I OZ 1260/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 862/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi R.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 24 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 862/15 odmówił R.K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika, w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. W uzasadnieniu postanowienia podał, że w dniu 12 czerwca 2015 r. R.K. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na w/w postanowienie, wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Skarga wpłynęła do Sądu w dniu 17 czerwca 2015 r. W dniu 19 czerwca 2015 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) Sąd przekazał przedmiotową skargę do organu, celem udzielenia na nią odpowiedzi i nadesłania akt administracyjnych sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podał, że zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednakże, stosownie do art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem ustawowego terminu. Zgodnie z art. 54 § 1 i art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd przekazuje ją właściwemu organowi. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd na adres właściwego organu administracji publicznej, gdyż to właśnie poprzez złożenie skargi do organu następuje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 158/08, z dnia 22 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 546/08 i z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt I FSK 711/08). Z akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu, przebywającemu w zakładzie karnym, w dniu 14 maja 2015 r. Jak wynika z akt sprawy przesyłka zawierająca skargę została nadana bezpośrednio do Sądu w urzędzie pocztowym w dniu 15 czerwca 2015 r. i wpłynęła do Sądu w dniu 17 czerwca 2015 r. W dniu 19 czerwca 2015 r. skarga została nadana przez Sąd na adres właściwego organu, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. Oznacza to, że skarga została wniesiona do Sądu za pośrednictwem organu dopiero w dniu 19 czerwca 2015 r., a więc z uchybieniem terminu do jej wniesienia, który upływał w dniu 15 czerwca 2015 r. Uchybienie to skutkuje odrzuceniem skargi. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ze względu na oczywistą bezzasadność skargi, na podstawie art. 247 p.p.s.a, należało odmówić R.K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia R.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza to, że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Jeżeli zatem skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, to uprawnia to sąd do odmowy przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2013 r. sygn. akt II GZ 465/13, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż skarżący złożył skargę z uchybieniem terminu. Stosownie do treści art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a., był on zobowiązany wnieść skargę za pośrednictwem właściwego organu, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia mu rozstrzygnięcia. Ponieważ, wbrew dyspozycji art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę wniesiono bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, a nie do organu, który wydał zaskarżone postanowienie, dla oceny zachowania terminu do jej wniesienia należy przyjąć datę przekazania jej przez Sąd do organu, za pośrednictwem którego skarga powinna być wniesiona do Sądu. Zaskarżone postanowienie strona skarżąca otrzymała w dniu 14 maja 2015 r. Ostatni dzień trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, uwzględniając treść art. 83 § 2 p.p.s.a., upływał zatem w dniu 15 czerwca 2015 r. Skarżący złożył wprawdzie skargę w zakładzie karnym dniu 12 czerwca 2015 r., a ta została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 15 czerwca 2015 r., jednak – co należy podkreślić – pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu, skarżący skierował skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, do którego wpłynęła ona w dniu 17 czerwca 2015 r., zaś Sąd w dniu 19 czerwca 2015 r. przekazał ją do organu właściwego. Okoliczność ta dowodzi, iż skarga została złożona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, przewidzianego do jej wniesienia, co skutkuje jej odrzuceniem. Podkreślić należy, iż w procedurze administracyjnej, zgodnie z art. 65 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Jednakże skarga, w odróżnieniu od podania składanego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, podlega rygorom wynikającym z ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że w przypadku wniesienia skargi do niewłaściwego organu, termin do jej wniesienia jest zachowany tylko wówczas, gdy skarga zostanie przed upływem trzydziestodniowego terminu przekazana organowi właściwemu, czyli temu, za pośrednictwem którego skarżący winien ją skierować do właściwego sądu administracyjnego. Ewentualne ryzyko przekroczenia w/w terminu procesowego oraz skutki z tym związane (odrzucenie skargi) obciążają stronę postępowania. Biorąc zatem pod uwagę, iż skarga R.K., z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, spełniała kryterium oczywistej bezzasadności w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.