I GZ 337/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "[A]" Spółki z o.o. w [a] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we [a] z dnia 7 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1184/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi "[A]" Spółki z o.o. w [a] na decyzję Dyrektora Izby Celnej we [a] z dnia [a] r., nr [a] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny we [a] postanowieniem z dnia [a] r., sygn. akt I SA/Wr 1184/15 odrzucił skargę "[A]" sp. z o.o. w [a] na decyzję Dyrektora Izby Celnej we [a] w przedmiocie podatku akcyzowego. W dniu [a] r. Sąd I instancji odmówił spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [a] r. (sygn. akt I GZ 811/15). Wobec powyższego zarządzeniem z dnia [a] r. skarżąca została wezwana ponownie do uiszczenia wpisu od skargi pod rygorem jej odrzucenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia. W dniu [a] r. zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej, który pismem z dnia [a] r. złożył ponownie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nieuiszczając żądanej opłaty. Zdaniem WSA, w związku z bezskutecznym upływem terminu do uiszczenia wpisu sądowego, skargę należało odrzucić na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji stwierdził, że na upływ terminu do uiszczenia wpisu od skargi zakreślony w wezwaniu z dnia [a] r. (ponowione zarządzeniem z dnia [a] r.) nie miał wpływu ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego rozpoznanie Sąd uznał za zbędne wobec skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny (z dnia [a].). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Powyższemu orzeczeniu zarzuciła: Naruszenie przepisu art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w sytuacji, gdy skarżąca nie wyczerpała drogi do uzyskania zwolnienia z kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd I instancji po prawomocnym zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania (poprzez oddalenie przez NSA postanowieniem z dnia [a] r., sygn. akt I GZ 811/15), zażalenia strony na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy) ma obowiązek – stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. – ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Jeżeli natomiast strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, należy stanąć na stanowisku, że bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 roku w sprawie o sygnaturze akt III RN 144/02 oraz postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2014 r., II OZ 667/14). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., II FZ 115/10, postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., II GZ 761/13, postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., I OSK 536/13). Ponadto, ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji gdy sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżąca nie spełnia przesłanek zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez Sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy, skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia (porównaj postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 1999 roku I CKN 146/98, OSNC 1999 Nr 11, poz. 196). Odmienne postępowanie sądu może prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. Należy także mieć na uwadze zasadę wyrażoną w art. 220 § 1 p.p.s.a., stosownie do której Sąd nie podejmuje żadnej czynności w stosunku do pisma, od którego strona nie uiściła należnej opłaty. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. konsekwencją nieuiszczenia należnego wpisu od skargi jest odrzucenie tego środka zaskarżenia. Zatem, prawomocne postanowienie Sądu o odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów oraz ponowne wezwanie do uiszczenia należnej opłaty, nie zwalnia strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania, pomimo wystąpienia z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę skarżącej z uwagi na niewykonanie zarządzenia z dnia [a]r. (ponowionego zarządzeniem z [a] r.), tj. nieuiszczenie w wyznaczonym terminie, pomimo prawidłowego pouczenia, wpisu od tego środka zaskarżenia. Zatem zarzut naruszenia art. 220 § 3 p.p.s.a okazał się nieusprawiedliwiony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.