzie liniowy charakter |
|inwestycji drogowych, który dyktuje w sposób naturalny pewne rozstrzygnięcia, w szczególności co do wyboru nieruchomości objętych decyzją i -|
|w następstwie jej wydania – wywłaszczonych. (dostępny na stronie internetowej orzeczenia.n.s.a.gov.pl) |
|Igerencja organu w ocenę przebiegu drogi jest w wyjątkowych sytuacjach możliwa na płaszczyźnie celowości realizacji inwestycji drogowej. |
|Odmowa uwzględnienia wniosku może zatem nastąpić w sytuacji niewątpliwej zbędności inwestycji drogowej w danej lokalizacji. Takie rozwiązanie|
|z jednej strony zabezpiecza sprawną realizację celów specustawy, a z drugiej strony umożliwia ingerencję organu w przypadkach szczególnych, w|
|których w istocie uznać należy, że z uwagi na zbędność drogi w konkretnej lokalizacji złożenie wniosku o relację inwestycji drogowej nie jest|
|uzasadnione celami publicznymi. W niniejszej sprawie realizacja planowanej inwestycji polegającej na przebudowie istniejącego rozwiązania |
|drogowego jest uzasadniona celem publicznym, jakim zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami |
|(Dz.U. z 2014 poz. 518 ze zm.) jest budowa sieci dróg publicznych, w tym gminnych. Z uwagi na ukształtowanie zabudowy, budowa takiej drogi |
|na tym terenie jest niewątpliwie celowa w związku z istnieniem zabudowy mieszkaniowej na działkach położonych wzdłuż drogi. |
|Wskazany zakres kontroli projektu budowlanego powoduje, że nie można w niniejszej sprawie organom architektoniczno-budowlanym skutecznie |
|zarzucić naruszenia prawa poprzez odstąpienie od ustalenia zasadności przedmiotowej inwestycji drogowej, jak również poprzez pominięcie |
|racji i twierdzeń co do alternatywnego przebiegu inwestycji. |
|Sąd uznał za niezasadny zarzut usytuowania drogi w zbyt małej odległości od istniejącego na działce skarżących obiektu budowlanego. Art. 43 |
|ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) stanowi, że odległość budynku od drogi gminnej winna|
|wynosić co najmniej 6 m. Przepis ten nie dotyczy sytuowania drogi względem istniejącego obiektu budowlanego, normuje on bowiem odległości, |
|jakie muszą być zachowane między obiektem budowlanym, a krawędzią jezdni istniejącej drogi publicznej, podczas budowy obiektu budowlanego |
|(por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 października 2008 r. sygn. IV SA/Wa 993/08 Lex nr 515297, wyrok NSA w Warszawie z dani 10 kwietnia |
|2008 r. sygn.. II OSK 1687/07 Lex nr 470931). Zatem 2- metrowa odległość budynku od planowanej drogi nie wyklucza możliwości realizacji |
|inwestycji drogowej i nie mogłaby uzasadniać wzruszenia wydanej decyzji. Z okoliczności sprawy nie wynika brak możliwości dostępu do budynku |
|skarżących wskutek realizacji inwestycji. Niemniej wskazać należy, że ustawodawca w specustawie drogowej przewidział w art. 13 ust. 3, że w |
|przypadku, jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, |
|właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz |
|Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Nabycie nieruchomości na podstawie tego unormowania |
|następuje w trybie cywilnym. |
|Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut uczestniczki postępowania B. W., że planowana inwestycja drogowa dotyczy wyłącznie remontu |
|drogi. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczy budowy nowej drogi, tj. wykonania połączenia drogowego, a także jego |
|odbudowy i rozbudowy. Jeżeli inwestycja drogowa wychodzi poza granice dotychczasowego pasa drogowego i wymaga przejęcia własności |
|nieruchomości stanowi ona rozbudowę drogi, która w myśl przepisów ustawy Prawo budowlane jest traktowana jako budowa drogi (art. 3 pkt 6 i 7a|
|ustawy Prawo budowlane). |
|Jak wynika z projektu budowlanego realizacja drogi wiązać się będzie z jej poszerzeniem ulic M. i O. oraz wybudowaniem ulicy K., która nie |
|jest urządzona. Zakres inwestycji spowodował konieczność wywłaszczenia części nieruchomości, w tym stanowiącej własność uczestniczki |
|postępowania. Taka inwestycja stanowi rozbudowę drogi, do której znajdują zastosowanie przepisy specustawy drogowej. |
|Sąd uznał natomiast za uzasadniony zarzut uczestniczki postępowania B. W. niepowiadomienia jej jako spadkobierczyni M. W. o prowadzonym |
|postępowaniu. Śmierć M. W. nastąpiła w dniu 6 sierpnia 1993 r., a jego spadkobierczyniami są B. W. i T. W., co potwierdza złożony do akt |
|sprawy protokół dziedziczenia. |
|Zgodnie z art. 11d ust. 5 ustawy, organ winien wysyłać zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na |
|realizację inwestycji drogowej wszystkim właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na |
