II SA/Gd 267/15

WyrokWSA w Gdańsku2015-07-01

Skład orzekający: Janina Guść, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiadomił spadkobierców zmarłego właściciela nieruchomości o wszczęciu postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, zgodnie z przepisami specustawy drogowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył prawo, nie powiadamiając spadkobierców zmarłego właściciela nieruchomości o wszczęciu postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Pomimo specyfiki specustawy drogowej, która ma na celu usprawnienie procedur, organ powinien podjąć działania umożliwiające spadkobiercom wykazanie praw do spadku i udział w postępowaniu, jeśli jest to możliwe bez szkody dla szybkości postępowania. Naruszenie to skutkowało stwierdzeniem wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Organy administracji wydały decyzję zezwalającą na rozbudowę drogi gminnej, która wiązała się z wywłaszczeniem części nieruchomości skarżących. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, w tym niewyjaśnienie ich zarzutów dotyczących przebiegu inwestycji. Kluczowym zarzutem podniesionym przez uczestniczkę postępowania B. W. było niepowiadomienie jej jako spadkobierczyni zmarłego właściciela nieruchomości o prowadzonym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem prawa z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. F. i A. F. na decyzję Wojewody z dnia 22 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej stwierdza, że zaskarżona decyzja narusza prawo z przyczyny wyszczególnionej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. |Sygn. akt II SA/Gd 267/15 | | | |Uzasadnienie | | | |Decyzją z dnia 2 grudnia 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach | |przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" lub "specustawą | |drogową", Prezydent Miasta działający jako Starosta zezwolił Gminie Miasta na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi | |gminnej w G. - ulicy M., K. i O., obejmującej budowę jezdni wraz z odwodnieniem i oświetleniem, budowę chodników i zajazdów wraz z przebudową| |infrastruktury technicznej, zatwierdził projekt podziału nieruchomości oraz zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenia na budowę | |inwestycji. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. | |W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że przedłożony projekt budowlany jest kompletny i ma wymaganą formę, został wykonany przez | |osoby posiadające uprawnienia budowlane i będą członkami właściwej izby samorządu zawodowego. Projektanci i sprawdzający złożyli, zgodnie z | |art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) oświadczenie o sporządzeniu projektu | |budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a inwestor uzyskał wymagane przepisami opinie, uzgodnienia | |i pozwolenia. | |Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. i J. W. oraz E. i J. W. kwestionując przede wszystkim przebieg inwestycji, z którym wiąże się | |pozbawienie ich własności części działek, wskutek czego zmniejszy się ich wartość i możliwość zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem. | |Odwołanie wnieśli również A. i A. F. nie zgadzając się na wywłaszczenie części nieruchomości stanowiącej działki nr [...] i [...] pod budowę | |wylotu ul. K. na ul. O., albowiem taki przebieg drogi spowoduje ograniczenie funkcjonalności budynku nr [...], dostępu do drzwi wejściowych, | |dostępu do drzwi wejściowych, zsypu opału do piwnicy i parkowania samochodu. | |Wojewoda [...] decyzją z dnia 22 stycznia 2014 r., Nr [...], uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia 2 grudnia 2013 r. i zatwierdził projekt | |budowlany oraz zezwolił na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Rozbudowa ul. M., K. i O. w G.", wskazując prawidłowo powstałe po | |podziale działki, przez które przebiega droga i niezbędna infrastruktura. | |W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że wniosek spełnia wszystkie wymogi przewidziane w art. 11d ust. 1 ustawy, posiada opinie | |wymagane art. 11 b ust. 1 oraz zawiera wszystkie elementy niezbędne do wydania decyzji wymienione w art. 11f ust. 1 tej ustawy. | |Organ wyjaśnił, że do uchylenia decyzji organu I instancji doszło z uwagi na to, że w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i | |zezwolenia na realizację inwestycji wymienione zostały numery działek sprzed podziału. Zatem organ odwoławczy zobligowany był do uchylenia | |decyzji w tej części i prawidłowego oznaczenie działek, przez które przebiega inwestycja. | |Organ wyjaśnił, że specustawa drogowa ma szczególny charakter z uwagi na cel, któremu służy, to jest uproszczenie procedur dotyczących | |wydawania aktów administracyjnych warunkujących rozpoczęcie budowy drogi publicznej. | |Organ wskazał, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowiskiem, przepisy specustawy drogowej nie upoważniają | |organów do oceny racjonalności czy słuszności rozwiązań projektowych przyjętych we wniosku o udzielanie zezwolenia na realizację inwestycji | |drogowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, w myśl którego starosta nie jest upoważniony do wyznaczania i | |korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Inwestor samodzielne dokonuje wyboru najbardziej | |korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych oraz techniczno –wykonawczych inwestycji. Rola organu wydającego decyzji sprowadza się opisania | |dyspozycji i uwarunkowań inwestycji w zakresie wskazanym w art. 11 ust. 1 ustawy. | |Wojewoda stwierdził, że zarzuty odwołania wniesionego przez małżonków F. i W., dotyczące planowanego przebiegu ulic są niezasadne, a organ I | |instancji decydując o podziale nieruchomości i ustaleniu linii rozgraniczających inwestycję oraz wynikającym z tego pozbawieniu prawa | |własności, działał w sposób możliwie najemnej ingerujący w prawo własności. Organ stwierdził, że pozbawienie prawa własności w liniach | |rozgraniczających teren inwestycji jest konieczne, a przepisy prawa w tym zasady konstytucyjne, wymagają zrównoważenia interesu społecznego | |i słusznego interesu prywatnego. | |Organ wskazał, że kwestię wykupu pozostałych po wywłaszczeniu części nieruchomości nie nadających się do prawidłowego wykorzystania reguluje | |art. 13 ust. 3 specustawy drogowej, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4, jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a| |pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na | |wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego | |tej części nieruchomości. | |W skardze na powyższą decyzję A. F. i A. F. zarzucili naruszenie art. 77 85 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie złożonych przez skarżących | |zarzutów dotyczących projektu przebudowy drogi, naruszenie art. 11d ustawy przez brak analizy powiązania proponowanej drogi z innymi drogami| |publicznymi. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. | |W uzasadnieniu skarżący zarzucili przeprowadzenie postępowania z pominięciem ich uprawnień i zastrzeżeń. Wskazali oni, że projektowane | |rozwiązanie jest nieracjonalne, organ nie rozważył możliwości pozostawienia dotychczasowego układu drogowego zapewniającego wjazd i wyjazd z | |dwóch stron projektowanej drogi ul. K., lecz przyjął mimo sprzeciwów skarżących rozwiązanie nieracjonalne, tworzące z drogi połączonej z | |inną drogą publiczną z dwóch stron, utworzenie drogi ślepej z dojazdem z jednej strony. Skarżący zarzucili, że w następstwie wywłaszczenia | |zostali pozbawieni dostępu do budynku znajdującego się na nieruchomości. | |W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. | |Na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. Sąd dopuścił do udziału w postępowaniu B. W., która jest spadkobierczynią zmarłego w dniu 6 sierpnia 1993| |r. M. W. M. W. był współwłaścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], na której planowana jest inwestycja, został on przez organ | |zaliczony do kręgu stron postępowania, a jego spadkobierczynie B. W. i T. W. nie brały udziału prowadzonym postępowaniu. B. W. podniosła | |zarzut, że inwestycja nie dotyczy w istocie przebudowy drogi, lecz jej remontu oraz wskazała, że przebieg drogi jest niewłaściwy i | |niezasadnie pozbawia ją prawa własności nieruchomości. | | | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: | | | |Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy | |administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów | |administracyjnych sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ww. ustawy). | |Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji wydanych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o | |szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.) – zwanej dalej | |jako "ustawa" lub "specustawa drogowa". | |Zgodnie z art. 11d ust. 1 ustawy, wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej musi zawierać w szczególności: | |mapę w skali co najmniej 1: 5000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz| |istniejące uzbrojenie terenu; analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi; mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, | |sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami; określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu; cztery egzemplarze | |projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu,| |opinie organów wymaganych przepisami szczególnymi; wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne. | |W niniejszej sprawie jest bezsporne, że inwestor ubiegając się o wydanie decyzji