II OSK 2938/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-07

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Elżbieta Kremer, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu budowlanego, który nieznacznie narusza przepisy techniczno-budowlane (np. długość budynku przy granicy działki), stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Niewielkie naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, takie jak nieznaczne przekroczenie dopuszczalnej długości budynku przy granicy działki, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z tym, zatwierdzenie takiego projektu budowlanego, nawet bez formalnego odstępstwa, nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji. Konieczne jest zachowanie proporcji między stwierdzonym naruszeniem a skutkami jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem. Skarżący podnosili, że projekt budowlany narusza przepisy techniczno-budowlane, w szczególności dotyczące usytuowania budynku przy granicy działki (długość i wysokość). Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że stwierdzone naruszenia nie mają charakteru rażącego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. W. i K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2857/12 w sprawie ze skargi K.W. i K.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną II OSK 2938/13 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. W. i K. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. Ć. i K. Ć. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr [...], obręb K., przy ul. [...] w B. oraz zjazdu z ul. [...] na działkę nr [...] obręb K. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. wystąpił do Wojewody Śląskiego o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem powyższej decyzji z uwagi na fakt, że projekt budynku został sporządzony z naruszeniem przepisów. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu odwołań K. W. i K. W. powyższa decyzja została utrzymana w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, że nieruchomość inwestycyjna objęta jest zakresem obowiązywania "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - mieszkalnictwo zmiany punktowe", zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej B. z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. B. [...]). Tym samym, zdaniem organu, przedmiotowe przedsięwzięcie nie wymagało uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z zapisami ww. uchwały działka nr [...], objęta pozwoleniem na budowę, znajduje się na obszarze urbanistycznym oznaczonym symbolem E2 - MN, który przewiduje jako podstawowe przeznaczenie terenów zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Kontrolowana decyzja nie narusza również rażąco innych unormowań przywołanego planu miejscowego, zwłaszcza w zakresie wysokości zabudowy (wymagane — do 3 kondygnacji nadziemnych, w tym poddasze użytkowe; projektowane - 2 kondygnacje nadziemne w tym poddasze użytkowe), a zatem, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie doszło do rażącego naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej B. z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...]. Zdaniem organu, po analizie projektu zagospodarowania terenu, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2011 r., nie można stwierdzić, aby przyjęte rozwiązania projektowe uchybiały rażąco przepisom obowiązującym w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia, zwłaszcza przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że sporny budynek został usytuowany: od strony północno-zachodniej - w odległości 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...]; od strony południowo-zachodniej - w odległości 10.80 m od granicy z działką nr [...]; od strony północno-wschodniej - w odległości 3,10 m (granica z działką drogową - ul. [...]), natomiast od strony południowo-wschodniej budynek ten został zaprojektowany w granicy z działką nr [...]. Dokumentacja projektowa wskazuje, że wysokość spornego budynku mierzona zgodnie z przywołanym unormowaniem - wynosi ok. 6.75 m (5,97 m - zwymiarowana na projekcie wysokość do stropu + ok. 0.22 m - wełna mineralna, paroizolacja, płyta gips.