|adres wskazany w katastrze nieruchomości. W niniejszej sprawie jako właściciel nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w katastrze |
|nieruchomości figurował M. W., który został przez organ zaliczony do kręgu stron postępowania. Organ posiadał informację o śmierci M. W. |
|Z art. 11d ust. 5 ustawy wynika zaś, że starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wysyła zawiadomienie o wszczęciu postępowania w|
|sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy, właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości |
|objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości, oraz zawiadamia pozostałe strony w drodze obwieszczeń, |
|w starostwie powiatowym, a także w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, na stronach internetowych tych gmin i w prasie |
|lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne. |
|Art. 11 d ust. 7 ustawy stanowi, że w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i |
|wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wysyłają zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5, jedynie wnioskodawcy,|
|a przepis ten stosuje się odpowiednio, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie żyją, a ich spadkobiercy nie wykazali prawa do spadku. |
|Literalne stosowanie tego unormowania pozwala na pominięcie w postępowaniu spadkobierców zmarłego właściciela nieruchomości w każdym |
|przypadku i nie nakłada na organ obowiązku zachowania w tym zakresie choćby minimalnych aktów staranności w zakresie umożliwienia |
|spadkobiercom wykazania praw do spadku. W ocenie Sądu interpretacja taka nie zasługuje jednak na aprobatę. |
|W ocenie Sądu, niewątpliwie celem powyższego unormowania nie było wyeliminowanie z postępowania spadkobierców zmarłego właściciela |
|nieruchomości, lecz zapobieżenie przedłużaniu postępowania w sprawie o realizację inwestycji drogowej. |
|Specustawa drogowa z istoty swej wprowadza szereg ograniczeń uzasadnionych celem jakim jest budowa sieci drogowej. Zasada szybkości tego |
|postępowania i priorytetowe traktowanie celu ustawy nie mogą, prowadzić do zaniechania pojęcia przez organ jakichkolwiek czynności w |
|sytuacji, gdy organ bez szkody dla szybkości prowadzonego postępowań może powiadomić osoby należące do potencjalnego kręgu spadkobierców o |
|prowadzonym postępowaniu i zakreślić im termin na wykazanie praw do spadku. Spadkobiercy ci winni mieć bowiem realną szansę na wzięcie |
|udziału w postępowaniu. Prowadzone postępowanie zmierza do pozbawienia właścicieli nieruchomości przeznaczonych pod drogi prawa własności. |
|Jeżeli zachowanie ich gwarancji procesowych w postępowaniu jest możliwe, bez szkody dla szybkości postępowania, brak jest postaw do |
|pozbawienia ich prawa udziału w postępowaniu. |
|Z odpisu aktu zgonu znajdującego się w aktach sprawy wynikało, że zmarły pozostawał w chwili śmierci w związku małżeńskim z T. W., nadto |
|uczestnikami postępowania byli J. W. i B. W., którzy z uwagi na zbieżność nazwisk mogli być krewnymi zmarłego. Organ nie zwracał się do |
|małżonki zmarłego T. W., ani B. i J. W. o wskazanie spadkobierców zmarłego oraz wykazanie przez nich praw do spadku. Pojęcie takiej |
|czynności umożliwiłoby spadkobiercom zmarłego wykazanie w zakreślonym przez organ terminie praw do spadku i wzięcie udziału w prowadzonym |
|postępowaniu. |
|Dodatkowo wskazać należy, że organ traktował T. W. jako stronę w prowadzonym wcześniej postępowaniu dotyczącym lokalizacji drogi na działce |
|nr [...], co wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 888/08 (dostępny na |
|stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl) |
|Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano |
|rygor natychmiastowej wykonalności, sąd administracyjny po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia budowy drogi może stwierdzić jedynie, że |
|decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżonej decyzji nadano |
|rygor natychmiastowej wykonalności, a od daty rozpoczęcia realizacji inwestycji do dnia wyrokowania minął okres 14 dni, co jest między |
|stronami bezsporne. Zatem wadliwość decyzji polegająca na pozbawieniu stron możliwości wzięcia udziału w postępowaniu mogła skutkować jedynie|
|stwierdzeniem wydania decyzji z naruszeniem prawa z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. |
| |
| |
|Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 31 ust. 2 specustawy drogowej stwierdził wydanie |
|decyzji z naruszeniem prawa z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło