II SAB/Łd 126/15
WyrokWSA w Łodzi2015-08-11
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Anna Stępień, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia informacji o tym, czy żołnierze zawodowi posiadają zgodę dowódcy jednostki wojskowej na podjęcie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej, wraz z datą i zakresem udzielenia zgody oraz wnioskiem o jej udzielenie i oświadczeniem dowódcy, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Żądanie udostępnienia informacji dotyczących zgody dowódcy jednostki wojskowej na podjęcie przez żołnierza zawodowego pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej, w tym daty i zakresu zgody, a także wniosku o jej udzielenie i oświadczenia dowódcy, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ pozostawał w bezczynności, nie udostępniając tej informacji, jednakże bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zezwoleń na podjęcie pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej przez żołnierzy zawodowych. Organ częściowo odmówił udostępnienia informacji, uznając część danych za niepubliczne. Skarżący domagał się zobowiązania organu do udostępnienia informacji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i nałożenia grzywny. Organ w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Dowódcę Jednostki Wojskowej do załatwienia wniosku skarżącego w zakresie pkt 3 i 4 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i zwrócił skarżącemu nadpłacony wpis sądowy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. M. na bezczynność organu Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] w L. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2015 roku w zakresie pkt 3 i 4 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w L. na rzecz skarżącego M. M. kwotę 340 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. zwraca ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżącemu M. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego w dniu 26 maja 2015 roku i zaewidencjonowanego pod poz. [...]. LS
M. M. wniósł skargę na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z siedzibą w L. w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Autor skargi w jej uzasadnieniu wskazał na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 roku, poz. 782 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p.") poprzez niezachowanie terminu do udostępnienia informacji publicznej, podczas gdy udostępnienie informacji powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Nadto, zdaniem skarżącego, w sprawie doszło także do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wnioskowane do udostępnienia dane nie podlegają ujawnieniu. Ze wskazanych powodów M. M. wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji w terminie 14 dni i stwierdzenie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W motywach skargi jej autor wyjaśnił, iż pismem z dnia 17 kwietnia 2015 roku wniósł o udzielenie informacji publicznej w zakresie i sposób określony we wniosku. Pismem z dnia 23 kwietnia 2015 roku organ poinformował go, iż nie udzieli informacji w zakresie pkt 4 wniosku stwierdzając, iż informacja ta nie ma waloru informacji publicznej. Pogląd ten kontestuje skarżący argumentując, iż informacje związane z udzieleniem zgody przez Dowódcę Jednostki Wojskowej na podjęcie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej stanowią informację publiczną. W dalszej argumentacji M. M. przedstawił liczne poglądy judykatury i treść regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1414 ze zm.) regulujących kwestię udzielenia żołnierzowi zgody na podjęcie zatrudnienia bądź prowadzenie działalności gospodarczej podkreślając, iż wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej objęte były informacje związane z uzyskaniem przez wskazanych we wniosku żołnierzy zawodowych zezwolenia na wykonywanie działalności zawodowej lub gospodarczej, a także dokument wniosku żołnierza o wyrażenie zgody oraz dokument zezwolenia wydany przez Dowódcę Jednostki Wojskowej. Wobec tego wniosek opiewał na udostępnienie w trybie informacji publicznej ściśle określonych faktów, które nie są objęte tajemnicą i stanowią informację publiczną. Co więcej, organ częściowo udostępnił skarżącemu żądane informacje, uznając je za informacje publiczne, zatem nieuzasadnione i nielogiczne jest postępowanie organu, który wskazał, że M. P., M. M. i J. S. posiadają zezwolenie dowódcy na podjęcie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej, ale jednocześnie odmówił udostępnienia informacji w zakresie wskazania kiedy (w jakiej dacie) i w jakim zakresie udzielono zgody na podjęcie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności przez ww. osoby. Skarżący wnioskował także o przesłanie wniosku o udzielenie przedmiotowej zgody oraz dokumentu zawierającego oświadczenie dowódcy o wyrażeniu zgody na takie zatrudnienie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uznając, iż pisma składane przez żołnierza do dowódcy jednostki, w której pełni on służbę oraz rozstrzygnięcia dowódcy w indywidualnych sprawach z zakresu stosunku służbowego żołnierza nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Informacje dotyczące indywidualnych spraw z zakresu stosunku służbowego żołnierza zawodowego, których żądał skarżący nie należą do kategorii informacji publicznych udostępnianych na podstawie u.d.i.p. Powołując pogląd judykatury organ wskazał, iż sprawami publicznymi nie są konkretne indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym, lub podmiotu niebędącego władzą publiczną lub innym podmiotem wykonującym zadania publiczne, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Informacją publiczną nie są również dokumenty prywatne, nawet jeśli znajdują się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej i w jakimś stopniu dotyczą "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., bo w związku z nią zostały zgromadzone. Charakteru informacji publicznej nie mają wnioski w sprawach indywidualnych, wnioski będące postulatem wszczęcia postępowania w innej sprawie, a także wnioski dotyczące przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych, wnioski stanowiące ingerencję w działalność sądów, a także wnioski dotyczące dokumentów prywatnych, zapiski notatki i opinie kadry urzędniczej, choćby najwyższego szczebla, jeśli nie nadano im charakteru oficjalnego. Z faktu, że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uzależnia możliwość podjęcia przez żołnierza zawodowego pracy zarobkowej lub prowadzenia działalności gospodarczej od zgody dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz zajmuje stanowisko służbowe, nie można wywodzić, że indywidualne wnioski żołnierzy oraz stanowisko dowódcy jednostki wojskowej w tych sprawach, stanowią informację publiczną, co uzasadnia wniosek o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).
Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Skarga w sprawie niniejszej opiewa na zarzut bezczynności organu – Dowódcy Jednostki Wojskowej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą pismem z dnia 17 kwietnia 2015 roku wnioskował skarżący. Z uwagi na częściowe udzielenie przez organ wnioskowanej informacji, skarga opiewa tylko na zarzut bezczynności w zakresie punktu 3 i 4 wniosku, czyli żądanie wskazanie czy enumeratywnie wymienieni żołnierze mają pozwolenie dowódcy jednostki wojskowej na podjęcie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej poza jednostką zatrudniającą lub jednostkami podległymi, a jeżeli tak – to o wskazanie w jakiej dacie i w jakim zakresie udzielono tej zgody oraz o udostępnienie wniosku o udzielenie zgody oraz dokumentu zawierającego oświadczenie dowódcy o wyrażeniu tejże zgody (pkt 3 wniosku). Kolejny punkt wniosku – 4 – ma ten sam zakres, ale odnosi się do kolejnego enumeratywnie wymienionego żołnierza.
Merytoryczna ocena zasadności skargi w sprawie dotyczącej bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej przebiega dwuetapowo. W pierwszej kolejności określić należy z jakim żądaniem i do kogo występuje wnioskodawca oraz ustalić, czy żądanie to stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów powołanej już wcześniej ustawy o dostępie do informacji publicznej, a podmiot, do którego strona się zwróciła jest zobowiązany do udzielenia tejże informacji. W przypadku uznania, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej mają zastosowanie, możliwe jest przystąpienie do kolejnego etapu, czyli oceny czy zachodzi bezczynność organu.
W pierwszej kolejności wyjaśnić wypada, iż do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, a więc i Dowódca Jednostki Wojskowej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), co w sprawie nie jest kontestowane.
Wobec tego, iż obowiązek organu do udostępnienia informacji publicznej nie jest wątpliwy w sprawie należy dokonać oceny, czy wnioskowane przez skarżącego dane stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy.