- kart. + 0,56 m - poziom terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku) - rys. nr 5, przekrój A-A; rys. nr 2. Z będącej w posiadaniu GINB dokumentacji projektowej budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce nr [...] wynika, że wysokość tego budynku wynosi ok. 7.60 m (ok. 7.15 m - wysokość do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu + 0.45 m (trzy stopnie o wysokości 15 cm) - poziom terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku) - rys. nr 6. przekrój "A-A"; rys. nr 4; rys. nr 6.1; rys. nr 7. Jakkolwiek z projektu budowlanego (rys. nr 2 rzut parteru, rys. nr 3 rzut poddasza) wynika, że nowoprojektowany budynek jest dłuższy od istniejącego budynku na działce nr [...] o ok. 25 cm, niemniej jednak powyższe naruszenie § 12 ust. 3 pkt 2 warunków technicznych, z uwagi na niewielkie przekroczenie dopuszczalnej długości, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Organ zauważył, że wprawdzie z § 12 ust. 3 pkt 2 cyt. rozporządzenia wynika, że ściany obu budynków usytuowanych przy granicy winny stykać się całą powierzchnią, to jednak mając na uwadze § 6 w/w rozporządzenia, który wprost wskazuje jak winna być mierzona wysokość budynku służąca do przyporządkowania temu budynkowi odpowiednich wymagań rozporządzenia, w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia § 12 ust. 3 pkt 2 warunków technicznych. Organ stwierdził również, że projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony przez osoby uprawnione, legitymujące się ważnymi zaświadczeniami o przynależności do właściwych izb samorządu zawodowego. Organ nie stwierdził, aby decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2011 r. naruszała rażąco przepisy obowiązujące w dacie jej wydania, w tym przepisy ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych, zwłaszcza rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. W. i K. W. podnieśli, że projekt budowlany jest niezgodny z prawem budowlanym, nie powinien uzyskać akceptacji i powinien być poprawiony lub uchylony. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa. Sąd wyjaśnił, że z uwagi na nadzwyczajny charakter postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jego przedmiotem jest wyłącznie ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa i gdy taka decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4.00 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 3.00 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy (§ 12 ust. 1). Skoro więc budynek ten został usytuowany od granic z działkami sąsiednimi w odległości 4 m, 10.80 m, oraz 3,10 m od strony działki drogowej, to nie sposób uznać, że podjęte rozstrzygnięcie powyższe przepisy narusza. Przedmiotowy budynek mieszkalny od strony południowo-wschodniej został zaprojektowany w granicy z działką nr [...]. Stosownie do § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej. Zgodnie zaś z § 6 tego rozporządzenia, wysokość budynku, służącą do przyporządkowania temu budynkowi odpowiednich wymagań rozporządzenia, mierzy się od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku lub jego części, znajdującym się na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej, bez uwzględniania wyniesionych ponad tę płaszczyznę maszynowni dźwigów i innych pomieszczeń technicznych, bądź do najwyżej położonego punktu stropodachu lub konstrukcji przekrycia budynku znajdującego się bezpośrednio nad pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Z dokumentacji projektowej, wynika zaś, że wysokość spornego budynku - mierzona zgodnie z przywołanym unormowaniem - wynosi ok. 6.75 m, a wysokość budynku na działce sąsiedniej nr [...] - wynosi ok. 7.60 m. Nowoprojektowany budynek jest dłuższy od istniejącego budynku na działce nr [...] o około 25 cm, co stanowi naruszenie § 12 ust. 3 pkt 2 przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury, jednakże, z uwagi na niewielkie przekroczenie dopuszczalnej długości, również nie stanowi to rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Dotyczy to tylko rażącego naruszenia prawa, czyli takiego naruszenia, które powoduje, że decyzja administracyjna jest w sposób wyraźny i jednoznaczny sprzeczna z przepisem prawa, a pozostawienie jej w obrocie prawnym byłoby naruszeniem zasady demokratycznego państwa prawnego. W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. W. i K. W., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, podnieśli zarzuty: 1) rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w świetle art. 6 k.p.a. w wyniku przyjęcia, że wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, który nie spełnia warunków techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7 ustawy Prawo budowlane, bez zbadania wszystkich okoliczności sprawy, pomimo że narusza słuszny interes skarżących nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności wydanej decyzji; 2) rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9 i art. 7 ustawy Prawo budowlane w wyniku przyjęcia, że wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, niespełniający wszystkich wymogów określonych w przepisach techniczno-budowlanych, bez wcześniejszego uzyskania odstępstwa od obowiązku spełniania w/w przepisów nie stanowi rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że dobudowany budynek nie spełnia warunku, o którym mowa w § 12 rozporządzenia, gdyż nie przylega całą swoją ścianą do istniejącego. Budynek jest dłuższy i wyższy wzdłuż granicy, mimo że fragmenty jego ściany koło punktu kalenicy nie są wyższe, to idąc dalej do okapów z rynnami - różnica w wysokościach dochodzi do 1 m. Dodatkowo budynek jest dłuższy o 25 cm. Powyższe powoduje, że projekt budowlany nie spełniał wymogów § 12 rozporządzenia, a decyzja go zatwierdzająca naruszyła art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że naruszone przepisy są jasne i nie wymagają interpretacji. Co więcej, w jego ocenie wszelkie odstępstwa od wskazanych parametrów i warunków technicznych mogą stanowić zagrożenie bezpieczeństwa, funkcjonalności budynków, jak również nadmierną uciążliwość dla osób trzecich, w szczególności sąsiadów, których prawo własności może być naruszone. Zdaniem skarżących kasacyjnie, jeżeli nawet Sąd stoi na stanowisku, że stwierdzona niezgodność nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia czy pogorszeniu warunków zdrowotnych, to nie zmienia to faktu, że zatwierdzenie projektu bez uzyskania zgody właściwego organu na odstępstwo stanowi rażące naruszenie prawa i zasady określonej w art. 6 k.p.a. Autor skargi kasacyjnej podniósł ponadto, że ani Sąd, ani organ nie badał, dlaczego skarżący próbują unieważnić zaskarżoną decyzję, w jaki sposób decyzja ta wpływa na sposób korzystania z ich nieruchomości oraz na jakie szkody są narażeni. Powołując takie zarzuty w ramach podstawy kasacyjnej skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostawała natomiast zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zgłoszonych zarzutów skargi kasacyjnej warto zauważyć, że jej autor sformułował zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z określonymi przepisami ustawy Prawo budowlane oraz przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim muszą odpowiadać budynki i ich usytuowanie w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art.174 pkt 2 p.p.s.a. – jako naruszenie przepisów postępowania. Tymczasem nie ulega wątpliwości, co już zresztą wielokrotnie wyjaśniał Naczelny Sąd Administracyjny, że poszczególne przepisy art. 156 § 1 k.p.a., mimo że zostały usytuowane w ustawie o charakterze procesowym, mają charakter materialny (por. wyr. NSA z 8 września 2010 r., II OSK 1345/09 czy z dnia 2 czerwca 2009 r., II OSK 904/08). Odnosząc się do podstaw kasacyjnych należy wskazać, że nietrafny jest pierwszy z zarzutów, tj. zarzut rażącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w świetle art. 6 k.p.a. w wyniku przyjęcia, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, który nie spełnia warunków techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7 ustawy Prawo budowlane, bez zbadania wszystkich okoliczności sprawy. Otóż wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wadą nieważności dotknięta jest decyzja wydana z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa to zarówno ciężkie, kwalifikowane naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i ciężkie, kwalifikowane naruszenie przepisów prawa procesowego. Przyjmuje się z kolei, że to kwalifikowane naruszenie normy prawa materialnego polegać może bądź to na zastosowaniu danej normy do stanu faktycznego niezapisanego w tej normie, bądź to na odmowie zastosowania normy prawa materialnego do stanu faktycznego zapisanego w tejże normie prawa (wyr. NSA z dnia 3 września 2014 r., II OSK 510/13). W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie został w żaden sposób zakwestionowany i nie budził wątpliwości. Bezspornie zostały ustalone parametry budynku usytuowanego na działce nr [...] - jego wysokość mierzona zgodnie z § 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - wynosi ok. 6.75 m, a ponadto jest on dłuższy od istniejącego na działce nr [...] o około 25 cm. W oparciu o te ustalenia zarówno organy administracji, jak i Sąd I instancji uznały, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż zatwierdzony projekt budowlany zawierał odstępstwa od warunków technicznych, jednak nie są to naruszenia o charakterze rażącym. Powołując się na niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, autor skargi kasacyjnej nie wskazał przy tym na żadne inne okoliczności, które nie zostały uwzględnione przy tak dokonanej ocenie. Co więcej nie wskazał również, w czym upatruje on naruszenia słusznego interesu stron. Tym samym nie może być uznany za skuteczny tak sformułowany zarzut skargi kasacyjnej. Nie może także odnieść oczekiwanego rezultatu zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9 i art. 7 ustawy Prawo budowlane w wyniku przyjęcia, że wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, niespełniający wszystkich wymogów określonych w przepisach techniczno-budowlanych, bez wcześniejszego uzyskania odstępstwa od obowiązku spełniania w/w przepisów nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Otóż, stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu m.in. z przepisami techniczno-budowlanymi. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na uwarunkowania zabudowy, zastosowanie znajdował przepis § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak wynika z jego treści w zabudowie jednorodzinnej sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej. Organ prawidłowo dokonał pomiarów z uwzględnieniem § 6 rozporządzenia, zgodnie z którym wysokość budynku, służącą do przyporządkowania temu budynkowi odpowiednich wymagań rozporządzenia, mierzy się od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku lub jego części, znajdującym się na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej, bez uwzględniania wyniesionych ponad tę płaszczyznę maszynowni dźwigów i innych pomieszczeń technicznych, bądź do najwyżej położonego punktu stropodachu lub konstrukcji przekrycia budynku znajdującego się bezpośrednio nad pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. W wyniku pomiarów ustalono, że wysokość spornego budynku do kalenicy wynosi 6,75 m, zaś wysokość budynku sąsiedniego, liczona w oparciu o te same zasady – 7,60 . Budynek zlokalizowany na działce [...] nie jest więc wyższy w świetle literalnego brzmienia przepisów i odpowiada wymogom § 12 cyt. rozporządzenia. Natomiast fakt, że okapy spornego obiektu budowlanego znajdują się wyżej względem okapów dachu budynku sąsiedniego wynika z innego kąta nachylenia dachu, nie stanowiąc jednak o naruszeniu wskazanego § 12 rozporządzenia. Jak już wielokrotnie wskazywano poza sporem pozostaje fakt, że ściana budynku położonego na działce nr [...] jest o 25 cm dłuższa niż budynku sąsiedniego, należącego do skarżących kasacyjnie, co niewątpliwie narusza § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim muszą odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jednak słusznie wskazywały zarówno organy administracji, jak i Sąd I instancji, że nie sposób takiemu naruszeniu przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy spełnione zostały trzy przesłanki: naruszenie prawa ma charakter oczywisty, charakter przepisu, który został naruszony pozwala na uznanie oczywistości naruszenia, przemawiają za tym racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie. O ile jednak na gruncie rozpoznawanej sprawy można mówić o oczywistości naruszenia, to mając na uwadze konieczność zachowania proporcji między stwierdzonym naruszeniem, a skutkami, jakie miałyby wyniknąć z wyeliminowania kwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, to uprawniony jest wniosek, że stwierdzone naruszenie nie ma znaczenia większej wagi aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji. Tym samym należy przyjąć, że rozmiar odstępstwa od warunków technicznych nie uzasadnia uznania naruszenia za takie, któremu można by przypisać cechę rażącego. Powyższa konstatacja nie pozostaje bez wpływu na ocenę zgłoszonego zarzutu dotyczącego dopuszczenia się rażącego naruszenia prawa poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego bez wcześniejszego uzyskania zgody na odstępstwo od warunków technicznych. Otóż zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnione jest twierdzenie, że skoro naruszenie przepisów o warunkach technicznych (a więc działanie stanowiące odstępstwo od tych przepisów) nie może być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, to w konsekwencji również zatwierdzenie projektu budowlanego, który przewidywał rozwiązanie architektoniczne zawierające takie odstępstwo bez uzyskania zgody, o której mowa w art. 9 ustawy Prawo budowlane nie może zostać uznane jako rażąco naruszające prawo. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezrozumiały jest podnoszony w końcowej części uzasadnienia skargi kasacyjnej zarzut, że ani Sąd I instancji, ani organ administracji publicznej nie badał, dlaczego skarżący próbują unieważnić zaskarżoną decyzję, w jaki sposób decyzja ta wpływa na sposób korzystania z ich nieruchomości oraz na jakie szkody są narażeni. Oczywiście nie można tracić z pola widzenia, że w świetle przyjętej koncepcji rażącego naruszenia prawa skutki społeczno-gospodarcze, jakie pociąga za sobą wydanie decyzji obarczonej wadliwością stanowią jeden z elementów determinujących możliwość uznania, że taka kwalifikowana wadliwość miała miejsce. Jednak skarżący kasacyjnie sami nie wskazali na zaistnienie takich skutków kwestionowanej decyzji, a zatem nie sposób wymagać, aby poszukiwał ich sąd administracyjny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło