IV SA/Gl 1223/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-07-14
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Beata Kalaga - Gajewska, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy sanitarne prawidłowo odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli istnieją zarówno czynniki zawodowe, jak i pozazawodowe mogące wywołać schorzenie, a związek przyczynowy nie został jednoznacznie wykluczony?Ratio decidendi
Organy sanitarne nie mogą bezkrytycznie przyjmować orzeczeń lekarskich jako podstawy do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. W przypadku współistnienia czynników zawodowych i pozazawodowych, organy muszą w sposób jednoznaczny i przekonujący wykazać, że to czynniki pozazawodowe, a nie sposób wykonywania pracy, wywołały schorzenie. Samo wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych nie jest wystarczające do obalenia domniemania związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy.Stan faktyczny
Skarżący K.C. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej – zespołu cieśni nadgarstka. Organy sanitarne odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na istnienie licznych pozazawodowych czynników ryzyka, które mogły być przyczyną schorzenia, mimo że skarżący przez wiele lat pracował na stanowisku tokarza, co wiązało się z obciążeniem stawów nadgarstkowych. Skarżący zakwestionował stanowisko organów, twierdząc, że nie wykazano jednoznacznie, iż czynniki pozazawodowe są jedyną przyczyną schorzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych (słownie: [...] złotych [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] nr[...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. odmówił stwierdzenia u K. C. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Rozstrzygnięcie to wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe K. C. i orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] nr [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. nr [...]
Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik K. C., zarzucając jej sprzeczność ustaleń organu orzekającego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez nieuznanie istnienia choroby zawodowej. Domagał się jej zmiany i stwierdzenie wystąpienia u K. C. choroby zawodowej w postaci obustronnego zespołu cieśni nadgarstka lub jej uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia u K. C. choroby zawodowej, organ odwoławczy przyjął warunki, jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. 235¹ ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, zwanej dalej w skrócie jako: "K.p."), która stanowi, iż "za chorobą zawodową uważa się chorobą, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym"". Ustalił, że K. C. pracował obciążając stawy nadgarstkowe rąk w latach 1971-1977 w [...] Zakładach A w Ł. jako tokarz (zakład zlikwidowany), w latach 1977-1997 w Hucie B w D. (obecna nazwa C S.A.) jako tokarz, w latach 1997-2005 w D Sp. z o. o. w D. jako tokarz (zakład nie istnieje), w latach 2005-nadal w E Sp. z o. o. w D. (obecna nazwa D1 Sp. z o. o.) jako tokarz. Był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. (orzeczenia lekarskie nr [...]), gdzie lekarze specjaliści orzekli o braku podstaw do rozpoznania u niego przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymieniony w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. Biorąc pod uwagę badanie podmiotowe, przedmiotowe, konsultację neurologiczną ortopedyczną analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz wynik badania elektroneurograficznego z dnia 03.08.2013 r. - lekarze specjaliści rozpoznali obustronny zespół cieśni nadgarstka, stan po operacyjnym leczeniu zespołu cieśni nadgarstka obustronnie. Jednakże biorąc pod uwagę fakt istnienia u badanego uznanych pozazawodowych czynników ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka, tj.: otyłość (BMI=32,2), podwyższone stężenie kwasu moczowego (dna moczanowa) oraz współistnienie zmian zwyrodnieniowo-zniekształcających kręgosłupa szyjnego uznano, iż brak jest podstaw do rozpoznania bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zespołu cieśni nadgarstka pochodzenia zawodowego. Następnie K. C. był badany w Klinice Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie lekarze specjaliści na podstawie obserwacji klinicznej w dniach 14 -18.07.2014 r., w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...] również nie znaleźli podstaw do rozpoznania u niego choroby zawodowej, pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. W trakcie obserwacji klinicznej biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych badań i specjalistycznych konsultacji: neurologicznej i ortopedycznej, wynik EMG oraz analizę dokumentacji medycznej - wykazano obecnie istnienie obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Biorąc pod uwagę istnienie u K. C. szeregu udokumentowanych, samoistnych czynników ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka, takich jak: otyłość, dna moczanowa, zmiany zwyrodnieniowe nadgarstków, zaburzenia gospodarki lipidowej i węglowodanowej, nietolerancja glukozy, dyslipidemia, nadciśnienie tętnicze, radikulopatia szyjna - lekarze orzecznicy nie znaleźli podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii schorzenia i do rozpoznania u niego bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstków. W ocenie organu odwoławczego przywołane opinie obu placówek diagnostycznych są zgodne w swoich konkluzjach, a strona nie przedstawiła dowodów podważających ich zasadność. Orzeczenia lekarskie kompetentnych placówek medycznych I i II stopnia organ uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie ich za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Podkreślił, iż zgodnie z ustaleniami upowszechnionego orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 02.02.2010 r. o sygn. akt IV SA/Gl 582/09) wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Zdaniem organu odwoławczego, zespół cieśni w obrębie nadgarstka występuje w populacji ogólnej z częstością podobną jak w tych grupach zawodowych, gdzie sposób wykonywania pracy może być uznany za czynnik sprawczy. Etiologia tej neuropatii z ucisku jest wieloczynnikowa i nie istnieją obiektywne badania pozwalające na jednoznaczne potwierdzenie etiologii zawodowej. Każde natomiast badanie interpretowane jest i oceniane w aspekcie mniejszego lub większego prawdopodobieństwa związku z warunkami pracy. Uznanie w tych przypadkach etiologii zawodowej wymaga wykazania takiego związku w sposób bezsporny lub co najmniej z przeważającym prawdopodobieństwem, a to z kolei wiąże się z koniecznością wykluczenia innych możliwych przyczyn schorzeń obwodowego układu nerwowego. Wobec istnienia u K. C. uznanych, pozazawodowych czynników ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka brak jest podstaw do przyjęcia, w sposób bezspornie lub przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, zawodowej etiologii rozpoznawanej neuropatii nerwów pośrodkowych, a tym samym do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Organ odwoławczy nie kwestionował istnienia narażenia K. C. na wykonywanie przez niego pracy obciążającej stawy nadgarstkowe, jak również nie podważał okresu jego trwania, lecz z uwagi na fakt niespełnienia wymogów formalnych i wobec treści orzeczeń lekarskich WOMP w K. oraz IMP i ZŚ w S. nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik K. C. po raz kolejny zakwestionował stanowisko organu dotyczące braku podstaw do przyjęcia w sposób bezsporny, że rozpoznane u skarżącego schorzenie jest wywołane sposobem wykonywania pracy w związku z innymi pozazawodowymi czynnikami ryzyka. Zarzucił organom sanitarnym naruszenie prawa materialnego, tj. art. 235¹ Kodeksu pracy poprzez przyjęcie, że choroba nie została spowodowana warunkami pracy i w tym zakresie błędne ustalenia faktyczne z uwagi na istnienie związku rozpoznanego u K. C. schorzenia ze środowiskiem i szkodliwymi warunkami jego pracy. Natomiast dla odmowy ustalenia jej istnienia konieczne jest stwierdzenie, że rodzaj wykonywanej pracy nie ma żadnego wpływu na powstanie i rozwój schorzenia. Wobec tego domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego, nie zgadzając się z jej argumentacją i zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wywiódł, iż nie znajduje podstaw do jego zmiany.
Na rozprawie w dniu 14 lipca 2015 r., pełnomocnik K. C. dodał, że z opinii nie wynika w sposób jednoznaczny dlaczego przyjęto, że wyłącznie czynniki pozazawodowe miały istotny wpływ na powstanie zdiagnozowanego schorzenia. Sam skarżący wyjaśnił, że nadal jest zatrudniony na stanowisku tokarza i po zabiegu operacyjnym w miesiącu sierpniu 2013 r. powrócił do pracy z zaleceniem ograniczenia czynności obciążających oba nadgarstki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
W świetle art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, zwanej dalej w skrócie jako: "K. p.") za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym".
Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 237 § 1 K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, które weszło w życie z dniem 3 lipca 2009 r., tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. nr 105, poz. 869, zwane dalej w skrócie jako: "rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych"). Stosownie do treści tego rozporządzenia na pojęcie choroby zawodowej składają się dwa elementy: wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Sprecyzowano dodatkowo, że ów związek przyczynowy upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej istnieje jedynie wówczas, gdy udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie istnienia narażenia zawodowego albo w okresie nie dłuższym niż wskazany w tym rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Zatem aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wymienione w wykazie chorób zawodowych, załączonym do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. W przypadku ustalenia, że rozpoznana u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, ocena warunków pracy musi wykazać bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że pracę wykonywał on w warunkach narażających na powstanie tej choroby zawodowej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Stosownie przy tym do § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia.
W niniejszej sprawie rozpoznano u skarżącego schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jednakże nie uznano jego zawodowego pochodzenia.
Należy zaznaczyć, że orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: Lex nr 45833). Wprawdzie, z treści powołanego wyżej § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z wynika, że organ sanitarny jest związany wnioskami płynącymi z takich orzeczeń, to jednak nie budzi wątpliwości, że nie powinien ich przyjmować bezkrytycznie. Skoro bowiem są one opiniami w rozumieniu art. 84 K.p.a., to podlegają weryfikacji tak jak każdy inny dowód w sprawie i zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 § 1 K.p.a., powinny być ocenione w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Uzasadniając rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej organ drugiej instancji, jak i organ pierwszoinstancyjny powołał się na wnioski sformułowane w orzeczeniach lekarskich wydanych przez Poradnię Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie z dnia [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...]). Obie placówki wykazały istnienie obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Jednakże biorąc pod uwagę istnienie szeregu udokumentowanych, samoistnych czynników ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka, takich jak: otyłość, dna moczanowa, zmiany zwyrodnieniowe nadgarstków, zaburzenia gospodarki lipidowej i węglowodanowej, nietolerancja glukozy, dyslipidemia, nadciśnienie tętnicze, radikulopatia szyjna - lekarze orzecznicy nie znaleźli podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii schorzenia i do rozpoznania bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstków. Jednocześnie w obu tych orzeczeniach podnoszono okoliczność wykonywania przez skarżącego czynności powtarzalnych obciążających kończyny górne w obrębie nadgarstków.
W tym miejscu jeszcze raz należy zwrócić uwagę, że przepis art. 235¹ K.p. wyraźnie zakłada występowanie związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy a występującym schorzeniem. Oznacza to, że w przypadku równoczesnego pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz, że praca była wykonywana w szkodliwych warunkach, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie ( vide między innymi wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy, z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 538/11, w Krakowie, z dnia 16 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1183/10 oraz we Wrocławiu, z dnia 12 czerwca 2012, sygn. akt IV SA/Wr 134/12 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Domniemanie związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie - może zostać obalone wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy. Nie jest zatem wystarczające - jak już wielokrotnie stwierdzono w orzecznictwie - wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych. Organy sanitarne zobligowane są bowiem do jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie takie czynniki – a nie sposób wykonywania pracy - wywołały dolegliwość (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 699/12, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W ocenie Sądu, obowiązek ten nie został w sprawie zachowany. Jakkolwiek jest bezsporne, że w przypadku skarżącego występują również inne powyżej przywołane schorzenia, które wskazano jako pozazawodowe czynniki mogące wywołać zespół cieśni nadgarstka, to jednak nie uzasadniono w należyty sposób, że to właśnie one, nie praca związana z przeciążeniem kończyn górnych, którą skarżący wykonywał przez wiele lat, stanowią przyczynę stwierdzonej u niego choroby, która była leczona również operacyjnie, a po powrocie do pracy ponownie istnieje. W związku z tym Sąd za zasadny uznał zarzut skargi, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w sposób jednoznaczny dlaczego przyjęto, że wyłącznie czynniki pozazawodowe miały istotny wpływ na powstanie zdiagnozowanego schorzenia.
Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. przeprowadził ocenę narażenia zawodowego, co do ewentualności zaistnienia choroby zawodowej u skarżącego. Jak wynika z treści "Karty oceny narażenia zawodowego" z dnia 26 lipca 2013 r. sporządzonej w związku z podejrzeniem obustronnej cieśni nadgarstka, pracował przez 42 lata zawsze na stanowisku tokarza, gdzie praca wykonywana była na stojąco z użyciem powtarzalnych ruchów obu rąk. Ze szczegółowego opisu pracy zawodowej na tym stanowisku wynika, że obciążenie nadgarstków przy obróbce skrawaniem każdego detalu skutkuje powtarzalnością ruchów, co również potwierdzają złożone do pisemnego protokołu wyjaśnienia skarżącego z dnia 29 lipca 2013 r. Tym samym budzi wątpliwość argumentacja decyzji organu odwoławczego, iż wobec istnienia u skarżącego uznanych, pozazawodowych czynników ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka brak jest podstaw do przyjęcia, w sposób bezspornie lub przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, zawodowej etiologii rozpoznawanej neuropatii nerwów pośrodkowych, a tym samym rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Mimo, iż organ odwoławczy nie kwestionował istnienia narażenia na wykonywanie pracy obciążającej stawy nadgarstkowe, jak również nie podważał okresu jego trwania, to jednak wobec treści orzeczeń lekarskich WOMP w K. oraz IMP i ZŚ w S. nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
W tym miejscu przyjdzie jeszcze raz zauważyć, że na organach administracji publicznej orzekających w sprawach chorób zawodowych ciąży obowiązek wyjaśnienia wszystkich wątpliwości występujących w toku prowadzonego postępowania dowodowego, a wydana przez niego decyzja winna być zgodna z prawem. Winien pamiętać, że jak to już wielokrotnie podkreślano w przywołanych orzeczeniach sądowych w sprawie chorób zawodowych orzeczenie lekarskie jest opinią podlegającą ocenie tak jak każdy inny dowód zebrany w toku postępowania. Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla sprawy okoliczności wymagające wiedzy specjalistycznej, w tym wypadku przewlekłej choroby układu nerwowego, i czy opinia ta jest rzeczowo i przekonująco uzasadniona. Dopiero gdy odpowiada tym warunkom stanowi podstawę wydania prawidłowej decyzji. Tylko jednoznaczne określenie innej przyczyny schorzenia rozpoznanego u pracownika lub wykluczenie jej związku z warunkami pracy może być podstawą wydania decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia.
Zdaniem składu orzekającego, opisane wyżej nieprawidłowości stanowią naruszenie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jak również art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W toku ponownego rozpoznania sprawy właściwy organ uwzględni wskazania wynikające z niniejszego wyroku co do potrzeby uzupełnienia tych braków i rozważy skorzystanie ze środków prawnych, przewidzianych w § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, które z mocy tego przepisu mogą zostać zastosowane przez właściwy organ, polegających na żądaniu od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, na wystąpieniu do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację lub na podjęciu innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego. Jednostka orzecznicza powinna uzasadnić swoje stanowisko wnikliwie i szczegółowo, wykazując w sposób przekonujący, dlaczego uznała, że obecny stan zdrowia skarżącego stanowi następstwo istnienia czynników pozazawodowych, a nie sposobu wykonywania pracy. Po uzyskaniu orzeczenia lekarskiego zawierającego wyjaśnienie opisanych wyżej kwestii organ sanitarny ponownie zbada zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz oceni go pod kątem wiarygodności i spełnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej, po czym wyda decyzję, którą uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.
Mając na względzie podniesione wyżej okoliczności, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie w istotny sposób mogło wpłynąć na wynik sprawy, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Natomiast, mając na uwadze charakter tego aktu, odstąpił od orzeczenia na podstawie art. 152 p.p.s.a. w kwestii jego wykonalności, bowiem jest to rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a zatem nie podlega ono wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło