III SA/Wa 3762/14

WyrokWSA w Warszawie2015-07-22

Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Sylwester Golec, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. uległo przedawnieniu, biorąc pod uwagę wszczęcie postępowania karnego i wniesienie skargi do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. uległo przedawnieniu, ponieważ decyzje organów podatkowych zostały wydane po upływie terminu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia został zawieszony dopiero od dnia poinformowania podatnika o wszczęciu śledztwa, a nie od daty jego wszczęcia, co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto, termin przedawnienia był zawieszony w związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, a ponowne decyzje powinny zapaść do dnia 18 maja 2014 r., co nie nastąpiło.
Stan faktyczny
Spółka N. S.A. kwestionowała decyzje organów podatkowych określające jej zobowiązanie podatkowe w VAT za grudzień 2004 r. Organy uznały, że faktury zakupu od firm T. K. P. i Agencji B. J. S. były nierzetelne i nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, co pozbawiło Spółkę prawa do odliczenia podatku naliczonego. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, błędnej wykładni przepisów VAT i Ordynacji podatkowej, a także zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sprawa miała skomplikowaną historię proceduralną, obejmującą wcześniejsze wyroki WSA i NSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. Stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz N. S.A. kwotę 3 248 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2015 r. sprawy ze skargi N. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz N. S.A. z siedzibą w W. kwotę 3 248 zł (słownie: trzy tysiące dwieście czterdzieści osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. (dalej: "DUKS", "organ I instancji") decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., określił N. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2004 r., listopad 2004 r. i grudzień 2004r. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, iż w 2004 r. Spółka zaewidencjonowała w rejestrach VAT faktury zakupu towarów i usług wystawione przez Agencję B. J. S. (dalej: "B.") dotyczące sprzedaży katalogów, ulotek, folderów, kalendarzy oraz przez T. K. P. (dalej: T. dotyczące usług remontowych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci przesłuchań K. P. i J. S. przeprowadzonych przez Prokuraturę Okręgową w S. i protokołu przesłuchania sporządzonego w Urzędzie Kontroli Skarbowej potwierdził, iż podmioty te fikcyjnie prowadziły działalność gospodarczą, wystawiały "puste faktury" - niedokumentujące żadnych czynności. Osoby te przyznały się bowiem do tworzenia fikcyjnych podmiotów gospodarczych, firmowanych swoimi nazwiskami, fałszowania dokumentów i czerpania z tego korzyści majątkowych. Zdaniem organu I instancji faktury wystawione przez ww. firmy stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane. W opinii DUKS, Spółka na podstawie tych faktur bezpodstawnie odliczyła podatek naliczony, naruszając tym samym art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11 poz. 50, ze zm.), dalej: ustawa o VAT z 1993 r., art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535, ze zm.; dalej: ustawa o VAT), § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27 poz. 268, ze zm.; dalej: rozporządzenie Ministra Finansów z 2002 r.), § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970; dalej: rozporządzenie Ministra Finansów z 2004 r.). Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS", "organ II instancji") po rozpatrzeniu odwołania Spółki decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 21 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 1451/10, oddalił skargę Spółki złożoną na decyzję organu odwoławczego z dnia 14 kwietnia 2010 r. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Strony od wyroku WSA z dnia 21 lutego 2011r., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 maja 2012 r., sygn. akt I FSK 1221/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Wyrokiem z dnia 22 października 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2520/12, prawomocnym od dnia 28 grudnia 2013 r., (wpływ do organu odwoławczego w dniu 15 maja 2013 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. DIS decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji uwzględniając wskazania Sądu co do dalszego postępowania stwierdził, iż ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji mając na uwadze wyrok WSA z dnia 22 października 2012r., zgromadzi materiał dowodowy, na podstawie którego możliwe będzie ustalenie rzeczywistego wykonywania lub niewykonywania na rzecz Spółki usług/dostaw przez T. K. P. i Agencję B. J. S. Zdaniem organu II instancji przesłuchania ww. osób winny też dążyć do dokonania ustaleń wymienionych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a