zezwalającej na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej| |złożył wszystkie dokumenty wymienione w art. 11d ustawy. Jak wynika bowiem z akt postępowania administracyjnego inwestor, do wniosku | |załączył wymagane przepisami opinie, informację o planowanym przedsięwzięciu, analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, mapę | |orientacyjną z zaznaczonym przebiegiem drogi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, a także projekt budowlany wielobranżowy dla | |przedmiotowej inwestycji. Przedłożony przez inwestora projekt budowlany posiada wymagane opinie, uzgodnienia i sprawdzenia oraz stosowną | |informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Ponadto projekt ten sporządzony został przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia| |budowlane do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie. Projektanci złożyli przewidziane prawem budowlanym oświadczenia, jak również | |zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane. | |Zaskarżona decyzja czyni również zadość wymogom określonym w art. 11f ust. 1 ustawy, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w | |tym przepisie. W decyzji określono szczegółowo wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi. Linie rozgraniczające teren| |inwestycji zostały przedstawione na mapie w skali 1:500, przedstawiającej przebieg projektowanej drogi i stanowiącej załącznik do omawianej | |decyzji. Określono także warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb | |obronności państwa. W decyzji zawarto również wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W decyzji dokonano | |zatwierdzenia podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy. Oznaczono również nieruchomości lub ich części, według katastru | |nieruchomości, które stają się własnością Gminy. | |Określono także szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie, obowiązek dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu i dróg| |innych kategorii. W decyzji określono nadto ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o których mowa w art. 11f | |ust. 1 pkt 8 lit. e, g i h ustawy, z uwagi na konieczność przebudowy sieci uzbrojenia terenu poza liniami rozgraniczającymi teren inwestycji.| | | |Zgodnie z art. 11i ust. 1 specustawy drogowej, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w tej | |ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). A zatem – | |zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane w związku z art. 11i ust. 1 specustawy drogowej, w razie spełnienia wymagań | |określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane w związku z art. 11i ust. 1 specustawy drogowej, właściwy organ nie może | |odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. | | | |Z treści skargi i pism skarżących złożonych w toku sprawy wynika, że naruszenia przepisów dopatrują się oni w tym, że organy obu instancji | |nie uwzględniły ich wniosku dotyczącego innego przebiegu przedmiotowej inwestycji drogowej. Skarżący zarzucili nadto, że przedmiotowa droga | |przebiegać ma w odległości około 2 m od ich budynku. | |Uczestniczka postępowania B. W. zarzucała, że inwestycja nie dotyczy w istocie przebudowy drogi lecz jej remontu oraz, że przebieg drogi jest| |niewłaściwy i niezasadnie prowadzi do pozbawienia jej prawa własności nieruchomości. | | | |Kontrolując zaskarżoną decyzję w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że powyższe zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. | |Organy prawidłowo bowiem zaakceptowały przebieg inwestycji drogowej, polegającej na przebudowie drogi ustalonej przez projektanta w projekcie| |budowlanym i zgodnej z koncepcją zaplanowaną przez inwestora publicznego. | |Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, specustawa drogowa ma szczególny charakter, gdyż jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów, | |zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Inwestycja w zakresie realizacji drogi publicznej ma na celu zaspokojenie określonych | |potrzeb społeczności lokalnej, zatem jest inwestycją określonego celu publicznego, jakim jest droga publiczna. Specyfika uregulowań zawartych| |w tej ustawie wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi| |przez inwestora na cele budowy drogi publicznej. Skróceniu czasu wydawania rozstrzygnięć dotyczących realizacji dróg publicznych służy przede| |wszystkim połączenie w jednej decyzji administracyjnej rozstrzygania o ustaleniu lokalizacji drogi, zatwierdzeniu podziału nieruchomości, | |przejmowaniu jej na własność publiczną i zatwierdzaniu projektu budowlanego oraz udzielaniu pozwolenia na budowę. Interes społeczny i | |gospodarczy, który znajduje oparcie w tym akcie prawnym, i który w tym wypadku ma prymat nad słusznym interesem strony, przemawia za szybką i| |sprawną budową drogi. Z tych przyczyn, z jednej strony ustawodawca znacznie zwiększa uprawnienia inwestora, natomiast z drugiej zdecydowanie | |ogranicza uprawnienia właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji. Ograniczając prawa jednostki (w tym | |prawo własności) w zakresie określonym przepisami specustawy drogowej, ustawodawca dąży do zrealizowania celów publicznych, takich jak | |urządzanie nowych dróg i modernizacja istniejących, służące swobodnemu przemieszczaniu się m.in. służb komunalnych i ratowniczych, czy też | |dostosowywanie istniejących dróg do wymogów bezpieczeństwa określonych w przepisach prawa, uznając, że regulacja ta mieści się w granicach | |ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. | |Wskazać należy, że zgodnie ze stanowiskiem dominującym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie | |specustawy drogowej nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań, co do | |jej przebiegu. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy też słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby | |ona charakter pozaprawny. O przebiegu drogi i rozwiązaniach technicznych decyduje zarządca (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej | |korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno-wykonawcze. Oceniając czy decyzja lokalizacyjna w sposób prawidłowy zapewnia poszanowanie | |uzasadnionych interesów osób trzecich należy zatem mieć na względzie, że inwestor realizujący inwestycję drogową działa w interesie | |publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jej interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem (por. | |Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 762/13, Baza Orzeczeń LEX nr 1367353; Wojewódzki Sąd | |Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 323/08, Baza Orzeczeń LEX nr 566729, Naczelny Sąd | |Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2416/10 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z | |dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 645/10, orzeczenia dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym | |zauważyć, że ustawodawca nie nałożył na inwestora obowiązku przedstawienia rozwiązań wariantowych, alternatywnych. Organ właściwy do | |zezwolenia na realizację inwestycji drogowej dokonuje jedynie sprawdzenia, czy wniosek spełnia ustawowe wymogi, czy przedłożony projekt jest | |zgodny z ustawą i czy dotyczy dróg publicznych, a pozytywna ocena w tym zakresie nakłada obowiązek wydania decyzji zezwalającej na realizację| |inwestycji drogowej. | |Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt SK 17/13, wskazał, że budowa dróg publicznych | |wszelkich kategorii jest jednym z kilkunastu celów publicznych, do których należy także m.in. budowa linii kolejowych, lotnisk, czy | |zapewnienie obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, szkół czy domów opieki społecznej. Aby zapewnić odpowiednie tempo realizacji inwestycji | |drogowych, które stanowią istotny element infrastruktury państwa, ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie regulacji szczególnych, | |zawierających rozwiązania odrębne." | |W wyroku z dnia 16 października 2012 r. o sygn. K 4/10 (OTK ZU nr 9/A/2012, poz. 106), Trybunał Konstytucyjny wskazał, że wprowadzenie | |regulacji prawnej polegającej m.in. na uproszczeniu postępowania w sprawie nabywania nieruchomości położonych na terenach przeznaczonych na | |budowę dróg, w tym rezygnacja z indywidualnej oceny niezbędności lokalizacji drogi na każdej nieruchomości, jest zamierzoną decyzją | |ustawodawcy wpisaną w ratio legis ustawy o inwestycjach drogowych. W konsekwencji Trybunał stwierdził, że w przepisach zaskarżonych w | |niniejszej sprawie nie występuje pominięcie ustawodawcze. Skoro bowiem w ustawie o inwestycjach drogowych ustawodawca zrezygnował z | |określenia materialnoprawnych przesłanek nabywania nieruchomości, to nie można zasadnie twierdzić, że regulacja ta jest niepełna. | |W uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II OPS 2/14 Naczelny Sąd Administracyjny powołując się na wyrok Trybunału | |Konstytucyjnego z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt K 4/10, wyjaśnił m.in., że "Budowa bezpiecznych dróg w Polsce stanowi nadal | |priorytetowy cel publiczny, gdyż jest konieczna zarówno dla ochrony środowiska, jak i zdrowia, wolności i praw konstytucyjnych całych | |społeczności. Trybunał Konstytucyjny trafnie zwrócił uwagę, że po pierwsze, drogi są budowane nie w interesie państwa, jednostki samorządu | |terytorialnego czy zarządcy drogi, lecz w interesie wszystkich członków społeczeństwa, także tych wywłaszczonych; po drugie, uproszczona | |procedura wywłaszczenia z mocy prawa podczas realizacji inwestycji liniowych, obejmujących wiele nieruchomości, jest metodą skuteczną; po | |trzecie, lokalizacja (wytyczenie) drogi niejako narzuca listę nieruchomości, które muszą być zajęte, a zatem wywłaszczone. Jeżeli | |przyjmujemy, że przebieg drogi jest wyznaczony w sposób racjonalny przez grono specjalistów z zakresu transportu, geologii, ochrony | |środowiska, musimy przyjąć nieuchronność zajęcia ściśle oznaczonych gruntów pod budowę drogi. Trzeba mieć na względzie liniowy charakter | |inwestycji drogowych, który dyktuje w sposób naturalny pewne rozstrzygnięcia, w szczególności co do wyboru nieruchomości objętych decyzją i -| |w następstwie jej wydania – wywłaszczonych. (dostępny na stronie internetowej orzeczenia.n.s.a.gov.pl) | |Igerencja organu w ocenę przebiegu drogi jest w wyjątkowych sytuacjach możliwa na płaszczyźnie celowości realizacji inwestycji drogowej. | |Odmowa uwzględnienia wniosku może zatem nastąpić w sytuacji niewątpliwej zbędności inwestycji drogowej w danej lokalizacji. Takie rozwiązanie| |z jednej strony zabezpiecza sprawną realizację celów specustawy, a z drugiej strony umożliwia ingerencję organu w przypadkach szczególnych, w| |których w istocie uznać należy, że z uwagi na zbędność drogi w konkretnej lokalizacji złożenie wniosku o relację inwestycji drogowej nie jest| |uzasadnione celami publicznymi. W niniejszej sprawie realizacja planowanej inwestycji polegającej na przebudowie istniejącego rozwiązania | |drogowego jest uzasadniona celem publicznym, jakim zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami | |(Dz.U. z 2014 poz. 518 ze zm.) jest budowa sieci dróg publicznych, w tym gminnych. Z uwagi na ukształtowanie zabudowy, budowa takiej drogi | |na tym terenie jest niewątpliwie celowa w związku z istnieniem zabudowy mieszkaniowej na działkach położonych wzdłuż drogi. | |Wskazany zakres kontroli projektu budowlanego powoduje, że nie można w niniejszej sprawie organom architektoniczno-budowlanym skutecznie | |zarzucić naruszenia prawa poprzez odstąpienie od ustalenia zasadności przedmiotowej inwestycji drogowej, jak również poprzez pominięcie | |racji i twierdzeń co do alternatywnego przebiegu inwestycji. | |Sąd uznał za niezasadny zarzut usytuowania drogi w zbyt małej odległości od istniejącego na działce skarżących obiektu budowlanego. Art. 43 | |ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) stanowi, że odległość budynku od drogi gminnej winna| |wynosić co najmniej 6 m. Przepis ten nie dotyczy sytuowania drogi względem istniejącego obiektu budowlanego, normuje on bowiem odległości, | |jakie muszą być zachowane między obiektem budowlanym, a krawędzią jezdni istniejącej drogi publicznej, podczas budowy obiektu budowlanego | |(por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 października 2008 r. sygn. IV SA/Wa 993/08 Lex nr 515297, wyrok NSA w Warszawie z dani 10 kwietnia | |2008 r. sygn.. II OSK 1687/07 Lex nr 470931). Zatem 2- metrowa odległość budynku od planowanej drogi nie wyklucza możliwości realizacji | |inwestycji drogowej i nie mogłaby uzasadniać wzruszenia wydanej decyzji. Z okoliczności sprawy nie wynika brak możliwości dostępu do budynku | |skarżących wskutek realizacji inwestycji. Niemniej wskazać należy, że ustawodawca w specustawie drogowej przewidział w art. 13 ust. 3, że w | |przypadku, jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, | |właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz | |Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Nabycie nieruchomości na podstawie tego unormowania | |następuje w trybie cywilnym. | |Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut uczestniczki postępowania B. W., że planowana inwestycja drogowa dotyczy wyłącznie remontu | |drogi. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczy budowy nowej drogi, tj. wykonania połączenia drogowego, a także jego | |odbudowy i rozbudowy. Jeżeli inwestycja drogowa wychodzi poza granice dotychczasowego pasa drogowego i wymaga przejęcia własności | |nieruchomości stanowi ona rozbudowę drogi, która w myśl przepisów ustawy Prawo budowlane jest traktowana jako budowa drogi (art. 3 pkt 6 i 7a| |ustawy Prawo budowlane). | |Jak wynika z projektu budowlanego realizacja drogi wiązać się będzie z jej poszerzeniem ulic M. i O. oraz wybudowaniem ulicy K., która nie | |jest urządzona. Zakres inwestycji spowodował konieczność wywłaszczenia części nieruchomości, w tym stanowiącej własność uczestniczki | |postępowania. Taka inwestycja stanowi rozbudowę drogi, do której znajdują zastosowanie przepisy specustawy drogowej. | |Sąd uznał natomiast za uzasadniony zarzut uczestniczki postępowania B. W. niepowiadomienia jej jako spadkobierczyni M. W. o prowadzonym | |postępowaniu. Śmierć M. W. nastąpiła w dniu 6 sierpnia 1993 r., a jego spadkobierczyniami są B. W. i T. W., co potwierdza złożony do akt | |sprawy protokół dziedziczenia. | |Zgodnie z art. 11d ust. 5 ustawy, organ winien wysyłać zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na | |realizację inwestycji drogowej wszystkim właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na | |adres wskazany w katastrze nieruchomości. W niniejszej sprawie jako właściciel nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w katastrze | |nieruchomości figurował M. W., który został przez organ zaliczony do kręgu stron postępowania. Organ posiadał informację o śmierci M. W. | |Z art. 11d ust. 5 ustawy wynika zaś, że starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wysyła zawiadomienie o wszczęciu postępowania w| |sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy, właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości | |objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości, oraz zawiadamia pozostałe strony w drodze obwieszczeń, | |w starostwie powiatowym, a także w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, na stronach internetowych tych gmin i w prasie | |lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne. | |Art. 11 d ust. 7 ustawy stanowi, że w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i | |wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wysyłają zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5, jedynie wnioskodawcy,| |a przepis ten stosuje się odpowiednio, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie żyją, a ich spadkobiercy nie wykazali prawa do spadku. | |Literalne stosowanie tego unormowania pozwala na pominięcie w postępowaniu spadkobierców zmarłego właściciela nieruchomości w każdym | |przypadku i nie nakłada na organ obowiązku zachowania w tym zakresie choćby minimalnych aktów staranności w zakresie umożliwienia | |spadkobiercom wykazania praw do spadku. W ocenie Sądu interpretacja taka nie zasługuje jednak na aprobatę. | |W ocenie Sądu, niewątpliwie celem powyższego unormowania nie było wyeliminowanie z postępowania spadkobierców zmarłego właściciela | |nieruchomości, lecz zapobieżenie przedłużaniu postępowania w sprawie o realizację inwestycji drogowej. | |Specustawa drogowa z istoty swej wprowadza szereg ograniczeń uzasadnionych celem jakim jest budowa sieci drogowej. Zasada szybkości tego | |postępowania i priorytetowe traktowanie celu ustawy nie mogą, prowadzić do zaniechania pojęcia przez organ jakichkolwiek czynności w | |sytuacji, gdy organ bez szkody dla szybkości prowadzonego postępowań może powiadomić osoby należące do potencjalnego kręgu spadkobierców o | |prowadzonym postępowaniu i zakreślić im termin na wykazanie praw do spadku. Spadkobiercy ci winni mieć bowiem realną szansę na wzięcie | |udziału w postępowaniu. Prowadzone postępowanie zmierza do pozbawienia właścicieli nieruchomości przeznaczonych pod drogi prawa własności. | |Jeżeli zachowanie ich gwarancji procesowych w postępowaniu jest możliwe, bez szkody dla szybkości postępowania, brak jest postaw do | |pozbawienia ich prawa udziału w postępowaniu. | |Z odpisu aktu zgonu znajdującego się w aktach sprawy wynikało, że zmarły pozostawał w chwili śmierci w związku małżeńskim z T. W., nadto | |uczestnikami postępowania byli J. W. i B. W., którzy z uwagi na zbieżność nazwisk mogli być krewnymi zmarłego. Organ nie zwracał się do | |małżonki zmarłego T. W., ani B. i J. W. o wskazanie spadkobierców zmarłego oraz wykazanie przez nich praw do spadku. Pojęcie takiej | |czynności umożliwiłoby spadkobiercom zmarłego wykazanie w zakreślonym przez organ terminie praw do spadku i wzięcie udziału w prowadzonym | |postępowaniu. | |Dodatkowo wskazać należy, że organ traktował T. W. jako stronę w prowadzonym wcześniej postępowaniu dotyczącym lokalizacji drogi na działce | |nr [...], co wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 888/08 (dostępny na | |stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl) | |Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano | |rygor natychmiastowej wykonalności, sąd administracyjny po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia budowy drogi może stwierdzić jedynie, że | |decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżonej decyzji nadano | |rygor natychmiastowej wykonalności, a od daty rozpoczęcia realizacji inwestycji do dnia wyrokowania minął okres 14 dni, co jest między | |stronami bezsporne. Zatem wadliwość decyzji polegająca na pozbawieniu stron możliwości wzięcia udziału w postępowaniu mogła skutkować jedynie| |stwierdzeniem wydania decyzji z naruszeniem prawa z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. | | | | | |Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 31 ust. 2 specustawy drogowej stwierdził wydanie | |decyzji z naruszeniem prawa z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło