II FZ 938/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 742/15 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 5 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2008 r. postanawia: 1. uchylić w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 742/15, 2. przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Postanowieniem z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 742/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił wniosek E. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została doręczona pełnomocnikowi skarżącej - doradcy podatkowemu - w dniu 21 maja 2015 r. Następnie pełnomocnik w dniu 18 czerwca 2015 r. w krajowym urzędzie pocztowym nadał skargę, przy czym przesyłkę zaadresował w następujący sposób: "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie 20-029 Lublin ul. M.C. Skłodowskiej 40 za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie 20-883 Lublin Szeligowskiego 24". Operator pocztowy doręczył tak zaadresowaną przesyłkę bezpośrednio sądowi w dniu 22 czerwca 2015 r., a następnego dnia skarga została wyekspediowana z sądu za pośrednictwem operatora pocztowego do organu, który wydał zaskarżoną decyzję. W dniu 29 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącej otrzymał ze strony sądu pismo z dnia 22 czerwca 2015 r., zawiadamiające o tym, że zgodnie z zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2015 r. skarga zostaje przekazana organowi, który wydał zaskarżoną decyzję. W dniu 26 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniał, że przesyłka zawierająca skargę została prawidłowo zaadresowana, zaś operator pocztowy błędnie dostarczył ją bezpośrednio sądowi. Zatem nie ma winy strony skarżącej w tym, że doszło do uchybienia ustawowemu terminowi przewidzianemu dla wniesienia skargi. Potwierdził jednocześnie, że o przekazaniu skargi organowi został przez sąd poinformowany. Następnie wyjaśnił, iż o tym, że skarga została nieprawidłowo doręczona bezpośrednio sądowi uzyskał wiedzę w dniu 20 sierpnia 2015 r., podczas przeglądania akt sądowych. Sąd I instancji uzasadniając odrzucenie wniosku wskazał na treść art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") i zwrócił uwagę, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie skarżącej w dniu 21 maja 2015 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o jakim mówi art. 53 § 1 p.p.s.a., upływał z dniem 22 czerwca 2015 r., mając w polu widzenia art. 83 § 2 p.p.s.a. (20 czerwca 2015 r. to sobota). Do tego dnia skarga nie wpłynęła do organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Wobec tego skarga została nadesłana z opóźnieniem. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie z art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). WSA w Lublinie zauważył, iż pełnomocnik strony skarżącej już w dniu 29 czerwca 2015 r. dowiedział się o tym, że skarga błędnie została doręczona bezpośrednio sądowi i w związku z tym przekazano ją organowi, który wydał zaskarżoną decyzję. Tym samym w dniu 29 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącej dowiedział się o przyczynie, która spowodowała uchybienie terminowi do złożenia skargi. W świetle treści informacji, jaką pełnomocnik skarżącej otrzymał od sądu w dniu 29 czerwca 2015 r., nie mogło w ocenie Sądu I instancji być żadnych wątpliwości co do tego, że w zaistniałych okolicznościach skarga wpłynie do organu, który wydał zaskarżoną decyzję, już po upływie ustawowego terminu. W konsekwencji termin siedmiu dni, o którym mówi art. 87 § 1 p.p.s.a. należało liczyć poczynając od dnia 30 czerwca 2015 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony dopiero w sierpniu 2015 r. W ocenie WSA w Lublinie pełnomocnik Skarżącej nie może zasadnie twierdzić, że w dniu 20 sierpnia 2015 r. dowiedział się o wadliwym doręczeniu skargi bezpośrednio sądowi, skoro informację o tym uzyskał na piśmie w dniu 29 czerwca 2015 r. Od powyższego orzeczenia wywiedzione zostało zażalenie, w którym wniesiono o zmianę postanowienia. W uzasadnieniu podniesiono, że po pierwsze o fakcie uchybienia terminu do wniesienia skargi, pełnomocnik dowiedział się w dniu 20 sierpnia, po drugie, z pisma Sądu I instancji z dnia 22 czerwca 2015 r. otrzymanego w dniu 29 czerwca 2015 r. pełnomocnik dowiedział się jedynie o fakcie wadliwego doręczenia skargi złożonej z zachowaniem terminu, a nie jak twierdzi Sąd I instancji, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi. Ponadto, pełnomocnik podkreślił, że zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej została zachowana ponieważ Skarżąca zarówno na kopercie jak i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i nadania wskazała do kogo i za pośrednictwem jakiej instytucji skarga ma wpłynąć. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i art. 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 2) dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 3) uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 4) powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Spośród wskazanych przesłanek przywrócenia terminu Sąd I instancji zakwestionował złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu. Zdaniem WSA w Lublinie, siemiodniowy termin do wniesienia powyższego wniosku powinien być liczony od dnia następującego po dniu, w którym pełnomocnikowi doręczono pismo, z którego wynikało że skarga została przekazana Dyrektorowi Izby Skarbowej (tj. po dniu 29 czerwca 2015 r.) Natomiast pełnomocnik Skarżącej twierdzi, że termin ten powinien być liczony od dnia 20 sierpnia 2015 r. czyli od dnia, w którym przejrzał akta sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie sporu uzależnione jest od stwierdzenia czy pełnomocnik skarżącej miał możliwość wywnioskowania z pisma przewodniego z dnia 22 czerwca 2015 r. i przesłanego do wiadomości pełnomocnikowi, że przesyłka zawierająca skargę zostanie nadana przez Sąd po dniu 22 czerwca 2015 r., a więc po upływie terminu do wniesienia skargi. Przed rozstrzygnięciem powyższego, trzeba wyjaśnić, że wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, to data nadania, a nie data wpływu przesyłki decyduje o zachowaniu terminu do wniesienia skargi. W przypadku zaadresowania jej bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten powinien przekazać ją właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, decyduje data nadania skargi przez sąd na adres organu administracyjnego. (postanowienia NSA: z 30 września 2011 r., II FSK 1768/11; z 21 lipca 2010 r., II FSK 1453/10; z 29 maja 2008 r., I FSK 631/08, z 16 września 2008 r., II OSK 1489/07; z 28 sierpnia 2008 r., I FSK 995/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że termin do wniesienia skargi upływał w dniu 22 czerwca 2015 r., Sąd nadał przesyłkę na adres organu dzień później. Niemniej, pismo przewodnie sporządzane zostało w dniu 22 czerwca 2015 r., a w treści tego pisma zawarte zostało sformułowanie: "W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22.06.2015 r. sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przesyła skargę E. J. (...)". Tym samym uwzględniając treść tego pisma, można dojść do przekonania, że przesyłka została nadana przez Sąd do organu w ostatnim dniu do wniesienia skargi, tj. w dniu 22 czerwca 2015 r. Z treści tego pisma pełnomocnik nie mógł się dowiedzieć kiedy faktycznie została nadana przesyłka do organu, nie miał też dostępu do koperty na której widniałby stempel pocztowy z datą nadania przesyłki, w której była skarga i która została skierowana do organu. W rezultacie kierując się jedynie treścią pisma przewodniego, które zostało mu doręczone w dniu 29 czerwca 2015 r., mógł pozostawać w przeświadczeniu, że do nadania przesyłki doszło w dniu 22 czerwca 2015 r., a więc z zachowaniem terminu do wniesienia skargi. Konsekwencją jest stwierdzenie, że z chwilą doręczenia mu pisma przewodniego, nie miał możliwości uzyskania wiedzy co do przyczyny, która spowodowała uchybienie terminowi do złożenia skargi. Tym samym należy przyjąć, że pełnomocnik skutecznie dowiedział się o przyczynie uchybienia terminowi do wniesienia skargi (czyli nadaniu przez Sąd przesyłki dzień po upływie ustawowego terminu), dopiero z dniem przejrzenia akt sądowych, tj. w dniu 20 sierpnia 2015 r. Wobec tego od tej daty należy liczyć 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wobec tego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.