mianowicie, czy Skarżąca wiedziała lub powinna była wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawną do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub przez inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Przeprowadzone w ten sposób postępowanie podatkowe przesądzi o ewentualnej potrzebie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w zakresie badania porównawczego pisma ręcznego. DIS stwierdził, że ustalenia w powyższym zakresie powinny znaleźć pełne odzwierciedlenie w motywach uzasadnienia decyzji, wypełniającego dyspozycję normy prawnej wynikającą z art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.; dalej: "O.p."). DUKS po ponownym przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] września 2014 r. umorzył postępowanie kontrolne za styczeń 2004 r. i listopad 2004 r. oraz określił zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w związku z upływem okresów przedawnienia za styczeń 2004 r. oraz listopad 2004r. przedawnieniu uległo też prawo do orzekania za te miesiące. Z uwagi na powyższe organ I instancji umorzył postępowanie kontrolne za styczeń oraz listopad 2004 r. Organ wyjaśnił, że nie uległo natomiast przedawnieniu prawo do orzekania za grudzień 2004r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż zakwestionowane faktury wystawione w grudniu 2004 r. przez firmę T. nie były rzetelne i nie dokumentowały rzeczywistej sprzedaży usług remontowo-budowlanych. Powyższe wynika m.in. z tego, że wynika, że firma T. nie była znana przez świadków jako wykonawca prac remontowych, nikt z przesłuchiwanych nie poznał tej firmy kiedykolwiek. Pomimo, że prace remontowe były o znacznej wartości, także prezes Skarżącej Spółki nie wiedział nic konkretnego na temat ww. filmy. Z wyjaśnień M. P. wynika, że w trakcie trwania remontów nie przypomina sobie żeby miał kontakt z pracownikami i właścicielami firmy T. DUKS powołując się na zeznania K. P. i J. S. wskazał, iż celem założenia firmy T. nie było prowadzenie legalnej działalności gospodarczej a jedynie wystawianie nierzetelnych faktur, które nie dokumentowały faktycznie wykonanych transakcji. Podkreślił ponadto, że firma T. nie była wykonawcą usług remontowych na rzecz Spółki i transakcje, których dane zostały odzwierciedlone na fakturach w rzeczywistości nie miały miejsca między podmiotami ujawnionymi na fakturach. Ponadto, w opinii organu I instancji Spółka nie zachowała należytej staranności przy prowadzeniu transakcji gospodarczych z firmą T. DUKS zauważył, że Spółka w latach następnych, tj. 2005, 2006, 2007, 2008 ewidencjonowała w księgach nierzetelne faktury wystawiane przez firmy R., G., P., Agencja K. tzn. firmy, które działały w zorganizowanej grupie w celu wystawiania nierzetelnych faktur oraz mając na uwadze znaczną ilość tych podmiotów wskazującą, iż nie może to być przypadek można uznać, iż Strona korzystając z prawa do odliczenia wiedziała lub powinna wiedzieć o przestępczym charakterze transakcji (zasada dobrej wiary). W opinii DUKS ustalenia wynikające z zebranego materiału dowodowego potwierdzają, iż zakwestionowane faktury wystawione w grudniu 2004 r. przez firmę T. nie były rzetelne i nie dokumentowały rzeczywistej sprzedaży usług remontowo-budowlanych. Nie mogły więc stanowić podstawy do odliczenia wykazanego w nich podatku. W odwołaniu z dnia 13 września 2014 r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190, art. 191, art. 192 i art. 210 § 4 O.p., bowiem organ I instancji: a) oparł zaskarżoną decyzję jedynie o część możliwych koniecznych do przeprowadzenia dowodów, b) nie przeprowadził wszystkich zawnioskowanych przez Spółkę istotnych dowodów, czym pozbawił ją prawa do czynnego udziału w sprawie, c) nie wyjaśnił i nie ustalił dokładnie i prawidłowo wszystkich istotnych okoliczności sprawy, d) w sposób rażąco jednostronny rozpoznał sprawę, gdyż uwzględniał tylko okoliczności przemawiające na niekorzyść Spółki; 2. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), przez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wydanym w tej sprawie wyroku NSA z dnia 25 maja 2012 r. sygn. akt I FSK 1221/11 i wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 października 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2520/12 oraz wydanie zaskarżonej decyzji sprzecznej z tymi wyrokami; 3. przepisów art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT przez ich błędną i niewłaściwą wykładnię, naruszającą wiążącą organ wykładnię dokonaną w tej sprawie przez NSA, w wyniku czego UKS bezpodstawnie określił zobowiązanie podatkowe Spółki z tytułu podatku VAT za grudzień 2004 roku w kwocie 664 940,00 zł i bezpodstawnie ustalił, iż nastąpiło zaniżenie wpłaty tego podatku w kwocie 27 690,00 zł bezpodstawnie pozbawiając Spółkę prawa do odliczenia podatku naliczonego; 4. przepisów art. 193 §1 i 2 O.p. przez błędną ocenę, iż księgi podatkowe Spółki są nierzetelne. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] października 2014r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. DIS w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii związanej z przedawnieniem zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. Powołując się na art. 70 § 1, art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 6 pkt 1 (w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 stycznia 2003r. do 31 sierpnia 2005r.), art. 70 § 6 pkt 2, § 7 O.p. wskazał, że z akt sprawy wynika, że Prokuratura Okręgowa w W. Wydział Śledczy wydała postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] o wszczęciu śledztwa w sprawie wystawiania w okresie od 1996 r. do 2009 r. nierzetelnych faktur na wykonanie różnych usług. Dodatkowo Prokurator Prokuratury Okręgowej w W. przedstawił zarzut M. P. - prezesowi Spółki w postanowieniu z dnia [...] listopada 2009 r., iż w okresie od stycznia 2003 r. do grudnia 2004 r. w W. zajmując się sprawami gospodarczymi Spółki N. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, użył do rozliczeń podatkowych nierzetelne faktury VAT uzyskane od firmy T. i Agencji B. O treści ww. zarzutów Prezes Spółki - M. P. został poinformowany w dniu 29 grudnia 2009 r. Powyższe okoliczności w ocenie DIS zawiesiły bieg terminu przedawnienia w stosunku do miesięcy objętych postępowaniem kontrolnym w tym grudnia 2004 r. Organ II instancji wskazał ponadto, że zgodnie z informacją Prokuratora Prokuratury Okręgowej w W., zawartą w piśmie z dnia 4 czerwca 2013 r. (karta akt sprawy nr 174) postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] zostało prawomocnie zakończone w części zakreślonej postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. o umorzeniu śledztwa. Termin przedawnienia zobowiązania za grudzień 2004 r. nie rozpoczął jednak swego biegu ponieważ nadal był zawieszony w związku z przesłanką określoną w art. 70 § 6 pkt 2 O.p., tj. wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. DIS wyjaśnił, że w dniu 15 maja 2013 r. doręczony mu został odpis prawomocnego wyroku WSA z dnia 22 października 2012 r. W związku z powyższym od 16 maja 2013 r. zawieszony termin przedawnienia rozpoczął swój dalszy bieg. W ocenie DIS powyższe okoliczności sprawiły, iż zobowiązanie podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. nie uległo przedawnieniu. DIS odnosząc się do zarzutów Spółki dotyczących naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wydanym w tej sprawie wyroku NSA z dnia 25 maja 2012 r., sygn. akt I FSK 1221/11 i wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 października 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2520/12 oraz wydanie zaskarżonej decyzji sprzecznej z tymi wyrokami stwierdził, że zarzut jest bezpodstawny. W ocenie DIS, DUKS wykonał zalecenia zawarte w prawomocnych wyrokach zapadłych w sprawie. DUKS przesłuchał świadków, o których przesłuchanie wnosiła Spółka, a ponadto przeprowadził także inne wnioskowane przez Stronę dowody. W przypadku dowodów, które uznał za nieistotne dla sprawy wyjaśnił natomiast motywy podjętej w tym zakresie decyzji. Podkreślił, że postępowanie dowodowe opierało się na dowodach zgromadzonych w toku innych postępowań oraz w toku postępowania kontrolnego, w szczególności były to dowody ze źródeł osobowych. DIS powołał się na art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i wskazał, że sam fakt posiadania przez podatnika faktury VAT nie przesądza o prawie do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związane jest bowiem z nabyciem towarów i usług, a nie tylko z otrzymaniem faktury. Natomiast ze zgromadzonych w postępowaniu dowodów wynika jednoznacznie, że faktury wystawione przez T. dokumentują roboty i usługi, które faktycznie przez ten podmiot nie zostały wykonane. Nie stanowią zatem podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z niej wynikający stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. DIS stwierdził również, iż w sprawie wykazano, że przedstawiciele Spółki nie dołożyli należytej staranności w wyborze kontrahenta. W szczególności w wyjaśnieniach Prezesa Zarządu – M. P. nie można się doszukać aktów należytej staranności. DIS wskazał, że Prezes akceptował faktury za wykonane usługi, a do osoby, która się tym zajmowała miał bezgraniczne zaufanie, nie potrafił wskazać na jakiej podstawie uznał, że usługi budowlane były wykonywane, nie monitorował wykonywania usług. Zdaniem DIS racjonalnym jest udokumentowanie w formie pisemnej odbioru prac, jak również sprawdzenie wiarygodności kontrahenta. Prezes Spółki nie potrafił natomiast wskazać jakie w tym zakresie obowiązywały wewnętrzne procedury, wskazał jedynie na to, że zajmował się tymi sprawami nieżyjący pracownik Spółki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie: 1) art.120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190, art. 191, art. 192 i art. 210 § 4 O.p., gdyż organ II instancji: a) oparł zaskarżoną decyzję jedynie o część możliwych i koniecznych do przeprowadzenia dowodów, b) nie przeprowadził wszystkich zawnioskowanych przez Skarżacą istotnych dowodów, czym w istotnym zakresie pozbawił ją prawa do czynnego udziału w sprawie, c) bezpodstawnie uznał, iż Spółka nie dołożyła należytej staranności w wyborze kontrahenta, iż "w wyniku przeprowadzonych przesłuchań nie potwierdzono aby w ogóle usługi remontowe były wykonywane", oraz że Strona nie przedstawiła dowodów, iż "działała w dobrej wierze", choć ciężar dowodu spoczywał na organie podatkowym, a nie na Spółce, c) nie wyjaśnił i nie ustalił dokładnie i prawidłowo wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności, czy skarżąca Spółka wiedziała lub powinna wiedzieć, że zakwestionowane transakcje mające stanowić podstawę prawną do odliczenia wiązały się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub przez inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu, d) w sposób rażąco jednostronny rozpoznał sprawę, gdyż uwzględniał tylko okoliczności przemawiające na niekorzyść Spółki, a pomijał wszystkie na korzyść. 2) art. 153 p.p.s.a. przez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wydanym w tej sprawie wyroku NSA z dnia 25 maja 2012 r. sygn. akt I FSK 1221/11, wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 października 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2520/12 i w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz wydanie zaskarżonej decyzji sprzecznej z tymi wyrokami i decyzją. 3) art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez ich błędną i niewłaściwą wykładnię, naruszającą wiążącą organ wykładnię dokonaną w tej sprawie przez NSA, w wyniku czego DUKS bezpodstawnie określił zobowiązanie podatkowe Spółki z tytułu podatku VAT za grudzień 2004 r. w zawyżonej kwocie 664 940 zł i bezpodstawnie ustalił, iż nastąpiło zaniżenie wpłaty tego podatku w kwocie 27.690 zł bezpodstawnie pozbawiając tym samym Spółkę prawa do odliczenia podatku naliczonego. 4. art. 70 § 1, 6, 7 pkt 1 i 2 O.p., poprzez błędną wykładnie tych przepisów, w wyniku której DIS bezpodstawnie przyjął, iż zobowiązanie Spółki za grudzień 2004 r. nie uległo przedawnieniu, choć prawidłowa wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż zobowiązanie to uległo przedawnieniu. 5. art. 193 § 1 i 2 O.p. przez błędną ocenę, iż księgi podatkowe Spółki są nierzetelne. Spółka uzasadniając zarzut dotyczący przedawnienia zobowiązania podatkowego wskazała że, termin przedawnienia rozpoczął bieg od dnia 31 grudzień 2005 r. Organy śledcze nie powiadomiły Spółki o wszczęciu śledztwa ad rem. Z tego względu nie istnieje żadna podstawa do przyjęcia, iż z dniem 13 sierpnia 2009 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, jak stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej. Skarżąca stwierdziła, że ponieważ brak powiadomienia eliminuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia, wobec tego biegło ono od dnia 31 grudnia 2005 r. do dnia 17 maja 2010 r., kiedy to uległo pierwszy raz zawieszeniu w wyniku wniesienia skargi do WSA. Skarżąca wskazał, że od dnia 17 maja 2010 r. do dnia 15 maja 2013 r. (data doręczenia prawomocnego wyroku WSA) termin przedawnienia był zawieszony i od dnia 16 maja 2013 r. termin ten "rozpoczął swój dalszy bieg", który w ocenie Spółki zakończył się 31 grudnia 2013 r. W tym dniu zobowiązanie podatkowe Spółki wygasło. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zaskarżone decyzje podlegały uchyleniu. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. O ile zatem nie nastąpiły zdarzenia skutkujące przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. uległoby przedawnieniu z końcem 2010 r. Tymczasem zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] października 2014r., zaś poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w dniu [...] września 2014 r. Obie przedmiotowe decyzje zostały zatem wydane po upływie terminu przedawnienia. Polemizując z zarzutem przedawnienia DIS powołał się na trzy okoliczności zawieszające jego zdaniem bieg terminu przedawnienia. Po pierwsze, wywiódł, na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek: a) wszczęcia w dniu 13 sierpnia 2009r. nr [...] Ds. [...]śledztwa w sprawie wystawienia w okresie od 1996 r. do 2009r. nierzetelnych faktur na wykonanie różnych usług, b) przedstawienia przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. zarzutu M.i P. – prezesowi Skarżącej Spółki w postanowieniu z dnia [...] listopada 2009r., iż w okresie od stycznia 2003r. do grudnia 2004r. w W. zajmując się sprawami gospodarczymi Skarżącej Spółki działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, użył do rozliczeń podatkowych nierzetelne faktury VAT uzyskane od firmy T. i Agencji B. DIS wskazał, że o treści ww. zarzutów Prezes Spółki – M. P. został poinformowany w dniu 29 grudnia 2009r. Do drugie DIS wskazał, że termin został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 O.p., tj. w związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą ww. zobowiązania. Odnosząc się do wskazanych przez DIS, na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. okoliczności zawieszających bieg terminu przedawnienia wskazać należy, że przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2005r. stanowił, iż bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Skarżąca nie została poinformowana o wszczęciu śledztwa ma podstawie postanowienia wydanego w dniu [...] sierpnia 2009r. oraz, że w dniu 29 grudnia 2009r. Prezes Spółki został poinformowany o treści zarzutów zawartych w postanowieniu z dnia [...] listopada 2009r. W myśl wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie P 30/11 art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślić należy, że Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie powiązał naruszenie zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa z okolicznością, iż przewidziany w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powstaje także wtedy, gdy najpóźniej w ostatnim dniu 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, podatnik nie został poinformowany o wszczęciu postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. W takiej bowiem sytuacji, po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, podatnik może nie mieć świadomości, że zaistniała przesłanka zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W rezultacie zaś podatnik może nabrać przekonania, że obciążające go zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu i np. wyzbyć się dokumentacji podatkowej, pozbawiając się dowodów prawidłowości dokonanego rozliczenia podatkowego. Innymi słowy, nie mając wiedzy o wystąpieniu przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia, podatnik może mieć błędne wyobrażenie o swojej sytuacji prawnej i faktycznej w tym zakresie. W świetle wyroku Trybunału istotne jest więc, aby zanim upłynie termin przedawnienia liczony zgodnie z art. 70 § 1 O.p., podatnik dowiedział się o zdarzeniu skutkującym zawieszeniem biegu tego terminu. W związku więc z powyższym stwierdzić należy, że w rozpoznanej sprawie bieg terminu przedawnienia został zawieszony dopiero w dniu 29 grudnia 2009r., tj. w dniu przedstawienia Prezesowi Spółki zarzutów, a nie jak twierdził DIS w dniu 13 sierpnia 2009r., tj. w dniu wszczęcia śledztwa, o którym Skarżąca nie została zawiadomiona. Jak wynika z akt sprawy postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] zostało prawomocnie zakończone w części zakreślonej postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013r. o umorzeniu śledztwa. Jednakże termin przedawnienia zobowiązania za grudzień 2004r. nie rozpoczął jednak swego biegu stosownie do treści art. 70 § 7 pkt 1 O.p., bowiem jego bieg nadal był zawieszony w związku z przesłanką określoną w art. 70 § 6 pkt 2 O.p. Zawieszenie postępowania trwało do dnia 15 maja 2013r., kiedy to organ odwoławczy otrzymał odpis prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 października 2012r., sygn. akt III SA/Wa 2520/12 i skutkiem tego następnego dnia termin przedawnienia zaczął biec dalej (art. 70 § 7 pkt 2 O.p.). W związku z powyższymi ustaleniami stwierdzić należy, że ponowne decyzje zarówno organu I i II instancji winny były zapaść do dnia 18 maja 2014r., jako że zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło na rok i 2 dni przed upływem tego terminu, liczonego stosownie do art. 70 § 1 O.p. W sytuacji zatem, gdy zarówno zaskarżona decyzja DIS jak i decyzja organu I instancji zostały wydane po tym dniu, tj. odpowiednio w dniu [...] października 2014r. i [...] września 2014r. stwierdzić należało, że zobowiązanie w podatku do towarów i usług za grudzień 2004r. uległo przedawnieniu z dniem 18 maja 2014r. Stąd też stwierdzić należało ponownie, że zaskarżona do Sądu decyzja organu odwoławczego, podobnie jak decyzja organu I instancji, zostały wydane po upływie terminu przedawnienia, zaś postępowanie winno zostać umorzone na podstawie art. 208 § 1 O.p. W tej sytuacji rozpoznawanie pozostałych zarzutów skargi stało się bezprzedmiotowe. Z powyższych względów na podstawie art. 135 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014r. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Na wniosek Skarżące, Sąd zasądził na jej rzecz, zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., kwotę 3 248 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składały się: kwota 831 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi, określonego zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz zwrot kosztu wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącej w kwocie 2400 zł. ustalony na podstawie przepisu z § 18 ust. 1 pkt 1 lit a) i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło