IV SA/Po 395/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Chodzieży z dnia 09 lutego 2015 r., nr V/24/2015 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. S. uiszczony wpis w kwocie 300 zł (trzysta złotych). Pismem z (...) r. M.S. (dalej: "Skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika, adw. K. T.-K. – wskazując na art. 52 § 3, art. 53 § 2 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. [powinno być: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – uw. Sądu]; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") oraz art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.s.g.") – wniósł skargę na uchwałę nr (...) Rady Miejskiej w C. z dnia (...) r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. przy ul. Ś. (dalej: "Uchwała" lub "Plan"). Z powołaniem się na zarzuty: (i) naruszenia przepisów prawa procesowego: – art. 8, 9 i 10 k.p.a. – poprzez nie poinformowanie Skarżącego i pozostałych członków wspólnoty mieszkaniowej przy ul. Ś. (...) o wszczęciu procedury zmierzającej do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym uniemożliwienie członkom wspólnoty mieszkaniowej, do której należy Skarżący, wzięcia udziału w dyskusji publicznej nad rozwiązaniami przyjętymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego; – art. 6, 7 i 8 k.p.a. – poprzez pominięcie przy podejmowaniu Uchwały interesu prawnego Skarżącego oraz członków wspólnoty mieszkaniowej przy ul. Ś. (...), oraz przyjęcie rozwiązań w rzeczonej Uchwale naruszających prawo własności członków wspólnoty, w szczególności nie rozważenie ustanowienia służebności koniecznych przy realizacji rozwiązań przyjętych w rzeczonej uchwale; (ii) naruszenia przepisów prawa materialnego: – § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) – poprzez zezwolenie w nowym planie zagospodarowania przestrzennego na usytuowanie rozbudowanego budynku w odległości zaledwie 1,5 m od granicy nieruchomości sąsiedniej, na której znajduje się już zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna; – § 18 ww. rozporządzenia – poprzez brak analizy rozmieszczenia miejsc postojowych; – § 39 ww. rozporządzenia – poprzez brak wydzielenia powierzchni terenu biologicznie czynnego, Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w całości, ewentualnie o stwierdzenie, że została ona w całości wydana z naruszeniem prawa, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że jest członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej, jaką tworzą właściciele nieruchomości położonej przy ul. Ś. (...) (dalej jako: "Wspólnota (...)"), i właścicielem lokalu nr (...) położonego w tym budynku. Zatem zaskarżona Uchwała dotyczy bezpośrednio Skarżącego, gdyż narusza w sposób rażący jego prawo własności. Uargumentowując zarzut naruszenia przy wydawaniu zaskarżonej uchwały "podstawowych zasad postępowania administracyjnego", w tym zasad określonych w art. 8–art. 10 k.p.a., Skarżący podkreślił, że ani on, ani pozostali członkowie Wspólnoty 2B nie zostali poinformowani o wszczęciu procedury zmierzającej do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej w skrócie: "m.p.z.p."), a także o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu tego planu. Organ nie dokonał prawidłowych doręczeń stronom postępowania – właścicielom nieruchomości przy ul. Ś. (...) Skarżący dowiedział się o wszczęciu całego postępowania przypadkowo, podczas wizyty w Urzędzie Miasta C., a pozostali współwłaściciele ww. nieruchomości nic nie wiedzieli o całej procedurze, dlatego nie wzięli w niej udziału i nie złożyli stosownych uwag. Zarzucane naruszenie art. 6–art. 8 k.p.a. polegało zaś, zdaniem autora skargi, na pominięciu przy podejmowaniu zaskarżonej Uchwały interesu prawnego Skarżącego oraz członków Wspólnoty i przyjęciu rozwiązań naruszających ich prawo własności, a w szczególności na nierozważeniu ustanowienia służebności koniecznych przy realizacji założeń przyjętych w Uchwale. Skarżący wyjaśnił, że jeżeli budynek przy ul. Ś. (...) zostałby rozbudowany zgodnie z tymi założeniami, koniecznym byłoby ustanowienie służebności (przejścia) kosztem nieruchomości Skarżącego i wspólnoty mieszkaniowej, której jest członkiem. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów o warunkach usytuowania budynków mieszkalnych, Skarżący stwierdził, że prace nad projektem Planu skupiły się jedynie na analizie oddziaływań planowanej inwestycji (rozbudowy nieruchomości położonej przy ul. Ś. (...)) na działce, na której ona ma powstać, pomijając analizę pozostałych terenów oddziaływania, tj. działek sąsiednich. Przede wszystkim rażącym naruszeniem jest, zdaniem autora skargi, zezwolenie w nowym Planie (zgodnie ze wskazaną linią zabudowy) na usytuowanie rozbudowanego budynku w odległości zaledwie 1,5 m od granicy nieruchomości sąsiedniej, na której znajduje się już zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, co uchybia przepisom § 12 ww. rozporządzenia. Na obszarze objętym linią zabudowy nie występuje zabudowa śródmiejska, zatem tak bliskie usytuowanie budynków nie znajduje racjonalnego uzasadnienia, a spowoduje liczne uciążliwości dla nieruchomości sąsiedniej. Przede wszystkim ograniczy dopływ światła do niej. Dalszymi uciążliwościami będą: hałas związany z realizowaną inwestycją, zapylenie terenu, wzmożony ruch pojazdów w sytuacji braku miejsc parkingowych, niszczenie terenów zielonych, brak prywatności itp. W ocenie Skarżącego działka należąca do Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. Ś. (...) (dalej jako: "Wspólnota (...)") jest zbyt mała i nie pozwala na racjonalną, zgodną z przepisami rozbudowę budynku, zatem możliwości takiej rozbudowy nie powinien przewidywać zaskarżony Plan. Motywując zarzut naruszenia przepisów o obowiązku zorganizowania miejsc postojowych, Skarżący podniósł, że w Planie lakonicznie wskazano, iż na jedno mieszkanie ma przypadać 1 miejsce postojowe. Nie wzięto jednak pod uwagę, że na terenie należącym do Wspólnoty (...) nie ma miejsca na usytuowanie takich miejsc postojowych. Z uwagi na ich brak, mieszkańcy Wspólnoty 2C korzystają z nieruchomości sąsiednich, albo zastawiają drogę dojazdową do budynku przy ul. Świętokrzyskiej 2B, na co nie sposób wyrazić zgody. Takie działanie znacznie bowiem ogranicza prawo własności Skarżącego, a sytuacja stanie się krytyczna w przypadku zwiększenia liczby pojazdów z uwagi na prowadzone prace budowlane. Dalej Skarżący zarzucił, że Plan narusza zasady ochrony środowiska, z uwagi na brak odpowiedniego miejsca na gromadzenie odpadów stałych i brak urządzonych terenów zieleni. Linia zabudowy wskazana w Planie pozbawia sąsiednią Wspólnotę (...) jakiegokolwiek miejsca, które mogłoby być przeznaczone m.in. na stworzenie miejsc postojowych, zagospodarowanie zieleni, stworzeni miejsca do zabaw dzieci, prawidłowe składowanie odpadów. Miejsce takie jest niezbędne i nie może zostać przeznaczone pod rozbudowę budynku, gdyż członkowie Wspólnoty (...), nie mając miejsca na swojej nieruchomości, zmuszeni będą do korzystania z nieruchomości sąsiednich. W podsumowaniu Skarżący stwierdził, że Plan w sposób nie uzasadniony obowiązującymi przepisami, interesem całej społeczności i ochroną własności nieruchomości sąsiednich, faworyzuje indywidualny interes członków Wspólnoty (...), z naruszeniem interesu całej społeczności lokalnej. Ponadto podkreślił, że pozostali współwłaściciele nieruchomości przy ul. Ś. (...) również nie wyrażają zgody na rozwiązania przyjęte w zaskarżonej Uchwale, na dowód czego załączył do skargi stosowne oświadczenie członków Wspólnoty (...). W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w C. (dalej: "Rada Miejska"), reprezentowana przez pełnomocnika, r.pr. D.T., wniosła o oddalenie skargi jako całkowicie niezasadnej, wskazując w pierwszej kolejności, że wbrew wymogom art. 101 u.s.g. Skarżący nie wykazał naruszenia interesu prawnego zaskarżoną Uchwałą, i podkreślając, że zmiana planu dotyczy działki sąsiedniej. Pełnomocnik organu za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 6–art. 10 k.p.a., gdyż przepisy k.p.a. nie mają zastosowania przy uchwalaniu m.p.z.p. Procedura planistyczna wynikająca z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym została zaś przez gminę zachowana. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez gminę przepisów Rozporządzenia, pełnomocnik wskazał, że przepisy tego rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli, nie zaś przy uchwalaniu m.p.z.p. Z kolei odpowiadając na zarzut naruszenia interesu ogół mieszkańców, podkreślił, że interes członków wspólnoty samorządowej jest zabezpieczony samą procedurą planu, gdzie przewidziano publiczny wgląd do planu, dyskusję i możliwość składania uwag. Skarżący wniósł uwagi, które zostały rozpatrzone przez organ we właściwym trybie. Nieprawdziwe, w ocenie pełnomocnika organu, są twierdzenia Skarżącego, iż prace planistyczne skupiły się wyłącznie na działce, na której ma nastąpić rozbudowa. Treść skargi wskazywałaby, że zmiana planu spowoduje znaczną rozbudowę budynku, podczas gdy ewentualna rozbudowa będzie miała, w porównaniu do obecnej funkcji, mało istotne znaczenie. Natomiast wszelkie wątpliwości Skarżącego będą rozstrzygane na etapie pozwolenia na budowę. Na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M. S. na uchwałę nr (...) Rady Miejskiej w C. z dnia (...) r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. przy ul. Ś. została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie skargi w trybie cytowanego przepisu, umożliwiające Sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje wtedy, gdy spełnione zostaną następujące przesłanki warunkujące dopuszczalność skargi: (i) zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej; (ii) skarżący uprzednio wezwał organ uchwałodawczy gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (iii) zachowany został termin do wniesienia skargi wynikający z art. 53 § 2 p.p.s.a., a ponadto (iv) skarżący wykazał swój interes prawny we wniesieniu skargi i jego naruszenie unormowaniami zaskarżonej uchwały. W niniejszej sprawie trzy pierwsze warunki dopuszczalności skargi zostały bez wątpienia spełnione. Jeżeli zaś idzie o ocenę naruszenia interesu prawnego Skarżącego, to w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 17 czerwca 2015 r. o sygn. akt II SA/Gd 318/14 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"), w myśl którego również na gruncie art. 101 ust. 1 u.s.g. interes prawny właściciela lokalu stanowiącego odrębną własność nie może być rozważany z pominięciem przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.w.l."). Ustawa ta określa bowiem m.in. prawa i obowiązki właścicieli lokali wyodrębnionych, jak i zarząd nieruchomością wspólną. Zgodnie z art. 6 u.w.l. ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzą wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Z unormowania tego wynika, że w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego – ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową – co do zasady legitymację procesową ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni jej członkowie. Tylko w wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania. Może to mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy wykaże on swój indywidualny, własny interes prawny (zob. wyrok NSA z 04.07.2013 r., II OSK 583/12, CBOSA; por. też wyroki NSA: z 04.03.2011 r., II OSK 419/10, oraz z 26.06.2007 r., II OSK 627/06 – CBOSA). Tylko bowiem w takich wyjątkowych przypadkach możliwe jest odstępstwo od ogólnych zasad reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów prawnych o charakterze zbiorowym, takich jak wspólnoty mieszkaniowe czy spółdzielnie. W sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej interes właściciela lokalu, jako członka wspólnoty mieszkaniowej, jest chroniony przez wspólnotę mieszkaniową, działającą poprzez zarząd lub zarządcę ustanowionego w trybie art. 18 ust. 1 lub ust. 3 u.w.l (zob. wyrok NSA z 04.07.2013 r., II OSK 583/12, CBOSA). Wprawdzie przywołane wyżej orzeczenia NSA odnoszą się wprost do postępowań administracyjnych prowadzonych w trybie przepisów k.p.a., ale, w ocenie Sądu, zachowują swoją aktualność także w odniesieniu do postępowań wszczynanych na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż zarówno w tym ostatnim przepisie, jak i w art. 28 k.p.a. ustawodawca posłużył się tą samą kategorią "interesu prawnego", a jedyna różnica polega na tym, że na gruncie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie wystarczy samo posiadanie interesu prawnego, niezbędne jest jeszcze wykazanie jego naruszenia zaskarżonym aktem. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał swojego własnego, indywidualnego interesu w zaskarżeniu Uchwały. Skarżący tak naprawdę kwestionuje w swojej skardze ustalenia Planu dotyczące działki nr (...), stanowiącej własność członków wspólnoty mieszkaniowej przy ul. Ś. nr (...), wskazując, że realizacja tych ustaleń spowoduje negatywne skutki dla nieruchomości obejmującej sąsiednią działkę nr (...), stanowiącą własność członków wspólnoty mieszkaniowej przy ul. Ś. nr (...), do której należy Skarżący. Podnoszone w skardze okoliczności, mające służyć wykazaniu interesu prawnego Skarżącego w niniejszym postępowaniu – jak fakt dopuszczenia w Planie nadmiernego zbliżenia projektowanej inwestycji (rozbudowy budynku) na działce nr (...) do granicy z działką nr (...), konieczność ustanowienia służebności drogi koniecznej na tej ostatniej działce w związku realizacją ww. inwestycji, a także inne uciążliwości z tą inwestycją związane (ograniczenie dopływu światła, hałas, zapylenie terenu, wzmożony ruch pojazdów w sytuacji braku miejsc parkingowych, niszczenie terenów zielonych, brak prywatności itp.) – w istocie dotyczą spodziewanego, negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość wspólną (działkę gruntu i budynek) członków Wspólnoty (...) względnie dotykać będą jednolicie wszystkich tych członków. Za indywidualny, odrębny od interesu wspólnoty mieszkaniowej interes prawny w rozumieniu wskazanym powyżej nie mogą być zaś uznane argumenty o wpływie inwestycji na nieruchomość wspólną, jaką w myśl art. 3 ust. 2 u.w.l. stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (por.: wyrok NSA z 04.07.2013 r., II OSK 583/12; a także wyroki WSA: z 19.10.2012 r., VI SA/Wa 428/12, oraz z 19.01.2011 r., IV SA/Po 929/10 – CBOSA). Skarżący w treści skargi nie naprowadza żadnych argumentów, który wskazywałyby, iż postanowienia zaskarżonego Planu, w związku z przewidywanymi negatywnymi skutkami ich realizacji, w sposób szczególny i wyłączny dotykać będą jego indywidualnej sfery prawnej. Przeciwnie, na każdym kroku podkreśla, że uciążliwości te dotyczą także pozostałych członków Wspólnoty (...). Godzi się jeszcze zauważyć, że niekiedy w orzecznictwie upatruje się podstaw do przyznania członkowi wspólnoty mieszkaniowej indywidualnej legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym w sytuacji, gdy potrzebnej ochrony jego praw nie zapewnia mu owa wspólnota (jej właściwy organ). Jednak także tego wyjątku nie sposób było dopatrzyć się w okolicznościach niniejszej sprawy, skoro sam Skarżący stwierdził w skardze, że również pozostali współwłaściciele nieruchomości przy ul. Ś. (...) (członkowie Wspólnoty (...)) nie wyrażają zgody na rozwiązania przyjęte w zaskarżonej Uchwale – na dowód czego nawet załączył do skargi ich oświadczenia w tym względzie – a więc należało uznać, że brak było przeszkód, aby ze skargą na Uchwałę wystąpili wszyscy współwłaściciele, jako wspólnota mieszkaniowa. Sąd podkreśla, iż w niniejszym postępowaniu nie oceniał, czy przywołane w skardze okoliczności przemawiają w dostatecznym stopniu za uznaniem, że na skutek uchwalenia Planu został naruszony interes prawny Wspólnoty (...) – kwestie te byłby władny badać tylko w sytuacji wniesienia skargi przez ową wspólnotę – a jedynie musiał poprzestać na stwierdzeniu, że okoliczności te nie wystarczają do uznania, iż doszło w tym przypadku do naruszenia indywidualnego interesu Skarżącego, odrębnego od interesu ww. wspólnoty. W myśl art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. (obowiązującego od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 (tu: na akt prawa miejscowego jakim jest każdy m.p.z.p. – zob. art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (tu: wymagań art. 101 ust. 1 u.s.g.). Zgodnie z dyspozycją art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 w zw. z art. 101 § 1 u.s.g., skargę odrzucił (pkt 1 postanowienia). O zwrocie uiszczonego wpisu, w kwocie 300 zł, Sąd orzekł stosownie do art. 232 § 1 p.p.s.a. (pkt 2 postanowienia).