Wywody sądu winna rozpocząć uwaga, iż każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za takową bowiem uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyroki NSA: z dnia 30 października 2002 roku, II SA 181/02; z dnia 20 października 2002 roku, II SA 1956/02 oraz z dnia 30 października 2002 roku, II SA 2036-2037/02; za: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, str. 28). Wobec tego pojęcie informacji publicznej odnosi się do wszelkich spraw publicznych, również wówczas, gdy informacja nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie się do nich odnosi.
Powracając na grunt wniosku skarżącego przypomnieć wypada, iż wnioskował on – po pierwsze – o wskazanie czy enumeratywnie wymienieni żołnierze dysponują zgodą dowódcy jednostki wojskowej, w której pełnią zawodową służbę wojskową na podjęcie pracy zarobkowej lub prowadzenie działalności gospodarczej poza jednostką zatrudniającą lub jednostkami podległymi, a jeżeli tak – to wskazanie w jakiej dacie dana osoba uzyskała tę zgodę oraz o udostępnienie wniosku tej osoby oraz oświadczenia dowódcy o wyrażeniu zgody.
W sprawie – zdaniem składu orzekającego – nie ulega wątpliwości, iż żołnierz zawodowej służby wojskowej to żołnierz w czynnej służbie wojskowej (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tekst jedn. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1414 ze zm.), a zatem to funkcjonariusz publiczny w rozumieniu art. 115 § 13 pkt 8 Kodeksu karnego. Tymczasem stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "b" in fine u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja w szczególności o danych publicznych w tym stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego.
W tym miejscu zwrócić wypada uwagę na utrwalony w judykaturze pogląd wskazujący, iż dokumenty związane z zajmowanym przez funkcjonariusza publicznego stanowiskiem lub pełnioną funkcją stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. np. wyroki WSA: w Łodzi z dnia 20 sierpnia 2014 roku, II SAB/Łd 88/14; w Białymstoku z dnia 12 czerwca 2014 roku, II SAB/Bk 23/14 i inne; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego powodu – w ocenie składu orzekającego – wnioskowane do udostępnienia dane związane z działaniami funkcjonariusza publicznego, stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawowych, zatem podlegają udostępnieniu w dostępu do informacji publicznej.
Przystępując do kolejnego etapu badania zasadności skargi – oceny czy w sprawie mamy do czynienia z bezczynnością – podkreślić wypada, iż instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do załatwienia sprawy. Innymi słowy, celem skargi na bezczynność jest zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Badając zasadność skargi na bezczynność sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się bowiem pogląd, że skargę na bezczynność w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą a adresatem wniosku, co do charakteru żądanej informacji. Tym samym sąd administracyjny, do którego trafiła skarga na bezczynność, pełni rolę arbitra, który ma przede wszystkim przesądzić, czy wnioskodawca żąda informacji, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i tym samym, czy ustawa ta znajduje zastosowanie. Skarga na bezczynność w tego rodzaju sprawach chroni wnioskodawcę przed arbitralnym stanowiskiem podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które uniemożliwia uzyskanie żądanej informacji (por. np. wyroki NSA: z dnia 7 lipca 2010 roku, sygn. akt I OSK 592/10; z dnia 6 października 2011 roku, sygn. akt I OSK 1510/11; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wyjaśnić także należy, iż bezczynność organu na gruncie przepisów u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, nie wydaje także decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, ani na piśmie nie udziela odpowiedzi, że żądanej informacji publicznej nie posiada.
Analizując okoliczności sprawy należy także wskazać – uwzględniając treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej – iż przedmiotem żądania jest informacja publiczna, a strona skarżąca podała w jakiej formie i w jaki sposób żądana informacja winna zostać udostępniona. Złożyła więc wniosek, który winien zainicjować postępowanie uregulowane przepisami u.d.i.p. Analiza uregulowań u.d.i.p. prowadzi do konkluzji, iż w razie skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej, podmiot zobowiązany do udostępnienia takiej informacji, który taki wniosek otrzymał może zachować się w jeden z poniższych sposobów:
1. udzielić, w formie czynności materialno – technicznej, informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem, pod warunkiem, że nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia;
2. poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);
3. odmówić udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) lub umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), czego organ winien dokonać w formie decyzji administracyjnej;
4. odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Pozostając w realiach niniejszej sprawy wypada wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest jednolity pogląd, że u.d.i.p. przewiduje wydanie decyzji administracyjnej wtedy, gdy organ odmawia ujawnienia jakiegoś faktu lub dokumentu (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), bądź umarza postępowanie w trybie przewidzianym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Wydanie owych aktów następuje jednak zawsze wtedy, gdy mamy do czynienia z informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Natomiast, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p., to dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest wyłącznie pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów ustawy. W takiej sytuacji formą obrony swojego stanowiska jest skarga wnioskodawcy na bezczynność organu (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2010 roku, sygn. akt I OSK 405/10; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 września 2012 roku, sygn. akt II SAB/Go 31/12).
Lektura akt pozwala odnotować, iż skarżący w piśmie z dnia 9 kwietnia 2015 roku zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Z akt wynika także, iż tenże organ nie udostępnił stronie skarżącej wnioskowanej informacji mimo, iż – jak wskazano wcześniej – informacja ta stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p., a Dowódca Jednostki Wojskowej jest niewątpliwie organem zobowiązanym do jej udostępnienia. Ustalenia w tym zakresie pozwalają stwierdzić, iż organ pozostaje w bezczynności, co przemawia za uwzględnieniem skargi na bezczynność.
Z uwzględnieniem przez sąd skargi na bezczynność ustawodawca połączył powinność sądu do stwierdzenia, czy dostrzeżona bezczynność postępowania miała cechy rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1 zd. II P.p.s.a.). Przystępując zatem do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący, wobec braku definicji ustawowej, podjąć należy próbę zdefiniowania pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy, czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 roku, I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 roku, II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 roku, II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 roku, II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 roku, II SAB/Sz 34/13 i inne).
Ocena, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, powinna być dokonana w kontekście regulacji art. 13 u.d.i.p., który to przepis zobowiązuje organ do udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Podkreślić należy, że w pierwszej kolejności organ ma obowiązek udzielić informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, czyli bez niepotrzebnego opóźnienia. Po drugie, udostępnienie informacji publicznej nie powinno trwać dłużej niż 14 dni.
Powracając na grunt zawisłej sprawy powtórzyć po raz kolejny należy, iż skarżący wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierował do organu dnia 17 kwietnia 2015 roku. Już w dniu 23 kwietnia 2015 roku skarżący otrzymał informację z organu, że wnioskowane do udostępnienia w trybie u.d.i.p. dane, do których odnosi się treść skargi, nie mają waloru informacji publicznej. Lektura akt pozwala stwierdzić, iż pisma strony w sprawie nie pozostawały bez odpowiedzi. Niewątpliwie organ pozostał w bezczynności, ale – w ocenie składu orzekającego – owa bezczynność nie miała charakteru rażącego.
Uzupełniając powyższe sąd wyjaśnia, że z uwagi na stwierdzenie, iż bezczynność nie miała charakteru rażącego, sąd nie znalazł także podstaw do nałożenia na organ grzywny w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a.
Reasumując, sąd orzekł w punkcie pierwszym wyroku zobowiązując organ do załatwienia wniosku skarżącego w odpowiednim zakresie we wskazanym terminie, w oparciu o treść art. 149 § 1 P.p.s.a. W kolejnym punkcie wyroku sąd stwierdzając, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, orzekł na mocy art. 149 § 1 P.p.s.a. O zwrocie kosztów sąd postanowił w punkcie trzecim wyroku czyniąc za podstawę przepis art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., natomiast w punkcie czwartym wyroku sąd orzekł na mocy art. 225 P.p.s.a.
A. P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło