II FSK 3331/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu dnia 8 stycznia 2016 r. skargi kasacyjnej F. w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 619/15 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi F. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 27 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowej z odsetkami za zwłokę postanawia : oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 619/15 odrzucił skargę F. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 27 marca 2015 r. w przedmiocie ulg płatniczych. Sąd I instancji stwierdził, że Skarżąca wniosła ją po terminie do dokonania tej czynności. WSA w Gliwicach zwrócił uwagę, w rozpatrywanym przypadku Skarżąca otrzymała zaskarżoną decyzję w dniu 30 marca 2015 r., a skargę na ten akt mogła złożyć najpóźniej w środę 29 kwietnia 2015 r. Co prawda, w dniu 23 kwietnia 2015 r. skargę taką wysłała, jednakże bezpośrednio do sądu zamiast do organu, za którego pośrednictwem powinno nastąpić jej wniesienie. WSA w Gliwicach zwrócił uwagę, że w takim przypadku o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data jej nadania przez sąd na adres właściwego organu, co nastąpiło w dniu 30 kwietnia 2015 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Pismem z dnia 7 września 2015 r. pełnomocnik skarżącej wywiódł skargę kasacyjną "na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 sierpnia 2015 r. I SA/Gl 619/15 doręczony wraz z uzasadnieniem 13 sierpnia 2015 r., oddalający skargę z 27 marca 2015 r. nr SKO [...] r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.". Pełnomocnik wniósł o "uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia" i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1 i art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, na skutek przyjęcia, że w razie wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego termin, w którym dokonano wniesienia skargi, a którego przekroczenie powoduje odrzucenie skargi, liczony jest od daty przekazania skargi przez ten sąd do organu właściwego, za pośrednictwem którego powinna być ona wniesiona, przy nieuwzględnieniu, że: 1) z powyższych przepisów wynika, iż datą wniesienia skargi do sądu - w sytuacji jej nadania w urzędzie pocztowym - jest data oddania skargi w tym urzędzie, 2) w świetle tych przepisów jedynie strona może być dysponentem czasu, w jakim wnoszona jest przez nią skarga do sądu, co znajduje oparcie w szeroko pojętym prawie do sądu, oraz 3) wymienione przepisy, ani żadne inne przepisy p.p.s.a. nie przewidują przekazywania do właściwego organu skargi wniesionej bezpośrednio do sądu, zakładając raczej w takim przypadku odrzucenie skargi, ale skoro sąd dokonał takiego przekazania, to tym samym konwalidował wadliwe wniesienie skargi, co według ogólnych zasad dotyczących tego rodzaju działania powinno też oznaczać wniesienie skargi z zachowaniem terminu, bez względu na ostateczną datę jej faktycznego przekazania właściwemu organowi; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi Skarżącej w sytuacji, gdy decyzja SKO została wydana z naruszeniem art. 138 KPA poprzez poddanie kontroli niezaskarżonej części decyzji organu I instancji i zmianę decyzji w niezaskarżonej części; - art. 139 KPA poprzez orzeczenie na niekorzyść strony skarżącej poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie rozłożenia zaległego podatku na raty; - art. 8 KPA poprzez naruszenie zasady zaufania strony do organu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważa, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że autor skargi kasacyjnej w petitum pisma podał, że środek zaskarżenia wywiedziony został od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 619/15, którym oddalono skargę z dnia 27 marca 2015 r. Odnosząc się do powyższego, stwierdzić należy, iż po pierwsze w sprawie dotyczącej Skarżącej, nie zapadł wyrok lecz w dniu 3 sierpnia 2015 r. WSA w Gliwicach wydał postanowienie. Po drugie orzeczeniem tym nie oddalono skargi lecz ją odrzucono. Po trzecie skarga nie została sporządzana w dniu 27 marca 2015 r. ale w dniu 15 kwietnia 2015 r. Data, którą podał pełnomocnik jest datą wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny analizując zarzuty, wnioski oraz uzasadnienie skargi kasacyjnej doszedł do przekonania, iż pełnomocnik w rzeczywistości zaskarżył postanowienie z dnia 3 sierpnia 2015 r., którym odrzucono skargę. W konsekwencji na podstawie art. 182 § 1 p.p.s.a. rozpatrzy ją na posiedzeniu niejawnym. Przechodząc do oceny pierwszego z zarzutów, wskazać należy, iż w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W postępowaniu sądowoadministracyjnym środek zaskarżenia jest zatem skutecznie złożony, jeżeli zostanie złożony w organie, który wydał objęty zaskarżeniem akt. Zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Jak słusznie zauważył pełnomocnik w skardze kasacyjnej, w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie został przewidziany szczególny tryb postępowania w przypadku wniesienia środka zaskarżenia na akt administracyjny bezpośrednio do sądu administracyjnego. Tego typu sytuację, tak jak w rozpoznawanej sprawie, należy oceniać w świetle wskazanych przepisów p.p.s.a. Ich wykładnia językowa i systemowa nie nastręcza trudności, gdyż moment wniesienia środka zaskarżenia został przez ustawodawcę utożsamiony z chwilą oddania pisma w urzędzie pocztowym, będącego formą doręczenia dla takiego środka zaskarżenia. Jednakże aby to oddanie pisma w urzędzie pocztowym odniosło skutek prawnoprocesowy kluczowe jest spełnienie wymogu wskazanego w art. 54 § 1 p.p.s.a., czyli zaadresowanie go do organu administracyjnego, którego działanie, bezczynność lub przewlekłość są przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przyjęcie odmiennej wykładni czyniłoby zbyteczną i nieefektywną normę prawną zawartą w art. 54 § 3 p.p.s.a., regulującą instytucję samokontroli organu administracyjnego, a temu stoją na przeszkodzie dyrektywy wykładni systemowej - per non est - oraz wykładni funkcjonalnej - zasada efektywności prawa. W rezultacie, w przypadku zaadresowania przesyłki zawierającej skargę bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten powinien przekazać ją właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, decyduje data nadania skargi przez sąd na adres organu administracyjnego. Pogląd ten, akceptowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienia NSA: z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1768/11; z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1453/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 631/08, z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1489/07; z dnia 28 sierpnia 2008 r., I FSK 995/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro więc WSA w Gliwicach nadał ją do organu w dniu 30 kwietnia 2015 r., a termin upłynął w dniu 29 kwietnia 2015 r. to należy uznać, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Jednocześnie za nieuprawnione uznać należy obarczanie odpowiedzialnością Sądu za to, że podjęta próba naprawienia błędu Skarżącej okazała się nieskuteczna. Tym samym zarzuty naruszenia art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1 i art. 83 § 3 p.p.s.a. są niezasadne. Całkowicie niezrozumiałe dla Naczelnego Sądu Administracyjnego są pozostałe zarzuty wymienione w skardze kasacyjnej. Odnoszą się one do decyzji organu, a nie postanowienia Sądu I instancji, którym odrzucono skargę. Jak już zostało wskazane na wstępie, w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 619/15 nie zapadł wyrok dotyczący decyzji SKO z dnia 27 marca 2015 r., ponieważ skarga została odrzucona. Z tego względu zarzuty te jako całkowicie niezasadne nie mogły zostać przez Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnione. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest zatem uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie Z uwagi na powyższe, na podstawie na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.